https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

Chủ tịch Hội đồng

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương LÊ MẠNH HÙNG

Phó Chủ tịch Hội đồng

Q. Giám đốc - Tổng Biên tập

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật PHẠM CHÍ THÀNH

Thành viên

PHẠM THỊ THINH

NGUYỄN ĐỨC TÀI

TRẦN THANH LÂM

NGUYỄN HOÀI ANH

2

4

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

cấp cho bạn đọc ở cấp cơ sở xã một số kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, kỹ thuật sử dụng, một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa một số loại máy thu hoạch được sử dụng thực tế ở đồng ruộng Việt Nam.

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Trong quá trình biên soạn, tuy đã rất cố gắng song cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi mong nhận được những góp ý của bạn đọc để lần tái Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về cơ

bản sau cuốn sách được hoàn thiện hơn.

giới hóa nông nghiệp, nhằm giải phóng sức lao động, Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bà con giảm giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nông dân với hy vọng góp phần giúp đỡ bà con trong nghiệp, việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã sản xuất, kinh doanh.

được nhiều địa phương, doanh nghiệp chú trọng đầu tư. Nhờ hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Tháng 9 năm 2020

Nhà nước, việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

đang dần ổn định, đồng đều giữa các ngành hàng, vùng miền và nông dân.

Nhằm đẩy mạnh công cuộc cơ giới hóa nông nghiệp và cung cấp những hiểu biết cơ bản cho bà con nông dân về cách sử dụng, sửa chữa các loại máy nông nghiệp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Giao thông vận tải, Khoa Cơ

điện - Học viện Nông nghiệp Việt Nam xuất bản tập sách với tiêu đề Hướng dẫn sử dụng, sửa chữa máy

nông nghiệp. Máy nông nghiệp có nhiều loại, như

máy canh tác, máy thu hoạch, máy chế biến và bảo quản nông sản,... Trong khuôn khổ của lần xuất bản này, chúng tôi xin giới thiệu tiếp với bạn đọc Tập 2:

Máy thu hoạch. Cuốn sách sẽ là nguồn tài liệu cung 5

6

https://thuviensach.vn

cấp cho bạn đọc ở cấp cơ sở xã một số kiến thức cơ bản về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, kỹ thuật sử dụng, một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa một số loại máy thu hoạch được sử dụng thực tế ở đồng ruộng Việt Nam.

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Trong quá trình biên soạn, tuy đã rất cố gắng song cuốn sách khó tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi mong nhận được những góp ý của bạn đọc để lần tái Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về cơ

bản sau cuốn sách được hoàn thiện hơn.

giới hóa nông nghiệp, nhằm giải phóng sức lao động, Xin trân trọng giới thiệu cuốn sách cùng bà con giảm giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nông dân với hy vọng góp phần giúp đỡ bà con trong nghiệp, việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp đã sản xuất, kinh doanh.

được nhiều địa phương, doanh nghiệp chú trọng đầu tư. Nhờ hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Tháng 9 năm 2020

Nhà nước, việc cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

đang dần ổn định, đồng đều giữa các ngành hàng, vùng miền và nông dân.

Nhằm đẩy mạnh công cuộc cơ giới hóa nông nghiệp và cung cấp những hiểu biết cơ bản cho bà con nông dân về cách sử dụng, sửa chữa các loại máy nông nghiệp, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Nhà xuất bản Giao thông vận tải, Khoa Cơ

điện - Học viện Nông nghiệp Việt Nam xuất bản tập sách với tiêu đề Hướng dẫn sử dụng, sửa chữa máy

nông nghiệp. Máy nông nghiệp có nhiều loại, như

máy canh tác, máy thu hoạch, máy chế biến và bảo quản nông sản,... Trong khuôn khổ của lần xuất bản này, chúng tôi xin giới thiệu tiếp với bạn đọc Tập 2:

Máy thu hoạch. Cuốn sách sẽ là nguồn tài liệu cung 5

6

https://thuviensach.vn

a) Cấu tạo một số bộ phận chính

- Bộ phận cung cấp và vận chuyển lúa Nhiệm vụ của bộ phận này là cung cấp lúa cho bộ phận cắt, lúa cắt xong xếp thành dải thẳng hàng PHẦN I

trên mặt ruộng, gồm có các cụm máy chính sau:

+ Mũi rẽ ngoài bên trái (Hình 2) MÁY THU HOẠCH LÚA

I- MÁY GẶT LÚA RẢI HÀNG

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh Máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh có cấu tạo như trên Hình 1.

Hình 2: Mũi rẽ

1- Mũi rẽ; 2- Mấu gạt; 3- Xích chuyền lúa; 4- Thanh ép; 5- Đĩa gạt hình sao; 6- Bu lông Mũi rẽ có nhiệm vụ xốc cây lúa ngả đổ vuốt Hình 1: Sơ đồ cấu tạo máy gặt lúa rải hàng thẳng lên, tách cây lúa chuẩn bị cắt rời khỏi thảm treo trước đầu máy kéo hai bánh

lúa chưa cắt trên ruộng. Mũi rẽ được làm bằng 1- Cọc tiêu; 2- Mũi rẽ lúa; 3- Đĩa gạt hình sao; thép tấm có độ dày 1-1,5 mm, được cắt và dập gân 4- Xích chuyền lúa; 5- Tấm tựa lúa; 6- Động cơ; nổi hình tam giác, hàn trên khung xương thép 7- Cần gạt số; 8- Ly hợp điều khiển chính; 9- Tay lái; 10- Ly hợp; 11- Bánh di chuyển; 12- Dao cắt rỗng để giảm trọng lượng và tăng độ cứng vững.

7

8

https://thuviensach.vn

a) Cấu tạo một số bộ phận chính

- Bộ phận cung cấp và vận chuyển lúa Nhiệm vụ của bộ phận này là cung cấp lúa cho bộ phận cắt, lúa cắt xong xếp thành dải thẳng hàng PHẦN I

trên mặt ruộng, gồm có các cụm máy chính sau:

+ Mũi rẽ ngoài bên trái (Hình 2) MÁY THU HOẠCH LÚA

I- MÁY GẶT LÚA RẢI HÀNG

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh Máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh có cấu tạo như trên Hình 1.

Hình 2: Mũi rẽ

1- Mũi rẽ; 2- Mấu gạt; 3- Xích chuyền lúa; 4- Thanh ép; 5- Đĩa gạt hình sao; 6- Bu lông Mũi rẽ có nhiệm vụ xốc cây lúa ngả đổ vuốt Hình 1: Sơ đồ cấu tạo máy gặt lúa rải hàng thẳng lên, tách cây lúa chuẩn bị cắt rời khỏi thảm treo trước đầu máy kéo hai bánh

lúa chưa cắt trên ruộng. Mũi rẽ được làm bằng 1- Cọc tiêu; 2- Mũi rẽ lúa; 3- Đĩa gạt hình sao; thép tấm có độ dày 1-1,5 mm, được cắt và dập gân 4- Xích chuyền lúa; 5- Tấm tựa lúa; 6- Động cơ; nổi hình tam giác, hàn trên khung xương thép 7- Cần gạt số; 8- Ly hợp điều khiển chính; 9- Tay lái; 10- Ly hợp; 11- Bánh di chuyển; 12- Dao cắt rỗng để giảm trọng lượng và tăng độ cứng vững.

7

8

https://thuviensach.vn

Các mũi rẽ còn lại có cấu tạo tương tự mũi rẽ

đĩa gạt để giữ chắc cây lúa khi cắt, cắt xong ngoài bên trái, phần cuối mũi rẽ có hình bầu tròn chuyển lúa xếp thành dải trên ruộng.

để lắp đĩa gạt lúa hình sao.

+ Đĩa gạt hình sao (Hình 3)

Hình 4: Xích chuyền lúa

Xích chuyền lúa là loại xích ống con lăn thông dụng, trên có gắn các mấu gạt. Khoảng cách giữa hai đỉnh mấu gạt là t bằng khoảng cách cung đỉnh răng của đĩa gạt, cộng thêm khoảng dự trữ (từ 5-20 mm) để bảo đảm mấu gạt luôn tác động kịp thời vào đỉnh răng của đĩa gạt hình sao.

Hình 3: Đĩa gạt hình sao

+ Bộ phận cắt

Bộ phận cắt có nhiệm vụ cắt cây lúa nên yêu Đĩa gạt hình sao kết hợp với mũi rẽ, xích cầu phải cắt ngọt, không sót, không nhay, nhổ cây cung cấp, mấu gạt, thanh ép, tấm tựa lúa có tác lúa khỏi mặt ruộng.

dụng như bàn tay trái của người gặt lúa thủ

công là vơ lúa, giữ cây lúa để bộ phận cắt làm Bộ phận cắt hiện nay phân thành hai loại: việc, sau khi cắt xong chuyển lúa xếp thành dải không đế tựa và có đế tựa (tấm kê cắt). Bộ phận trên ruộng.

cắt có đế tựa gồm bộ phận cắt có dao chuyển động Đĩa gạt trong máy gặt hiện nay chủ yếu đúc tịnh tiến và có dao chuyển động quay.

bằng nhựa nên có ưu điểm nhẹ, chi phí thấp, Máy gặt lúa phổ biến hiện nay dùng bộ phận không han gỉ khi máy làm việc ngoài trời.

cắt có đế tựa, có dao chuyển động tịnh tiến.

+ Xích chuyền lúa (Hình 4)

Bộ phận cắt ở máy gặt lúa có cấu tạo như

Xích chuyền lúa có nhiệm vụ truyền chuyển Hình 5, phân thành bốn kiểu: cắt thông thường, động cho đĩa gạt hình sao, kết hợp với răng của cắt bước kép, cắt thấp và cắt trung bình.

9

10

https://thuviensach.vn

Các mũi rẽ còn lại có cấu tạo tương tự mũi rẽ

đĩa gạt để giữ chắc cây lúa khi cắt, cắt xong ngoài bên trái, phần cuối mũi rẽ có hình bầu tròn chuyển lúa xếp thành dải trên ruộng.

để lắp đĩa gạt lúa hình sao.

+ Đĩa gạt hình sao (Hình 3)

Hình 4: Xích chuyền lúa

Xích chuyền lúa là loại xích ống con lăn thông dụng, trên có gắn các mấu gạt. Khoảng cách giữa hai đỉnh mấu gạt là t bằng khoảng cách cung đỉnh răng của đĩa gạt, cộng thêm khoảng dự trữ (từ 5-20 mm) để bảo đảm mấu gạt luôn tác động kịp thời vào đỉnh răng của đĩa gạt hình sao.

Hình 3: Đĩa gạt hình sao

+ Bộ phận cắt

Bộ phận cắt có nhiệm vụ cắt cây lúa nên yêu Đĩa gạt hình sao kết hợp với mũi rẽ, xích cầu phải cắt ngọt, không sót, không nhay, nhổ cây cung cấp, mấu gạt, thanh ép, tấm tựa lúa có tác lúa khỏi mặt ruộng.

dụng như bàn tay trái của người gặt lúa thủ

công là vơ lúa, giữ cây lúa để bộ phận cắt làm Bộ phận cắt hiện nay phân thành hai loại: việc, sau khi cắt xong chuyển lúa xếp thành dải không đế tựa và có đế tựa (tấm kê cắt). Bộ phận trên ruộng.

cắt có đế tựa gồm bộ phận cắt có dao chuyển động Đĩa gạt trong máy gặt hiện nay chủ yếu đúc tịnh tiến và có dao chuyển động quay.

bằng nhựa nên có ưu điểm nhẹ, chi phí thấp, Máy gặt lúa phổ biến hiện nay dùng bộ phận không han gỉ khi máy làm việc ngoài trời.

cắt có đế tựa, có dao chuyển động tịnh tiến.

+ Xích chuyền lúa (Hình 4)

Bộ phận cắt ở máy gặt lúa có cấu tạo như

Xích chuyền lúa có nhiệm vụ truyền chuyển Hình 5, phân thành bốn kiểu: cắt thông thường, động cho đĩa gạt hình sao, kết hợp với răng của cắt bước kép, cắt thấp và cắt trung bình.

9

10

https://thuviensach.vn

băm trấu có giá thành cao, song độ bền gấp nhiều lần so với dao không băm trấu.

Vật liệu được dùng để chế tạo dao là loại thép tốt, được chế tạo hàng loạt, có kích thước tiêu chuẩn, đồng đều, được nhiệt luyện để tăng thêm độ cứng, độ mài mòn của dao.

Các dao được tán chắc trên tấm thép (sống dao), số lượng dao tán trên tấm thép phụ thuộc vào bề rộng máy gặt. Hiện nay, máy gặt có bề

rộng làm việc từ 0,9-5 m.

Hình 5: Bộ phận cắt loại có đế tựa, dao chuyển động tịnh tiến

1- Dao; 2- Tấm kê; 3- Giá đỡ; 4- Vít; 5- Đinh tán; 6- Tấm ma sát; 7- Tấm ép; 8- Đệm điều chỉnh

+ Dao cắt

Hình 6: Hình dạng và các thông số chính của dao Dao cắt trong máy thu hoạch lúa hiện nay có m- Khoảng cách đỉnh dao; t - Khoảng cách đáy dao; 1

dạng hình thang (Hình 6).

h- Chiều cao cạnh sắc; B- Chiều cao dao; Kích thước của dao ở mỗi loại máy, mỗi hãng α- Góc tiến của dao; γ- Góc mài của lưỡi dao sản xuất có khác nhau nhưng không nhiều.

+ Tấm kê cắt

Cạnh sắc của dao được mài sắc, vát về một Tấm kê có nhiệm vụ kê chắc, cùng dao kẹp phía để cắt cây lúa. Chiều dày cạnh sắc từ 5-15

chặt cây lúa để dao cắt tốt hơn. Tấm kê dạng hình μm. Khi chiều dày cạnh sắc tăng lên từ 50-55 μm thang có các thông số về cấu tạo, vật liệu giống phải tiến hành mài lại các dao hoặc thay dao mới.

như dao, nhưng kích thước có chênh lệch nhỏ.

Cạnh sắc có thể băm trấu. Ở máy cắt cỏ, thân Tấm kê thường đặt cố định còn dao chuyển cỏ mềm, cạnh sắc chỉ mài sắc. Ở máy gặt, thân động. Hiện nay, một số máy gặt có tấm kê cũng lúa cứng, cạnh sắc thường băm trấu. Lưỡi dao có chuyển động, cấu tạo như dao và được gọi là 11

12

https://thuviensach.vn

băm trấu có giá thành cao, song độ bền gấp nhiều lần so với dao không băm trấu.

Vật liệu được dùng để chế tạo dao là loại thép tốt, được chế tạo hàng loạt, có kích thước tiêu chuẩn, đồng đều, được nhiệt luyện để tăng thêm độ cứng, độ mài mòn của dao.

Các dao được tán chắc trên tấm thép (sống dao), số lượng dao tán trên tấm thép phụ thuộc vào bề rộng máy gặt. Hiện nay, máy gặt có bề

rộng làm việc từ 0,9-5 m.

Hình 5: Bộ phận cắt loại có đế tựa, dao chuyển động tịnh tiến

1- Dao; 2- Tấm kê; 3- Giá đỡ; 4- Vít; 5- Đinh tán; 6- Tấm ma sát; 7- Tấm ép; 8- Đệm điều chỉnh

+ Dao cắt

Hình 6: Hình dạng và các thông số chính của dao Dao cắt trong máy thu hoạch lúa hiện nay có m- Khoảng cách đỉnh dao; t - Khoảng cách đáy dao; 1

dạng hình thang (Hình 6).

h- Chiều cao cạnh sắc; B- Chiều cao dao; Kích thước của dao ở mỗi loại máy, mỗi hãng α- Góc tiến của dao; γ- Góc mài của lưỡi dao sản xuất có khác nhau nhưng không nhiều.

+ Tấm kê cắt

Cạnh sắc của dao được mài sắc, vát về một Tấm kê có nhiệm vụ kê chắc, cùng dao kẹp phía để cắt cây lúa. Chiều dày cạnh sắc từ 5-15

chặt cây lúa để dao cắt tốt hơn. Tấm kê dạng hình μm. Khi chiều dày cạnh sắc tăng lên từ 50-55 μm thang có các thông số về cấu tạo, vật liệu giống phải tiến hành mài lại các dao hoặc thay dao mới.

như dao, nhưng kích thước có chênh lệch nhỏ.

Cạnh sắc có thể băm trấu. Ở máy cắt cỏ, thân Tấm kê thường đặt cố định còn dao chuyển cỏ mềm, cạnh sắc chỉ mài sắc. Ở máy gặt, thân động. Hiện nay, một số máy gặt có tấm kê cũng lúa cứng, cạnh sắc thường băm trấu. Lưỡi dao có chuyển động, cấu tạo như dao và được gọi là 11

12

https://thuviensach.vn

bộ phận cắt hai dao. Tấm kê được bắt vít chắc bị kẹp giữa dao và tấm kê gây ra hiện tượng cắt trên giá đỡ.

nhay, cắt không đứt cây lúa, kẹp cây lúa và nhổ

Để chất lượng cắt tốt, các giá đỡ được đúc bằng cả gốc lên khỏi mặt ruộng.

gang có mũi nhọn (gọi là răng) như Hình 7.

Để giảm hoặc tăng khe hở giữa tấm ép và dao người sử dụng chỉ cần bớt hoặc thêm đệm điều chỉnh.

Bộ phận cắt loại răng - dao có ưu điểm là mũi răng phân tách cây lúa đều đặn cho các dao; nhược điểm là khi làm việc răng đứng yên, dao chuyển động qua lại, gây ra lực quán tính, làm hạn chế khả năng tăng vận tốc dao, từ đó giảm năng suất máy.

- Bộ phận cắt hai dao được chia thành hai loại: Hình 7: Bộ phận cắt răng - dao

một dao chuyển động, một dao cố định và hai dao 1- Răng; 2- Tấm kê; 3- Dao; 4- Tấm ép; 5- Bu lông; cùng chuyển động ngược chiều nhau.

6- Đệm điều chỉnh; 7- Giá đỡ; 8- Sống dao; 9- Đinh tán;

+ Một dao chuyển động, một dao cố định 10- Vít bắt tấm kê với răng; 11- Tấm ma sát Bộ phận cắt này tương tự bộ phận cắt răng -

Răng có nhiệm vụ phân chia khối lúa đều cho dao, dao cố định đặt dưới thay cho tấm kê. Tuy dao cắt, che trước tấm kê để bảo vệ và làm giá đỡ

nhiên, có điểm khác là thay việc đúc răng có hình để bắt tấm kê. Răng được chế tạo rời từng chiếc dạng phức tạp bằng tấm đỡ dao dưới; do vậy cấu hoặc thành cụm từ 2-3 chiếc. Tấm kê được bắt vít trúc đơn giản hơn, chi phí thấp hơn loại răng - dao.

chắc vào răng.

Loại này chia rẽ cây lúa đều cho các dao kém Phía sau sống dao là tấm ma sát để khi làm hơn, thường được áp dụng ở những máy gặt cỡ

việc sống dao tì vào tấm ma sát giúp giảm lực cản nhỏ và có nhược điểm như loại răng - dao là gây chuyển động và ngăn không cho dao đẩy lùi về

nên lực quán tính làm rung động máy, giảm độ

phía sau.

bền các chi tiết máy.

Tấm ép có nhiệm vụ ép dao xuống khi cắt và

+ Hai dao cùng chuyển động ngược chiều nhau bảo đảm khe hở giữa dao và tấm kê trong khoảng Dao trên và dao dưới có cấu tạo hoàn toàn từ 0,2-0,5 mm. Nếu khe hở này quá lớn, cây lúa sẽ

giống nhau. Khi làm việc, dao dưới làm tấm kê 13

14

https://thuviensach.vn

bộ phận cắt hai dao. Tấm kê được bắt vít chắc bị kẹp giữa dao và tấm kê gây ra hiện tượng cắt trên giá đỡ.

nhay, cắt không đứt cây lúa, kẹp cây lúa và nhổ

Để chất lượng cắt tốt, các giá đỡ được đúc bằng cả gốc lên khỏi mặt ruộng.

gang có mũi nhọn (gọi là răng) như Hình 7.

Để giảm hoặc tăng khe hở giữa tấm ép và dao người sử dụng chỉ cần bớt hoặc thêm đệm điều chỉnh.

Bộ phận cắt loại răng - dao có ưu điểm là mũi răng phân tách cây lúa đều đặn cho các dao; nhược điểm là khi làm việc răng đứng yên, dao chuyển động qua lại, gây ra lực quán tính, làm hạn chế khả năng tăng vận tốc dao, từ đó giảm năng suất máy.

- Bộ phận cắt hai dao được chia thành hai loại: Hình 7: Bộ phận cắt răng - dao

một dao chuyển động, một dao cố định và hai dao 1- Răng; 2- Tấm kê; 3- Dao; 4- Tấm ép; 5- Bu lông; cùng chuyển động ngược chiều nhau.

6- Đệm điều chỉnh; 7- Giá đỡ; 8- Sống dao; 9- Đinh tán;

+ Một dao chuyển động, một dao cố định 10- Vít bắt tấm kê với răng; 11- Tấm ma sát Bộ phận cắt này tương tự bộ phận cắt răng -

Răng có nhiệm vụ phân chia khối lúa đều cho dao, dao cố định đặt dưới thay cho tấm kê. Tuy dao cắt, che trước tấm kê để bảo vệ và làm giá đỡ

nhiên, có điểm khác là thay việc đúc răng có hình để bắt tấm kê. Răng được chế tạo rời từng chiếc dạng phức tạp bằng tấm đỡ dao dưới; do vậy cấu hoặc thành cụm từ 2-3 chiếc. Tấm kê được bắt vít trúc đơn giản hơn, chi phí thấp hơn loại răng - dao.

chắc vào răng.

Loại này chia rẽ cây lúa đều cho các dao kém Phía sau sống dao là tấm ma sát để khi làm hơn, thường được áp dụng ở những máy gặt cỡ

việc sống dao tì vào tấm ma sát giúp giảm lực cản nhỏ và có nhược điểm như loại răng - dao là gây chuyển động và ngăn không cho dao đẩy lùi về

nên lực quán tính làm rung động máy, giảm độ

phía sau.

bền các chi tiết máy.

Tấm ép có nhiệm vụ ép dao xuống khi cắt và

+ Hai dao cùng chuyển động ngược chiều nhau bảo đảm khe hở giữa dao và tấm kê trong khoảng Dao trên và dao dưới có cấu tạo hoàn toàn từ 0,2-0,5 mm. Nếu khe hở này quá lớn, cây lúa sẽ

giống nhau. Khi làm việc, dao dưới làm tấm kê 13

14

https://thuviensach.vn

cho dao trên và ngược lại. Do hai dao chuyển động gặt ra khỏi phần lúa máy sắp gặt. Các mũi rẽ còn ngược chiều nhau nên lực quán tính bị triệt tiêu, lại dồn lúa vào đĩa gạt hình sao. Tay gạt của đĩa máy được cân bằng, cho phép tăng tốc độ dao cắt gạt hình sao dồn lúa ép vào tấm tựa lúa để bộ

và tăng năng suất máy gặt.

phận cắt thực hiện việc cắt lúa.

Tuy nhiên, bộ phận cắt hai dao cần phải có hai Lúa bị cắt đứt, tay gạt quay tiếp, cùng với cơ cấu truyền lực tới hai dải dao, hai bộ phận ép xích chuyền lúa, chuyển lúa về phía bên phải dao. Do vậy, tùy vào yêu cầu sử dụng và công máy. Để khối lúa di chuyển gọn gàng là do sự

nghệ chế tạo để chọn bộ phận cắt loại nào cho phối hợp của xích chuyền lúa, thanh ép và tấm hiệu quả.

tựa lúa.

- Hệ thống truyền động, di động, điều khiển Đĩa gạt hình sao quay được là do tác động của mấu gạt gắn trên xích chuyền lúa tác động vào tay gạt của đĩa gạt.

Xích chuyền lúa dịch chuyển là do nhận được truyền động từ động cơ.

Năng lượng từ động cơ qua bộ truyền đai được giảm tốc, lực quay truyền được tách làm hai phần, một phần dẫn động cho bộ phận gặt, một phần dẫn động cho bộ phận di động.

Dẫn động cho bộ phận gặt như sau: Từ bộ

truyền đai qua bộ truyền xích tới cặp bánh răng Hình 8: Hệ thống truyền động

côn, tay quay, qua biên đẩy dao cắt chạy qua lại.

1- Bộ truyền xích; 2- Dao cắt; 3- Thanh truyền; Cũng từ trục, chuyền qua bộ truyền xích trung 4- Bánh răng côn; 5- Tay quay; 6- Mấu gạt; gian đến dẫn động cho xích chuyền lúa có lắp các 7- Bộ truyền xích; 8- Bánh xe; 9- Ly hợp chuyển hướng; mấu gạt chuyển động cùng với xích. Trong quá 10- Bộ truyền bánh răng; 11- Bộ truyền xích; trình chuyển động, các mấu gạt dẫn động cho 12- Bộ truyền đai; 13- Ly hợp; 14- Động cơ; 15- Hộp số

bánh sao quay, đồng thời vận chuyển cây lúa đã

b) Nguyên lý hoạt động

cắt xếp thành dãy ở mặt ruộng.

Khi làm việc máy tiến về phía trước với tốc độ

Dẫn động cho bộ phận di động như sau: Từ ly 2,5-3 km/h, mũi rẽ bên trái tách phần lúa chưa hợp qua hộp số, bộ bánh răng cuối cùng, qua ly 15

16

https://thuviensach.vn

cho dao trên và ngược lại. Do hai dao chuyển động gặt ra khỏi phần lúa máy sắp gặt. Các mũi rẽ còn ngược chiều nhau nên lực quán tính bị triệt tiêu, lại dồn lúa vào đĩa gạt hình sao. Tay gạt của đĩa máy được cân bằng, cho phép tăng tốc độ dao cắt gạt hình sao dồn lúa ép vào tấm tựa lúa để bộ

và tăng năng suất máy gặt.

phận cắt thực hiện việc cắt lúa.

Tuy nhiên, bộ phận cắt hai dao cần phải có hai Lúa bị cắt đứt, tay gạt quay tiếp, cùng với cơ cấu truyền lực tới hai dải dao, hai bộ phận ép xích chuyền lúa, chuyển lúa về phía bên phải dao. Do vậy, tùy vào yêu cầu sử dụng và công máy. Để khối lúa di chuyển gọn gàng là do sự

nghệ chế tạo để chọn bộ phận cắt loại nào cho phối hợp của xích chuyền lúa, thanh ép và tấm hiệu quả.

tựa lúa.

- Hệ thống truyền động, di động, điều khiển Đĩa gạt hình sao quay được là do tác động của mấu gạt gắn trên xích chuyền lúa tác động vào tay gạt của đĩa gạt.

Xích chuyền lúa dịch chuyển là do nhận được truyền động từ động cơ.

Năng lượng từ động cơ qua bộ truyền đai được giảm tốc, lực quay truyền được tách làm hai phần, một phần dẫn động cho bộ phận gặt, một phần dẫn động cho bộ phận di động.

Dẫn động cho bộ phận gặt như sau: Từ bộ

truyền đai qua bộ truyền xích tới cặp bánh răng Hình 8: Hệ thống truyền động

côn, tay quay, qua biên đẩy dao cắt chạy qua lại.

1- Bộ truyền xích; 2- Dao cắt; 3- Thanh truyền; Cũng từ trục, chuyền qua bộ truyền xích trung 4- Bánh răng côn; 5- Tay quay; 6- Mấu gạt; gian đến dẫn động cho xích chuyền lúa có lắp các 7- Bộ truyền xích; 8- Bánh xe; 9- Ly hợp chuyển hướng; mấu gạt chuyển động cùng với xích. Trong quá 10- Bộ truyền bánh răng; 11- Bộ truyền xích; trình chuyển động, các mấu gạt dẫn động cho 12- Bộ truyền đai; 13- Ly hợp; 14- Động cơ; 15- Hộp số

bánh sao quay, đồng thời vận chuyển cây lúa đã

b) Nguyên lý hoạt động

cắt xếp thành dãy ở mặt ruộng.

Khi làm việc máy tiến về phía trước với tốc độ

Dẫn động cho bộ phận di động như sau: Từ ly 2,5-3 km/h, mũi rẽ bên trái tách phần lúa chưa hợp qua hộp số, bộ bánh răng cuối cùng, qua ly 15

16

https://thuviensach.vn

hợp chuyển hướng tới bánh xe làm máy có thể di Tên cơ sở sản xuất

chuyển hoặc quay vòng.

Thông số

VINAPRO

FUTU-1

Chín Nghĩa

VIKINO

Ly hợp có nhiệm vụ trượt khi quá tải, tách Long An

Đồng Nai

động cơ với hộp số khi sang số, hay khi khởi động.

Mã hiệu động cơ

G150

GX160

S1115

Vikyno 168F-2

Hộp số là loại đơn giản gồm có hai số tiến và Công suất mã lực

5,5 - 6

4,0

5,5

24

một số lùi.

Bộ phận di chuyển

Bánh sắt

Bánh hơi

Máy được trang bị bộ bánh hơi và bộ bánh sắt: bánh hơi dùng để làm việc ở ruộng khô, bánh sắt 2. Phạm vi áp dụng

dùng để làm việc ở ruộng nước có nền.

- Lúa cứng cây, nếu lúa đổ nghiêng so với mặt đất phải lớn hơn 60o.

Bảng 1: Đặc tính kỹ thuật chính của một số

- Chiều dài cây lúa từ 0,6-1,2 m.

máy gặt lúa rải hàng thông dụng

- Chiều cao gốc rạ có thể điều chỉnh từ 7-30 cm.

Tên cơ sở sản xuất

- Ruộng khô thì dùng bánh hơi, ruộng ngập Thông số

VINAPRO FUTU-1 Chín Nghĩa

VIKINO

nước có nền, mực nước nhỏ hơn 20 cm dùng Long An

Đồng Nai

bánh sắt.

Kích thước (m)

2,2x1,48x0,70 2,24x1,48x0,93 2,40x1,85x1,35 2,2x1,3x1,05

(dàixrộngxcao)

- Ở những địa phương không có nhu cầu sử

dụng rạ, người sử dụng có thể điều chỉnh chiều Khối lượng máy (kg)

175

195

300

190

cao gốc rạ tối đa là 30 cm để phần lúa ngắn hơn, Bề rộng cắt (m)

1,2

1,2

1,54

1,2

tiết kiệm chi phí trong khâu thu gom và đập lúa.

Chiều cao cắt (mm)

100 - 300 100

- 350

60 - 300

100 - 400

- Ở những địa phương có nhu cầu sử dụng rạ, Năng suất (m2/h)

2.500 - 3.000 2.500

- 3.000

5.000

3.000 - 4.000

người sử dụng có thể điều chỉnh máy cắt sát gốc Tốc độ máy (km/h)

- Tiến

3,5 - 5,6

2,5 - 3,9

3,6

3,5

có chiều cao cắt tối thiểu là 7 cm, sau đó dùng

- Lùi

2,5

1,7

2,6

2,6

liềm xén tách phần gốc để lại ruộng còn phần Hộp số truyền động

MK6

K700

bông đưa vào máy đập.

Cơ cấu điều khiển

- Chuyển hướng

- Ly hộp vấu

Bằng tay đĩa

3. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

- Ly hộp chính

- Đĩa ma sát

ma sát ly

- Ly hợp cắt gặt

- Ly hộp vấu

hợp vấu

Đưa máy vào chỗ nền phẳng, cứng, rộng rãi, Cơ cấu chuyển lúa

Xích gắn vấu

Đai dẹt vấu

X ích gắn vấu

thoáng mát, tiến hành kiểm tra và điều chỉnh Loại động cơ

Xăng Diezen

Xăng

theo các bước sau:

17

18

https://thuviensach.vn

hợp chuyển hướng tới bánh xe làm máy có thể di Tên cơ sở sản xuất

chuyển hoặc quay vòng.

Thông số

VINAPRO

FUTU-1

Chín Nghĩa

VIKINO

Ly hợp có nhiệm vụ trượt khi quá tải, tách Long An

Đồng Nai

động cơ với hộp số khi sang số, hay khi khởi động.

Mã hiệu động cơ

G150

GX160

S1115

Vikyno 168F-2

Hộp số là loại đơn giản gồm có hai số tiến và Công suất mã lực

5,5 - 6

4,0

5,5

24

một số lùi.

Bộ phận di chuyển

Bánh sắt

Bánh hơi

Máy được trang bị bộ bánh hơi và bộ bánh sắt: bánh hơi dùng để làm việc ở ruộng khô, bánh sắt 2. Phạm vi áp dụng

dùng để làm việc ở ruộng nước có nền.

- Lúa cứng cây, nếu lúa đổ nghiêng so với mặt đất phải lớn hơn 60o.

Bảng 1: Đặc tính kỹ thuật chính của một số

- Chiều dài cây lúa từ 0,6-1,2 m.

máy gặt lúa rải hàng thông dụng

- Chiều cao gốc rạ có thể điều chỉnh từ 7-30 cm.

Tên cơ sở sản xuất

- Ruộng khô thì dùng bánh hơi, ruộng ngập Thông số

VINAPRO FUTU-1 Chín Nghĩa

VIKINO

nước có nền, mực nước nhỏ hơn 20 cm dùng Long An

Đồng Nai

bánh sắt.

Kích thước (m)

2,2x1,48x0,70 2,24x1,48x0,93 2,40x1,85x1,35 2,2x1,3x1,05

(dàixrộngxcao)

- Ở những địa phương không có nhu cầu sử

dụng rạ, người sử dụng có thể điều chỉnh chiều Khối lượng máy (kg)

175

195

300

190

cao gốc rạ tối đa là 30 cm để phần lúa ngắn hơn, Bề rộng cắt (m)

1,2

1,2

1,54

1,2

tiết kiệm chi phí trong khâu thu gom và đập lúa.

Chiều cao cắt (mm)

100 - 300 100

- 350

60 - 300

100 - 400

- Ở những địa phương có nhu cầu sử dụng rạ, Năng suất (m2/h)

2.500 - 3.000 2.500

- 3.000

5.000

3.000 - 4.000

người sử dụng có thể điều chỉnh máy cắt sát gốc Tốc độ máy (km/h)

- Tiến

3,5 - 5,6

2,5 - 3,9

3,6

3,5

có chiều cao cắt tối thiểu là 7 cm, sau đó dùng

- Lùi

2,5

1,7

2,6

2,6

liềm xén tách phần gốc để lại ruộng còn phần Hộp số truyền động

MK6

K700

bông đưa vào máy đập.

Cơ cấu điều khiển

- Chuyển hướng

- Ly hộp vấu

Bằng tay đĩa

3. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

- Ly hộp chính

- Đĩa ma sát

ma sát ly

- Ly hợp cắt gặt

- Ly hộp vấu

hợp vấu

Đưa máy vào chỗ nền phẳng, cứng, rộng rãi, Cơ cấu chuyển lúa

Xích gắn vấu

Đai dẹt vấu

X ích gắn vấu

thoáng mát, tiến hành kiểm tra và điều chỉnh Loại động cơ

Xăng Diezen

Xăng

theo các bước sau:

17

18

https://thuviensach.vn

a) Phần động lực

kéo lên vị trí cao mà ly hợp không ngắt, chứng tỏ

- Kiểm tra hệ thống biên tay quay: bu lông hành trình tự do quá lớn. Điều chỉnh như sau: mặt máy, ốc siết bánh đà, nếu lỏng phải siết lại.

tháo lỏng đai ốc, vặn bu lông tăng phanh theo

- Kiểm tra hệ thống phân phối khí: lọc gió, hệ

chiều ngược kim đồng hồ (nhìn từ dưới lên) cho thống supáp, khe hở nhiệt đầu supáp nếu sai thì đến khi đạt (ly hợp ngắt). Để tay kéo ở vị trí cao.

phải chỉnh lại.

Sau đó siết chặt đai ốc. Nếu không được, cần nới

- Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống cung cấp lỏng bu lông giữ đầu dây, sau đó kéo ruột dây lên nhiên liệu, thùng chứa nhiên liệu diezen (động cơ

cho tới khi ly hợp ngắt rồi siết chặt bu lông. Chú ý diezen), xăng (ở động cơ xăng) có bị thủng, khóa khi chưa siết bu lông thì phải dùng tay giữ đầu có bị rò rỉ xăng dầu không, ống dẫn xăng, dầu, ruột dây kéo. Nếu hạ tay kéo xuống mà ly hợp bơm và vòi phun. Nếu thiếu phải bổ sung, nếu hư

không đóng thì cần làm chùng dây kéo và thao tác hỏng phải sửa chữa.

ngược lại.

- Kiểm tra hệ thống bôi trơn: tháo thước xem mức dầu xem còn đủ, chất lượng dầu có bảo đảm không. Nếu thiếu dầu phải bổ sung, nếu dầu quá bẩn phải thay mới.

- Kiểm tra hệ thống làm mát: xem mực nước trong thùng có đủ không nếu thiếu phải bổ sung.

Độ căng dây đai quạt có đúng không, nếu chưa đúng phải điều chỉnh lại.

- Hệ thống điện ở động cơ xăng: kiểm tra điện đến bu ri có khỏe không, có bị rò điện ra vỏ máy không. Nếu chưa đạt phải chỉnh sửa.

Hình 9: Sơ đồ điều chỉnh ly hợp gặt

- Kiểm tra hệ thống di động: áp suất hơi đối với 1- Bu lông giữ đầu dây; 2- Đai ốc khó tăng phanh; bánh lốp nếu non hơi phải bơm thêm. Mấu bám đối 3- Bu lông tăng phanh; 4- Vỏ dây kéo; 5- Ruột dây kéo với bánh sắt nếu bị biến dạng phải sửa lại.

b) Phần máy gặt

- Kiểm tra điều chỉnh ly hợp gặt: ly hợp gặt

- Kiểm tra, điều chỉnh bộ phận cắt: thuộc ly hợp vấu, đóng nhờ lò xo. Khi kéo tay kéo

+ Kiểm tra dao cắt cố định và di động có bị

ly hợp lên vị trí cao, ly hợp ngắt. Nếu khi kéo tay cong vênh, gãy mẻ, độ sắc có còn đủ làm việc 19

20

https://thuviensach.vn

a) Phần động lực

kéo lên vị trí cao mà ly hợp không ngắt, chứng tỏ

- Kiểm tra hệ thống biên tay quay: bu lông hành trình tự do quá lớn. Điều chỉnh như sau: mặt máy, ốc siết bánh đà, nếu lỏng phải siết lại.

tháo lỏng đai ốc, vặn bu lông tăng phanh theo

- Kiểm tra hệ thống phân phối khí: lọc gió, hệ

chiều ngược kim đồng hồ (nhìn từ dưới lên) cho thống supáp, khe hở nhiệt đầu supáp nếu sai thì đến khi đạt (ly hợp ngắt). Để tay kéo ở vị trí cao.

phải chỉnh lại.

Sau đó siết chặt đai ốc. Nếu không được, cần nới

- Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống cung cấp lỏng bu lông giữ đầu dây, sau đó kéo ruột dây lên nhiên liệu, thùng chứa nhiên liệu diezen (động cơ

cho tới khi ly hợp ngắt rồi siết chặt bu lông. Chú ý diezen), xăng (ở động cơ xăng) có bị thủng, khóa khi chưa siết bu lông thì phải dùng tay giữ đầu có bị rò rỉ xăng dầu không, ống dẫn xăng, dầu, ruột dây kéo. Nếu hạ tay kéo xuống mà ly hợp bơm và vòi phun. Nếu thiếu phải bổ sung, nếu hư

không đóng thì cần làm chùng dây kéo và thao tác hỏng phải sửa chữa.

ngược lại.

- Kiểm tra hệ thống bôi trơn: tháo thước xem mức dầu xem còn đủ, chất lượng dầu có bảo đảm không. Nếu thiếu dầu phải bổ sung, nếu dầu quá bẩn phải thay mới.

- Kiểm tra hệ thống làm mát: xem mực nước trong thùng có đủ không nếu thiếu phải bổ sung.

Độ căng dây đai quạt có đúng không, nếu chưa đúng phải điều chỉnh lại.

- Hệ thống điện ở động cơ xăng: kiểm tra điện đến bu ri có khỏe không, có bị rò điện ra vỏ máy không. Nếu chưa đạt phải chỉnh sửa.

Hình 9: Sơ đồ điều chỉnh ly hợp gặt

- Kiểm tra hệ thống di động: áp suất hơi đối với 1- Bu lông giữ đầu dây; 2- Đai ốc khó tăng phanh; bánh lốp nếu non hơi phải bơm thêm. Mấu bám đối 3- Bu lông tăng phanh; 4- Vỏ dây kéo; 5- Ruột dây kéo với bánh sắt nếu bị biến dạng phải sửa lại.

b) Phần máy gặt

- Kiểm tra điều chỉnh ly hợp gặt: ly hợp gặt

- Kiểm tra, điều chỉnh bộ phận cắt: thuộc ly hợp vấu, đóng nhờ lò xo. Khi kéo tay kéo

+ Kiểm tra dao cắt cố định và di động có bị

ly hợp lên vị trí cao, ly hợp ngắt. Nếu khi kéo tay cong vênh, gãy mẻ, độ sắc có còn đủ làm việc 19

20

https://thuviensach.vn

không, nếu không bảo đảm phải sửa chữa hoặc Điều chỉnh thanh dẫn hướng với tấm chắn thay mới.

phía trước giữa hai hàng xích chuyền lúa có

+ Điều chỉnh khe hở giữa tấm ép và dao bằng khoảng cách từ 20-30 mm. Nếu nhìn từ trên cách thêm hoặc bớt các tấm đệm, để khe hở đạt từ

xuống thanh dẫn hướng có khe hở để cho lúa đi 0,3 - 0,5 mm.

phải nằm trong các mấu gạt xích trên.

- Kiểm tra, điều chỉnh rải hàng thẳng góc với chiều tiến của máy bằng cách điều chỉnh hai tấm kê mép ngoài (ở hàng xích gạt bên dưới) sao cho đạt 90 mm. Chú ý điều chỉnh sao cho mấu gạt đi vào mép ke bị khuất bởi đỉnh mấu gạt. Ở đó khi chiếu xuống phải nằm bên ngoài thanh dao.

Hình 10: Điều chỉnh bộ phận cắt

1- Các tấm đệm; 2- Bu lông; 3- Tấm ma sát; 4- Tấm ép; 5- Thanh dao

+ Kiểm tra, điều chỉnh tấm ma sát và sống dao bằng cách nới lỏng bu lông, dịch tấm ma sát trên lỗ van sao cho khe hở giữa dao và tấm ma sát nhỏ

hơn 1 mm.

- Kiểm tra, điều chỉnh thanh dẫn hướng: Hình 12: Điều chỉnh rải hàng

1- Băng tải xích; 2- Bánh xích bị động; 3- Tấm ke mép ngoài

- Tra dầu, bơm mỡ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, siết chặt các ốc.

- Kiểm tra, điều chỉnh chiều cao cắt, bằng cách kê đầu gặt lên tấm gỗ để động cơ nằm ngang. Đo Hình 11: Điều chỉnh thanh dẫn hướng (thanh ép) khoảng cách từ lưỡi cắt tới mặt đất, đó chính là 21

22

https://thuviensach.vn

không, nếu không bảo đảm phải sửa chữa hoặc Điều chỉnh thanh dẫn hướng với tấm chắn thay mới.

phía trước giữa hai hàng xích chuyền lúa có

+ Điều chỉnh khe hở giữa tấm ép và dao bằng khoảng cách từ 20-30 mm. Nếu nhìn từ trên cách thêm hoặc bớt các tấm đệm, để khe hở đạt từ

xuống thanh dẫn hướng có khe hở để cho lúa đi 0,3 - 0,5 mm.

phải nằm trong các mấu gạt xích trên.

- Kiểm tra, điều chỉnh rải hàng thẳng góc với chiều tiến của máy bằng cách điều chỉnh hai tấm kê mép ngoài (ở hàng xích gạt bên dưới) sao cho đạt 90 mm. Chú ý điều chỉnh sao cho mấu gạt đi vào mép ke bị khuất bởi đỉnh mấu gạt. Ở đó khi chiếu xuống phải nằm bên ngoài thanh dao.

Hình 10: Điều chỉnh bộ phận cắt

1- Các tấm đệm; 2- Bu lông; 3- Tấm ma sát; 4- Tấm ép; 5- Thanh dao

+ Kiểm tra, điều chỉnh tấm ma sát và sống dao bằng cách nới lỏng bu lông, dịch tấm ma sát trên lỗ van sao cho khe hở giữa dao và tấm ma sát nhỏ

hơn 1 mm.

- Kiểm tra, điều chỉnh thanh dẫn hướng: Hình 12: Điều chỉnh rải hàng

1- Băng tải xích; 2- Bánh xích bị động; 3- Tấm ke mép ngoài

- Tra dầu, bơm mỡ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, siết chặt các ốc.

- Kiểm tra, điều chỉnh chiều cao cắt, bằng cách kê đầu gặt lên tấm gỗ để động cơ nằm ngang. Đo Hình 11: Điều chỉnh thanh dẫn hướng (thanh ép) khoảng cách từ lưỡi cắt tới mặt đất, đó chính là 21

22

https://thuviensach.vn

chiều cao cắt. Nếu chiều cao cắt chưa đạt phải tháo các bu lông treo đầu gặt, nâng hoặc hạ đầu gặt treo vào lỗ trên khung để đạt độ cao cắt.

Trong khi sử dụng, có thể điều chỉnh độ cao cắt bổ

sung bằng cách hạ thấp tay điều khiển để tăng độ

cao cắt hoặc ngược lại.

c) Kiểm tra đồng ruộng, chọn phương án

di chuyển máy

- Trước khi đưa máy xuống ruộng cần kiểm tra xem ruộng lúa có thể đưa máy xuống làm việc Hình 13: Phương án di chuyển của máy gặt được không. Để đưa máy xuống cần phải thỏa a- Phương án di chuyển theo đường xoáy ốc mãn các điều kiện sau:

b- Phương án di chuyển theo hai đường song song

+ Nếu ruộng khô, góc hợp bởi phương cây lúa Mũi tên nét liền: đường máy tiến; Mũi tên nét đứt: hợp với phương mặt ruộng lớn hơn 60o, người đường máy lùi

sử dụng chọn phương án lắp bộ phận di động Máy gặt được thiết kế để lúa đổ về bên phải, bánh hơi.

máy di chuyển ngược chiều kim đồng hồ (theo

+ Nếu ruộng nước phải có nền và mực nước Hình 13a), nếu ruộng có bờ thấp, máy đi đường thấp hơn 20 cm, cây lúa đổ có góc lớn hơn 60o, vòng quanh ruộng, lúa sẽ rải lên xung quanh bờ.

người sử dụng lắp bộ phận di động bằng bánh sắt.

Nếu bờ ruộng cao, lúa không rải được lên bờ, cần Tốt nhất tháo nước trước khi gặt 10 ngày để

dùng liềm cắt quanh bờ, thu dọn sạch bề rộng 1,5 m, ruộng khô rồi gặt.

để máy có chỗ rải lúa. Tại vị trí góc ruộng, cần

- Yêu cầu chọn phương án di chuyển máy trên dọn sạch lúa, để khi máy lùi, bánh xe không đè ruộng sao cho quãng đường máy chạy không nhỏ

lên phần lúa đã cắt. Những đường máy tiếp theo nhất, người sử dụng làm việc nhẹ nhàng, hiệu lúa được rải trên ruộng chỗ đường máy đi trước.

quả. Hiện nay có hai phương án di chuyển chủ

+ Phương án di chuyển theo hai đường song yếu cho máy gặt:

song, theo chiều dài ruộng, áp dụng cho ruộng

+ Phương án di chuyển theo đường xoáy ốc hình chữ nhật có kích thước chiều dài lớn hơn (Hình 13a) áp dụng cho ruộng có kích thước lớn, nhiều lần chiều rộng (Hình 13b). Khác phương án hình vuông.

(Hình 13a) ở chỗ đầu bờ, cạnh ruộng ngắn máy 23

24

https://thuviensach.vn

chiều cao cắt. Nếu chiều cao cắt chưa đạt phải tháo các bu lông treo đầu gặt, nâng hoặc hạ đầu gặt treo vào lỗ trên khung để đạt độ cao cắt.

Trong khi sử dụng, có thể điều chỉnh độ cao cắt bổ

sung bằng cách hạ thấp tay điều khiển để tăng độ

cao cắt hoặc ngược lại.

c) Kiểm tra đồng ruộng, chọn phương án

di chuyển máy

- Trước khi đưa máy xuống ruộng cần kiểm tra xem ruộng lúa có thể đưa máy xuống làm việc Hình 13: Phương án di chuyển của máy gặt được không. Để đưa máy xuống cần phải thỏa a- Phương án di chuyển theo đường xoáy ốc mãn các điều kiện sau:

b- Phương án di chuyển theo hai đường song song

+ Nếu ruộng khô, góc hợp bởi phương cây lúa Mũi tên nét liền: đường máy tiến; Mũi tên nét đứt: hợp với phương mặt ruộng lớn hơn 60o, người đường máy lùi

sử dụng chọn phương án lắp bộ phận di động Máy gặt được thiết kế để lúa đổ về bên phải, bánh hơi.

máy di chuyển ngược chiều kim đồng hồ (theo

+ Nếu ruộng nước phải có nền và mực nước Hình 13a), nếu ruộng có bờ thấp, máy đi đường thấp hơn 20 cm, cây lúa đổ có góc lớn hơn 60o, vòng quanh ruộng, lúa sẽ rải lên xung quanh bờ.

người sử dụng lắp bộ phận di động bằng bánh sắt.

Nếu bờ ruộng cao, lúa không rải được lên bờ, cần Tốt nhất tháo nước trước khi gặt 10 ngày để

dùng liềm cắt quanh bờ, thu dọn sạch bề rộng 1,5 m, ruộng khô rồi gặt.

để máy có chỗ rải lúa. Tại vị trí góc ruộng, cần

- Yêu cầu chọn phương án di chuyển máy trên dọn sạch lúa, để khi máy lùi, bánh xe không đè ruộng sao cho quãng đường máy chạy không nhỏ

lên phần lúa đã cắt. Những đường máy tiếp theo nhất, người sử dụng làm việc nhẹ nhàng, hiệu lúa được rải trên ruộng chỗ đường máy đi trước.

quả. Hiện nay có hai phương án di chuyển chủ

+ Phương án di chuyển theo hai đường song yếu cho máy gặt:

song, theo chiều dài ruộng, áp dụng cho ruộng

+ Phương án di chuyển theo đường xoáy ốc hình chữ nhật có kích thước chiều dài lớn hơn (Hình 13a) áp dụng cho ruộng có kích thước lớn, nhiều lần chiều rộng (Hình 13b). Khác phương án hình vuông.

(Hình 13a) ở chỗ đầu bờ, cạnh ruộng ngắn máy 23

24

https://thuviensach.vn

chạy không, vì đường chạy ngắn để người vận

- Khi máy đang hoạt động không được chạm hành thao tác nhanh, mang lại hiệu quả hơn.

vào ống xả, xích chuyền, bánh đai, dao cắt..., không

* Những lưu ý:

được điều chỉnh tháo lắp các bộ phận của máy.

- Khi khởi động động cơ phải để máy trên

- Quần áo, giày, mũ của người sử dụng phải nền phẳng.

gọn gàng. Khi máy di chuyển, người sử dụng phải

- Phải quan sát xung quanh, sao cho khi kéo quan sát phía trước.

dây khởi động (với động cơ xăng) hoặc tay quay

- Người sử dụng phải được đào tạo có kỹ năng (với động cơ diezen), tay không va đập vào các vật cơ khí tối thiểu, biết sử dụng có hiệu quả và sửa xung quanh.

chữa, khắc phục những hư hỏng thông thường các

- Trong trường hợp máy để lâu không dùng, loại động cơ xăng, động cơ diezen cỡ nhỏ, phải xăng trong bộ chế hòa khí đã giảm chất lượng, được hướng dẫn kỹ trước khi sử dụng.

hoặc nhiên liệu diezen đã lẫn nước, do đó khi khởi động có thể khó khăn, trong trường hợp này phải xả hết xăng cũ và đổ xăng mới (hoặc diezen) vào động cơ.

d) Tắt động cơ

Đưa tay ga về vị trí giảm số vòng quay, dùng tay ấn nút tắt động cơ, khóa nhiên liệu (với động cơ xăng) hoặc kéo tay ga về vị trí ngắt (đối với động cơ diezen).

4. An toàn lao động

Để bảo đảm an toàn lao động, người sử dụng máy phải thực hiện một số yêu cầu sau:

- Khi nạp nhiên liệu (xăng, diezen) phải tắt máy và không được hút thuốc.

- Khi khởi động động cơ, cần gài số ở vị trí trung gian, ly hợp chính và ly hợp gặt phải để ở vị

trí ngắt.

Hình 14: Máy gặt lúa rải hàng

25

26

https://thuviensach.vn

chạy không, vì đường chạy ngắn để người vận

- Khi máy đang hoạt động không được chạm hành thao tác nhanh, mang lại hiệu quả hơn.

vào ống xả, xích chuyền, bánh đai, dao cắt..., không

* Những lưu ý:

được điều chỉnh tháo lắp các bộ phận của máy.

- Khi khởi động động cơ phải để máy trên

- Quần áo, giày, mũ của người sử dụng phải nền phẳng.

gọn gàng. Khi máy di chuyển, người sử dụng phải

- Phải quan sát xung quanh, sao cho khi kéo quan sát phía trước.

dây khởi động (với động cơ xăng) hoặc tay quay

- Người sử dụng phải được đào tạo có kỹ năng (với động cơ diezen), tay không va đập vào các vật cơ khí tối thiểu, biết sử dụng có hiệu quả và sửa xung quanh.

chữa, khắc phục những hư hỏng thông thường các

- Trong trường hợp máy để lâu không dùng, loại động cơ xăng, động cơ diezen cỡ nhỏ, phải xăng trong bộ chế hòa khí đã giảm chất lượng, được hướng dẫn kỹ trước khi sử dụng.

hoặc nhiên liệu diezen đã lẫn nước, do đó khi khởi động có thể khó khăn, trong trường hợp này phải xả hết xăng cũ và đổ xăng mới (hoặc diezen) vào động cơ.

d) Tắt động cơ

Đưa tay ga về vị trí giảm số vòng quay, dùng tay ấn nút tắt động cơ, khóa nhiên liệu (với động cơ xăng) hoặc kéo tay ga về vị trí ngắt (đối với động cơ diezen).

4. An toàn lao động

Để bảo đảm an toàn lao động, người sử dụng máy phải thực hiện một số yêu cầu sau:

- Khi nạp nhiên liệu (xăng, diezen) phải tắt máy và không được hút thuốc.

- Khi khởi động động cơ, cần gài số ở vị trí trung gian, ly hợp chính và ly hợp gặt phải để ở vị

trí ngắt.

Hình 14: Máy gặt lúa rải hàng

25

26

https://thuviensach.vn

5. Một số hư hỏng thông thường, nguyên II- MÁY TUỐT LÚA

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 1. Công cụ tuốt lúa đạp chân

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và

a) Cấu tạo

biện pháp khắc phục, sửa chữa của máy gặt lúa rải hàng (Bảng 2).

Bảng 2

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục,

sửa chữa

Cắt sót, Cây lúa bị - Khe hở dao và tấm kê - Điều chỉnh lại khe hở dao và nhổ khỏi mặt ruộng quá lớn

tấm kê

- Lưỡi dao bị cùn, mẻ, - Mài hoặc thay dao khi dao cong vênh

cùn, hoặc thay mới

Hình 15: Sơ đồ cấu tạo công cụ tuốt lúa đạp chân

- Phần truyền động cho dao - Kiểm tra khắc phục truyền động 1- Người vận hành; 2- Bó lúa; 3- Trống đập; không làm việc

- Làm sạch rơm rạ, cỏ dại,

4- Khung máy; 5- Máng hứng thóc; 6- Cặp truyền động

- Vùng dao cắt bị cỏ dại, đất cát bánh răng trụ; 7- Thanh truyền; 8- Khớp bản lề; rơm rạ, đất cát làm kẹt

9- Lò xo; 10- Bàn đạp

Lúa chuyển sang - Xích chuyền lúa bị chùng

- Điều chỉnh lại độ căng xích ngang bị kẹt

- Phần truyền động cho xích chuyền lúa Trống tuốt có dạng hình trụ, hai đáy hình trụ

không làm việc

- Kiểm tra khắc phục hệ

- Mấu gạt trên xích hỏng

truyền động

là mặt bích hình tròn có đường kính từ 50-70 cm,

- Đĩa gạt hình sao không quay - Thay mấu gạt mới mặt bích có thể làm bằng thép hoặc vật liệu khác.

- Làm vệ sinh đĩa gạt hình sao

Nối hai mặt bích là 8-10 thanh trống được dàn Lúa chuyển sang - Khe hở tay hướng dẫn - Kiểm tra, điều chỉnh khe hở

ngang bị rối

(thanh ép) quá lớn

tay hướng dẫn nhỏ lại

đều ở mặt ngoài; trên thanh có bắt các răng trống Hàng lúa rải xuống - Mấu gạt xích dưới nhô ra - Điều chỉnh tấm ke mép ngoài tuốt. Răng trống tuốt là chi tiết máy tác động trực ruộng bị xiên

ngoài tấm kê

theo hướng dẫn

tiếp vào khối lúa để thực hiện việc tuốt, bứt hạt Bánh xe di chuyển - Độ cứng nền ruộng thấp

- Thay bánh bơm bằng bánh sắt

thóc khỏi bông lúa, thường làm bằng sợi dây thép trên ruộng bị trượt

có mấu

(batile)

- Đợi ruộng khô hẳn

tròn có đường kính ϕ = 4-6 mm. Răng uốn theo các Chiều cao gốc rạ - Người điều khiển máy - Người điều khiển máy giữ tay dạng như Hình 16.

không đều

giữ tay lái cao, thấp không lái ổn định Răng trống tuốt được hàn hoặc bắt trên các ổn định

- Đợi mặt ruộng khô hẳn

- Độ cứng mặt ruộng

thanh trống. Thanh trống có thể làm bằng thép, gỗ...

không đều

Răng trống được bắt trên thanh sao cho đường nối 27

28

https://thuviensach.vn

5. Một số hư hỏng thông thường, nguyên II- MÁY TUỐT LÚA

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 1. Công cụ tuốt lúa đạp chân

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và

a) Cấu tạo

biện pháp khắc phục, sửa chữa của máy gặt lúa rải hàng (Bảng 2).

Bảng 2

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục,

sửa chữa

Cắt sót, Cây lúa bị - Khe hở dao và tấm kê - Điều chỉnh lại khe hở dao và nhổ khỏi mặt ruộng quá lớn

tấm kê

- Lưỡi dao bị cùn, mẻ, - Mài hoặc thay dao khi dao cong vênh

cùn, hoặc thay mới

Hình 15: Sơ đồ cấu tạo công cụ tuốt lúa đạp chân

- Phần truyền động cho dao - Kiểm tra khắc phục truyền động 1- Người vận hành; 2- Bó lúa; 3- Trống đập; không làm việc

- Làm sạch rơm rạ, cỏ dại,

4- Khung máy; 5- Máng hứng thóc; 6- Cặp truyền động

- Vùng dao cắt bị cỏ dại, đất cát bánh răng trụ; 7- Thanh truyền; 8- Khớp bản lề; rơm rạ, đất cát làm kẹt

9- Lò xo; 10- Bàn đạp

Lúa chuyển sang - Xích chuyền lúa bị chùng

- Điều chỉnh lại độ căng xích ngang bị kẹt

- Phần truyền động cho xích chuyền lúa Trống tuốt có dạng hình trụ, hai đáy hình trụ

không làm việc

- Kiểm tra khắc phục hệ

- Mấu gạt trên xích hỏng

truyền động

là mặt bích hình tròn có đường kính từ 50-70 cm,

- Đĩa gạt hình sao không quay - Thay mấu gạt mới mặt bích có thể làm bằng thép hoặc vật liệu khác.

- Làm vệ sinh đĩa gạt hình sao

Nối hai mặt bích là 8-10 thanh trống được dàn Lúa chuyển sang - Khe hở tay hướng dẫn - Kiểm tra, điều chỉnh khe hở

ngang bị rối

(thanh ép) quá lớn

tay hướng dẫn nhỏ lại

đều ở mặt ngoài; trên thanh có bắt các răng trống Hàng lúa rải xuống - Mấu gạt xích dưới nhô ra - Điều chỉnh tấm ke mép ngoài tuốt. Răng trống tuốt là chi tiết máy tác động trực ruộng bị xiên

ngoài tấm kê

theo hướng dẫn

tiếp vào khối lúa để thực hiện việc tuốt, bứt hạt Bánh xe di chuyển - Độ cứng nền ruộng thấp

- Thay bánh bơm bằng bánh sắt

thóc khỏi bông lúa, thường làm bằng sợi dây thép trên ruộng bị trượt

có mấu

(batile)

- Đợi ruộng khô hẳn

tròn có đường kính ϕ = 4-6 mm. Răng uốn theo các Chiều cao gốc rạ - Người điều khiển máy - Người điều khiển máy giữ tay dạng như Hình 16.

không đều

giữ tay lái cao, thấp không lái ổn định Răng trống tuốt được hàn hoặc bắt trên các ổn định

- Đợi mặt ruộng khô hẳn

- Độ cứng mặt ruộng

thanh trống. Thanh trống có thể làm bằng thép, gỗ...

không đều

Răng trống được bắt trên thanh sao cho đường nối 27

28

https://thuviensach.vn

hai chân răng nghiêng so với phương thanh trống góc Hệ thống truyền động gồm bàn đạp, cần lắc, từ 30-45o. Các răng cách đều nhau từ 7-10 cm.

thanh truyền, cặp bánh răng hình trụ và lò xo.

b) Nguyên lý hoạt động

Người vận hành dùng chân đạp vào bàn đạp, lực đạp qua thanh truyền tới cơ cấu biên tay quay. Khi đạp xuống, lực đạp thắng lực lò xo, truyền tới tay biên, tay biên kéo bánh răng trụ

lớn quay. Bánh răng lớn truyền qua bánh răng a

b

c

nhỏ quay, làm trống tuốt quay.

Khi đưa bàn chân đi lên, lực lò xo và lực quán Hình 16: Một số kiểu răng trống tuốt phổ biến a, b- Ứng dụng ở một số máy tuốt lúa của Việt Nam tính kéo bàn đạp đi lên làm bánh răng lớn quay c- Ứng dụng trên máy gặt đập liên hợp loại trống tuốt đều liên tục. Người vận hành đạp tiếp bàn đạp của Nhật Bản

xuống. Cứ như vậy trống tuốt quay đều để thực hiện việc tuốt lúa.

Đường nối các chân răng của các thanh trống Khi trống tuốt quay đạt vận tốc đầu răng từ

liên tiếp tạo thành đường ren vít, sao cho các răng 15-20 m/s, người sử dụng cầm bó lúa đưa vào (tay khi làm việc mỗi răng vạch lên một vết. Các vết vẫn cầm chắc bó lúa). Dưới tác động của răng này dày, cách đều nhau để các răng đi đều vào trống tuốt, các hạt thóc bị bứt đứt khỏi bông lúa mọi chỗ của bó lúa để thực hiện tuốt, kéo bứt hạt rơi xuống máng hứng.

thóc ra khỏi bông lúa. Do đó, tỷ lệ sót hạt và chi Để tuốt sạch, người sử dụng quan sát xoay trở

phí năng lượng đạt mức thấp nhất.

bó lúa đến khi tuốt sạch các hạt trên bông thì bỏ

Qua nghiên cứu thực tế, để tuốt hạt tốt, vận nắm rơm ra ngoài và tiếp tục đưa bó lúa khác tốc đầu răng cần đạt từ 15-20 m/s. Nếu vận tốc vào tuốt.

nhỏ, tỷ lệ sót hạt cao; nếu vận tốc quá lớn, tỷ lệ

vỡ hạt tăng.

2. Máy tuốt lúa

Bộ phận phụ trợ của máy gồm khung đủ

a) Cấu tạo

cứng để đỡ các bộ phận của máy, máng để hứng Cấu tạo bộ phận trống tuốt của máy tuốt lúa thóc chảy dồn thành đống và hệ thống truyền hoàn toàn giống trống tuốt của công cụ tuốt lúa động để truyền lực từ bàn chân người đạp làm đạp chân. Những điểm giống và khác nhau giữa quay trống tuốt.

hai loại này thể hiện trên Bảng 3.

29

30

https://thuviensach.vn

hai chân răng nghiêng so với phương thanh trống góc Hệ thống truyền động gồm bàn đạp, cần lắc, từ 30-45o. Các răng cách đều nhau từ 7-10 cm.

thanh truyền, cặp bánh răng hình trụ và lò xo.

b) Nguyên lý hoạt động

Người vận hành dùng chân đạp vào bàn đạp, lực đạp qua thanh truyền tới cơ cấu biên tay quay. Khi đạp xuống, lực đạp thắng lực lò xo, truyền tới tay biên, tay biên kéo bánh răng trụ

lớn quay. Bánh răng lớn truyền qua bánh răng a

b

c

nhỏ quay, làm trống tuốt quay.

Khi đưa bàn chân đi lên, lực lò xo và lực quán Hình 16: Một số kiểu răng trống tuốt phổ biến a, b- Ứng dụng ở một số máy tuốt lúa của Việt Nam tính kéo bàn đạp đi lên làm bánh răng lớn quay c- Ứng dụng trên máy gặt đập liên hợp loại trống tuốt đều liên tục. Người vận hành đạp tiếp bàn đạp của Nhật Bản

xuống. Cứ như vậy trống tuốt quay đều để thực hiện việc tuốt lúa.

Đường nối các chân răng của các thanh trống Khi trống tuốt quay đạt vận tốc đầu răng từ

liên tiếp tạo thành đường ren vít, sao cho các răng 15-20 m/s, người sử dụng cầm bó lúa đưa vào (tay khi làm việc mỗi răng vạch lên một vết. Các vết vẫn cầm chắc bó lúa). Dưới tác động của răng này dày, cách đều nhau để các răng đi đều vào trống tuốt, các hạt thóc bị bứt đứt khỏi bông lúa mọi chỗ của bó lúa để thực hiện tuốt, kéo bứt hạt rơi xuống máng hứng.

thóc ra khỏi bông lúa. Do đó, tỷ lệ sót hạt và chi Để tuốt sạch, người sử dụng quan sát xoay trở

phí năng lượng đạt mức thấp nhất.

bó lúa đến khi tuốt sạch các hạt trên bông thì bỏ

Qua nghiên cứu thực tế, để tuốt hạt tốt, vận nắm rơm ra ngoài và tiếp tục đưa bó lúa khác tốc đầu răng cần đạt từ 15-20 m/s. Nếu vận tốc vào tuốt.

nhỏ, tỷ lệ sót hạt cao; nếu vận tốc quá lớn, tỷ lệ

vỡ hạt tăng.

2. Máy tuốt lúa

Bộ phận phụ trợ của máy gồm khung đủ

a) Cấu tạo

cứng để đỡ các bộ phận của máy, máng để hứng Cấu tạo bộ phận trống tuốt của máy tuốt lúa thóc chảy dồn thành đống và hệ thống truyền hoàn toàn giống trống tuốt của công cụ tuốt lúa động để truyền lực từ bàn chân người đạp làm đạp chân. Những điểm giống và khác nhau giữa quay trống tuốt.

hai loại này thể hiện trên Bảng 3.

29

30

https://thuviensach.vn

Bảng 3

Thân sàng dao động làm các hạt trượt và nhảy Chỉ tiêu

Công cụ tuốt lúa đạp chân

Máy tuốt lúa

khỏi mặt sàng, những hạt thóc chắc, lọt qua lỗ

Đơn giản, chủ yếu thực hiện Phức tạp hơn, ngoài tuốt hạt sàng xuống máng hứng, chảy dồn xuống cửa ra Cấu tạo trống tuốt nhiệm vụ tuốt hạt ra khỏi ra khỏi bông còn kết hợp với thóc. Rơm rác nhẹ hơn gặp luồng gió thổi từ quạt bông, không thêm bộ phận làm sạch hạt làm sạch

bay ra ngoài.

Nguồn động lực

Sức người

Động cơ (điện hoặc nhiên liệu

xăng, diezen)

Vừa dùng sức đạp để trống Chỉ cung cấp lúa, do vậy đỡ

Người sử dụng

tuốt quay vừa cung cấp lúa, tốn sức do vậy tốn sức

Chất lượng

Tốc độ trống tuốt quay không Tốc độ trống tuốt quay đều đều nên chất lượng kém

nên chất lượng tốt

Năng suất thấp, vì tốc độ Năng suất cao, vì tốc độ

Năng suất

trống thấp, hoạt động của trống cao, hoạt động liên tục máy không liên tục

Truyền động từ động cơ tới trống tuốt thường dùng truyền động đai, ngoài ra truyền lực đai còn có nhiệm vụ như bộ phận an toàn. Khi quá tải dây đai trượt trơn nên an toàn cho máy.

Để chất lượng tuốt hạt tốt, vận tốc răng trống đập phải nằm trong khoảng 15-20 m/s. Bởi vậy, người sử dụng cần chọn tỷ số truyền từ động cơ tới Hình 17: Sơ đồ cấu tạo máy tuốt lúa có động cơ, sàng và quạt làm sạch hạt

trống tuốt cho phù hợp.

1- Người sử dụng máy; 2- Bó lúa; 3- Nắp che;

b) Nguyên lý hoạt động

4- Trống tuốt; 5- Tay treo thân sàng; 6- Rơm rác; Nguồn năng lượng từ động cơ làm quay trống 7- Thân sàng; 8- Sàng; 9- Bánh xe; 10- Cửa ra thóc sạch; tuốt, quạt và dao động thân sàng. Khi động cơ

11- Hướng dao động thân sàng; 12 - Khung máy; 13- Quạt làm việc ổn định, người sử dụng máy đưa bó lúa Để điều chỉnh lượng gió của quạt, tại cửa hút vào thực hiện việc tuốt. Trống tuốt quay, các răng của quạt, người sử dụng chỉnh cánh cửa gió rộng trống tuốt đi vào bó lúa tuốt làm hạt bứt khỏi hay hẹp, cửa gió càng lớn lượng gió càng nhiều và bông lúa rơi xuống sàng.

ngược lại.

31

32

https://thuviensach.vn

Bảng 3

Thân sàng dao động làm các hạt trượt và nhảy Chỉ tiêu

Công cụ tuốt lúa đạp chân

Máy tuốt lúa

khỏi mặt sàng, những hạt thóc chắc, lọt qua lỗ

Đơn giản, chủ yếu thực hiện Phức tạp hơn, ngoài tuốt hạt sàng xuống máng hứng, chảy dồn xuống cửa ra Cấu tạo trống tuốt nhiệm vụ tuốt hạt ra khỏi ra khỏi bông còn kết hợp với thóc. Rơm rác nhẹ hơn gặp luồng gió thổi từ quạt bông, không thêm bộ phận làm sạch hạt làm sạch

bay ra ngoài.

Nguồn động lực

Sức người

Động cơ (điện hoặc nhiên liệu

xăng, diezen)

Vừa dùng sức đạp để trống Chỉ cung cấp lúa, do vậy đỡ

Người sử dụng

tuốt quay vừa cung cấp lúa, tốn sức do vậy tốn sức

Chất lượng

Tốc độ trống tuốt quay không Tốc độ trống tuốt quay đều đều nên chất lượng kém

nên chất lượng tốt

Năng suất thấp, vì tốc độ Năng suất cao, vì tốc độ

Năng suất

trống thấp, hoạt động của trống cao, hoạt động liên tục máy không liên tục

Truyền động từ động cơ tới trống tuốt thường dùng truyền động đai, ngoài ra truyền lực đai còn có nhiệm vụ như bộ phận an toàn. Khi quá tải dây đai trượt trơn nên an toàn cho máy.

Để chất lượng tuốt hạt tốt, vận tốc răng trống đập phải nằm trong khoảng 15-20 m/s. Bởi vậy, người sử dụng cần chọn tỷ số truyền từ động cơ tới Hình 17: Sơ đồ cấu tạo máy tuốt lúa có động cơ, sàng và quạt làm sạch hạt

trống tuốt cho phù hợp.

1- Người sử dụng máy; 2- Bó lúa; 3- Nắp che;

b) Nguyên lý hoạt động

4- Trống tuốt; 5- Tay treo thân sàng; 6- Rơm rác; Nguồn năng lượng từ động cơ làm quay trống 7- Thân sàng; 8- Sàng; 9- Bánh xe; 10- Cửa ra thóc sạch; tuốt, quạt và dao động thân sàng. Khi động cơ

11- Hướng dao động thân sàng; 12 - Khung máy; 13- Quạt làm việc ổn định, người sử dụng máy đưa bó lúa Để điều chỉnh lượng gió của quạt, tại cửa hút vào thực hiện việc tuốt. Trống tuốt quay, các răng của quạt, người sử dụng chỉnh cánh cửa gió rộng trống tuốt đi vào bó lúa tuốt làm hạt bứt khỏi hay hẹp, cửa gió càng lớn lượng gió càng nhiều và bông lúa rơi xuống sàng.

ngược lại.

31

32

https://thuviensach.vn

3. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng tuốt để nhiều người thực hiện tuốt lúa đồng thời.

a) Ưu, nhược điểm khi dùng trống tuốt lúa

Hoặc lắp thêm hệ thống làm sạch hạt, để giảm chi

- Chi phí năng lượng thấp vì lực tác động chỉ thực phí khâu làm sạch tiếp theo.

hiện ở vị trí bông lúa để tuốt lúa (không tốn năng

- Ứng dụng lắp đặt vào máy gặt đập liên hợp: lượng đập, vò nát rơm như ở máy đập trống xoắn).

Một số loại máy gặt đập liên hợp của Nhật Bản đã

- Rơm sau khi tuốt có thể dùng để làm các sản ứng dụng việc tách hạt lúa theo nguyên tắc trống phẩm như chổi hoặc che chắn chuồng trại, chống tuốt. Ứng dụng theo nguyên lý trống tuốt cho thấy rét cho gia súc,...

chi phí năng lượng khâu tuốt nhỏ. Tuy nhiên, việc

- Người sử dụng căng thẳng, vì hai tay luôn cung cấp lúa cho trống tuốt dùng xích kẹp lúa có phải nắm chắc bó lúa, mắt phải quan sát để xoay cấu tạo khá phức tạp, gây khó khăn cho việc chế

chuyển bó lúa đúng lúc. Nếu xoay sớm thóc còn tạo và sử dụng.

sót lại ở bông lúa; nếu xoay muộn thóc đã sạch mà máy vẫn chạy, gây lãng phí công sức, thời gian.

III- MÁY ĐẬP LÚA

- Phải dùng sức người đạp, tốc độ không đều 1. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết ảnh hưởng tới chất lượng tuốt.

diện hình tròn)

- Năng suất thấp.

- Lúa đưa vào cần phải sóng, những cây lúa mềm khi thu hoạch bông lúa gãy gập ngược về

phía gốc sẽ không tuốt được.

b) Phạm vi ứng dụng trống tuốt lúa

- Ứng dụng ở công cụ tuốt lúa đạp chân: Loại công cụ này có cấu tạo đơn giản, vốn đầu tư thấp.

Các hộ nông dân có tay nghề có thể tự chế tạo, sử

dụng và sửa chữa. Phù hợp cho hộ nông dân có vốn đầu tư thấp, diện tích cấy lúa nhỏ, cần tận Hình 18: Sơ đồ cấu tạo máy đập lúa trống xoắn dụng rơm sóng để làm các sản phẩm khác.

1- Bàn cấp lúa; 2- Nắp trống đập; 3- Gân xoắn;

- Ứng dụng ở máy tuốt đặt tĩnh tại có động cơ: 4- Lõi trống đập; 5- Răng trống đập; 6- Cửa thoát rơm; Do nguồn động lực dùng động cơ, tùy công suất 7- Máng sàng; 8- Cánh hất rơm; 9- Cặp truyền động đai; 10- Động cơ; 11- Sàng làm sạch; 12- Quạt; động cơ, người sử dụng có thể tăng bề rộng trống 13- Cửa ra thóc sạch; 14- Bánh xe; 15- Tay kéo 33

34

https://thuviensach.vn

3. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng tuốt để nhiều người thực hiện tuốt lúa đồng thời.

a) Ưu, nhược điểm khi dùng trống tuốt lúa

Hoặc lắp thêm hệ thống làm sạch hạt, để giảm chi

- Chi phí năng lượng thấp vì lực tác động chỉ thực phí khâu làm sạch tiếp theo.

hiện ở vị trí bông lúa để tuốt lúa (không tốn năng

- Ứng dụng lắp đặt vào máy gặt đập liên hợp: lượng đập, vò nát rơm như ở máy đập trống xoắn).

Một số loại máy gặt đập liên hợp của Nhật Bản đã

- Rơm sau khi tuốt có thể dùng để làm các sản ứng dụng việc tách hạt lúa theo nguyên tắc trống phẩm như chổi hoặc che chắn chuồng trại, chống tuốt. Ứng dụng theo nguyên lý trống tuốt cho thấy rét cho gia súc,...

chi phí năng lượng khâu tuốt nhỏ. Tuy nhiên, việc

- Người sử dụng căng thẳng, vì hai tay luôn cung cấp lúa cho trống tuốt dùng xích kẹp lúa có phải nắm chắc bó lúa, mắt phải quan sát để xoay cấu tạo khá phức tạp, gây khó khăn cho việc chế

chuyển bó lúa đúng lúc. Nếu xoay sớm thóc còn tạo và sử dụng.

sót lại ở bông lúa; nếu xoay muộn thóc đã sạch mà máy vẫn chạy, gây lãng phí công sức, thời gian.

III- MÁY ĐẬP LÚA

- Phải dùng sức người đạp, tốc độ không đều 1. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết ảnh hưởng tới chất lượng tuốt.

diện hình tròn)

- Năng suất thấp.

- Lúa đưa vào cần phải sóng, những cây lúa mềm khi thu hoạch bông lúa gãy gập ngược về

phía gốc sẽ không tuốt được.

b) Phạm vi ứng dụng trống tuốt lúa

- Ứng dụng ở công cụ tuốt lúa đạp chân: Loại công cụ này có cấu tạo đơn giản, vốn đầu tư thấp.

Các hộ nông dân có tay nghề có thể tự chế tạo, sử

dụng và sửa chữa. Phù hợp cho hộ nông dân có vốn đầu tư thấp, diện tích cấy lúa nhỏ, cần tận Hình 18: Sơ đồ cấu tạo máy đập lúa trống xoắn dụng rơm sóng để làm các sản phẩm khác.

1- Bàn cấp lúa; 2- Nắp trống đập; 3- Gân xoắn;

- Ứng dụng ở máy tuốt đặt tĩnh tại có động cơ: 4- Lõi trống đập; 5- Răng trống đập; 6- Cửa thoát rơm; Do nguồn động lực dùng động cơ, tùy công suất 7- Máng sàng; 8- Cánh hất rơm; 9- Cặp truyền động đai; 10- Động cơ; 11- Sàng làm sạch; 12- Quạt; động cơ, người sử dụng có thể tăng bề rộng trống 13- Cửa ra thóc sạch; 14- Bánh xe; 15- Tay kéo 33

34

https://thuviensach.vn

- Bộ phận đập

+ Lõi trống hình trụ được tạo thành bởi hai

+ Bàn cấp lúa có bề rộng từ 50-60 cm, chiều dài mặt bích hình tròn có đường kính từ 350-450 mm, bằng chiều dài trống đập, làm bằng thép tấm dày hàn nối hai mặt bích là 6-8 thanh thép có tiết diện từ 0,8-1 mm, có hàn xương tăng cứng. Người sử

hình chữ nhật, kích thước trung bình 10x50 mm dụng dàn đều lúa trên mặt bàn trước khi đẩy vào (tùy chiều dài trống có hàn thêm các vành tăng trống đập. Như vậy, lúa được cung cấp vào buồng cứng ở giữa lõi trống), trên thanh thép bắt các đập liên tục, đều đặn, làm cho tải trên trống đập răng trống.

ổn định, sẽ cho chất lượng, năng suất đập tốt hơn.

+ Tâm trống là trục thép tròn, tựa trên hai ổ

đỡ, nhận truyền động từ động cơ để quay trống.

+ Răng trống làm bằng thép có tiết diện hình tròn, có đường kính ϕ = 12-16 mm, chiều dài răng trống từ 50-80 mm. Tùy từng máy mà răng trống để thẳng hoặc uốn cong phần đầu răng (Hình 20).

Hình 19: Sơ đồ cấu tạo bộ phận đập trống xoắn răng tròn 1- Nắp trống; 2- Gân xoắn; 3- Trống; 4- Trục trống; 5- Răng trống; 6- Máng sàng; 7- Bàn cấp lúa; 8- Cửa thoát rơm; 9- Cánh hất rơm

+ Cửa cấp lúa vào buồng đập có kích thước hình chữ nhật trung bình 300x350 mm, để dồn lúa từ bàn cấp lúa vào buồng đập.

+ Nắp buồng đập là nửa hình trụ, làm bằng Hình 20: Răng trống tiết diện hình tròn 1- Đầu răng trống; 2- Chân răng có tiện ren; thép tấm dày từ 0,8-1 mm, có hàn gân tăng cứng ở

3- Mũ ốc hãm chân răng; 4- Thanh ngang lõi trống phía ngoài. Phía trong của nắp có hàn các đoạn gân xoắn. Khi khối lúa chuyển động quay quanh Chân răng tiện ren để bắt mũ ốc vào thanh trống, gân xoắn làm nhiệm vụ đẩy dần khối lúa từ

ngang của lõi trống. Do chân răng tiện ren bắt vào cửa vào lúa tới cửa ra rơm.

thanh trống nên ta có thể điều chỉnh được chiều cao 35

36

https://thuviensach.vn

- Bộ phận đập

+ Lõi trống hình trụ được tạo thành bởi hai

+ Bàn cấp lúa có bề rộng từ 50-60 cm, chiều dài mặt bích hình tròn có đường kính từ 350-450 mm, bằng chiều dài trống đập, làm bằng thép tấm dày hàn nối hai mặt bích là 6-8 thanh thép có tiết diện từ 0,8-1 mm, có hàn xương tăng cứng. Người sử

hình chữ nhật, kích thước trung bình 10x50 mm dụng dàn đều lúa trên mặt bàn trước khi đẩy vào (tùy chiều dài trống có hàn thêm các vành tăng trống đập. Như vậy, lúa được cung cấp vào buồng cứng ở giữa lõi trống), trên thanh thép bắt các đập liên tục, đều đặn, làm cho tải trên trống đập răng trống.

ổn định, sẽ cho chất lượng, năng suất đập tốt hơn.

+ Tâm trống là trục thép tròn, tựa trên hai ổ

đỡ, nhận truyền động từ động cơ để quay trống.

+ Răng trống làm bằng thép có tiết diện hình tròn, có đường kính ϕ = 12-16 mm, chiều dài răng trống từ 50-80 mm. Tùy từng máy mà răng trống để thẳng hoặc uốn cong phần đầu răng (Hình 20).

Hình 19: Sơ đồ cấu tạo bộ phận đập trống xoắn răng tròn 1- Nắp trống; 2- Gân xoắn; 3- Trống; 4- Trục trống; 5- Răng trống; 6- Máng sàng; 7- Bàn cấp lúa; 8- Cửa thoát rơm; 9- Cánh hất rơm

+ Cửa cấp lúa vào buồng đập có kích thước hình chữ nhật trung bình 300x350 mm, để dồn lúa từ bàn cấp lúa vào buồng đập.

+ Nắp buồng đập là nửa hình trụ, làm bằng Hình 20: Răng trống tiết diện hình tròn 1- Đầu răng trống; 2- Chân răng có tiện ren; thép tấm dày từ 0,8-1 mm, có hàn gân tăng cứng ở

3- Mũ ốc hãm chân răng; 4- Thanh ngang lõi trống phía ngoài. Phía trong của nắp có hàn các đoạn gân xoắn. Khi khối lúa chuyển động quay quanh Chân răng tiện ren để bắt mũ ốc vào thanh trống, gân xoắn làm nhiệm vụ đẩy dần khối lúa từ

ngang của lõi trống. Do chân răng tiện ren bắt vào cửa vào lúa tới cửa ra rơm.

thanh trống nên ta có thể điều chỉnh được chiều cao 35

36

https://thuviensach.vn

răng. Nếu điều chỉnh răng cao tức là khe hở giữa Khe hở giữa cánh hất rơm với bầu quạt càng đầu răng và máng nhỏ lại, khi đập tạo ra sự chà xát nhỏ, rơm thổi bay càng xa và ngược lại. Do vậy, của đầu răng với khối lúa mạnh hơn và ngược lại.

tùy theo yêu cầu thổi rơm ra xa hay gần để điều Máy đập phổ biến hiện nay có sáu hàng răng chỉnh khe hở cho phù hợp.

trống, răng các hàng lệch nhau để khi trống quay Rơm văng xa do cánh hất tác động vào rơm, mỗi răng vạch lên một vết, khoảng cách vết răng kết hợp luồng gió thổi tạo ra từ quạt (cánh hất cách đều nhau và bằng 25 mm để tránh đập trùng, rơm chính là cánh quạt). Với sự kết hợp trên, rơm đập sót.

ở máy đập tĩnh tại hiện nay văng xa tới 12 m.

+ Máng trống (máng sàng) có dạng nửa hình

- Bộ phận làm sạch hạt sơ có nhiệm vụ làm sạch trụ, máng được cấu tạo như một cái sàng. Gồm hai rơm rác, chẽ lúa ra khỏi hạt thóc trước khi đem má hai bên và một số má đỡ giữa, các thanh ngang hàn với các má, song song với nhau. Trên các thanh thóc đi phơi, sấy. Cấu tạo của bộ phận này gồm có ngang có khoan các lỗ cách đều nhau cho dây thép thân sàng làm bằng thép tấm dày từ 0,8-1 mm.

luồn qua. Kích thước lỗ sàng phổ biến là 15x20 mm.

Miệng trên và hai đầu thân sàng để hở, đáy dốc, Máng trống kết hợp với nắp trống tạo thành bịt kín để hạt sạch rơi xuống và chảy dồn qua cửa hình trụ. Hai mặt bích hình tròn bịt hai đầu hình vào thúng chứa hạt.

trụ tạo thành buồng đập. Khi máy đập hoạt động khối lúa bị va đập, chà xát trong buồng đập làm tách hạt thóc ra khỏi bông lúa rơi qua lỗ sàng xuống bộ phận làm sạch hạt.

- Bộ phận hất rơm có nhiệm vụ hất rơm ra xa để rơm khỏi ùn thành đống quanh máy, chiếm chỗ

của người vận hành máy và tập kết lúa. Bộ phận này nằm ở phần cuối trống đập. Trên mặt trống có bắt các cánh hất rơm bằng bu lông với tai trống. Tai trống được khoan lỗ hình ô van để điều chỉnh khe hở giữa đầu cánh hất với bầu quạt.

Bầu quạt là phần nối dài của nắp trống và Hình 21: Bộ phận làm sạch

máng sàng có cửa thoát rơm tiếp tuyến với bầu 1- Thân sàng; 2- Sàng trên; 3- Sàng dưới; quạt, chếch lên phía trên góc 45o. Đường kính bầu 4- Tay treo thân sàng; 5- Quạt thổi dọc trục; quạt lớn hơn đường kính buồng đập từ 8-12 cm.

6- Cửa ra thóc sạch; 7- Cơ cấu biên tay quay 37

38

https://thuviensach.vn

răng. Nếu điều chỉnh răng cao tức là khe hở giữa Khe hở giữa cánh hất rơm với bầu quạt càng đầu răng và máng nhỏ lại, khi đập tạo ra sự chà xát nhỏ, rơm thổi bay càng xa và ngược lại. Do vậy, của đầu răng với khối lúa mạnh hơn và ngược lại.

tùy theo yêu cầu thổi rơm ra xa hay gần để điều Máy đập phổ biến hiện nay có sáu hàng răng chỉnh khe hở cho phù hợp.

trống, răng các hàng lệch nhau để khi trống quay Rơm văng xa do cánh hất tác động vào rơm, mỗi răng vạch lên một vết, khoảng cách vết răng kết hợp luồng gió thổi tạo ra từ quạt (cánh hất cách đều nhau và bằng 25 mm để tránh đập trùng, rơm chính là cánh quạt). Với sự kết hợp trên, rơm đập sót.

ở máy đập tĩnh tại hiện nay văng xa tới 12 m.

+ Máng trống (máng sàng) có dạng nửa hình

- Bộ phận làm sạch hạt sơ có nhiệm vụ làm sạch trụ, máng được cấu tạo như một cái sàng. Gồm hai rơm rác, chẽ lúa ra khỏi hạt thóc trước khi đem má hai bên và một số má đỡ giữa, các thanh ngang hàn với các má, song song với nhau. Trên các thanh thóc đi phơi, sấy. Cấu tạo của bộ phận này gồm có ngang có khoan các lỗ cách đều nhau cho dây thép thân sàng làm bằng thép tấm dày từ 0,8-1 mm.

luồn qua. Kích thước lỗ sàng phổ biến là 15x20 mm.

Miệng trên và hai đầu thân sàng để hở, đáy dốc, Máng trống kết hợp với nắp trống tạo thành bịt kín để hạt sạch rơi xuống và chảy dồn qua cửa hình trụ. Hai mặt bích hình tròn bịt hai đầu hình vào thúng chứa hạt.

trụ tạo thành buồng đập. Khi máy đập hoạt động khối lúa bị va đập, chà xát trong buồng đập làm tách hạt thóc ra khỏi bông lúa rơi qua lỗ sàng xuống bộ phận làm sạch hạt.

- Bộ phận hất rơm có nhiệm vụ hất rơm ra xa để rơm khỏi ùn thành đống quanh máy, chiếm chỗ

của người vận hành máy và tập kết lúa. Bộ phận này nằm ở phần cuối trống đập. Trên mặt trống có bắt các cánh hất rơm bằng bu lông với tai trống. Tai trống được khoan lỗ hình ô van để điều chỉnh khe hở giữa đầu cánh hất với bầu quạt.

Bầu quạt là phần nối dài của nắp trống và Hình 21: Bộ phận làm sạch

máng sàng có cửa thoát rơm tiếp tuyến với bầu 1- Thân sàng; 2- Sàng trên; 3- Sàng dưới; quạt, chếch lên phía trên góc 45o. Đường kính bầu 4- Tay treo thân sàng; 5- Quạt thổi dọc trục; quạt lớn hơn đường kính buồng đập từ 8-12 cm.

6- Cửa ra thóc sạch; 7- Cơ cấu biên tay quay 37

38

https://thuviensach.vn

Trong thân sàng đặt sàng trên và sàng dưới cấp lúa, cửa vào lúa, bộ phận hất rơm, bộ phận làm bằng thép tấm dày 1 mm, đột lỗ hình tròn, làm sạch sơ bộ, động cơ và hệ thống truyền động, đường kính lỗ sàng trên là 14-16 mm, sàng dưới là di động.

10-12 mm. Sàng đặt nghiêng so với phương nằm Tuy vậy, một số cụm máy của bộ phận đập ngang một góc có thể điều chỉnh được từ 5o-20o.

kiểu răng bản có khác nhau như sau: Góc nghiêng của sàng khi sàng dao động hạt Nắp trống có cấu trúc vỏ ngoài giống nắp trống trượt rải đều trên sàng, khi hạt lọt qua sàng các bộ phận đập răng tròn, phía trong nắp trống để

hạt tiếp xúc với gió đều, làm sạch hạt tốt hơn.

trơn, không hàn gân xoắn vì việc đẩy lúa chuyển Sàng trên có kích thước lỗ lớn hơn cho hạt thóc động dọc trục trống do răng bản đảm nhận.

chắc và chẽ lúa nhỏ chui qua; rơm rác, cọng rơm Với răng tròn chỉ làm được việc đập và làm không qua được bị gió thổi ra xa. Vật nào nặng hơn khối lúa chuyển động quanh trống, không đẩy không bay xa được trượt theo sàng rơi ra ngoài.

được khối lúa dịch chuyển dọc trục, nên nắp trống Sàng dưới kích thước lỗ nhỏ hơn cho hạt thóc trong bộ phận đập răng tròn phải có những đoạn chắc chui qua chảy theo đáy thân sàng xuống cửa gân xoắn để đẩy lúa dịch chuyển được dọc trục.

vào thúng chứa; chẽ lúa không chui qua được dồn về phía cuối sàng rơi xuống máng hứng, sau đó cho vào buồng đập, đập lại.

Lực từ động cơ truyền tới cơ cấu biên tay quay làm thân sàng dao động qua lại nhờ tay treo thân sàng, làm hạt trượt, nhảy khỏi mặt sàng, dễ dàng chui qua lỗ sàng và dàn đều hạt trên mặt sàng. Biên độ dao động 40 mm, tần số

dao động từ 180-230 lần/phút.

2. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết diện hình chữ nhật (răng bản)) Hình 22: Sơ đồ cấu tạo bộ phận đập kiểu răng bản

a) Cấu tạo

1- Nắp trống; 2- Vỏ quạt; 3- Lõi trống; 4- Trục trống; Bộ phận đập kiểu răng bản có những cụm 5- Răng trống; 6- Máng trống; 7- Bàn cấp lúa; máy giống bộ phận đập kiểu răng tròn như: bàn 8- Cửa thoát rơm; 9- Cánh hất rơm; 10- Máng phụ

39

40

https://thuviensach.vn

Trong thân sàng đặt sàng trên và sàng dưới cấp lúa, cửa vào lúa, bộ phận hất rơm, bộ phận làm bằng thép tấm dày 1 mm, đột lỗ hình tròn, làm sạch sơ bộ, động cơ và hệ thống truyền động, đường kính lỗ sàng trên là 14-16 mm, sàng dưới là di động.

10-12 mm. Sàng đặt nghiêng so với phương nằm Tuy vậy, một số cụm máy của bộ phận đập ngang một góc có thể điều chỉnh được từ 5o-20o.

kiểu răng bản có khác nhau như sau: Góc nghiêng của sàng khi sàng dao động hạt Nắp trống có cấu trúc vỏ ngoài giống nắp trống trượt rải đều trên sàng, khi hạt lọt qua sàng các bộ phận đập răng tròn, phía trong nắp trống để

hạt tiếp xúc với gió đều, làm sạch hạt tốt hơn.

trơn, không hàn gân xoắn vì việc đẩy lúa chuyển Sàng trên có kích thước lỗ lớn hơn cho hạt thóc động dọc trục trống do răng bản đảm nhận.

chắc và chẽ lúa nhỏ chui qua; rơm rác, cọng rơm Với răng tròn chỉ làm được việc đập và làm không qua được bị gió thổi ra xa. Vật nào nặng hơn khối lúa chuyển động quanh trống, không đẩy không bay xa được trượt theo sàng rơi ra ngoài.

được khối lúa dịch chuyển dọc trục, nên nắp trống Sàng dưới kích thước lỗ nhỏ hơn cho hạt thóc trong bộ phận đập răng tròn phải có những đoạn chắc chui qua chảy theo đáy thân sàng xuống cửa gân xoắn để đẩy lúa dịch chuyển được dọc trục.

vào thúng chứa; chẽ lúa không chui qua được dồn về phía cuối sàng rơi xuống máng hứng, sau đó cho vào buồng đập, đập lại.

Lực từ động cơ truyền tới cơ cấu biên tay quay làm thân sàng dao động qua lại nhờ tay treo thân sàng, làm hạt trượt, nhảy khỏi mặt sàng, dễ dàng chui qua lỗ sàng và dàn đều hạt trên mặt sàng. Biên độ dao động 40 mm, tần số

dao động từ 180-230 lần/phút.

2. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết diện hình chữ nhật (răng bản)) Hình 22: Sơ đồ cấu tạo bộ phận đập kiểu răng bản

a) Cấu tạo

1- Nắp trống; 2- Vỏ quạt; 3- Lõi trống; 4- Trục trống; Bộ phận đập kiểu răng bản có những cụm 5- Răng trống; 6- Máng trống; 7- Bàn cấp lúa; máy giống bộ phận đập kiểu răng tròn như: bàn 8- Cửa thoát rơm; 9- Cánh hất rơm; 10- Máng phụ

39

40

https://thuviensach.vn

trục trống, γ từ 5o-15o. Góc này càng nhỏ răng càng đứng làm giảm khe hở đầu răng với máng và nắp trống, làm khối lúa bị chà xát mạnh hơn và thời gian lúa ở trong buồng đập lâu hơn; dùng trong trường hợp lúa dai và ngược lại.

Hình 23: Trống đập răng bản

- Răng bản có cấu tạo là bản thép tiết diện hình chữ nhật, chiều dày từ 6-8 mm, bề rộng 40-50 mm, chiều cao 90-180 mm. Đầu răng uốn cong (Hình 23). Chân răng khoan hai lỗ, lỗ trên hình ô van, lỗ dưới tròn để bắt vào tai trống. Lỗ ô van để

Hình 24: Cấu tạo răng bản

chỉnh góc γ khi đập lúa dai hay lúa mâu.

Tai trống hàn trên lõi trống hình trụ có hai lỗ

Thông số cấu tạo của răng đặc trưng bởi ba góc tròn để bắt răng bản. Tai trống là phần liên kết α, β, γ (Hình 24):

răng với trống, khi răng trống mòn có thể tháo

- α (góc hướng tâm), hợp bởi phương của răng răng khỏi tai để thay răng mới. Do vậy, khi hàn tai trống với phương tiếp tuyến với trống tại chân trống và lõi trống cũng phải có góc răng,

α, β, γ phù hợp

α từ 40o-70o. Góc này có tác dụng khi đập để

với góc

khối lúa trượt về phía đỉnh răng, ép và chà xát α, β, γ của răng bản. Trong khi sử dụng chỉ

điều chỉnh góc

mạnh vào máng để làm tách hạt lúa khỏi bông, γ thông qua lỗ ô van trên răng.

Các răng bắt trên trống theo đường ren vít, mỗi không để lúa quấn theo răng.

răng vạch lên một vết cách đều nhau từ 70

-

-150 mm,

β góc hợp bởi phương đường chân răng với tổng số răng trên trống từ 12-18 răng.

phương đường sinh hình trụ đi qua chân răng, β

Máng trống có dạng hình trụ, gồm các cung tròn từ 70o-80o. Góc này có nhiệm vụ đẩy khối lúa thép dẹt có khoan các lỗ có đường kính từ 8

chuyển động dọc trục.

-12 mm,

cách đều nhau khoảng từ 10-24 mm, sau đó luồn

- γ góc hợp bởi phương của răng với phương các sợi dây thép có đường kính từ 8

đường nối qua chân răng vuông góc với phương

-12 mm qua

các lỗ tạo thành máng.

41

42

https://thuviensach.vn

trục trống, γ từ 5o-15o. Góc này càng nhỏ răng càng đứng làm giảm khe hở đầu răng với máng và nắp trống, làm khối lúa bị chà xát mạnh hơn và thời gian lúa ở trong buồng đập lâu hơn; dùng trong trường hợp lúa dai và ngược lại.

Hình 23: Trống đập răng bản

- Răng bản có cấu tạo là bản thép tiết diện hình chữ nhật, chiều dày từ 6-8 mm, bề rộng 40-50 mm, chiều cao 90-180 mm. Đầu răng uốn cong (Hình 23). Chân răng khoan hai lỗ, lỗ trên hình ô van, lỗ dưới tròn để bắt vào tai trống. Lỗ ô van để

Hình 24: Cấu tạo răng bản

chỉnh góc γ khi đập lúa dai hay lúa mâu.

Tai trống hàn trên lõi trống hình trụ có hai lỗ

Thông số cấu tạo của răng đặc trưng bởi ba góc tròn để bắt răng bản. Tai trống là phần liên kết α, β, γ (Hình 24):

răng với trống, khi răng trống mòn có thể tháo

- α (góc hướng tâm), hợp bởi phương của răng răng khỏi tai để thay răng mới. Do vậy, khi hàn tai trống với phương tiếp tuyến với trống tại chân trống và lõi trống cũng phải có góc răng,

α, β, γ phù hợp

α từ 40o-70o. Góc này có tác dụng khi đập để

với góc

khối lúa trượt về phía đỉnh răng, ép và chà xát α, β, γ của răng bản. Trong khi sử dụng chỉ

điều chỉnh góc

mạnh vào máng để làm tách hạt lúa khỏi bông, γ thông qua lỗ ô van trên răng.

Các răng bắt trên trống theo đường ren vít, mỗi không để lúa quấn theo răng.

răng vạch lên một vết cách đều nhau từ 70

-

-150 mm,

β góc hợp bởi phương đường chân răng với tổng số răng trên trống từ 12-18 răng.

phương đường sinh hình trụ đi qua chân răng, β

Máng trống có dạng hình trụ, gồm các cung tròn từ 70o-80o. Góc này có nhiệm vụ đẩy khối lúa thép dẹt có khoan các lỗ có đường kính từ 8

chuyển động dọc trục.

-12 mm,

cách đều nhau khoảng từ 10-24 mm, sau đó luồn

- γ góc hợp bởi phương của răng với phương các sợi dây thép có đường kính từ 8

đường nối qua chân răng vuông góc với phương

-12 mm qua

các lỗ tạo thành máng.

41

42

https://thuviensach.vn

Với cung của máng bao quanh trống góc 180o Từ trống đập truyền tiếp qua cặp truyền đai, thì chế tạo máng liền. Một số máy muốn tăng độ

cặp bánh răng côn, tới cơ cấu biên tay quay, tay chà xát và phân ly hạt thóc nhanh khỏi khối lúa biên đẩy tay treo qua lại làm dao động hệ thống thì chế tạo thêm máng phụ (Hình 22). Máng phụ

thân sàng.

lắp bản lề với nắp trống như một cánh cửa để có Người vận hành máy đưa lúa đều đặn qua cửa thể mở ra quan sát bên trong buồng đập, kiểm tra vào buồng đập, khi lúa đã vào buồng đập, gặp và điều chỉnh các chi tiết trong buồng đập. Cạnh răng trống đập liên tục vào khối lúa, kéo khối lúa đối diện của máng phụ với cạnh có khớp bản lề có đi theo vòng xoắn trong buồng đập, quá trình va thể ấn sâu vào buồng đập nhiều hay ít, nếu ấn đập, chà xát làm hạt thóc tách khỏi bông lúa. Hạt càng sâu khe hở giữa đầu răng và cạnh máng đó thóc chui qua máng sàng xuống bộ phận làm nhỏ lại và ngược lại, đó cũng là biện pháp để tăng sạch, dưới tác động của sàng, thổi rơm rác ra xa, hoặc giảm sự chà xát của khối lúa với máng.

thóc chẽ chảy theo đường riêng để đi đập lại, thóc Nguyên lý hoạt động của bộ phận đập như

sạch chảy theo một đường cho vào bao chứa để

sau: Khi trống quay các răng trống đập vơ lúa vào tiếp tục đem đi phơi hoặc sấy.

buồng đập, các răng đập liên tục vào khối lúa, kéo 3. Đặc tính kỹ thuật của một số máy đập khối lúa chuyển động theo đường xoắn ốc từ cửa lúa phổ biến

vào lúa tới cửa ra rơm, gây nên sự chà xát răng, máng trống với khối lúa và nội khối lúa với nhau,

a) Vùng đồng bằng sông Hồng

làm rụng hạt thoát qua sàng. Rơm đẩy chuyển về

Bảng 4

phía cuối trống gặp cánh hất rơm, thổi rơm ra xa.

b) Nguyên lý hoạt động của máy đập lúa

Tên máy

Khi động cơ hoạt động, lực truyền từ động cơ

TT

Đặc tính kỹ thuật

Năng

Nhật

Việt

ĐLG-1,5 ĐLG-0,8 lượng

Tân

Tân

một nhánh qua dây đai làm quay trục trống đập.

Trống đập

Để lực đập đủ mức làm rụng hạt và không làm vỡ

hạt, số vòng quay trục trống phải từ 800

Loại trống

Răng tròn

Răng bản

-1.000

vòng/phút, tương đương vận tốc đầu răng trống từ

Chiều dài trống (mm)

1.000

900

1.380

1.580

1.980

1

18-23 m/s.

Đường kính đỉnh răng (mm)

450

400

490

500

500

Một nhánh lực từ động cơ truyền qua khớp nối Chiều cao răng (mm)

50

50

120

122

122

làm quay quạt, tốc độ quạt từ 1.800-2.200 vòng/phút.

Chiều rộng răng (mm)

Φ 12

Φ 12

45

50

50

43

44

https://thuviensach.vn

Với cung của máng bao quanh trống góc 180o Từ trống đập truyền tiếp qua cặp truyền đai, thì chế tạo máng liền. Một số máy muốn tăng độ

cặp bánh răng côn, tới cơ cấu biên tay quay, tay chà xát và phân ly hạt thóc nhanh khỏi khối lúa biên đẩy tay treo qua lại làm dao động hệ thống thì chế tạo thêm máng phụ (Hình 22). Máng phụ

thân sàng.

lắp bản lề với nắp trống như một cánh cửa để có Người vận hành máy đưa lúa đều đặn qua cửa thể mở ra quan sát bên trong buồng đập, kiểm tra vào buồng đập, khi lúa đã vào buồng đập, gặp và điều chỉnh các chi tiết trong buồng đập. Cạnh răng trống đập liên tục vào khối lúa, kéo khối lúa đối diện của máng phụ với cạnh có khớp bản lề có đi theo vòng xoắn trong buồng đập, quá trình va thể ấn sâu vào buồng đập nhiều hay ít, nếu ấn đập, chà xát làm hạt thóc tách khỏi bông lúa. Hạt càng sâu khe hở giữa đầu răng và cạnh máng đó thóc chui qua máng sàng xuống bộ phận làm nhỏ lại và ngược lại, đó cũng là biện pháp để tăng sạch, dưới tác động của sàng, thổi rơm rác ra xa, hoặc giảm sự chà xát của khối lúa với máng.

thóc chẽ chảy theo đường riêng để đi đập lại, thóc Nguyên lý hoạt động của bộ phận đập như

sạch chảy theo một đường cho vào bao chứa để

sau: Khi trống quay các răng trống đập vơ lúa vào tiếp tục đem đi phơi hoặc sấy.

buồng đập, các răng đập liên tục vào khối lúa, kéo 3. Đặc tính kỹ thuật của một số máy đập khối lúa chuyển động theo đường xoắn ốc từ cửa lúa phổ biến

vào lúa tới cửa ra rơm, gây nên sự chà xát răng, máng trống với khối lúa và nội khối lúa với nhau,

a) Vùng đồng bằng sông Hồng

làm rụng hạt thoát qua sàng. Rơm đẩy chuyển về

Bảng 4

phía cuối trống gặp cánh hất rơm, thổi rơm ra xa.

b) Nguyên lý hoạt động của máy đập lúa

Tên máy

Khi động cơ hoạt động, lực truyền từ động cơ

TT

Đặc tính kỹ thuật

Năng

Nhật

Việt

ĐLG-1,5 ĐLG-0,8 lượng

Tân

Tân

một nhánh qua dây đai làm quay trục trống đập.

Trống đập

Để lực đập đủ mức làm rụng hạt và không làm vỡ

hạt, số vòng quay trục trống phải từ 800

Loại trống

Răng tròn

Răng bản

-1.000

vòng/phút, tương đương vận tốc đầu răng trống từ

Chiều dài trống (mm)

1.000

900

1.380

1.580

1.980

1

18-23 m/s.

Đường kính đỉnh răng (mm)

450

400

490

500

500

Một nhánh lực từ động cơ truyền qua khớp nối Chiều cao răng (mm)

50

50

120

122

122

làm quay quạt, tốc độ quạt từ 1.800-2.200 vòng/phút.

Chiều rộng răng (mm)

Φ 12

Φ 12

45

50

50

43

44

https://thuviensach.vn

Tên máy

b) Vùng đồng bằng Nam Bộ và Trung Bộ

TT

Đặc tính kỹ thuật

ĐLG-1,5 ĐLG-0,8 Năng

Nhật

Việt

lượng

Tân

Tân

Bảng 5

Tổng số răng (chiếc)

60 60 12

15

18

Tên máy

Khoảng cách vết răng (mm)

25

25

100

110

110

TT

Đặc tính kỹ thuật

Ba

Phước

Tân

Máng trống

MĐL-600

Việt

Trung

Đạo

Lợi

Thành

Loại máng

Máng thanh

Máng đơn

Trống đập

Góc bao máng trống (độ)

180 180 250

240

330

2

Loại trống

Răng bản

Kích thước lỗ máng (mm)

15 x 20 15 x 20

10

11

11

Chiều dài trống (mm)

1.600

1.360

2.370

1.700

1.760

Chiều dài máng (mm)

800

750

1.200

1.390

1.780

Đường kính đỉnh răng (mm)

600

390

540

450

520

Khe hở trống - máng (mm)

25

25

20

22

24

1 Chiều cao răng (mm)

90

180

150

170

Nắp trống

Chiều rộng răng (mm)

40

50

50

50

45

Loại nắp

Có gân dẫn Trơn

Tổng số răng (chiếc)

14

17

15

16

Chiều dài nắp (mm)

1.020

920

1.400

1.600

2.000

Khoảng cách vết răng (mm)

70-100

80-120

80-150

80-150

3 Khe hở nắp - trống (mm)

40

40

35

36

38

Số đầu mối xoắn 3

3

3

3

Kích thước cửa vào (mm)

300

300

290 x

300 x

310 x

210

220

220

Máng trống

Kích thước cửa ra (mm)

200

150

180 x

190 x

200 x

Loại máng

Máng

300

410

410

thanh

Máng đơn

Sàng quạt làm sạch

Góc bao máng trống (độ)

210

360

225

225

2

4 Loại sàng

Sàn phẳng đột lỗ

Kích thước lỗ máng (mm)

20 x 180 25 x 260 20 x 170 20 x 90

Loại quạt

Quạt thổi ly tâm

Quạt thổi dọc trục

Chiều dài máng (mm)

1.350

2.180

1.660

1.650

Nguồn động lực

Khe hở trống - máng (mm)

24

20-30

25-30

20-30

20-30

5 Công suất động cơ (mã lực) 12 8 15

15

18

Chiều cao vách ngăn (mm)

50

150

80

80

Số vòng quay (vòng/phút)

2.200 2.200 2.200

2.300

2.300

Nắp trống

Thông số kỹ thuật

Loại nắp

Nắp có dây dẫn

Máng trơn

Số vòng quay trống đập

900 950 910

910

900

Chiều dài nắp (mm)

1.550

2.000

1.710

1.810

3

6 (vòng/phút)

Khe hở nắp - trống (mm)

90-100

80-100

100

140

Vận tốc đầu răng (m/s)

19

19

22

23

23

Kích thước cửa vào (mm)

340 x 220 300 x 450 370 x 230 370 x 290

Năng suất máy đập (tấn/giờ) 1,0-1,5 0,8-1 1-1,5

1,5-18

1,8-2,0

Kích thước cửa ra (mm)

210 x 170 200 x 300 200 x 400 250 x 330

45

46

https://thuviensach.vn

Tên máy

b) Vùng đồng bằng Nam Bộ và Trung Bộ

TT

Đặc tính kỹ thuật

ĐLG-1,5 ĐLG-0,8 Năng

Nhật

Việt

lượng

Tân

Tân

Bảng 5

Tổng số răng (chiếc)

60 60 12

15

18

Tên máy

Khoảng cách vết răng (mm)

25

25

100

110

110

TT

Đặc tính kỹ thuật

Ba

Phước

Tân

Máng trống

MĐL-600

Việt

Trung

Đạo

Lợi

Thành

Loại máng

Máng thanh

Máng đơn

Trống đập

Góc bao máng trống (độ)

180 180 250

240

330

2

Loại trống

Răng bản

Kích thước lỗ máng (mm)

15 x 20 15 x 20

10

11

11

Chiều dài trống (mm)

1.600

1.360

2.370

1.700

1.760

Chiều dài máng (mm)

800

750

1.200

1.390

1.780

Đường kính đỉnh răng (mm)

600

390

540

450

520

Khe hở trống - máng (mm)

25

25

20

22

24

1 Chiều cao răng (mm)

90

180

150

170

Nắp trống

Chiều rộng răng (mm)

40

50

50

50

45

Loại nắp

Có gân dẫn Trơn

Tổng số răng (chiếc)

14

17

15

16

Chiều dài nắp (mm)

1.020

920

1.400

1.600

2.000

Khoảng cách vết răng (mm)

70-100

80-120

80-150

80-150

3 Khe hở nắp - trống (mm)

40

40

35

36

38

Số đầu mối xoắn 3

3

3

3

Kích thước cửa vào (mm)

300

300

290 x

300 x

310 x

210

220

220

Máng trống

Kích thước cửa ra (mm)

200

150

180 x

190 x

200 x

Loại máng

Máng

300

410

410

thanh

Máng đơn

Sàng quạt làm sạch

Góc bao máng trống (độ)

210

360

225

225

2

4 Loại sàng

Sàn phẳng đột lỗ

Kích thước lỗ máng (mm)

20 x 180 25 x 260 20 x 170 20 x 90

Loại quạt

Quạt thổi ly tâm

Quạt thổi dọc trục

Chiều dài máng (mm)

1.350

2.180

1.660

1.650

Nguồn động lực

Khe hở trống - máng (mm)

24

20-30

25-30

20-30

20-30

5 Công suất động cơ (mã lực) 12 8 15

15

18

Chiều cao vách ngăn (mm)

50

150

80

80

Số vòng quay (vòng/phút)

2.200 2.200 2.200

2.300

2.300

Nắp trống

Thông số kỹ thuật

Loại nắp

Nắp có dây dẫn

Máng trơn

Số vòng quay trống đập

900 950 910

910

900

Chiều dài nắp (mm)

1.550

2.000

1.710

1.810

3

6 (vòng/phút)

Khe hở nắp - trống (mm)

90-100

80-100

100

140

Vận tốc đầu răng (m/s)

19

19

22

23

23

Kích thước cửa vào (mm)

340 x 220 300 x 450 370 x 230 370 x 290

Năng suất máy đập (tấn/giờ) 1,0-1,5 0,8-1 1-1,5

1,5-18

1,8-2,0

Kích thước cửa ra (mm)

210 x 170 200 x 300 200 x 400 250 x 330

45

46

https://thuviensach.vn

Tên máy

- Nguồn động lực của máy có thể dùng động cơ

TT

Đặc tính kỹ thuật

diezen, xăng hoặc động cơ điện.

MĐL-600

Việt

Ba

Phước

Tân

Trung

Đạo

Lợi

Thành

- Máy được đỡ trên hệ bánh xe nên có thể di Sàng quạt làm sạch

chuyển tới từng hộ nông dân, dù lúa để ở nhà hay 4 Loại sàng

Sàng phẳng đục lỗ

ở ruộng.

Loại quạt Quạt thổi dọc trục

- Lựa chọn cỡ máy cho phù hợp với điều kiện của từng vùng (chiều dài máy từ 1.200

Nguồn động lực

-2.200 mm,

dùng công suất từ 8-18 mã lực).

5 Công suất động cơ (mã lực)

15 10 20

12

12

- Tùy diện tích cấy lúa, địa bàn phục vụ, Số vòng quay (vòng/phút)

2.200

2.200

2.200

2.000

2.000

đường sá di chuyển mà hộ nông dân có thể sử

Thông số kỹ thuật

dụng chung hoặc mua máy đi làm dịch vụ, như ở

Số vòng quay trống đập

(vòng/phút)

500 500

500

500

vùng đồng bằng có diện tích cấy lúa lớn, đường di 6 Vận tốc đầu răng (m/s)

13

20

18

18

chuyển thuận tiện, nên chọn loại máy có công Năng suất máy đập

suất lớn; còn ở vùng trung du miền núi có diện (tấn/giờ)

1,5 0,8-1,2 1,6

1,2

1,2

tích cấy lúa nhỏ, đường di chuyển máy khó khăn, nên chọn loại máy có công suất nhỏ.

4. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 5. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng máy đập lúa trống xoắn

a) Kiểm tra tình trạng kỹ thuật

a) Ưu, nhược điểm

- Kiểm tra nguồn động lực (động cơ diezen, Máy đập lúa trống xoắn có ưu điểm: Năng động cơ xăng):

suất cao, cường độ lao động thấp; dễ dàng chế tạo

+ Kiểm tra công suất, số vòng quay định mức.

và ứng dụng vào máy gặt đập liên hợp. Song máy Nếu công suất động cơ không đủ phải thay vì nếu có nhược điểm là nát rơm; phải dùng động cơ nổ

cho làm việc, động cơ sẽ bị quá tải.

hoặc động cơ điện; không ứng dụng được vào công

+ Bảo đảm chân đế động cơ có gá vừa giá đỡ

cụ đập thủ công vì cần có công suất lớn.

trên khung máy đập, nếu không đúng đổi lại động

b) Phạm vi ứng dụng

cơ hoặc sửa lại bộ giá đỡ trên khung máy đập.

- Máy dùng để đập tách hạt thóc ra khỏi bông.

+ Nếu máy dùng động cơ điện cần kiểm tra Tùy từng loại lúa khô, ẩm, nếp, tẻ... để điều chỉnh động cơ điện, dây tải điện phải đủ công suất, nguồn máy cho phù hợp.

điện ba pha. Sau đó máy mới được hoạt động.

47

48

https://thuviensach.vn

Tên máy

- Nguồn động lực của máy có thể dùng động cơ

TT

Đặc tính kỹ thuật

diezen, xăng hoặc động cơ điện.

MĐL-600

Việt

Ba

Phước

Tân

Trung

Đạo

Lợi

Thành

- Máy được đỡ trên hệ bánh xe nên có thể di Sàng quạt làm sạch

chuyển tới từng hộ nông dân, dù lúa để ở nhà hay 4 Loại sàng

Sàng phẳng đục lỗ

ở ruộng.

Loại quạt Quạt thổi dọc trục

- Lựa chọn cỡ máy cho phù hợp với điều kiện của từng vùng (chiều dài máy từ 1.200

Nguồn động lực

-2.200 mm,

dùng công suất từ 8-18 mã lực).

5 Công suất động cơ (mã lực)

15 10 20

12

12

- Tùy diện tích cấy lúa, địa bàn phục vụ, Số vòng quay (vòng/phút)

2.200

2.200

2.200

2.000

2.000

đường sá di chuyển mà hộ nông dân có thể sử

Thông số kỹ thuật

dụng chung hoặc mua máy đi làm dịch vụ, như ở

Số vòng quay trống đập

(vòng/phút)

500 500

500

500

vùng đồng bằng có diện tích cấy lúa lớn, đường di 6 Vận tốc đầu răng (m/s)

13

20

18

18

chuyển thuận tiện, nên chọn loại máy có công Năng suất máy đập

suất lớn; còn ở vùng trung du miền núi có diện (tấn/giờ)

1,5 0,8-1,2 1,6

1,2

1,2

tích cấy lúa nhỏ, đường di chuyển máy khó khăn, nên chọn loại máy có công suất nhỏ.

4. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 5. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng máy đập lúa trống xoắn

a) Kiểm tra tình trạng kỹ thuật

a) Ưu, nhược điểm

- Kiểm tra nguồn động lực (động cơ diezen, Máy đập lúa trống xoắn có ưu điểm: Năng động cơ xăng):

suất cao, cường độ lao động thấp; dễ dàng chế tạo

+ Kiểm tra công suất, số vòng quay định mức.

và ứng dụng vào máy gặt đập liên hợp. Song máy Nếu công suất động cơ không đủ phải thay vì nếu có nhược điểm là nát rơm; phải dùng động cơ nổ

cho làm việc, động cơ sẽ bị quá tải.

hoặc động cơ điện; không ứng dụng được vào công

+ Bảo đảm chân đế động cơ có gá vừa giá đỡ

cụ đập thủ công vì cần có công suất lớn.

trên khung máy đập, nếu không đúng đổi lại động

b) Phạm vi ứng dụng

cơ hoặc sửa lại bộ giá đỡ trên khung máy đập.

- Máy dùng để đập tách hạt thóc ra khỏi bông.

+ Nếu máy dùng động cơ điện cần kiểm tra Tùy từng loại lúa khô, ẩm, nếp, tẻ... để điều chỉnh động cơ điện, dây tải điện phải đủ công suất, nguồn máy cho phù hợp.

điện ba pha. Sau đó máy mới được hoạt động.

47

48

https://thuviensach.vn

- Kiểm tra máy đập lúa: lại tức là răng đứng lên, khe hở đầu răng với

+ Kiểm tra buồng đập: Bảo đảm răng trống, máng nhỏ lại và ngược lại.

nắp trống, máng trống, cụm hất rơm không mất Khi góc γ nhỏ, tốc độ dịch chuyển khối lúa theo mát hoặc hư hỏng. Nếu chi tiết nào mòn quá giới chiều dọc trục giảm, lúa ở trong buồng đập lâu hạn..., không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ thay thế, hơn, tỷ lệ hạt đập sót ít hơn và ngược lại.

chi tiết nào hư hỏng nhẹ thì sửa chữa, điều chỉnh

- Một số máy đập răng bản có thể điều chỉnh theo yêu cầu kỹ thuật.

khe hở đầu răng với một cạnh máng phụ bằng

+ Kiểm tra hệ thống làm sạch: Thân sàng, bu lông.

sàng, tai treo sàng... nếu hư hỏng thì thay thế

- Để đập lúa dai, có thể dùng biện pháp giảm hoặc sửa chữa.

khe hở giữa đầu răng với máng hoặc tăng vận tốc

+ Kiểm tra hệ thống truyền động: Gối đỡ trục, đầu răng bằng cách tăng số vòng quay trống đập, đường kính bánh đai, cỡ dây đai, tỉ số truyền cặp nhờ tăng ga động cơ. Tuy vậy, giới hạn vận tốc đai tới trống đập, quạt, sàng... phải phù hợp, nếu đầu răng phải nhỏ hơn 23 m/s. Nếu cao hơn, tỷ lệ

hư hỏng nhẹ thì sửa chữa, nếu không phù hợp hạt bị vỡ, tróc vỏ tăng rất nhanh.

phải thay mới.

- Điều chỉnh độ căng dây đai: nếu dây đai

b) Điều chỉnh kỹ thuật

chùng, đai bị trượt, khi đó dù tăng ga tốc độ động

- Điều chỉnh khe hở đỉnh răng và máng trống cơ lên cao nhưng tốc độ trống đập vẫn thấp vì đai theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Khe hở điều vẫn bị trượt. Người sử dụng điều chỉnh bằng cách chỉnh phổ biến trong khoảng 20-40 mm. Tùy từng tăng lực ép bánh căng đai, khi đạt yêu cầu, siết ốc loại lúa (dai hay mâu) để điều chỉnh khe hở giữa khóa bánh căng đai lại sao cho khi dùng ngón tay đỉnh răng và máng cho phù hợp. Lúa dai khó ấn lực đủ nặng thì độ võng của đai so với đường rụng thì điều chỉnh khe hở nhỏ hơn (và ngược lại).

thẳng nối hai bánh đai là 3 cm.

- Điều chỉnh khe hở đầu răng với máng ở bộ

- Điều chỉnh cánh hất rơm: cánh hất rơm bắt phận đập răng tròn bằng cách: nới lỏng ốc bắt vào tai lõi trống bằng bu lông, qua lỗ ô van.

răng đẩy răng lên cao, xuống thấp đến khi đúng Người sử dụng điều chỉnh khe hở đầu cánh hất khe hở mong muốn, siết ốc hãm chặt.

rơm với bầu quạt bằng cách nới bu lông bắt

- Điều chỉnh khe hở đầu răng với máng ở bộ

cánh hất rơm với tai, chỉnh khe hở theo yêu cầu phận đập răng bản bằng cách: điều chỉnh góc γ

rồi siết khóa mũ ốc lại. Khe hở giữa cánh hất (góc tải lúa) nhỏ lại hoặc tăng lên. Nếu góc γ nhỏ

rơm và vỏ quạt càng nhỏ thì hất rơm ra càng xa, 49

50

https://thuviensach.vn

- Kiểm tra máy đập lúa: lại tức là răng đứng lên, khe hở đầu răng với

+ Kiểm tra buồng đập: Bảo đảm răng trống, máng nhỏ lại và ngược lại.

nắp trống, máng trống, cụm hất rơm không mất Khi góc γ nhỏ, tốc độ dịch chuyển khối lúa theo mát hoặc hư hỏng. Nếu chi tiết nào mòn quá giới chiều dọc trục giảm, lúa ở trong buồng đập lâu hạn..., không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ thay thế, hơn, tỷ lệ hạt đập sót ít hơn và ngược lại.

chi tiết nào hư hỏng nhẹ thì sửa chữa, điều chỉnh

- Một số máy đập răng bản có thể điều chỉnh theo yêu cầu kỹ thuật.

khe hở đầu răng với một cạnh máng phụ bằng

+ Kiểm tra hệ thống làm sạch: Thân sàng, bu lông.

sàng, tai treo sàng... nếu hư hỏng thì thay thế

- Để đập lúa dai, có thể dùng biện pháp giảm hoặc sửa chữa.

khe hở giữa đầu răng với máng hoặc tăng vận tốc

+ Kiểm tra hệ thống truyền động: Gối đỡ trục, đầu răng bằng cách tăng số vòng quay trống đập, đường kính bánh đai, cỡ dây đai, tỉ số truyền cặp nhờ tăng ga động cơ. Tuy vậy, giới hạn vận tốc đai tới trống đập, quạt, sàng... phải phù hợp, nếu đầu răng phải nhỏ hơn 23 m/s. Nếu cao hơn, tỷ lệ

hư hỏng nhẹ thì sửa chữa, nếu không phù hợp hạt bị vỡ, tróc vỏ tăng rất nhanh.

phải thay mới.

- Điều chỉnh độ căng dây đai: nếu dây đai

b) Điều chỉnh kỹ thuật

chùng, đai bị trượt, khi đó dù tăng ga tốc độ động

- Điều chỉnh khe hở đỉnh răng và máng trống cơ lên cao nhưng tốc độ trống đập vẫn thấp vì đai theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Khe hở điều vẫn bị trượt. Người sử dụng điều chỉnh bằng cách chỉnh phổ biến trong khoảng 20-40 mm. Tùy từng tăng lực ép bánh căng đai, khi đạt yêu cầu, siết ốc loại lúa (dai hay mâu) để điều chỉnh khe hở giữa khóa bánh căng đai lại sao cho khi dùng ngón tay đỉnh răng và máng cho phù hợp. Lúa dai khó ấn lực đủ nặng thì độ võng của đai so với đường rụng thì điều chỉnh khe hở nhỏ hơn (và ngược lại).

thẳng nối hai bánh đai là 3 cm.

- Điều chỉnh khe hở đầu răng với máng ở bộ

- Điều chỉnh cánh hất rơm: cánh hất rơm bắt phận đập răng tròn bằng cách: nới lỏng ốc bắt vào tai lõi trống bằng bu lông, qua lỗ ô van.

răng đẩy răng lên cao, xuống thấp đến khi đúng Người sử dụng điều chỉnh khe hở đầu cánh hất khe hở mong muốn, siết ốc hãm chặt.

rơm với bầu quạt bằng cách nới bu lông bắt

- Điều chỉnh khe hở đầu răng với máng ở bộ

cánh hất rơm với tai, chỉnh khe hở theo yêu cầu phận đập răng bản bằng cách: điều chỉnh góc γ

rồi siết khóa mũ ốc lại. Khe hở giữa cánh hất (góc tải lúa) nhỏ lại hoặc tăng lên. Nếu góc γ nhỏ

rơm và vỏ quạt càng nhỏ thì hất rơm ra càng xa, 49

50

https://thuviensach.vn

đồng thời chi phí năng lượng càng nhiều và Khi đặt máy cần chú ý hướng gió sao cho ngược lại.

người vận hành máy đứng xuôi theo hướng gió,

- Điều chỉnh hệ thống làm sạch sơ bộ: không bị khói ống xả, tạp chất bay về phía người

+ Điều chỉnh góc nghiêng của sàng so với vận hành.

phương nằm ngang, góc nghiêng càng lớn, hạt

- Khi lắp máy vào động cơ máy đập cần có đầy trượt trên sàng với quãng đường càng lớn. Góc đủ đệm phẳng, đệm vênh, đệm cao su, siết chặt ốc nghiêng phải điều chỉnh đủ mức để hạt rải đều để liên kết giữa động cơ và máy đập thành khối, trên mặt sàng, khi rải đều, lượng hạt qua sàng không tạo ra va đập giữa động cơ và máy đập.

nhanh hơn, tiếp xúc với gió tốt hơn và làm sạch

- Với máy đập lắp động cơ điện phải chú ý cũng tốt hơn.

khâu an toàn điện, không để dây điện vướng vào

+ Điều chỉnh tốc độ quạt gió thích hợp thì tạp cánh quạt, cản trở người vận hành máy, khi có sự

chất, hạt lép lửng bị thổi ra ngoài, hạt chắc ở lại cố có thể ngắt điện nhanh chóng, thuận tiện nhất.

và chảy xuống thùng chứa. Nếu tốc độ gió lớn quá

- Khi lắp động cơ vào máy đập cần chú ý: Điều chỉnh bánh đai động cơ và bánh đai máy đập hạt chắc bay theo hạt lửng ra ngoài và ngược lại.

trên cùng một mặt phẳng để máy chạy êm, không Điều chỉnh lượng gió quạt bằng cách xoay tuột dây đai và làm tăng độ bền của dây đai.

nghiêng cánh quạt; nếu góc nghiêng cánh quạt so

d) Vận hành máy

với mặt phẳng vuông góc với trục quạt càng lớn,

- Trước khi khởi động máy:

lượng gió càng nhiều và ngược lại.

+ Kiểm tra độ căng dây đai từ động cơ tới máy

+ Sau khi điều chỉnh xong, bôi trơn các ổ và đập. Nếu để dây đai quá căng, tải nặng, khó khởi siết chặt các ốc.

động, đai nhanh mòn. Nếu dây đai chùng quá thì

c) Chọn địa điểm đặt máy

trong quá trình làm việc đai bị trượt một phần

- Chọn chỗ bằng phẳng, rộng, sạch, nền đất trên bánh đai dẫn đến số vòng quay trống đập chắc chắn, nền đặt máy không bị lún làm nghiêng không đủ định mức, làm sót hạt lúa và tuổi thọ

máy khi làm việc. Nếu để máy nghiêng sẽ ảnh dây đai giảm.

hưởng tới chất lượng đập và làm sạch lúa.

+ Nạp đủ xăng (dầu).

- Có đường vận chuyển máy, lúa, thóc vào ra

+ Dùng tay quay xem trống đập có bị va chạm thuận tiện, không cản trở giao thông, thuận tiện hay kẹt không, nếu gặp vấn đề phải tìm nguyên cho người vận hành máy.

nhân và khắc phục.

51

52

https://thuviensach.vn

đồng thời chi phí năng lượng càng nhiều và Khi đặt máy cần chú ý hướng gió sao cho ngược lại.

người vận hành máy đứng xuôi theo hướng gió,

- Điều chỉnh hệ thống làm sạch sơ bộ: không bị khói ống xả, tạp chất bay về phía người

+ Điều chỉnh góc nghiêng của sàng so với vận hành.

phương nằm ngang, góc nghiêng càng lớn, hạt

- Khi lắp máy vào động cơ máy đập cần có đầy trượt trên sàng với quãng đường càng lớn. Góc đủ đệm phẳng, đệm vênh, đệm cao su, siết chặt ốc nghiêng phải điều chỉnh đủ mức để hạt rải đều để liên kết giữa động cơ và máy đập thành khối, trên mặt sàng, khi rải đều, lượng hạt qua sàng không tạo ra va đập giữa động cơ và máy đập.

nhanh hơn, tiếp xúc với gió tốt hơn và làm sạch

- Với máy đập lắp động cơ điện phải chú ý cũng tốt hơn.

khâu an toàn điện, không để dây điện vướng vào

+ Điều chỉnh tốc độ quạt gió thích hợp thì tạp cánh quạt, cản trở người vận hành máy, khi có sự

chất, hạt lép lửng bị thổi ra ngoài, hạt chắc ở lại cố có thể ngắt điện nhanh chóng, thuận tiện nhất.

và chảy xuống thùng chứa. Nếu tốc độ gió lớn quá

- Khi lắp động cơ vào máy đập cần chú ý: Điều chỉnh bánh đai động cơ và bánh đai máy đập hạt chắc bay theo hạt lửng ra ngoài và ngược lại.

trên cùng một mặt phẳng để máy chạy êm, không Điều chỉnh lượng gió quạt bằng cách xoay tuột dây đai và làm tăng độ bền của dây đai.

nghiêng cánh quạt; nếu góc nghiêng cánh quạt so

d) Vận hành máy

với mặt phẳng vuông góc với trục quạt càng lớn,

- Trước khi khởi động máy:

lượng gió càng nhiều và ngược lại.

+ Kiểm tra độ căng dây đai từ động cơ tới máy

+ Sau khi điều chỉnh xong, bôi trơn các ổ và đập. Nếu để dây đai quá căng, tải nặng, khó khởi siết chặt các ốc.

động, đai nhanh mòn. Nếu dây đai chùng quá thì

c) Chọn địa điểm đặt máy

trong quá trình làm việc đai bị trượt một phần

- Chọn chỗ bằng phẳng, rộng, sạch, nền đất trên bánh đai dẫn đến số vòng quay trống đập chắc chắn, nền đặt máy không bị lún làm nghiêng không đủ định mức, làm sót hạt lúa và tuổi thọ

máy khi làm việc. Nếu để máy nghiêng sẽ ảnh dây đai giảm.

hưởng tới chất lượng đập và làm sạch lúa.

+ Nạp đủ xăng (dầu).

- Có đường vận chuyển máy, lúa, thóc vào ra

+ Dùng tay quay xem trống đập có bị va chạm thuận tiện, không cản trở giao thông, thuận tiện hay kẹt không, nếu gặp vấn đề phải tìm nguyên cho người vận hành máy.

nhân và khắc phục.

51

52

https://thuviensach.vn

+ Chèn kỹ bánh xe không cho máy dịch chuyển.

+ Xếp lúa thành đống gần máy để người vận hành thao tác thuận tiện.

+ Thông báo cho những người xung quanh biết trước khi vận hành máy.

- Khởi động máy: Nếu là động cơ nổ thì cho máy chạy không tải 1-2 phút, máy chạy bình thường, tiếp tục ga từ từ cho số vòng quay của máy đạt định mức. Nếu là động cơ điện thì phải kiểm tra chiều quay trống đập, nếu quay ngược chiều thì phải ngắt điện, đảo nối lại dây pha để

trống đập quay đúng chiều.

Hình 25: Đẩy lúa gồi vào buồng đập

- Cách cung cấp lúa vào buồng đập phải liên 1- Tay đẩy lúa; 2- Lúa gồi; 3- Cửa vào lúa; tục, đều đặn và phù hợp với sức tải của máy. Nếu 4- Răng trống đập

lúa nhiều quá, tải nặng, số vòng quay giảm, hạt

+ Đối với lúa để rối, tay phải dàn đều lúa và lúa sót trên bông nhiều. Khi cho lúa vào ít thì tải dồn lúa vào gần cửa cấp liệu, tay trái đẩy lúa vào nhẹ, số vòng quay trống đập cao, răng trống đập cửa cấp liệu đều đặn.

trực tiếp vào hạt lúa gây tróc vỏ trấu và vỡ hạt.

+ Người vận hành lưu ý: Tốc độ tay trái đẩy

- Phải cung cấp đúng số lượng lúa vì nếu chỉ cung cấp liên tục, đều đặn nhưng lượng lúa đưa vào ít dẫn lúa vào phải phù hợp với tải của máy, bằng cách tới năng suất đập thấp, hiệu quả sử dụng thấp.

nhìn và nghe, nếu thấy máy phụt khói đen, tiếng Nếu lượng lúa đưa vào quá lớn, động cơ quá tải, số

máy nặng, rơm thổi ra vón cục, chứng tỏ lúa vào vòng quay không đạt định mức, chất lượng đập quá nhiều, do vậy tay trái đẩy lúa vào chậm lại; cũng giảm, dẫn đến hiệu quả sử dụng cũng giảm.

ngược lại nếu tiếng máy nhẹ, tốc độ quay trống

- Khi nhồi lúa vào cửa buồng đập cần chú ý: lớn thì tăng tốc độ đẩy lúa vào.

+ Đối với lúa gồi (bó), các bông lúa xếp liên

đ) Thử máy và kiểm tra, điều chỉnh bổ sung

tiếp trên bàn cấp liệu, bông lúa quay vào phía Cho máy làm việc khoảng 15 phút, tiến hành máy đập, gốc lúa quay ra ngoài (Hình 25).

kiểm tra chất lượng đập bằng các chỉ tiêu sau: tỷ

Tay đẩy lúa vào từ từ, đều đặn, phần trên gồi lệ hạt đập sót, hạt lẫn theo rơm, hạt chắc bị tróc lúa đẩy vào trước, giảm dần tới phần dưới gồi lúa vỏ trấu, vỡ hạt, hạt chắc bị bắn theo hạt lép và vào sau cùng.

hạt lép lẫn trong hạt chắc.

53

54

https://thuviensach.vn

+ Chèn kỹ bánh xe không cho máy dịch chuyển.

+ Xếp lúa thành đống gần máy để người vận hành thao tác thuận tiện.

+ Thông báo cho những người xung quanh biết trước khi vận hành máy.

- Khởi động máy: Nếu là động cơ nổ thì cho máy chạy không tải 1-2 phút, máy chạy bình thường, tiếp tục ga từ từ cho số vòng quay của máy đạt định mức. Nếu là động cơ điện thì phải kiểm tra chiều quay trống đập, nếu quay ngược chiều thì phải ngắt điện, đảo nối lại dây pha để

trống đập quay đúng chiều.

Hình 25: Đẩy lúa gồi vào buồng đập

- Cách cung cấp lúa vào buồng đập phải liên 1- Tay đẩy lúa; 2- Lúa gồi; 3- Cửa vào lúa; tục, đều đặn và phù hợp với sức tải của máy. Nếu 4- Răng trống đập

lúa nhiều quá, tải nặng, số vòng quay giảm, hạt

+ Đối với lúa để rối, tay phải dàn đều lúa và lúa sót trên bông nhiều. Khi cho lúa vào ít thì tải dồn lúa vào gần cửa cấp liệu, tay trái đẩy lúa vào nhẹ, số vòng quay trống đập cao, răng trống đập cửa cấp liệu đều đặn.

trực tiếp vào hạt lúa gây tróc vỏ trấu và vỡ hạt.

+ Người vận hành lưu ý: Tốc độ tay trái đẩy

- Phải cung cấp đúng số lượng lúa vì nếu chỉ cung cấp liên tục, đều đặn nhưng lượng lúa đưa vào ít dẫn lúa vào phải phù hợp với tải của máy, bằng cách tới năng suất đập thấp, hiệu quả sử dụng thấp.

nhìn và nghe, nếu thấy máy phụt khói đen, tiếng Nếu lượng lúa đưa vào quá lớn, động cơ quá tải, số

máy nặng, rơm thổi ra vón cục, chứng tỏ lúa vào vòng quay không đạt định mức, chất lượng đập quá nhiều, do vậy tay trái đẩy lúa vào chậm lại; cũng giảm, dẫn đến hiệu quả sử dụng cũng giảm.

ngược lại nếu tiếng máy nhẹ, tốc độ quay trống

- Khi nhồi lúa vào cửa buồng đập cần chú ý: lớn thì tăng tốc độ đẩy lúa vào.

+ Đối với lúa gồi (bó), các bông lúa xếp liên

đ) Thử máy và kiểm tra, điều chỉnh bổ sung

tiếp trên bàn cấp liệu, bông lúa quay vào phía Cho máy làm việc khoảng 15 phút, tiến hành máy đập, gốc lúa quay ra ngoài (Hình 25).

kiểm tra chất lượng đập bằng các chỉ tiêu sau: tỷ

Tay đẩy lúa vào từ từ, đều đặn, phần trên gồi lệ hạt đập sót, hạt lẫn theo rơm, hạt chắc bị tróc lúa đẩy vào trước, giảm dần tới phần dưới gồi lúa vỏ trấu, vỡ hạt, hạt chắc bị bắn theo hạt lép và vào sau cùng.

hạt lép lẫn trong hạt chắc.

53

54

https://thuviensach.vn

Nếu các chỉ tiêu trên không đạt phải điều chỉnh bổ sung: khe hở giữa trống và máng, độ

nghiêng răng trống, tốc độ trống, tốc độ gió và độ

nghiêng của sàng làm sạch. Tới khi chất lượng đập tốt nhất mới cho máy làm việc liên tục.

6. An toàn lao động

- Người vận hành máy phải có trang phục gọn gàng, đeo kính bảo hộ, không dùng găng tay để

đưa lúa vào máy, không đưa tay vào sát cửa cấp Hình 26: Máy đập lúa trống xoắn

liệu để tránh bị kéo theo vào máy gây tai nạn.

- Không để dây đai, lạt bó lúa, liềm, dao và các 7. Một số hư hỏng thông thường, nguyên vật cứng lọt vào máy.

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Không đứng gần động cơ, quạt gió, cửa ra Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và rơm và các hệ thống truyền động như dây đai, cơ

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đập lúa trống cấu biên tay quay.

xoắn (Bảng 6):

- Trẻ em, người không có nhiệm vụ thì không Bảng 6

được đến gần máy.

- Không ném cả bó lúa vào máy.

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Khi có sự cố tắc kẹt, tuột dây đai, lỏng ốc...

- Dây đai chùng

- Chỉnh lại bánh căng đai

- Khe hở răng với trống lớn

- Điều chỉnh khe hở răng và

phải dừng hẳn máy mới được tháo lắp, sửa chữa, Hạt thóc còn sót trên

máng nhỏ lại

cân chỉnh.

bông

- Răng trống máy quá mòn

- Thay răng máy mới

- Góc γ quá lớn (ở máy đập - Điều chỉnh góc γ nhỏ lại

- Thường xuyên kiểm tra, bôi trơn các ổ, siết răng bản)

chặt các ốc.

- Vận tốc trống đập thấp

- Tăng ga động cơ

- Di chuyển máy cần thận trọng khi đi qua các

- Cung cấp lúa không đều

- Cung cấp lúa đều hơn

nơi không bằng phẳng, mặt đường nghiêng, không

- Tốc độ trống quá cao

- Giảm tay ga động cơ cho tốc

độ trống giảm xuống

móc nối máy sau xe cơ giới. Khi đưa máy từ trên Hạt thóc bị tróc vỏ

trấu, vỡ hạt

- Khe hở răng và máng quá - Tăng khe hở răng trống và máng bờ xuống ruộng, xuống thuyền phải để máy cân nhỏ

- Răng trống còn mới, quá - Mài cà đầu răng trống bằng, cẩn thận, có vật chèn chắc bánh xe.

sắc

55

56

https://thuviensach.vn

Nếu các chỉ tiêu trên không đạt phải điều chỉnh bổ sung: khe hở giữa trống và máng, độ

nghiêng răng trống, tốc độ trống, tốc độ gió và độ

nghiêng của sàng làm sạch. Tới khi chất lượng đập tốt nhất mới cho máy làm việc liên tục.

6. An toàn lao động

- Người vận hành máy phải có trang phục gọn gàng, đeo kính bảo hộ, không dùng găng tay để

đưa lúa vào máy, không đưa tay vào sát cửa cấp Hình 26: Máy đập lúa trống xoắn

liệu để tránh bị kéo theo vào máy gây tai nạn.

- Không để dây đai, lạt bó lúa, liềm, dao và các 7. Một số hư hỏng thông thường, nguyên vật cứng lọt vào máy.

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Không đứng gần động cơ, quạt gió, cửa ra Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và rơm và các hệ thống truyền động như dây đai, cơ

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đập lúa trống cấu biên tay quay.

xoắn (Bảng 6):

- Trẻ em, người không có nhiệm vụ thì không Bảng 6

được đến gần máy.

- Không ném cả bó lúa vào máy.

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Khi có sự cố tắc kẹt, tuột dây đai, lỏng ốc...

- Dây đai chùng

- Chỉnh lại bánh căng đai

- Khe hở răng với trống lớn

- Điều chỉnh khe hở răng và

phải dừng hẳn máy mới được tháo lắp, sửa chữa, Hạt thóc còn sót trên

máng nhỏ lại

cân chỉnh.

bông

- Răng trống máy quá mòn

- Thay răng máy mới

- Góc γ quá lớn (ở máy đập - Điều chỉnh góc γ nhỏ lại

- Thường xuyên kiểm tra, bôi trơn các ổ, siết răng bản)

chặt các ốc.

- Vận tốc trống đập thấp

- Tăng ga động cơ

- Di chuyển máy cần thận trọng khi đi qua các

- Cung cấp lúa không đều

- Cung cấp lúa đều hơn

nơi không bằng phẳng, mặt đường nghiêng, không

- Tốc độ trống quá cao

- Giảm tay ga động cơ cho tốc

độ trống giảm xuống

móc nối máy sau xe cơ giới. Khi đưa máy từ trên Hạt thóc bị tróc vỏ

trấu, vỡ hạt

- Khe hở răng và máng quá - Tăng khe hở răng trống và máng bờ xuống ruộng, xuống thuyền phải để máy cân nhỏ

- Răng trống còn mới, quá - Mài cà đầu răng trống bằng, cẩn thận, có vật chèn chắc bánh xe.

sắc

55

56

https://thuviensach.vn

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Bộ phận cung cấp lúa gồm mũi rẽ và guồng

- Cung cấp lúa không đồng đều - Cung cấp lúa vào trống đều hơn gạt, có nhiệm vụ tương tự như cánh tay trái người Thóc theo rơm

- Dây đai chùng

- Căng lại dây đai

- Góc γ quá lớn

- Điều chỉnh góc γ nhỏ lại

gặt thủ công là: rẽ, vơ lúa, giữ lúa để cắt, sau khi

- Độ ẩm lúa quá cao

- Rải lúa ra sân cho nước bay

cắt xong xếp lúa vào nơi quy định.

Nát rơm

hơi, khi thấy lúa khô đạt yêu

- Bộ phận cắt có nhiệm vụ cắt cây lúa với yêu cầu đập được

- Răng trống còn mới, quá sắc - Mài cà đầu răng trống cầu là cắt ngọt, không để sót, không nhay nhổ cây khỏi mặt ruộng.

Thóc không sạch

- Lượng gió ít

- Tăng góc nghiêng cánh quạt

- Góc nghiêng sàng nhỏ

- Tăng góc nghiêng sàng

- Bộ phận vận chuyển lúa có công dụng Rơm rơi quá gần chân - Khe hở đầu cánh hất rơm - Điều chỉnh khe hở đầu cánh chuyển lúa đã cắt vào bộ phận đập lúa. Yêu cầu máy

với bầu quạt lớn

hất rơm với bầu quạt nhỏ lại

chuyển lúa phải liên tục, đều đặn.

- Bộ phận đập và phân ly rơm khỏi thóc có IV- MÁY GẶT ĐẬP LIÊN HỢP

công dụng đập lúa, tách hạt thóc ra khỏi rơm, 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động thóc bẩn đưa vào hệ thống làm sạch, rơm được rải trên ruộng làm phân hữu cơ.

a) Cấu tạo

- Bộ phận làm sạch sơ có công dụng làm sạch Cấu tạo các bộ phận chính của máy gặt đập sơ bộ; thóc sạch chuyển vào bao chứa, chẽ lúa đưa liên hợp (Hình 27).

vào đập lại, rơm rác thổi xuống ruộng làm phân hữu cơ.

- Bộ phận di chuyển có công dụng di chuyển máy trên đường và đồng ruộng.

- Động cơ và hệ thống truyền động, điều khiển có công dụng phát sinh năng lượng, truyền năng lượng tới các bộ phận để chúng hoạt động và điều khiển chúng theo ý muốn.

Hình 27: Sơ đồ cấu tạo các bộ phận chính

b) Nguyên lý hoạt động

của máy gặt đập liên hợp

Khi máy làm việc, mũi rẽ đi trước vào thảm 1- Mũi rẽ lúa; 2- Guồng gạt; 3- Bộ phận cắt; lúa, rẽ thảm lúa thành hai phần tách rời nhau: 4- Vít tải lúa; 5- Băng tải lúa; 6- Bộ phận đập; 7- Hệ thống làm sạch sơ; 8- Hệ thống di động; phần đi vào bộ phận cắt, phần còn lại ở trên 9- Động cơ và hệ thống truyền động, điều khiển ruộng. Guồng gạt quay, răng cánh gạt vơ cây lúa, 57

58

https://thuviensach.vn

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Bộ phận cung cấp lúa gồm mũi rẽ và guồng

- Cung cấp lúa không đồng đều - Cung cấp lúa vào trống đều hơn gạt, có nhiệm vụ tương tự như cánh tay trái người Thóc theo rơm

- Dây đai chùng

- Căng lại dây đai

- Góc γ quá lớn

- Điều chỉnh góc γ nhỏ lại

gặt thủ công là: rẽ, vơ lúa, giữ lúa để cắt, sau khi

- Độ ẩm lúa quá cao

- Rải lúa ra sân cho nước bay

cắt xong xếp lúa vào nơi quy định.

Nát rơm

hơi, khi thấy lúa khô đạt yêu

- Bộ phận cắt có nhiệm vụ cắt cây lúa với yêu cầu đập được

- Răng trống còn mới, quá sắc - Mài cà đầu răng trống cầu là cắt ngọt, không để sót, không nhay nhổ cây khỏi mặt ruộng.

Thóc không sạch

- Lượng gió ít

- Tăng góc nghiêng cánh quạt

- Góc nghiêng sàng nhỏ

- Tăng góc nghiêng sàng

- Bộ phận vận chuyển lúa có công dụng Rơm rơi quá gần chân - Khe hở đầu cánh hất rơm - Điều chỉnh khe hở đầu cánh chuyển lúa đã cắt vào bộ phận đập lúa. Yêu cầu máy

với bầu quạt lớn

hất rơm với bầu quạt nhỏ lại

chuyển lúa phải liên tục, đều đặn.

- Bộ phận đập và phân ly rơm khỏi thóc có IV- MÁY GẶT ĐẬP LIÊN HỢP

công dụng đập lúa, tách hạt thóc ra khỏi rơm, 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động thóc bẩn đưa vào hệ thống làm sạch, rơm được rải trên ruộng làm phân hữu cơ.

a) Cấu tạo

- Bộ phận làm sạch sơ có công dụng làm sạch Cấu tạo các bộ phận chính của máy gặt đập sơ bộ; thóc sạch chuyển vào bao chứa, chẽ lúa đưa liên hợp (Hình 27).

vào đập lại, rơm rác thổi xuống ruộng làm phân hữu cơ.

- Bộ phận di chuyển có công dụng di chuyển máy trên đường và đồng ruộng.

- Động cơ và hệ thống truyền động, điều khiển có công dụng phát sinh năng lượng, truyền năng lượng tới các bộ phận để chúng hoạt động và điều khiển chúng theo ý muốn.

Hình 27: Sơ đồ cấu tạo các bộ phận chính

b) Nguyên lý hoạt động

của máy gặt đập liên hợp

Khi máy làm việc, mũi rẽ đi trước vào thảm 1- Mũi rẽ lúa; 2- Guồng gạt; 3- Bộ phận cắt; lúa, rẽ thảm lúa thành hai phần tách rời nhau: 4- Vít tải lúa; 5- Băng tải lúa; 6- Bộ phận đập; 7- Hệ thống làm sạch sơ; 8- Hệ thống di động; phần đi vào bộ phận cắt, phần còn lại ở trên 9- Động cơ và hệ thống truyền động, điều khiển ruộng. Guồng gạt quay, răng cánh gạt vơ cây lúa, 57

58

https://thuviensach.vn

kéo về phía bộ phận cắt, giữ ngọn cây lúa để bộ

quay guồng gạt, dịch chuyển dao bộ phận cắt, phận cắt cắt ngọt hơn. Guồng gạt tiếp tục quay quay trống đập, quay quạt gió, quay bánh xích để

hất phần lúa đã cắt lên máng hứng. Trên máng máy chuyển động, bơm dầu hệ thống thủy lực...

hứng đặt trục vít tải, trục vít tải quay, cánh vít Trên máy còn trang bị hệ thống điều khiển, tải đẩy lúa dồn về miệng trống vơ, trống vơ và các cần điều khiển chủ yếu tập trung trước buồng chuyển lúa dồn vào băng chuyền để dồn lúa vào lái để người vận hành máy tiện thao tác như: miệng buồng đập.

đóng, ngắt ly hợp, thay đổi tốc độ di chuyển máy, Trống đập quay, các răng trống liên tục đập thay đổi tốc độ guồng gạt, nâng, hạ hệ thống gặt, vào khối lúa, kéo khối lúa chuyển động theo bơm dầu hệ thống thủy lực...

đường xoắn ốc. Quá trình khối lúa di chuyển, Hiện nay, hệ thống di chuyển máy chủ yếu chúng chà xát với máng và chà xát với nhau làm dùng bánh xích bằng cao su cho phép máy di hạt rụng xuống, rơi qua máng sàng tới hệ thống chuyển êm dịu và không phá hỏng mặt đường, làm sạch. Rơm chuyển về phía cuối trống đập rơi chống lún khi di chuyển trên mặt ruộng nền yếu.

xuống ruộng.

c) Cấu tạo một số bộ phận chính

Hạt rơi xuống sàng trên là sàng vẩy cá có thể

* Cụm mũi rẽ

điều chỉnh được khe hở để hạt thóc chắc và chẽ lúa Cụm mũi rẽ gồm có mũi rẽ bị động và chủ động:

lọt qua xuống sàng dưới. Rơm rác, tạp chất thô và

- Mũi rẽ bị động dùng ở ruộng lúa thưa, lúa nặng ở trên mặt sàng gặp gió từ quạt thổi ra ngoài, đổ, lúa rối nhẹ. Khi có tác động của mũi rẽ, các hoặc trượt về cuối sàng rồi rơi xuống ruộng.

cây lúa dễ dàng tách rời nhau.

Sàng dưới có kích thước lỗ nhỏ hơn, chỉ cho hạt

- Mũi rẽ chủ động dùng ở ruộng lúa đổ, rối nhiều.

thóc chắc chui qua, rơi dồn vào máng. Đáy máng Mũi rẽ chủ động thực chất là bộ phận cắt hai đặt vít tải dồn thóc về một đầu có hốc chứa và gầu dao, có nhiệm vụ cắt rời phần lúa còn lại trên tải thóc múc thóc từ hốc đổ lên thùng, thóc từ

ruộng và phần lúa chuẩn bị đưa vào bộ phận cắt.

thùng chứa xả vào bao.

Mũi rẽ này có ưu điểm là gặt được cả ở ruộng lúa Các chẽ lúa trượt trên sàng chuyển tới vít tải và đổ, lúa rối nhiều mà loại mũi rẽ bị động không được gầu tải chuyển lên bộ phận đập để đập lại.

thực hiện được. Tuy vậy, nhược điểm là cấu tạo Trên máy đặt động cơ nổ là nguồn phát sinh phức tạp, làm tăng chi phí chế tạo. Những bông năng lượng, năng lượng từ động cơ qua hệ thống lúa đổ ra ngoài máy bị mũi rẽ cắt đứt, không thu truyền động tới các bộ phận làm việc như: làm hồi được, làm gia tăng tỷ lệ gặt sót.

59

60

https://thuviensach.vn

kéo về phía bộ phận cắt, giữ ngọn cây lúa để bộ

quay guồng gạt, dịch chuyển dao bộ phận cắt, phận cắt cắt ngọt hơn. Guồng gạt tiếp tục quay quay trống đập, quay quạt gió, quay bánh xích để

hất phần lúa đã cắt lên máng hứng. Trên máng máy chuyển động, bơm dầu hệ thống thủy lực...

hứng đặt trục vít tải, trục vít tải quay, cánh vít Trên máy còn trang bị hệ thống điều khiển, tải đẩy lúa dồn về miệng trống vơ, trống vơ và các cần điều khiển chủ yếu tập trung trước buồng chuyển lúa dồn vào băng chuyền để dồn lúa vào lái để người vận hành máy tiện thao tác như: miệng buồng đập.

đóng, ngắt ly hợp, thay đổi tốc độ di chuyển máy, Trống đập quay, các răng trống liên tục đập thay đổi tốc độ guồng gạt, nâng, hạ hệ thống gặt, vào khối lúa, kéo khối lúa chuyển động theo bơm dầu hệ thống thủy lực...

đường xoắn ốc. Quá trình khối lúa di chuyển, Hiện nay, hệ thống di chuyển máy chủ yếu chúng chà xát với máng và chà xát với nhau làm dùng bánh xích bằng cao su cho phép máy di hạt rụng xuống, rơi qua máng sàng tới hệ thống chuyển êm dịu và không phá hỏng mặt đường, làm sạch. Rơm chuyển về phía cuối trống đập rơi chống lún khi di chuyển trên mặt ruộng nền yếu.

xuống ruộng.

c) Cấu tạo một số bộ phận chính

Hạt rơi xuống sàng trên là sàng vẩy cá có thể

* Cụm mũi rẽ

điều chỉnh được khe hở để hạt thóc chắc và chẽ lúa Cụm mũi rẽ gồm có mũi rẽ bị động và chủ động:

lọt qua xuống sàng dưới. Rơm rác, tạp chất thô và

- Mũi rẽ bị động dùng ở ruộng lúa thưa, lúa nặng ở trên mặt sàng gặp gió từ quạt thổi ra ngoài, đổ, lúa rối nhẹ. Khi có tác động của mũi rẽ, các hoặc trượt về cuối sàng rồi rơi xuống ruộng.

cây lúa dễ dàng tách rời nhau.

Sàng dưới có kích thước lỗ nhỏ hơn, chỉ cho hạt

- Mũi rẽ chủ động dùng ở ruộng lúa đổ, rối nhiều.

thóc chắc chui qua, rơi dồn vào máng. Đáy máng Mũi rẽ chủ động thực chất là bộ phận cắt hai đặt vít tải dồn thóc về một đầu có hốc chứa và gầu dao, có nhiệm vụ cắt rời phần lúa còn lại trên tải thóc múc thóc từ hốc đổ lên thùng, thóc từ

ruộng và phần lúa chuẩn bị đưa vào bộ phận cắt.

thùng chứa xả vào bao.

Mũi rẽ này có ưu điểm là gặt được cả ở ruộng lúa Các chẽ lúa trượt trên sàng chuyển tới vít tải và đổ, lúa rối nhiều mà loại mũi rẽ bị động không được gầu tải chuyển lên bộ phận đập để đập lại.

thực hiện được. Tuy vậy, nhược điểm là cấu tạo Trên máy đặt động cơ nổ là nguồn phát sinh phức tạp, làm tăng chi phí chế tạo. Những bông năng lượng, năng lượng từ động cơ qua hệ thống lúa đổ ra ngoài máy bị mũi rẽ cắt đứt, không thu truyền động tới các bộ phận làm việc như: làm hồi được, làm gia tăng tỷ lệ gặt sót.

59

60

https://thuviensach.vn

* Bộ phận vơ lúa cho bộ phận cắt (guồng gạt) Để vơ lúa cho bộ phận cắt có nhiều loại như

guồng gạt, xích tay gạt, đĩa tay gạt... Sử dụng phổ

biến cho máy gặt đập liên hợp hiện nay tại Việt Nam là guồng gạt.

Guồng gạt có ba nhiệm vụ: vơ lúa, giữ lúa cho bộ phận cắt và hất lúa đã cắt lên máng chứa.

Guồng gạt có hai loại: thông thường và sai tâm.

- Guồng gạt thông thường có nguyên lý hoạt Hình 29: Guồng gạt thông thường

động như sau: khi làm việc trục guồng gạt quay, răng cánh gạt đi vào thảm lúa, gạt cây lúa về phía

- Guồng gạt sai tâm có phương răng cánh gạt bộ phận cắt, giữ ngọn cây lúa để dao cắt tốt nhất.

điều chỉnh được theo phương cây lúa đổ, tuy có Răng cánh gạt tiếp tục quay, hất cây lúa đã cắt cấu tạo phức tạp hơn guồng gạt thông thường, vào máng hứng. Guồng gạt thông thường có cấu song ứng dụng được cho cả lúa dày, thưa, đứng tạo đơn giản, phương cánh gạt không điều chỉnh hoặc đổ; vì vậy, được dùng phổ biến trong máy gặt được theo phương cây lúa đổ; nên ứng dụng để gặt đập liên hợp hiện nay.

lúa thưa, đứng cây.

Hình 28: Sơ đồ cấu tạo guồng gạt thông thường Hình 30: Sơ đồ cấu tạo guồng gạt sai tâm 1- Khung chính; 2- Thanh lắp răng cánh gạt; 1- Trục guồng gạt; 2- Tia guồng gạt; 3- Răng cánh gạt 3- Khung phụ; 4- Con lăn đỡ khung phụ

61

62

https://thuviensach.vn

* Bộ phận vơ lúa cho bộ phận cắt (guồng gạt) Để vơ lúa cho bộ phận cắt có nhiều loại như

guồng gạt, xích tay gạt, đĩa tay gạt... Sử dụng phổ

biến cho máy gặt đập liên hợp hiện nay tại Việt Nam là guồng gạt.

Guồng gạt có ba nhiệm vụ: vơ lúa, giữ lúa cho bộ phận cắt và hất lúa đã cắt lên máng chứa.

Guồng gạt có hai loại: thông thường và sai tâm.

- Guồng gạt thông thường có nguyên lý hoạt Hình 29: Guồng gạt thông thường

động như sau: khi làm việc trục guồng gạt quay, răng cánh gạt đi vào thảm lúa, gạt cây lúa về phía

- Guồng gạt sai tâm có phương răng cánh gạt bộ phận cắt, giữ ngọn cây lúa để dao cắt tốt nhất.

điều chỉnh được theo phương cây lúa đổ, tuy có Răng cánh gạt tiếp tục quay, hất cây lúa đã cắt cấu tạo phức tạp hơn guồng gạt thông thường, vào máng hứng. Guồng gạt thông thường có cấu song ứng dụng được cho cả lúa dày, thưa, đứng tạo đơn giản, phương cánh gạt không điều chỉnh hoặc đổ; vì vậy, được dùng phổ biến trong máy gặt được theo phương cây lúa đổ; nên ứng dụng để gặt đập liên hợp hiện nay.

lúa thưa, đứng cây.

Hình 28: Sơ đồ cấu tạo guồng gạt thông thường Hình 30: Sơ đồ cấu tạo guồng gạt sai tâm 1- Khung chính; 2- Thanh lắp răng cánh gạt; 1- Trục guồng gạt; 2- Tia guồng gạt; 3- Răng cánh gạt 3- Khung phụ; 4- Con lăn đỡ khung phụ

61

62

https://thuviensach.vn

Guồng gạt sai tâm có cấu tạo như guồng gạt cạnh nối hai đầu tia khung chính, phụ. Như vậy, thông thường nhưng có thêm khung phụ. Tâm răng cánh gạt hợp với thanh nối hai đầu tia khung phụ lệch với tâm khung chính một khoảng, khung chính, phụ một góc không đổi.

đó là khoảng sai tâm. Hình bình hành tạo bởi các Để điều chỉnh phương răng cánh gạt chỉ cần cạnh: cạnh thứ nhất điểm nối hai tâm khung thay đổi phương hai tâm khung chính, phụ. Phương chính và phụ, cạnh thứ hai đoạn nối hai đầu tia cạnh nối hai tia khung chính, phụ và răng cánh khung chính, phụ, cạnh ba, bốn là hai tia khung gạt sẽ thay đổi theo.

chính và phụ.

Hình 31: Guồng gạt sai tâm của máy gặt đập liên hợp KUBOTA

Hình 32: Sơ đồ cấu tạo bộ phận điều chỉnh guồng gạt sai tâm

Điểm nối hai cạnh với nhau bằng khớp có thể

1- Răng cánh gạt; 2- Tia guồng gạt khung chính; quay, được gọi là cơ cấu hình bình hành. Do cơ

3- Tia guồng gạt khung phụ; 4- Thanh nối hai đầu tia cấu hình bình hành nên các cạnh đối luôn song khung chính, phụ; 5- Con lăn; 6- Giá đỡ con lăn; song. Vận dụng tính chất đó, người ta hàn các 7- Cung răng; 8- Chốt tỳ vào cung răng; 9- Lò xo; 10- Bạc răng cánh gạt lên thanh nối hai đầu tia khung Để điều chỉnh phương hai tâm khung chính, chính. Thanh nối hai đầu tia khung chính hàn với phụ người ta đã thiết kế như sau: 63

64

https://thuviensach.vn

Guồng gạt sai tâm có cấu tạo như guồng gạt cạnh nối hai đầu tia khung chính, phụ. Như vậy, thông thường nhưng có thêm khung phụ. Tâm răng cánh gạt hợp với thanh nối hai đầu tia khung phụ lệch với tâm khung chính một khoảng, khung chính, phụ một góc không đổi.

đó là khoảng sai tâm. Hình bình hành tạo bởi các Để điều chỉnh phương răng cánh gạt chỉ cần cạnh: cạnh thứ nhất điểm nối hai tâm khung thay đổi phương hai tâm khung chính, phụ. Phương chính và phụ, cạnh thứ hai đoạn nối hai đầu tia cạnh nối hai tia khung chính, phụ và răng cánh khung chính, phụ, cạnh ba, bốn là hai tia khung gạt sẽ thay đổi theo.

chính và phụ.

Hình 31: Guồng gạt sai tâm của máy gặt đập liên hợp KUBOTA

Hình 32: Sơ đồ cấu tạo bộ phận điều chỉnh guồng gạt sai tâm

Điểm nối hai cạnh với nhau bằng khớp có thể

1- Răng cánh gạt; 2- Tia guồng gạt khung chính; quay, được gọi là cơ cấu hình bình hành. Do cơ

3- Tia guồng gạt khung phụ; 4- Thanh nối hai đầu tia cấu hình bình hành nên các cạnh đối luôn song khung chính, phụ; 5- Con lăn; 6- Giá đỡ con lăn; song. Vận dụng tính chất đó, người ta hàn các 7- Cung răng; 8- Chốt tỳ vào cung răng; 9- Lò xo; 10- Bạc răng cánh gạt lên thanh nối hai đầu tia khung Để điều chỉnh phương hai tâm khung chính, chính. Thanh nối hai đầu tia khung chính hàn với phụ người ta đã thiết kế như sau: 63

64

https://thuviensach.vn

Trục tâm khung chính lắp vào ổ đỡ cố định ứng với trường hợp lúa thưa, 1,5 là lúa trung bình trên khung. Tia khung phụ hàn trên vành đỡ; ba và 1,9 là lúa dày.

con lăn tựa trên giá, trên giá đỡ hàn cố định bạc;

+ Điều chỉnh tốc độ quay trục guồng gạt bằng Trong bạc lồng chốt tỳ, đầu chốt tỳ có mái vát để

hệ thống thủy lực:

cắm vừa rãnh cung răng, cung răng hàn trên giá Để thay đổi liên tục số vòng quay của guồng đỡ với khung, để giữ đầu chốt tỳ nằm trong rãnh gạt khi máy đang làm việc cho phù hợp với sự

cung răng cần nhờ sức nén lò xo (truyền qua chốt thay đổi tốc độ tiến của máy, trên máy được trang nhỏ khoan xuyên chốt tỳ).

bị bộ phận đai biến tốc thủy lực.

Nguyên lý hoạt động như sau: khi khung Bộ phận biến tốc là một bánh đai hình thang chính quay, truyền qua thanh nối làm khung phụ

có hai nửa, một cố định và một di động dọc trục.

quay. Muốn thay đổi góc nghiêng răng cánh gạt ta Phần cố định liên kết với bánh đai chủ động.

kéo chốt tỳ ra khỏi rãnh cung răng, quay chốt tỳ

Phần di động liên kết với pít tông qua ba gu rông và cả giá đỡ đi một góc thích hợp rồi thả chốt tỳ

điều chỉnh. Bánh đai biến tốc truyền chuyển động vào rãnh cung răng tương ứng. Như vậy, phương bằng đai thang tới bánh đai hai nửa trung gian, tâm khung chính và phương tâm khung phụ đã được ép chặt bằng ba cụm lò xo về hai phía, sau thay đổi và phương răng cánh gạt thay đổi theo.

đó qua cặp truyền xích tới guồng gạt.

- Các cách điều chỉnh guồng gạt: Nguyên lý hoạt động như sau: Ở vị trí tăng số

Điều chỉnh guồng gạt là việc làm bắt buộc để

vòng quay guồng gạt, dầu đi vào bộ phận biến tốc guồng gạt làm việc hiệu quả nhất với thực trạng đẩy pít tông ra ngoài ép đĩa di động về phía cố

ruộng lúa. Có ba cách điều chỉnh cơ bản sau: định, đường kính bánh đai biến tốc tăng lên. Vì

+ Điều chỉnh tốc độ quay răng cánh gạt (Vg): chiều dài đai thang không đổi, nên để bảo đảm Để răng cánh gạt vơ lúa cho bộ phận cắt thì sức căng bình thường của đai, đường kính bánh vận tốc Vg phải lớn hơn vận tốc tiến của máy đai hai nửa trung gian giảm đi, hai đĩa bánh đai (Vm), nếu Vg < Vm, răng cánh gạt sẽ đẩy bông lúa tách ra, lò xo bị ép lại.

đã cắt ra ngoài máng chứa lúa. Nếu vận tốc Vg lớn Ở vị trí giảm số vòng quay, quá trình thực quá, cánh gạt sẽ tác động mạnh vào đầu bông lúa, hiện ngược lại. Dưới tác dụng của lò xo, hai nửa gây rụng hạt, làm tăng tỷ lệ sót hạt. Vận tốc Vg bánh đai trung gian ép lại làm tăng đường kính thích hợp là tỷ số: Vg/Vm = từ 1,2-1,9. Tỷ số 1,2

bánh đai. Đĩa di động tách ra làm giảm đường 65

66

https://thuviensach.vn

Trục tâm khung chính lắp vào ổ đỡ cố định ứng với trường hợp lúa thưa, 1,5 là lúa trung bình trên khung. Tia khung phụ hàn trên vành đỡ; ba và 1,9 là lúa dày.

con lăn tựa trên giá, trên giá đỡ hàn cố định bạc;

+ Điều chỉnh tốc độ quay trục guồng gạt bằng Trong bạc lồng chốt tỳ, đầu chốt tỳ có mái vát để

hệ thống thủy lực:

cắm vừa rãnh cung răng, cung răng hàn trên giá Để thay đổi liên tục số vòng quay của guồng đỡ với khung, để giữ đầu chốt tỳ nằm trong rãnh gạt khi máy đang làm việc cho phù hợp với sự

cung răng cần nhờ sức nén lò xo (truyền qua chốt thay đổi tốc độ tiến của máy, trên máy được trang nhỏ khoan xuyên chốt tỳ).

bị bộ phận đai biến tốc thủy lực.

Nguyên lý hoạt động như sau: khi khung Bộ phận biến tốc là một bánh đai hình thang chính quay, truyền qua thanh nối làm khung phụ

có hai nửa, một cố định và một di động dọc trục.

quay. Muốn thay đổi góc nghiêng răng cánh gạt ta Phần cố định liên kết với bánh đai chủ động.

kéo chốt tỳ ra khỏi rãnh cung răng, quay chốt tỳ

Phần di động liên kết với pít tông qua ba gu rông và cả giá đỡ đi một góc thích hợp rồi thả chốt tỳ

điều chỉnh. Bánh đai biến tốc truyền chuyển động vào rãnh cung răng tương ứng. Như vậy, phương bằng đai thang tới bánh đai hai nửa trung gian, tâm khung chính và phương tâm khung phụ đã được ép chặt bằng ba cụm lò xo về hai phía, sau thay đổi và phương răng cánh gạt thay đổi theo.

đó qua cặp truyền xích tới guồng gạt.

- Các cách điều chỉnh guồng gạt: Nguyên lý hoạt động như sau: Ở vị trí tăng số

Điều chỉnh guồng gạt là việc làm bắt buộc để

vòng quay guồng gạt, dầu đi vào bộ phận biến tốc guồng gạt làm việc hiệu quả nhất với thực trạng đẩy pít tông ra ngoài ép đĩa di động về phía cố

ruộng lúa. Có ba cách điều chỉnh cơ bản sau: định, đường kính bánh đai biến tốc tăng lên. Vì

+ Điều chỉnh tốc độ quay răng cánh gạt (Vg): chiều dài đai thang không đổi, nên để bảo đảm Để răng cánh gạt vơ lúa cho bộ phận cắt thì sức căng bình thường của đai, đường kính bánh vận tốc Vg phải lớn hơn vận tốc tiến của máy đai hai nửa trung gian giảm đi, hai đĩa bánh đai (Vm), nếu Vg < Vm, răng cánh gạt sẽ đẩy bông lúa tách ra, lò xo bị ép lại.

đã cắt ra ngoài máng chứa lúa. Nếu vận tốc Vg lớn Ở vị trí giảm số vòng quay, quá trình thực quá, cánh gạt sẽ tác động mạnh vào đầu bông lúa, hiện ngược lại. Dưới tác dụng của lò xo, hai nửa gây rụng hạt, làm tăng tỷ lệ sót hạt. Vận tốc Vg bánh đai trung gian ép lại làm tăng đường kính thích hợp là tỷ số: Vg/Vm = từ 1,2-1,9. Tỷ số 1,2

bánh đai. Đĩa di động tách ra làm giảm đường 65

66

https://thuviensach.vn

kính bánh đai biến tốc, kéo pít tông trở lại, dồn

• Điều chỉnh độ nhô của trục guồng gạt: dầu về thùng chứa. Với cấu tạo này cho phép thay đổi liên tục số vòng quay guồng gạt trong khoảng 20-50 vg/ph.

Hình 34: Độ nhô trục guồng gạt

1- Tâm trục guồng gạt; 2- Bộ phận cắt Hình 33: Sơ đồ nguyên lý điều chỉnh tốc độ quay trục guồng gạt bằng bánh đai biến tốc Để răng cánh gạt tác động hiệu quả nhất, ta 1- Truyền động từ động cơ; 2- Trục; 3- Bánh đai cố định; đặt tâm trục guồng gạt nhô trước mũi bộ phận cắt 4- Chốt hãm bánh đai; 5- Nửa bánh đai điều chỉnh (di động); từ 0-9 cm (lúa đổ ra phía trước để 9 cm, lúa đứng 6- Vòng bi; 7- Cốc tỳ; 8- Lò xo; 9- Pít tông thủy lực; để 6 cm, lúa đổ ngược chiều tiến máy để 0 cm).

10- Xi lanh thủy lực; 11- Bánh đai trục trung gian; Nếu để tâm trục guồng gạt có độ nhô lớn quá hoặc 12- Lò xo; 13- Bánh đai cố định; đặt sau bộ phận cắt, khi đó dao cắt cây lúa không 14- Bánh xích truyền tới guồng gạt có sự tham gia của răng cánh gạt, cây lúa cắt

+ Điều chỉnh vị trí trục guồng gạt: xong không được răng cánh gạt hất vào mâm

• Điều chỉnh độ cao trục guồng gạt: chứa lúa, bị đổ tự do, nên một số cây lúa có thể đổ

Điều chỉnh răng cánh gạt ở vị trí thấp nhất tác ra ngoài mâm chứa.

động vào thân cây lúa (dưới bông lúa) để răng

• Cơ cấu điều chỉnh độ cao và độ nhô trục guồng không va đập vào hạt, nhưng phải cao hơn trọng gạt đồng thời nhờ hệ thống thủy lực (Hình 35): tâm cây lúa để bông lúa không gãy đổ ngược lại Trên ruộng lúa có chỗ lúa đứng, chỗ đổ nhiều, quấn vào cánh gạt (trọng tâm cây lúa thông đổ ít. Khi lúa đổ cùng chiều tiến của máy, thường thường ở vị trí 1/3 cây lúa tính từ đầu bông lúa).

phải hạ thấp trục guồng gạt và đẩy nhô trục guồng 67

68

https://thuviensach.vn

kính bánh đai biến tốc, kéo pít tông trở lại, dồn

• Điều chỉnh độ nhô của trục guồng gạt: dầu về thùng chứa. Với cấu tạo này cho phép thay đổi liên tục số vòng quay guồng gạt trong khoảng 20-50 vg/ph.

Hình 34: Độ nhô trục guồng gạt

1- Tâm trục guồng gạt; 2- Bộ phận cắt Hình 33: Sơ đồ nguyên lý điều chỉnh tốc độ quay trục guồng gạt bằng bánh đai biến tốc Để răng cánh gạt tác động hiệu quả nhất, ta 1- Truyền động từ động cơ; 2- Trục; 3- Bánh đai cố định; đặt tâm trục guồng gạt nhô trước mũi bộ phận cắt 4- Chốt hãm bánh đai; 5- Nửa bánh đai điều chỉnh (di động); từ 0-9 cm (lúa đổ ra phía trước để 9 cm, lúa đứng 6- Vòng bi; 7- Cốc tỳ; 8- Lò xo; 9- Pít tông thủy lực; để 6 cm, lúa đổ ngược chiều tiến máy để 0 cm).

10- Xi lanh thủy lực; 11- Bánh đai trục trung gian; Nếu để tâm trục guồng gạt có độ nhô lớn quá hoặc 12- Lò xo; 13- Bánh đai cố định; đặt sau bộ phận cắt, khi đó dao cắt cây lúa không 14- Bánh xích truyền tới guồng gạt có sự tham gia của răng cánh gạt, cây lúa cắt

+ Điều chỉnh vị trí trục guồng gạt: xong không được răng cánh gạt hất vào mâm

• Điều chỉnh độ cao trục guồng gạt: chứa lúa, bị đổ tự do, nên một số cây lúa có thể đổ

Điều chỉnh răng cánh gạt ở vị trí thấp nhất tác ra ngoài mâm chứa.

động vào thân cây lúa (dưới bông lúa) để răng

• Cơ cấu điều chỉnh độ cao và độ nhô trục guồng không va đập vào hạt, nhưng phải cao hơn trọng gạt đồng thời nhờ hệ thống thủy lực (Hình 35): tâm cây lúa để bông lúa không gãy đổ ngược lại Trên ruộng lúa có chỗ lúa đứng, chỗ đổ nhiều, quấn vào cánh gạt (trọng tâm cây lúa thông đổ ít. Khi lúa đổ cùng chiều tiến của máy, thường thường ở vị trí 1/3 cây lúa tính từ đầu bông lúa).

phải hạ thấp trục guồng gạt và đẩy nhô trục guồng 67

68

https://thuviensach.vn

gạt ra phía trước. Để việc điều chỉnh nhanh, máy

* Bộ phận cắt

có trang bị hệ thống điều chỉnh bằng thủy lực Bộ phận cắt của máy gặt đập liên hợp hoàn giúp người vận hành máy điều chỉnh kịp thời, toàn giống như bộ phận cắt của máy gặt. Máy gặt không cần dừng máy.

đập liên hợp làm nhiều việc đồng thời như: Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

chuyển lúa tới bộ phận đập, đập lúa và làm sạch sau: Khi người điều khiển máy tác động vào cần sơ bộ. Để tăng độ tin cậy cho bộ phận cắt và cho điều khiển, pít tông thủy lực đẩy dài ra, làm nâng toàn máy, người sử dụng thường chọn loại bộ

cao giá đỡ guồng gạt, gối đỡ guồng gạt bị kéo về

phận cắt có chất lượng cao như bộ phận cắt răng -

phía sau, khoảng cách giữa đĩa xích chủ động và dao, hoặc bộ phận cắt hai dao.

gối đỡ guồng gạt giảm. Để xích không bị chùng,

* Bộ phận cung cấp lúa

nhờ thanh kéo, lò xo làm quay thanh có lắp theo Bộ phận cung cấp lúa có nhiệm vụ cung cấp hai bánh xe căng xích quay theo chiều kim đồng cây lúa từ mâm chứa lúa chuyển đều đặn vào bộ

hồ. Sức căng của xích không đổi và bằng sức căng phận đập để đập lúa.

của lò xo.

Để làm được nhiệm vụ trên, bộ phận cung cấp gồm có ba cụm máy làm việc phối hợp với nhau là trống xoắn, trống tay vơ và băng truyền xích thanh.

Hình 35: Cơ cấu điều chỉnh vị trí guồng gạt của máy gặt đập liên hợp

1- Con chạy; 2- Bu lông giữ con chạy; 3- Thanh kéo thẳng đứng; 4- Pít tông xy lanh lực; 5- Giá đỡ guồng gạt; 6- Trụ; 7- Tay đòn ngoài; 8- Đĩa căng xích; 9- Lò xo; 10- Tay đòn trong; Hình 36: Sơ đồ cấu tạo bộ phận cung cấp lúa 11- Thanh kéo; 12- Thanh đỡ đĩa căng xích; 1- Lúa trên mâm chứa sau khi cắt do guồng gạt hất lên; 13- Gối đỡ trục guồng gạt; 14- Tay kéo ngang; 2- Mâm chứa lúa; 3- Trống xoắn; 4- Cánh xoắn; 15- Chốt chẻ giới hạn; 16- Trục 5- Tay vơ; 6- Trống tay vơ; 7- Băng truyền tải lúa 69

70

https://thuviensach.vn

gạt ra phía trước. Để việc điều chỉnh nhanh, máy

* Bộ phận cắt

có trang bị hệ thống điều chỉnh bằng thủy lực Bộ phận cắt của máy gặt đập liên hợp hoàn giúp người vận hành máy điều chỉnh kịp thời, toàn giống như bộ phận cắt của máy gặt. Máy gặt không cần dừng máy.

đập liên hợp làm nhiều việc đồng thời như: Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

chuyển lúa tới bộ phận đập, đập lúa và làm sạch sau: Khi người điều khiển máy tác động vào cần sơ bộ. Để tăng độ tin cậy cho bộ phận cắt và cho điều khiển, pít tông thủy lực đẩy dài ra, làm nâng toàn máy, người sử dụng thường chọn loại bộ

cao giá đỡ guồng gạt, gối đỡ guồng gạt bị kéo về

phận cắt có chất lượng cao như bộ phận cắt răng -

phía sau, khoảng cách giữa đĩa xích chủ động và dao, hoặc bộ phận cắt hai dao.

gối đỡ guồng gạt giảm. Để xích không bị chùng,

* Bộ phận cung cấp lúa

nhờ thanh kéo, lò xo làm quay thanh có lắp theo Bộ phận cung cấp lúa có nhiệm vụ cung cấp hai bánh xe căng xích quay theo chiều kim đồng cây lúa từ mâm chứa lúa chuyển đều đặn vào bộ

hồ. Sức căng của xích không đổi và bằng sức căng phận đập để đập lúa.

của lò xo.

Để làm được nhiệm vụ trên, bộ phận cung cấp gồm có ba cụm máy làm việc phối hợp với nhau là trống xoắn, trống tay vơ và băng truyền xích thanh.

Hình 35: Cơ cấu điều chỉnh vị trí guồng gạt của máy gặt đập liên hợp

1- Con chạy; 2- Bu lông giữ con chạy; 3- Thanh kéo thẳng đứng; 4- Pít tông xy lanh lực; 5- Giá đỡ guồng gạt; 6- Trụ; 7- Tay đòn ngoài; 8- Đĩa căng xích; 9- Lò xo; 10- Tay đòn trong; Hình 36: Sơ đồ cấu tạo bộ phận cung cấp lúa 11- Thanh kéo; 12- Thanh đỡ đĩa căng xích; 1- Lúa trên mâm chứa sau khi cắt do guồng gạt hất lên; 13- Gối đỡ trục guồng gạt; 14- Tay kéo ngang; 2- Mâm chứa lúa; 3- Trống xoắn; 4- Cánh xoắn; 15- Chốt chẻ giới hạn; 16- Trục 5- Tay vơ; 6- Trống tay vơ; 7- Băng truyền tải lúa 69

70

https://thuviensach.vn

Trống phân thành hai đoạn, đoạn hàn cánh Trống chung với trống xoắn và quay cùng trống xoắn gọi là trống xoắn, đoạn lắp bộ phận tay vơ là xoắn. Nắp quan sát có thể mở để quan sát bên trống tay vơ.

trong trống và tháo lắp, chăm sóc, điều chỉnh tay

- Trống xoắn gồm hai phần trống, hình trụ và vơ. Đoạn trục để nối với tay treo, đầu trục dài cánh xoắn.

được hãm cố định; đoạn trục lệch tâm được treo và Trống hình trụ làm bằng thép tấm dày từ 0,8-bắt chắc với trục bởi tay treo; tay vơ lắp với bạc 1 mm, quấn thành hình trụ tròn xoay có đường bằng vít để khi cần có thể thuận tiện tháo, lắp kính từ 30-50 cm. Giữa tâm trống là trục, hai đầu hoặc thay thế.

trục tựa trên hai gối đỡ. Hai gối đỡ được bắt bằng Nguyên lý hoạt động của trống tay vơ: Khi làm bu lông vào thành mâm chứa lúa có bốn lỗ hình ô việc trống quay, đoạn trục lệch tâm cố định, làm van để có thể nâng, hạ trục trống làm tăng, giảm tay vơ vừa quay, vừa trượt với bạc. Bạc quay cùng khe hở giữa cánh xoắn với mâm chứa theo yêu cầu.

tay vơ. Khi khoảng cách trục lệch tâm với trống Nguyên lý hoạt động của trống xoắn: Khi trống ngắn nhất, tương ứng tay vơ nhô khỏi mặt trống xoắn quay theo chiều mũi tên, cánh xoắn đẩy lúa dài nhất và ngược lại.

dọc theo chiều trống, dồn lúa về phía trống tay vơ.

Có thể điều chỉnh vị trí đầu tay vơ tụt bằng

- Trống tay vơ:

mặt trống. Ở vị trí đó tay vơ không còn vơ lúa, lúa được chuyển tiếp cho băng chuyền lúa. Ta thấy đường nối vị trí răng tụt bằng mặt trống, tâm trống và tâm trục lệch tâm nằm trên cùng đường thẳng. Do vậy, người sử dụng chỉ cần nới ốc hãm tay treo với trục, chỉnh thẳng hàng ba điểm nêu trên rồi siết ốc khóa tay treo với trục.

- Băng truyền xích thanh có nhiệm vụ tiếp nhận lúa từ trống tay vơ, chuyển tiếp vào cửa buồng đập.

Hình 37: Sơ đồ cấu tạo trống tay vơ

Cấu tạo của bộ phận này gồm hai dải xích, nối 1- Vỏ hình trụ; 2- Nắp quan sát; 3- Phần cánh xoắn tháo hai dải xích là các thanh thép góc có cắt răng cưa được; 4- Mặt bích; 5- Đoạn trục dài; 6- Bạc dẫn tay vơ; 7- Tay vơ; 8- Bạc bắt tay vơ; 9- Đoạn trục lệch tâm; (răng cưa trên thanh thép góc để thực hiện việc vơ

10- Tay treo; 11- Đoạn trục ngắn lúa tốt hơn).

71

72

https://thuviensach.vn

Trống phân thành hai đoạn, đoạn hàn cánh Trống chung với trống xoắn và quay cùng trống xoắn gọi là trống xoắn, đoạn lắp bộ phận tay vơ là xoắn. Nắp quan sát có thể mở để quan sát bên trống tay vơ.

trong trống và tháo lắp, chăm sóc, điều chỉnh tay

- Trống xoắn gồm hai phần trống, hình trụ và vơ. Đoạn trục để nối với tay treo, đầu trục dài cánh xoắn.

được hãm cố định; đoạn trục lệch tâm được treo và Trống hình trụ làm bằng thép tấm dày từ 0,8-bắt chắc với trục bởi tay treo; tay vơ lắp với bạc 1 mm, quấn thành hình trụ tròn xoay có đường bằng vít để khi cần có thể thuận tiện tháo, lắp kính từ 30-50 cm. Giữa tâm trống là trục, hai đầu hoặc thay thế.

trục tựa trên hai gối đỡ. Hai gối đỡ được bắt bằng Nguyên lý hoạt động của trống tay vơ: Khi làm bu lông vào thành mâm chứa lúa có bốn lỗ hình ô việc trống quay, đoạn trục lệch tâm cố định, làm van để có thể nâng, hạ trục trống làm tăng, giảm tay vơ vừa quay, vừa trượt với bạc. Bạc quay cùng khe hở giữa cánh xoắn với mâm chứa theo yêu cầu.

tay vơ. Khi khoảng cách trục lệch tâm với trống Nguyên lý hoạt động của trống xoắn: Khi trống ngắn nhất, tương ứng tay vơ nhô khỏi mặt trống xoắn quay theo chiều mũi tên, cánh xoắn đẩy lúa dài nhất và ngược lại.

dọc theo chiều trống, dồn lúa về phía trống tay vơ.

Có thể điều chỉnh vị trí đầu tay vơ tụt bằng

- Trống tay vơ:

mặt trống. Ở vị trí đó tay vơ không còn vơ lúa, lúa được chuyển tiếp cho băng chuyền lúa. Ta thấy đường nối vị trí răng tụt bằng mặt trống, tâm trống và tâm trục lệch tâm nằm trên cùng đường thẳng. Do vậy, người sử dụng chỉ cần nới ốc hãm tay treo với trục, chỉnh thẳng hàng ba điểm nêu trên rồi siết ốc khóa tay treo với trục.

- Băng truyền xích thanh có nhiệm vụ tiếp nhận lúa từ trống tay vơ, chuyển tiếp vào cửa buồng đập.

Hình 37: Sơ đồ cấu tạo trống tay vơ

Cấu tạo của bộ phận này gồm hai dải xích, nối 1- Vỏ hình trụ; 2- Nắp quan sát; 3- Phần cánh xoắn tháo hai dải xích là các thanh thép góc có cắt răng cưa được; 4- Mặt bích; 5- Đoạn trục dài; 6- Bạc dẫn tay vơ; 7- Tay vơ; 8- Bạc bắt tay vơ; 9- Đoạn trục lệch tâm; (răng cưa trên thanh thép góc để thực hiện việc vơ

10- Tay treo; 11- Đoạn trục ngắn lúa tốt hơn).

71

72

https://thuviensach.vn

Xích thanh nhận chuyển động từ động cơ tới đĩa xích chủ động. Khi xích chuyển động các thanh thép góc nhận lúa từ trống tay vơ chuyển tới, kéo lúa trượt theo mặt nghiêng đưa vào cửa buồng đập.

Hình 39: Cấu tạo bộ phận đập trống xoắn, răng tiết diện hình tròn

Hiện nay, máy gặt đập liên hợp phổ biến dùng bộ phận đập kiểu trống xoắn, răng tiết diện hình tròn. Bộ phận đập của máy gặt đập liên hợp có điểm khác với máy đập tĩnh tại:

+ Máy đập tĩnh tại thì việc cung cấp lúa dùng tay người đẩy lúa vào buồng đập nên lượng lúa cấp vào buồng đập phụ thuộc vào tay nghề người sử dụng, thường không đều dẫn tới năng suất, chất lượng đập kém. Còn máy gặt đập liên hợp thì việc cung cấp lúa vào buồng đập nhờ đoạn trục cánh xoắn (chân vịt) đặt ở đầu trống đập (Hình 38). Khi Hình 38: Sơ đồ cấu tạo mặt cắt ngang trống tay vơ

hoạt động, trục cánh xoắn quay, cánh xoắn nhận và băng chuyền cung cấp lúa

lúa từ băng truyền cung cấp, đẩy liên tiếp, đều

* Bộ phận đập, phân ly và làm sạch hạt đặn vào buồng đập. Do vậy, năng suất và chất

- Bộ phận đập và phân ly

lượng đập tốt hơn máy đập tĩnh tại.

73

74

https://thuviensach.vn

Xích thanh nhận chuyển động từ động cơ tới đĩa xích chủ động. Khi xích chuyển động các thanh thép góc nhận lúa từ trống tay vơ chuyển tới, kéo lúa trượt theo mặt nghiêng đưa vào cửa buồng đập.

Hình 39: Cấu tạo bộ phận đập trống xoắn, răng tiết diện hình tròn

Hiện nay, máy gặt đập liên hợp phổ biến dùng bộ phận đập kiểu trống xoắn, răng tiết diện hình tròn. Bộ phận đập của máy gặt đập liên hợp có điểm khác với máy đập tĩnh tại:

+ Máy đập tĩnh tại thì việc cung cấp lúa dùng tay người đẩy lúa vào buồng đập nên lượng lúa cấp vào buồng đập phụ thuộc vào tay nghề người sử dụng, thường không đều dẫn tới năng suất, chất lượng đập kém. Còn máy gặt đập liên hợp thì việc cung cấp lúa vào buồng đập nhờ đoạn trục cánh xoắn (chân vịt) đặt ở đầu trống đập (Hình 38). Khi Hình 38: Sơ đồ cấu tạo mặt cắt ngang trống tay vơ

hoạt động, trục cánh xoắn quay, cánh xoắn nhận và băng chuyền cung cấp lúa

lúa từ băng truyền cung cấp, đẩy liên tiếp, đều

* Bộ phận đập, phân ly và làm sạch hạt đặn vào buồng đập. Do vậy, năng suất và chất

- Bộ phận đập và phân ly

lượng đập tốt hơn máy đập tĩnh tại.

73

74

https://thuviensach.vn

+ Máy đập tĩnh tại cần có bộ phận hất, thổi phương khe chếch (phương gió), diện tích khe rơm đi xa khoảng 10 m để rơm không xả xuống chếch. Diện tích khe chếch càng lớn, lượng gió qua cuối máy đập, chiếm chỗ tập kết lúa và người sàng càng nhiều. Với sàng khe chếch, người sử

vận hành. Máy gặt đập liên hợp không có bộ

dụng điều chỉnh cả phương gió và lượng gió qua phận hất, thổi rơm đi xa, rơm được xả ngay cuối sàng theo ý muốn. Do vậy, chất lượng làm sạch trống đập mà không bị ùn ứ vì máy gặt đập luôn tốt hơn cho dù rơm rác, tạp chất có độ ẩm, khối chuyển động.

lượng riêng khác nhau.

+ Ở máy đập tĩnh tại, sàng trên và sàng dưới đều được chế tạo bằng thép lá có độ dày từ

0,8-1 mm, dập lỗ tròn; sàng trên có đường kính lỗ

ϕ = từ 14-16 mm, sàng dưới có đường kính lỗ

ϕ = từ 10-12 mm. Với sàng dập lỗ, tỷ lệ diện tích lỗ trên diện tích sàng nhỏ, nên lượng gió thổi qua sàng nhỏ và khả năng điều chỉnh, lượng gió, phương gió thổi qua sàng hạn chế, do đó rác thổi đi không hết, hoặc thổi quá mạnh, dẫn đến các chẽ lúa bị bay ra ngoài.

Hình 40: Cấu tạo bộ phận đập và làm sạch hạt

- Bộ phận làm sạch hạt

Do máy gặt đập liên hợp làm việc đồng bộ với các bộ phận khác, yêu cầu độ chính xác cao hơn, nên đòi hỏi phải thiết kế chế tạo bộ phận làm sạch hạt chất lượng cao hơn (Hình 41).

+ Ở máy gặt đập liên hợp sàng trên là sàng khe chếch. Sàng khe chếch có thể điều chỉnh được Hình 41: Sơ đồ cấu tạo bộ phận làm sạch hạt 75

76

https://thuviensach.vn

+ Máy đập tĩnh tại cần có bộ phận hất, thổi phương khe chếch (phương gió), diện tích khe rơm đi xa khoảng 10 m để rơm không xả xuống chếch. Diện tích khe chếch càng lớn, lượng gió qua cuối máy đập, chiếm chỗ tập kết lúa và người sàng càng nhiều. Với sàng khe chếch, người sử

vận hành. Máy gặt đập liên hợp không có bộ

dụng điều chỉnh cả phương gió và lượng gió qua phận hất, thổi rơm đi xa, rơm được xả ngay cuối sàng theo ý muốn. Do vậy, chất lượng làm sạch trống đập mà không bị ùn ứ vì máy gặt đập luôn tốt hơn cho dù rơm rác, tạp chất có độ ẩm, khối chuyển động.

lượng riêng khác nhau.

+ Ở máy đập tĩnh tại, sàng trên và sàng dưới đều được chế tạo bằng thép lá có độ dày từ

0,8-1 mm, dập lỗ tròn; sàng trên có đường kính lỗ

ϕ = từ 14-16 mm, sàng dưới có đường kính lỗ

ϕ = từ 10-12 mm. Với sàng dập lỗ, tỷ lệ diện tích lỗ trên diện tích sàng nhỏ, nên lượng gió thổi qua sàng nhỏ và khả năng điều chỉnh, lượng gió, phương gió thổi qua sàng hạn chế, do đó rác thổi đi không hết, hoặc thổi quá mạnh, dẫn đến các chẽ lúa bị bay ra ngoài.

Hình 40: Cấu tạo bộ phận đập và làm sạch hạt

- Bộ phận làm sạch hạt

Do máy gặt đập liên hợp làm việc đồng bộ với các bộ phận khác, yêu cầu độ chính xác cao hơn, nên đòi hỏi phải thiết kế chế tạo bộ phận làm sạch hạt chất lượng cao hơn (Hình 41).

+ Ở máy gặt đập liên hợp sàng trên là sàng khe chếch. Sàng khe chếch có thể điều chỉnh được Hình 41: Sơ đồ cấu tạo bộ phận làm sạch hạt 75

76

https://thuviensach.vn

- Bộ phận di động

Ở máy gặt đập liên hợp hiện nay, bộ phận di động chủ yếu dùng loại xích cao su (trước đây nhiều máy dùng xích bằng thép) có áp lực đè đất bằng 0,18 kg/cm2, cho phép máy làm việc trên ruộng nền yếu mà không bị sa lầy. Với xích cao su, thì máy di chuyển trên đường êm dịu và không phá hỏng mặt đường.

Hình 42: Dòng lúa, hạt khi bộ phận đập, làm sạch đang hoạt động

* Bộ phận truyền động, di động

- Bộ phận truyền động

Từ động cơ truyền lực tới côn, côn là bộ

phận đóng ngắt truyền động từ động cơ tới các Hình 43: Bộ phận di động bằng xích cao su

bộ phận của máy. Sau côn, lực truyền động qua Để xích làm việc được, ngoài dải xích cao su, hai nhánh chính:

máy cần có đĩa xích chủ động, bánh đè, bánh đỡ, Một nhánh qua trục cát đăng tới hệ bánh răng bánh căng xích.

côn trụ đến đĩa xích chủ động, truyền tới dải xích cao su để máy di chuyển.

2. Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp trước Một nhánh truyền qua hệ thống đai, xích, cơ

khi sử dụng

cấu biên tay quay... tới các bộ phận làm việc của

a) Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp mới

máy gặt đập như: bộ phận cắt, guồng gạt, bộ phận

trước khi làm việc và phục vụ kỹ thuật

cung cấp lúa, bộ phận đập và làm sạch, bơm thủy

- Công việc chạy rà máy

lực... Đặc biệt ở máy gặt đập có cặp truyền đai Trước khi đưa máy mới hoặc máy sau sửa biến tốc tới guồng gạt để thay đổi tốc độ quay của chữa lớn vào hoạt động, người sử dụng cần chạy guồng gạt cho phù hợp tình trạng gặt lúa dày hay rà máy để làm trơn các chi tiết và kiểm tra, điều thưa. Điều chỉnh cặp đai biến tốc nhờ thủy lực.

chỉnh các cơ cấu, bộ phận máy.

77

78

https://thuviensach.vn

- Bộ phận di động

Ở máy gặt đập liên hợp hiện nay, bộ phận di động chủ yếu dùng loại xích cao su (trước đây nhiều máy dùng xích bằng thép) có áp lực đè đất bằng 0,18 kg/cm2, cho phép máy làm việc trên ruộng nền yếu mà không bị sa lầy. Với xích cao su, thì máy di chuyển trên đường êm dịu và không phá hỏng mặt đường.

Hình 42: Dòng lúa, hạt khi bộ phận đập, làm sạch đang hoạt động

* Bộ phận truyền động, di động

- Bộ phận truyền động

Từ động cơ truyền lực tới côn, côn là bộ

phận đóng ngắt truyền động từ động cơ tới các Hình 43: Bộ phận di động bằng xích cao su

bộ phận của máy. Sau côn, lực truyền động qua Để xích làm việc được, ngoài dải xích cao su, hai nhánh chính:

máy cần có đĩa xích chủ động, bánh đè, bánh đỡ, Một nhánh qua trục cát đăng tới hệ bánh răng bánh căng xích.

côn trụ đến đĩa xích chủ động, truyền tới dải xích cao su để máy di chuyển.

2. Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp trước Một nhánh truyền qua hệ thống đai, xích, cơ

khi sử dụng

cấu biên tay quay... tới các bộ phận làm việc của

a) Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp mới

máy gặt đập như: bộ phận cắt, guồng gạt, bộ phận

trước khi làm việc và phục vụ kỹ thuật

cung cấp lúa, bộ phận đập và làm sạch, bơm thủy

- Công việc chạy rà máy

lực... Đặc biệt ở máy gặt đập có cặp truyền đai Trước khi đưa máy mới hoặc máy sau sửa biến tốc tới guồng gạt để thay đổi tốc độ quay của chữa lớn vào hoạt động, người sử dụng cần chạy guồng gạt cho phù hợp tình trạng gặt lúa dày hay rà máy để làm trơn các chi tiết và kiểm tra, điều thưa. Điều chỉnh cặp đai biến tốc nhờ thủy lực.

chỉnh các cơ cấu, bộ phận máy.

77

78

https://thuviensach.vn

Trước khi chạy rà, cần phục vụ kỹ thuật hàng bộ phận gặt đập, siết chặt bu lông đai ốc, điều kíp và bôi trơn cho tất cả các bộ phận theo chỉ dẫn chỉnh độ căng dây đai, căng xích, bơm dầu mỡ các của nhà sản xuất.

điểm bôi trơn,...

Những công việc cụ thể bao gồm:

Điều chỉnh vị trí guồng gạt phù hợp với tình

+ Đổ vào mỗi xy lanh khoảng 50 gam dầu trạng cây lúa. Với lúa đứng cây, vị trí răng cánh nhờn và quay trục khuỷu một số vòng, sau đó lắp gạt tác động vào 2/3 chiều cao cây, với lúa đổ, vị

lại như cũ.

trí cánh gạt thấp bảo đảm khả năng vơ cây cho bộ

+ Xả dầu ra khỏi các te động cơ và đổ vào đó 4 -

phận cắt không bị sót. Điều chỉnh chiều cao cắt: 5 lít nhiên liệu diezen sạch.

lúa đứng cây cắt cao, lúa đổ cắt thấp, hoặc cắt sát

+ Khởi động động cơ và cho làm việc 3 - 5 phút gốc để giảm tổn thất do cắt sót.

ở một số vòng quay thấp.

- Tổ chức lao động

+ Xả hết nhiên liệu diezen và đổ dầu nhờn Khi làm việc trên đồng ruộng cần một người đúng mức vào các te động cơ.

lái máy, hai người thu thóc, đóng bao. Tùy theo

- Phục vụ kỹ thuật

kích thước từng thửa ruộng và khoảng cách vận

+ Kiểm tra hàng kíp các bộ phận làm việc, khắc chuyển mà cần từ ba đến năm người chuyển thóc phục các hư hỏng nếu có và bôi trơn cho máy.

đã đóng bao ra trục đường để máy kéo hoặc ô tô

+ Điều chỉnh các bộ phận làm việc và sửa chữa nhỏ.

chuyển thóc về sân phơi hoặc đến chỗ đặt máy sấy Công việc phục vụ kỹ thuật thường được thực thóc. Ngoài ra cần một người cắt những chỗ máy hiện trước hoặc sau ca máy làm việc.

không vào cắt được.

Ngoài việc bảo dưỡng hàng kíp còn phải bảo

- Kiểm tra tình trạng đồng ruộng dưỡng định kỳ sau 60, 180, 300 giờ máy làm việc.

Trước khi máy xuống ruộng gặt lúa, để máy

b) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

hoạt động an toàn, có hiệu quả cần phải tìm hiểu

- Kiểm tra kỹ thuật, điều chỉnh máy kích thước, hình dạng ruộng, mực nước, độ lún, Trước khi đưa máy xuống ruộng làm việc, năng suất cây trồng, giống lúa, chiều cao tự nhiên người sử dụng cần bảo dưỡng động cơ, làm sạch bộ

và tình trạng cây lúa đổ. Kiểm tra, vứt bỏ các vật tản nhiệt, rửa bình lọc không khí, nạp nhiên liệu cứng trên đồng ruộng để tránh hư hỏng dao cắt và vào bình chứa, kiểm tra dầu bôi trơn,... kiểm tra các bộ phận của máy.

79

80

https://thuviensach.vn

Trước khi chạy rà, cần phục vụ kỹ thuật hàng bộ phận gặt đập, siết chặt bu lông đai ốc, điều kíp và bôi trơn cho tất cả các bộ phận theo chỉ dẫn chỉnh độ căng dây đai, căng xích, bơm dầu mỡ các của nhà sản xuất.

điểm bôi trơn,...

Những công việc cụ thể bao gồm:

Điều chỉnh vị trí guồng gạt phù hợp với tình

+ Đổ vào mỗi xy lanh khoảng 50 gam dầu trạng cây lúa. Với lúa đứng cây, vị trí răng cánh nhờn và quay trục khuỷu một số vòng, sau đó lắp gạt tác động vào 2/3 chiều cao cây, với lúa đổ, vị

lại như cũ.

trí cánh gạt thấp bảo đảm khả năng vơ cây cho bộ

+ Xả dầu ra khỏi các te động cơ và đổ vào đó 4 -

phận cắt không bị sót. Điều chỉnh chiều cao cắt: 5 lít nhiên liệu diezen sạch.

lúa đứng cây cắt cao, lúa đổ cắt thấp, hoặc cắt sát

+ Khởi động động cơ và cho làm việc 3 - 5 phút gốc để giảm tổn thất do cắt sót.

ở một số vòng quay thấp.

- Tổ chức lao động

+ Xả hết nhiên liệu diezen và đổ dầu nhờn Khi làm việc trên đồng ruộng cần một người đúng mức vào các te động cơ.

lái máy, hai người thu thóc, đóng bao. Tùy theo

- Phục vụ kỹ thuật

kích thước từng thửa ruộng và khoảng cách vận

+ Kiểm tra hàng kíp các bộ phận làm việc, khắc chuyển mà cần từ ba đến năm người chuyển thóc phục các hư hỏng nếu có và bôi trơn cho máy.

đã đóng bao ra trục đường để máy kéo hoặc ô tô

+ Điều chỉnh các bộ phận làm việc và sửa chữa nhỏ.

chuyển thóc về sân phơi hoặc đến chỗ đặt máy sấy Công việc phục vụ kỹ thuật thường được thực thóc. Ngoài ra cần một người cắt những chỗ máy hiện trước hoặc sau ca máy làm việc.

không vào cắt được.

Ngoài việc bảo dưỡng hàng kíp còn phải bảo

- Kiểm tra tình trạng đồng ruộng dưỡng định kỳ sau 60, 180, 300 giờ máy làm việc.

Trước khi máy xuống ruộng gặt lúa, để máy

b) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

hoạt động an toàn, có hiệu quả cần phải tìm hiểu

- Kiểm tra kỹ thuật, điều chỉnh máy kích thước, hình dạng ruộng, mực nước, độ lún, Trước khi đưa máy xuống ruộng làm việc, năng suất cây trồng, giống lúa, chiều cao tự nhiên người sử dụng cần bảo dưỡng động cơ, làm sạch bộ

và tình trạng cây lúa đổ. Kiểm tra, vứt bỏ các vật tản nhiệt, rửa bình lọc không khí, nạp nhiên liệu cứng trên đồng ruộng để tránh hư hỏng dao cắt và vào bình chứa, kiểm tra dầu bôi trơn,... kiểm tra các bộ phận của máy.

79

80

https://thuviensach.vn

cuốc phẳng bờ của hai đầu ruộng với chiều dài 7 m để máy mở lối vượt bờ thuận lợi (Hình 45).

- Vận hành máy gặt đập liên hợp Sau khi chuẩn bị máy và kiểm tra ruộng, tiến hành cho máy làm việc. Trước khi khởi động động cơ phải để cần gài số và cần điều khiển bộ phận gặt đập về vị trí số 0, bảo đảm không gian xung quanh không có người và vật cản. Khi động cơ đã hoạt động ổn định thì để ga nhỏ, cài ly hợp bộ

Hình 44: Cắt góc trước khi đưa máy xuống ruộng phận gặt đập cho hoạt động, hạ bộ phận gặt Khi máy xuống ruộng thường đi vào góc phải xuống chiều cao định cắt, sau đó cắt ly hợp chính, thửa ruộng. Để tránh đè lên lúa, cần cắt trước chọn tốc độ tiến của máy hợp lý (căn cứ vào giống một góc cho máy xuống, kích thước 2,5 x 5 m, nếu lúa, chiều cao cây, sản lượng, độ chín,... để chọn), bờ ruộng không cao, máy có thể trực tiếp gặt lúa, tăng dần ga để các bộ phận máy làm việc ở số

không cần cắt góc trước (Hình 44).

vòng quay định mức.

Trong khi làm việc có thể điều chỉnh tốc độ

tiến, chiều cao cắt và bề rộng cắt để máy làm việc phù hợp ở tải định mức, không làm ảnh hưởng tới năng suất. Khi cho máy quay vòng phải cắt ly hợp gặt.

- Gặt mở lối

Tùy theo kích thước và hình dạng các thửa ruộng, cách mở lối sẽ khác nhau. Phương pháp mở

Hình 45: Phá đầu bờ để máy gặt di chuyển gặt lối thường bắt đầu từ một góc ruộng men theo bờ, đồng thời nhiều thửa ruộng

gặt một hàng, sau đến đầu bờ lùi máy từ 10-15 m, Nếu ruộng được quy hoạch thẳng, vuông vức, để

cắt một hàng xiên góc, lùi tiếp như trên cắt đường nâng cao năng suất, có thể cắt gặt liền nhiều thửa.

thứ hai, thứ ba. Lúc đó máy có thể quay vòng Lúc đó, nếu bờ ruộng giữa các thửa cao thì phải cắt mở lối chiều ngang theo phương pháp trên.

81

82

https://thuviensach.vn

cuốc phẳng bờ của hai đầu ruộng với chiều dài 7 m để máy mở lối vượt bờ thuận lợi (Hình 45).

- Vận hành máy gặt đập liên hợp Sau khi chuẩn bị máy và kiểm tra ruộng, tiến hành cho máy làm việc. Trước khi khởi động động cơ phải để cần gài số và cần điều khiển bộ phận gặt đập về vị trí số 0, bảo đảm không gian xung quanh không có người và vật cản. Khi động cơ đã hoạt động ổn định thì để ga nhỏ, cài ly hợp bộ

Hình 44: Cắt góc trước khi đưa máy xuống ruộng phận gặt đập cho hoạt động, hạ bộ phận gặt Khi máy xuống ruộng thường đi vào góc phải xuống chiều cao định cắt, sau đó cắt ly hợp chính, thửa ruộng. Để tránh đè lên lúa, cần cắt trước chọn tốc độ tiến của máy hợp lý (căn cứ vào giống một góc cho máy xuống, kích thước 2,5 x 5 m, nếu lúa, chiều cao cây, sản lượng, độ chín,... để chọn), bờ ruộng không cao, máy có thể trực tiếp gặt lúa, tăng dần ga để các bộ phận máy làm việc ở số

không cần cắt góc trước (Hình 44).

vòng quay định mức.

Trong khi làm việc có thể điều chỉnh tốc độ

tiến, chiều cao cắt và bề rộng cắt để máy làm việc phù hợp ở tải định mức, không làm ảnh hưởng tới năng suất. Khi cho máy quay vòng phải cắt ly hợp gặt.

- Gặt mở lối

Tùy theo kích thước và hình dạng các thửa ruộng, cách mở lối sẽ khác nhau. Phương pháp mở

Hình 45: Phá đầu bờ để máy gặt di chuyển gặt lối thường bắt đầu từ một góc ruộng men theo bờ, đồng thời nhiều thửa ruộng

gặt một hàng, sau đến đầu bờ lùi máy từ 10-15 m, Nếu ruộng được quy hoạch thẳng, vuông vức, để

cắt một hàng xiên góc, lùi tiếp như trên cắt đường nâng cao năng suất, có thể cắt gặt liền nhiều thửa.

thứ hai, thứ ba. Lúc đó máy có thể quay vòng Lúc đó, nếu bờ ruộng giữa các thửa cao thì phải cắt mở lối chiều ngang theo phương pháp trên.

81

82

https://thuviensach.vn

Sau khi mở lối bốn góc, máy sẽ tiến hành cắt gặt độ sót hạt theo rơm, độ vỡ hạt, độ sạch hạt..., nếu quay vòng một cách thuận lợi.

chưa đạt phải điều chỉnh bổ sung. Khi các chỉ

tiêu chất lượng đạt yêu cầu mới cho máy được làm việc bình thường.

Hình 47: Gặt thử máy

- Phương pháp chuyển động

Nếu ruộng tương đối lớn, sau khi gặt mở lối có thể tiến hành gặt theo bốn cạnh. Máy đi đến đầu bờ, nâng bàn thu cắt lên, cho máy tiến thêm một đoạn từ 5-8 m, sau đó vừa lùi vừa quay vòng sang phải, tiến vào cắt đường cạnh ngang vuông góc với đường cạnh dọc.

Vừa tiến vào vùng gặt, dừng máy lại, hạ bàn Hình 46: Gặt mở lối chiều dọc và chiều ngang thu cắt, gài số tiến để tiếp tục gặt. Cứ như vậy

- Gặt thử

vòng này đến vòng khác cho đến khi gặt xong.

Trước khi cho máy làm việc phải tiến hành Những thửa ruộng có chiều dài và chiều rộng gặt thử. Mục đích gặt thử là kiểm tra lại bộ phận gần bằng nhau, phương pháp di chuyển kiểu này làm việc thực tế như: Kiểm tra chiều cao gốc rạ, năng suất tương đối cao.

83

84

https://thuviensach.vn

Sau khi mở lối bốn góc, máy sẽ tiến hành cắt gặt độ sót hạt theo rơm, độ vỡ hạt, độ sạch hạt..., nếu quay vòng một cách thuận lợi.

chưa đạt phải điều chỉnh bổ sung. Khi các chỉ

tiêu chất lượng đạt yêu cầu mới cho máy được làm việc bình thường.

Hình 47: Gặt thử máy

- Phương pháp chuyển động

Nếu ruộng tương đối lớn, sau khi gặt mở lối có thể tiến hành gặt theo bốn cạnh. Máy đi đến đầu bờ, nâng bàn thu cắt lên, cho máy tiến thêm một đoạn từ 5-8 m, sau đó vừa lùi vừa quay vòng sang phải, tiến vào cắt đường cạnh ngang vuông góc với đường cạnh dọc.

Vừa tiến vào vùng gặt, dừng máy lại, hạ bàn Hình 46: Gặt mở lối chiều dọc và chiều ngang thu cắt, gài số tiến để tiếp tục gặt. Cứ như vậy

- Gặt thử

vòng này đến vòng khác cho đến khi gặt xong.

Trước khi cho máy làm việc phải tiến hành Những thửa ruộng có chiều dài và chiều rộng gặt thử. Mục đích gặt thử là kiểm tra lại bộ phận gần bằng nhau, phương pháp di chuyển kiểu này làm việc thực tế như: Kiểm tra chiều cao gốc rạ, năng suất tương đối cao.

83

84

https://thuviensach.vn

Nếu thửa ruộng hình chữ nhật, chiều dài khá

- Kiểm tra, điều chỉnh cẩn thận hệ thống côn, dài, bề ngang hẹp, trước hết nên cắt bỏ hai đầu, phanh, tay lái.

mỗi đầu khoảng ba hàng, sau đó cắt theo chiều

- Khi máy chuyển động trên đường dốc không dài, đến đầu bờ không cần lùi máy, tiếp tục vòng được cắt số.

sang đầu bờ bên trái cắt đường khác.

- Người lái không được bỏ ra khỏi buồng lái khi động cơ còn đang làm việc.

- Không quay các bộ phận làm việc bằng tay khi côn động cơ đóng.

- Không tháo các đầu nối ống dẫn dầu của hệ

thống thủy lực khi động cơ đang làm việc.

- Khi quay vòng máy liên hợp cần giảm tốc độ

còn 3-4 km/h.

Hình 48: Phương pháp chuyển động ở ruộng

- Không cho người đi sau cửa thoát rơm khi có hình chữ nhật

máy đang làm việc.

Người lái máy cần dựa vào kinh nghiệm, chọn

- Nghiêm cấm điều chỉnh khi máy đang hoạt phương pháp thao tác hợp lý nhất để tiết kiệm động, trừ một số bộ phận có kết cấu cho phép.

thời gian máy chạy, hạn chế nâng cao hệ số thời

- Trước khi khởi động động cơ, cần gài số phải gian sử dụng của máy.

để ở vị trí số “0”, tất cả hệ điều khiển gặt đập phải để vị trí ngắt.

3. An toàn lao động

- Khi cho liên hợp máy tiến, lùi, quay vòng đều Ngoài những điểm đã lưu ý đối với phần gặt và phải bóp còi báo hiệu, đảm bảo xung quanh không phần đập tương tự như máy gặt và máy đập, có người và vật cản, máy mới được di chuyển.

người sử dụng cần chú ý một số điểm sau:

- Khi máy hoạt động, người lái phải tập

- Khi dừng máy cắt côn phải đưa cần số về vị

trung, chú ý quan sát, lắng nghe tình trạng trí trung gian, khi gài số nhả côn không cho máy truyền động của các bộ phận làm việc. Nếu phát dừng lâu, vì nếu dừng lâu sẽ gây trượt côn, các lá hiện âm thanh lạ, hoặc sự cố... phải lập tức côn mau mòn.

ngừng máy để xử lý.

85

86

https://thuviensach.vn

Nếu thửa ruộng hình chữ nhật, chiều dài khá

- Kiểm tra, điều chỉnh cẩn thận hệ thống côn, dài, bề ngang hẹp, trước hết nên cắt bỏ hai đầu, phanh, tay lái.

mỗi đầu khoảng ba hàng, sau đó cắt theo chiều

- Khi máy chuyển động trên đường dốc không dài, đến đầu bờ không cần lùi máy, tiếp tục vòng được cắt số.

sang đầu bờ bên trái cắt đường khác.

- Người lái không được bỏ ra khỏi buồng lái khi động cơ còn đang làm việc.

- Không quay các bộ phận làm việc bằng tay khi côn động cơ đóng.

- Không tháo các đầu nối ống dẫn dầu của hệ

thống thủy lực khi động cơ đang làm việc.

- Khi quay vòng máy liên hợp cần giảm tốc độ

còn 3-4 km/h.

Hình 48: Phương pháp chuyển động ở ruộng

- Không cho người đi sau cửa thoát rơm khi có hình chữ nhật

máy đang làm việc.

Người lái máy cần dựa vào kinh nghiệm, chọn

- Nghiêm cấm điều chỉnh khi máy đang hoạt phương pháp thao tác hợp lý nhất để tiết kiệm động, trừ một số bộ phận có kết cấu cho phép.

thời gian máy chạy, hạn chế nâng cao hệ số thời

- Trước khi khởi động động cơ, cần gài số phải gian sử dụng của máy.

để ở vị trí số “0”, tất cả hệ điều khiển gặt đập phải để vị trí ngắt.

3. An toàn lao động

- Khi cho liên hợp máy tiến, lùi, quay vòng đều Ngoài những điểm đã lưu ý đối với phần gặt và phải bóp còi báo hiệu, đảm bảo xung quanh không phần đập tương tự như máy gặt và máy đập, có người và vật cản, máy mới được di chuyển.

người sử dụng cần chú ý một số điểm sau:

- Khi máy hoạt động, người lái phải tập

- Khi dừng máy cắt côn phải đưa cần số về vị

trung, chú ý quan sát, lắng nghe tình trạng trí trung gian, khi gài số nhả côn không cho máy truyền động của các bộ phận làm việc. Nếu phát dừng lâu, vì nếu dừng lâu sẽ gây trượt côn, các lá hiện âm thanh lạ, hoặc sự cố... phải lập tức côn mau mòn.

ngừng máy để xử lý.

85

86

https://thuviensach.vn

- Khi máy làm việc chỉ cần một người ngồi lái, Bảng 7

một người thu thóc đóng bao, nghiêm cấm ngồi Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

quá số người quy định.

- Lưỡi dao bị cùn, mẻ, cong - Thay dao mới

- Người lấy thóc phải luôn luôn chú ý, nếu vênh

- Khe hở dao cố định và di - Kiểm tra điều chỉnh khe hở dao phát hiện trục xoắn tải thóc không quay hoặc có động quá lớn

cố định và di động

- Phần truyền động cho dao

sự cố phải báo ngay cho người lái dừng máy để

Cắt bị sót, lúa bị đè,

- Kiểm tra khắc phục hệ truyền

vết cắt không ngọt không làm việc động đến dao

khắc phục sự cố. Khi máy chưa dừng hẳn, nghiêm

- Vùng dao cắt bị cỏ rác, - Làm sạch rơm rạ, cỏ rác đất rơm rạ, đất cát làm kẹt

cát vướng vào bộ phận cắt

cấm dùng tay hoặc vật cứng cho vào cửa ra thóc

- Lúa đổ, hàm cắt để quá cao - Hạ thấp hàm cắt để tránh xảy ra tai nạn. Nghiêm cấm tiến hành

- Tốc độ trống đập quá cao - Điều chỉnh giảm tốc độ

xử lý sự cố khi máy đang hoạt động và khi đang trống đập

Hạt thóc bị vỡ, bị - Khe hở trống và máng - Điều chỉnh tăng khe hở trống xử lý sự cố mà gài ly hợp máy.

tróc vỏ trấu nhiều quá nhỏ

với máng

- Khi liên hợp máy chạy không tải trên đường

- Răng trống còn mới, cạnh - Mài lại đầu răng cho nhẵn sắc đầu răng không mài kỹ

cần ngắt hẳn ly hợp bộ phận gặt đập liên hợp.

- Tốc độ trống đập không - Căng lại dây đai

- Người lái máy gặt đập liên hợp phải có kinh Thóc theo rơm nhiều đủ định mức, do dây đai chùng - Tăng ga động cơ

- Răng trống, máng quá mòn - Thay răng trống, máng mới nghiệm thao tác trên đồng ruộng, phải qua lớp

- Bộ phận sàng quạt không - Kiểm tra, điều chỉnh, sửa chữa tập huấn về thao tác sử dụng máy và phải có làm việc

hệ truyền động tới sàng quạt

những hiểu biết tối thiểu về cơ khí.

- Gió yếu

- Mở to cửa hút gió của quạt

Thóc không sạch

- Lúa ướt, rơm nhàu nát

- Mở rộng khe chếch sàng trên

- Dùng ga ở mức vừa và lớn, làm cho các bộ

- Đợi lúa đủ độ ẩm cần thiết mới phận quay ở chế độ định mức. Bảo đảm chất tiến hành gặt

Thóc chắc theo thóc - Gió quá mạnh -

Đóng bớt cửa hút quạt

lượng làm việc của máy.

lép bay ra ngoài

- Mở hẹp khe chếch sàng trên

- Khe hở trống, máng quá - Điều chỉnh tăng khe hở giữa 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên Nát rơm

nhỏ

trống và máng

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Lúa độ ẩm quá cao

- Đợi lúa khô mới gặt

Trống xoắn không - Khe hở cánh xoắn với - Điều chỉnh hạ thấp trống xoắn Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân dồn hết lúa trên

mâm chứa lớn

mâm chứa

và biện pháp khắc phục, sửa chữa máy gặt đập

- Lúa rối, lúa ướt, lúa nhiều - Cho bộ phận cung cấp lúa quay liên hợp (Bảng 7).

Tắc nghẹn lúa

cỏ

ngược lại

87

88

https://thuviensach.vn

- Khi máy làm việc chỉ cần một người ngồi lái, Bảng 7

một người thu thóc đóng bao, nghiêm cấm ngồi Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

quá số người quy định.

- Lưỡi dao bị cùn, mẻ, cong - Thay dao mới

- Người lấy thóc phải luôn luôn chú ý, nếu vênh

- Khe hở dao cố định và di - Kiểm tra điều chỉnh khe hở dao phát hiện trục xoắn tải thóc không quay hoặc có động quá lớn

cố định và di động

- Phần truyền động cho dao

sự cố phải báo ngay cho người lái dừng máy để

Cắt bị sót, lúa bị đè,

- Kiểm tra khắc phục hệ truyền

vết cắt không ngọt không làm việc động đến dao

khắc phục sự cố. Khi máy chưa dừng hẳn, nghiêm

- Vùng dao cắt bị cỏ rác, - Làm sạch rơm rạ, cỏ rác đất rơm rạ, đất cát làm kẹt

cát vướng vào bộ phận cắt

cấm dùng tay hoặc vật cứng cho vào cửa ra thóc

- Lúa đổ, hàm cắt để quá cao - Hạ thấp hàm cắt để tránh xảy ra tai nạn. Nghiêm cấm tiến hành

- Tốc độ trống đập quá cao - Điều chỉnh giảm tốc độ

xử lý sự cố khi máy đang hoạt động và khi đang trống đập

Hạt thóc bị vỡ, bị - Khe hở trống và máng - Điều chỉnh tăng khe hở trống xử lý sự cố mà gài ly hợp máy.

tróc vỏ trấu nhiều quá nhỏ

với máng

- Khi liên hợp máy chạy không tải trên đường

- Răng trống còn mới, cạnh - Mài lại đầu răng cho nhẵn sắc đầu răng không mài kỹ

cần ngắt hẳn ly hợp bộ phận gặt đập liên hợp.

- Tốc độ trống đập không - Căng lại dây đai

- Người lái máy gặt đập liên hợp phải có kinh Thóc theo rơm nhiều đủ định mức, do dây đai chùng - Tăng ga động cơ

- Răng trống, máng quá mòn - Thay răng trống, máng mới nghiệm thao tác trên đồng ruộng, phải qua lớp

- Bộ phận sàng quạt không - Kiểm tra, điều chỉnh, sửa chữa tập huấn về thao tác sử dụng máy và phải có làm việc

hệ truyền động tới sàng quạt

những hiểu biết tối thiểu về cơ khí.

- Gió yếu

- Mở to cửa hút gió của quạt

Thóc không sạch

- Lúa ướt, rơm nhàu nát

- Mở rộng khe chếch sàng trên

- Dùng ga ở mức vừa và lớn, làm cho các bộ

- Đợi lúa đủ độ ẩm cần thiết mới phận quay ở chế độ định mức. Bảo đảm chất tiến hành gặt

Thóc chắc theo thóc - Gió quá mạnh -

Đóng bớt cửa hút quạt

lượng làm việc của máy.

lép bay ra ngoài

- Mở hẹp khe chếch sàng trên

- Khe hở trống, máng quá - Điều chỉnh tăng khe hở giữa 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên Nát rơm

nhỏ

trống và máng

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa

- Lúa độ ẩm quá cao

- Đợi lúa khô mới gặt

Trống xoắn không - Khe hở cánh xoắn với - Điều chỉnh hạ thấp trống xoắn Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân dồn hết lúa trên

mâm chứa lớn

mâm chứa

và biện pháp khắc phục, sửa chữa máy gặt đập

- Lúa rối, lúa ướt, lúa nhiều - Cho bộ phận cung cấp lúa quay liên hợp (Bảng 7).

Tắc nghẹn lúa

cỏ

ngược lại

87

88

https://thuviensach.vn

Bảng 8

Giá trị chỉ tiêu

Các chỉ tiêu

GLH-0,2

GLH-0,3A

Kích thước (mm)

Dài

5.200

4.700

Rộng

2.280

2.400

Cao

2.220

2.300

Khối lượng máy (kg)

1.700

2.050

Năng suất (ha/h)

0,16 - 0,2

0,2 - 0,3

Số người phục vụ (người)

2 - 3

2 - 3

Bề rộng cắt (mm)

1.500

2.000

Công suất động cơ (mã lực)

22,5

36

Hình 49: Xả nghẹn cho máy

Phương thức khởi động

Khởi động bằng điện

Phương thức di động

Tự chạy bằng xích cao su liền dải 5. Một số máy gặt đập liên hợp phổ biến ở

Gầm

Bề rộng xích (mm)

300

400

máy

Khoảng cách hai tâm dải xích (mm) 1.050

1.400

Việt Nam

Bước xích (mm)

100

90

Loại hình

Hộp số máy kéo Hộp số máy kéo

a) Máy gặt đập liên hợp GLH-0,2 và GLH-0,3

Bông sen 12

Bông sen 12

Hộp số;

cải tiến

tốc độ

chuyển Vận tốc các số (m/s)

động

Số I, II, III tầng chậm

0,27; 0,48; 0,8

0,27; 0,48; 0,8

Số I, II, III tầng nhanh

1,02; 1,83; 2,8

1,02; 1,83; 2,8

Số lùi nhanh, chậm

0,74; 0,2

0,74; 0,2

Guồng

Loại hình

Cánh gạt răng chải sai tâm

gạt

Đường kính (mm)

900

900

Vòng quay (vg/ph)

27

30

Trục

Loại hình

Trục xoắn, tay vơ sai tâm

Bộ

xoắn

Đường kính ngoài (mm)

470

490

phận truyền

Đường kính trong (mm)

300

300

cắt gặt tải lúa

Số răng (chiếc)

6

12

Tốc độ (vòng/ph)

158

200

Khe hở bình thường (mm)

15

10

Bàn cắt Loại hình

Kiểu dao tông đơ chữ V

Số dao di động (chiếc)

22

28

Hình 50: Máy gặt đập liên hợp GLH-0,3

Số đôi mỏ quạ bảo vệ (chiếc)

11

14

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp Số mỏ quạ đơn (chiếc)

1

1

Tần số dao động (lần/phút)

370

400

GLH-0,2 và GLH-0,3A (Bảng 8).

Hành trình dao (mm)

76,2

76,2

89

90

https://thuviensach.vn

Bảng 8

Giá trị chỉ tiêu

Các chỉ tiêu

GLH-0,2

GLH-0,3A

Kích thước (mm)

Dài

5.200

4.700

Rộng

2.280

2.400

Cao

2.220

2.300

Khối lượng máy (kg)

1.700

2.050

Năng suất (ha/h)

0,16 - 0,2

0,2 - 0,3

Số người phục vụ (người)

2 - 3

2 - 3

Bề rộng cắt (mm)

1.500

2.000

Công suất động cơ (mã lực)

22,5

36

Hình 49: Xả nghẹn cho máy

Phương thức khởi động

Khởi động bằng điện

Phương thức di động

Tự chạy bằng xích cao su liền dải 5. Một số máy gặt đập liên hợp phổ biến ở

Gầm

Bề rộng xích (mm)

300

400

máy

Khoảng cách hai tâm dải xích (mm) 1.050

1.400

Việt Nam

Bước xích (mm)

100

90

Loại hình

Hộp số máy kéo Hộp số máy kéo

a) Máy gặt đập liên hợp GLH-0,2 và GLH-0,3

Bông sen 12

Bông sen 12

Hộp số;

cải tiến

tốc độ

chuyển Vận tốc các số (m/s)

động

Số I, II, III tầng chậm

0,27; 0,48; 0,8

0,27; 0,48; 0,8

Số I, II, III tầng nhanh

1,02; 1,83; 2,8

1,02; 1,83; 2,8

Số lùi nhanh, chậm

0,74; 0,2

0,74; 0,2

Guồng

Loại hình

Cánh gạt răng chải sai tâm

gạt

Đường kính (mm)

900

900

Vòng quay (vg/ph)

27

30

Trục

Loại hình

Trục xoắn, tay vơ sai tâm

Bộ

xoắn

Đường kính ngoài (mm)

470

490

phận truyền

Đường kính trong (mm)

300

300

cắt gặt tải lúa

Số răng (chiếc)

6

12

Tốc độ (vòng/ph)

158

200

Khe hở bình thường (mm)

15

10

Bàn cắt Loại hình

Kiểu dao tông đơ chữ V

Số dao di động (chiếc)

22

28

Hình 50: Máy gặt đập liên hợp GLH-0,3

Số đôi mỏ quạ bảo vệ (chiếc)

11

14

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp Số mỏ quạ đơn (chiếc)

1

1

Tần số dao động (lần/phút)

370

400

GLH-0,2 và GLH-0,3A (Bảng 8).

Hành trình dao (mm)

76,2

76,2

89

90

https://thuviensach.vn

Giá trị chỉ tiêu

Các chỉ tiêu

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp GLH-0,2

GLH-0,3A

Trống đập

Loại hình

Bạc trục kiểu răng tròn

KUBOTA DC-60 (Bảng 9).

Tốc độ trống (vg/ph)

670

650

Bộ

Đường kính đỉnh răng (mm)

540

600

Bảng 9

phận Chiều dài trống (mm)

1.100

1.600

đập,

Máng trống Loại hình

Máng thanh

Kiểu máy

DC-60

phân ly Góc bao (độ)

224

220

Khe hở trống (máng)

20

30

Chiều dài (mm)

KUBOTA 4.800

Nắp trống

Nắp có gân dẫn

Sàng

Loại hình

Sàng phẳng lỗ tròn

Chiều rộng (mm)

2.175

Kích thước

Số sàng (chiếc)

2

2

Chiều cao (mm)

2.800 (hoạt động); 2.530 (vận

Bộ

Tần số dao động (lần/phút)

250

250

chuyển)

phận Biên độ dao động (mm)

40

24

làm

Quạt ly tâm xoắn, cánh nghiêng

Kiểu máy

KUBOTA V2403DI-T

sạch Quạt Loại hình

phía sau

Đường kính ngoài (mm)

400

450

Loại

Động cơ diezen, hệ thống

Tốc độ quay (vg/ph)

800

800

làm mát vòng, 4 xy lanh, turbo

Loại hình

Xích có mấu gạt cánh cao su

trực tiếp

Băng Vận tốc mấu vơ (m/s)

4,2

3,5

tải lúa Bề rộng (mm)

300

400

Lượng khí thải (l)

2.434

Tốc độ trục chủ động (vg/ph)

408

320

Động cơ

Công suất động cơ KW (v/ph)

44,1 (60) - 2.700

Bộ phận thu thóc sạch

Gầu tải

Sức chứa thùng nhiên liệu (l)

60

b) Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-60

Nhớt động cơ (l)

9

Nhớt hộp số (l)

6

Nhớt thủy lực (l)

16

Bánh xích Bước mấu xích (mm)

1.150

cao su

Chiều rộng x chiều dài 400 x 1.545

tiếp đất (mm)

Áp lực tiếp đất trung 0,19

bình (kg/cm2)

Hệ thống lái

Chiều cao mấu bám

255

(mm)

Bộ truyền Loại Biến tốc tự động SHT 2 tốc độ

động

(2 tiến, 2 lùi)

Hình 51: Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-60

Tốc độ di chuyển (m/s)

91

92

https://thuviensach.vn

Giá trị chỉ tiêu

Các chỉ tiêu

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp GLH-0,2

GLH-0,3A

Trống đập

Loại hình

Bạc trục kiểu răng tròn

KUBOTA DC-60 (Bảng 9).

Tốc độ trống (vg/ph)

670

650

Bộ

Đường kính đỉnh răng (mm)

540

600

Bảng 9

phận Chiều dài trống (mm)

1.100

1.600

đập,

Máng trống Loại hình

Máng thanh

Kiểu máy

DC-60

phân ly Góc bao (độ)

224

220

Khe hở trống (máng)

20

30

Chiều dài (mm)

KUBOTA 4.800

Nắp trống

Nắp có gân dẫn

Sàng

Loại hình

Sàng phẳng lỗ tròn

Chiều rộng (mm)

2.175

Kích thước

Số sàng (chiếc)

2

2

Chiều cao (mm)

2.800 (hoạt động); 2.530 (vận

Bộ

Tần số dao động (lần/phút)

250

250

chuyển)

phận Biên độ dao động (mm)

40

24

làm

Quạt ly tâm xoắn, cánh nghiêng

Kiểu máy

KUBOTA V2403DI-T

sạch Quạt Loại hình

phía sau

Đường kính ngoài (mm)

400

450

Loại

Động cơ diezen, hệ thống

Tốc độ quay (vg/ph)

800

800

làm mát vòng, 4 xy lanh, turbo

Loại hình

Xích có mấu gạt cánh cao su

trực tiếp

Băng Vận tốc mấu vơ (m/s)

4,2

3,5

tải lúa Bề rộng (mm)

300

400

Lượng khí thải (l)

2.434

Tốc độ trục chủ động (vg/ph)

408

320

Động cơ

Công suất động cơ KW (v/ph)

44,1 (60) - 2.700

Bộ phận thu thóc sạch

Gầu tải

Sức chứa thùng nhiên liệu (l)

60

b) Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-60

Nhớt động cơ (l)

9

Nhớt hộp số (l)

6

Nhớt thủy lực (l)

16

Bánh xích Bước mấu xích (mm)

1.150

cao su

Chiều rộng x chiều dài 400 x 1.545

tiếp đất (mm)

Áp lực tiếp đất trung 0,19

bình (kg/cm2)

Hệ thống lái

Chiều cao mấu bám

255

(mm)

Bộ truyền Loại Biến tốc tự động SHT 2 tốc độ

động

(2 tiến, 2 lùi)

Hình 51: Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-60

Tốc độ di chuyển (m/s)

91

92

https://thuviensach.vn

Kiểu máy

DC-60

c) Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-70

Thiết bị láy

Bộ ly hợp và thắng

Đường kính guồng gạt x chiều rộng 900 x1.828

(mm)

Điều chỉnh độ cao

Thủy lực

Hệ thống gặt Chiều dài làm việc của guồng gạt 2.000

(mm)

Chiều dài lưỡi cắt (mm)

1.905

Độ cao lưỡi cắt cách đất (mm)

19-800

Hệ thống đập Bộ phận đập trống xoắn, răng tròn

Buồng đập Đường kính x chiều dài 620 x 1.615

Hệ thống đập

(mm)

Hình 52: Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-70

Vòng quay (v/ph)

560

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp Thể tích (m3)

1.456

KUBOTA DC-70 (Bảng 10).

Hệ thống làm sạch

Hệ thống làm sạch 3 luồng khí

dao động

Bảng 10

Kiểu máy

KUBOTA DC-70

Thùng chứa Dung tích (l)

420

lúa

Chiều dài (mm)

4.800

Phễu ra lúa

2 cửa

Kích thước

Chiều rộng (mm)

2.260

Hệ thống điện Bình

ắc quy 12 vol, hệ thống

Chiều cao (mm)

2.880

đèn, báo động (nhiệt độ làm

mát, sạc bình ắc quy, đo áp

Trọng lượng (kg)

3.000

lực dầu máy, cảnh báo thùng

chứa lúa bị đầy và bị nghẽn

Kiểu máy

KUBOTA V2403 -M-DI-TE-CS2T

trục xoáy sau

Động cơ

Động cơ diezen, turbo tăng áp, 4

Loại

xy lanh, 4 kỳ, một hàng thẳng

Năng suất thu hoạch (ha/h)

0,3 - 0,6

đứng, làm mát bằng nước

93

94

https://thuviensach.vn

Kiểu máy

DC-60

c) Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-70

Thiết bị láy

Bộ ly hợp và thắng

Đường kính guồng gạt x chiều rộng 900 x1.828

(mm)

Điều chỉnh độ cao

Thủy lực

Hệ thống gặt Chiều dài làm việc của guồng gạt 2.000

(mm)

Chiều dài lưỡi cắt (mm)

1.905

Độ cao lưỡi cắt cách đất (mm)

19-800

Hệ thống đập Bộ phận đập trống xoắn, răng tròn

Buồng đập Đường kính x chiều dài 620 x 1.615

Hệ thống đập

(mm)

Hình 52: Máy gặt đập liên hợp KUBOTA DC-70

Vòng quay (v/ph)

560

Đặc tính kỹ thuật của máy gặt đập liên hợp Thể tích (m3)

1.456

KUBOTA DC-70 (Bảng 10).

Hệ thống làm sạch

Hệ thống làm sạch 3 luồng khí

dao động

Bảng 10

Kiểu máy

KUBOTA DC-70

Thùng chứa Dung tích (l)

420

lúa

Chiều dài (mm)

4.800

Phễu ra lúa

2 cửa

Kích thước

Chiều rộng (mm)

2.260

Hệ thống điện Bình

ắc quy 12 vol, hệ thống

Chiều cao (mm)

2.880

đèn, báo động (nhiệt độ làm

mát, sạc bình ắc quy, đo áp

Trọng lượng (kg)

3.000

lực dầu máy, cảnh báo thùng

chứa lúa bị đầy và bị nghẽn

Kiểu máy

KUBOTA V2403 -M-DI-TE-CS2T

trục xoáy sau

Động cơ

Động cơ diezen, turbo tăng áp, 4

Loại

xy lanh, 4 kỳ, một hàng thẳng

Năng suất thu hoạch (ha/h)

0,3 - 0,6

đứng, làm mát bằng nước

93

94

https://thuviensach.vn

Kiểu máy

KUBOTA DC- 70

Kiểu máy

KUBOTA DC-70

Lượng khí thải (l)

2.434

Hệ thống làm sạch

Hệ thống làm sạch 3 luồng khí

dao động

Động cơ

Công suất động cơ KW (v/ph)

50,8 (69) - 2.700

Dung tích (l)

500/300

Sức chứa thùng nhiên liệu (l)

85

Thùng chứa

lúa

Phễu ra lúa

2 cửa

Bước mấu xích (mm) 1.250

Bình ắc quy 12 vol, hệ thống đèn, Chiều rộng x chiều

500 x 1.700

báo động (nhiệt độ làm mát, sạc

dài tiếp đất (mm)

Bánh xích

Hệ thống điện

bình ắc quy, áp lực dầu máy,

cao su

Áp lực tiếp đất trung

cảnh báo thùng chứa lúa bị đầy,

bình (kg/cm2)

0,18

và bị nghẽn trục khoan sau

Bộ phận di

Khoảng cách gầm tối

Năng suất thu hoạch (ha/h)

0,3 - 0,7

chuyển

thiểu (mm)

325

Biến tốc tự động SHT 2 tốc độ (2

Bộ truyền Loại

tiến, 2 lùi)

động

Tốc độ di chuyển

(m/s)

Thiết bị chuyển hướng Bộ ly hợp và thắng Đường kính guồng gạt x chiều

900 x 1.903

rộng (mm)

Điều chỉnh nâng hạ Thủy lực

Bộ phận gặt Chiều dài làm việc của guồng gạt (mm)

2.000

Chiều dài thanh lưỡi cắt (mm)

1.980

Độ dài hàm cắt (mm) 2.075

Bộ phận đập trống xoắn, răng

Bộ phận đập

tròn

Đường kính x chiều

Bộ phận đập

dài (mm)

620 x 1.650

Buồng đập Vòng quay (v/ph)

560

Diện tích lưới buồng 1.456

đập (m2)

95

96

https://thuviensach.vn

Kiểu máy

KUBOTA DC- 70

Kiểu máy

KUBOTA DC-70

Lượng khí thải (l)

2.434

Hệ thống làm sạch

Hệ thống làm sạch 3 luồng khí

dao động

Động cơ

Công suất động cơ KW (v/ph)

50,8 (69) - 2.700

Dung tích (l)

500/300

Sức chứa thùng nhiên liệu (l)

85

Thùng chứa

lúa

Phễu ra lúa

2 cửa

Bước mấu xích (mm) 1.250

Bình ắc quy 12 vol, hệ thống đèn, Chiều rộng x chiều

500 x 1.700

báo động (nhiệt độ làm mát, sạc

dài tiếp đất (mm)

Bánh xích

Hệ thống điện

bình ắc quy, áp lực dầu máy,

cao su

Áp lực tiếp đất trung

cảnh báo thùng chứa lúa bị đầy,

bình (kg/cm2)

0,18

và bị nghẽn trục khoan sau

Bộ phận di

Khoảng cách gầm tối

Năng suất thu hoạch (ha/h)

0,3 - 0,7

chuyển

thiểu (mm)

325

Biến tốc tự động SHT 2 tốc độ (2

Bộ truyền Loại

tiến, 2 lùi)

động

Tốc độ di chuyển

(m/s)

Thiết bị chuyển hướng Bộ ly hợp và thắng Đường kính guồng gạt x chiều

900 x 1.903

rộng (mm)

Điều chỉnh nâng hạ Thủy lực

Bộ phận gặt Chiều dài làm việc của guồng gạt (mm)

2.000

Chiều dài thanh lưỡi cắt (mm)

1.980

Độ dài hàm cắt (mm) 2.075

Bộ phận đập trống xoắn, răng

Bộ phận đập

tròn

Đường kính x chiều

Bộ phận đập

dài (mm)

620 x 1.650

Buồng đập Vòng quay (v/ph)

560

Diện tích lưới buồng 1.456

đập (m2)

95

96

https://thuviensach.vn

có kích thước nhỏ, giao thông chật hẹp, trình độ

chế tạo và tổ chức sử dụng còn hạn chế.

Do giới hạn của tài liệu, mỗi giai đoạn tác giả

xin giới thiệu một số máy điển hình đang được sử

dụng phổ biến ở Việt Nam, như Giai đoạn 1 có các PHẦN II

máy: thu hoạch ngô một hàng OSHIMA, thu MÁY THU HOẠCH NGÔ

hoạch ngô hai hàng KOП-1.4 và thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2; Giai đoạn 2 có các máy: công cụ tẽ ngô quay tay, bóc bẹ tẽ hạt ngô BBTH-2.5 và Công dụng của máy thu hoạch ngô là thu bắp tẽ ngô Minh Thành.

ngô, làm sạch vỏ áo bắp ngô, tẽ hạt và băm nhỏ

1. Máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA thân cây làm phân hữu cơ. Hiện nay có hai loại máy thu hoạch ngô: hai giai đoạn và một giai

a) Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

đoạn. Mỗi loại máy có ưu, nhược điểm riêng, tùy điều kiện đồng ruộng, đường sá, trình độ chế tạo, kỹ thuật sử dụng mà ứng dụng phương pháp thu hoạch cho phù hợp và hiệu quả.

I- MÁY THU HOẠCH NGÔ HAI GIAI ĐOẠN

Giai đoạn 1: dùng máy thu hoạch ngô lấy bắp (sau khi tiến hành phơi hoặc sấy, bắp ngô cho độ

Hình 53: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA

ẩm bắp < 20% mới thực hiện việc tẽ hạt ở bắp ngô).

1- Nút mở, tắt máy; 2- Le gió; 3- Tay côn đi bộ; Giai đoạn 2: dùng máy tẽ hạt ngô.

4- Kẹp điều chỉnh chiều cao tay lái; 5- Bình nhiên liệu; Máy thu hoạch ngô hai giai đoạn có ưu điểm là 6- Cây thăm nhớt; 7- Cần chuyển động số tiến; 8- Lốp xe; cấu tạo đơn giản, kích thước nhỏ gọn, sử dụng và 9- Hộp số; 10- Cần lắp thùng đựng ngô; sửa chữa đơn giản. Nhưng máy có nhược điểm là 11- Thùng đựng ngô; 12- Lỗ cho nhớt hộp số; 13- Hộp số; 14- Cần gạt điều chỉnh tốc độ; 15- Bộ giảm thanh; năng suất thấp, chi phí cao, thời gian thu hoạch 16- Lọc gió; 17- Kẹp điều chỉnh trái, phải; kéo dài nên chỉ ứng dụng phù hợp cho thửa ruộng 18- Tay cầm điều chỉnh lên, xuống 97

98

https://thuviensach.vn

có kích thước nhỏ, giao thông chật hẹp, trình độ

chế tạo và tổ chức sử dụng còn hạn chế.

Do giới hạn của tài liệu, mỗi giai đoạn tác giả

xin giới thiệu một số máy điển hình đang được sử

dụng phổ biến ở Việt Nam, như Giai đoạn 1 có các PHẦN II

máy: thu hoạch ngô một hàng OSHIMA, thu MÁY THU HOẠCH NGÔ

hoạch ngô hai hàng KOП-1.4 và thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2; Giai đoạn 2 có các máy: công cụ tẽ ngô quay tay, bóc bẹ tẽ hạt ngô BBTH-2.5 và Công dụng của máy thu hoạch ngô là thu bắp tẽ ngô Minh Thành.

ngô, làm sạch vỏ áo bắp ngô, tẽ hạt và băm nhỏ

1. Máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA thân cây làm phân hữu cơ. Hiện nay có hai loại máy thu hoạch ngô: hai giai đoạn và một giai

a) Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

đoạn. Mỗi loại máy có ưu, nhược điểm riêng, tùy điều kiện đồng ruộng, đường sá, trình độ chế tạo, kỹ thuật sử dụng mà ứng dụng phương pháp thu hoạch cho phù hợp và hiệu quả.

I- MÁY THU HOẠCH NGÔ HAI GIAI ĐOẠN

Giai đoạn 1: dùng máy thu hoạch ngô lấy bắp (sau khi tiến hành phơi hoặc sấy, bắp ngô cho độ

Hình 53: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA

ẩm bắp < 20% mới thực hiện việc tẽ hạt ở bắp ngô).

1- Nút mở, tắt máy; 2- Le gió; 3- Tay côn đi bộ; Giai đoạn 2: dùng máy tẽ hạt ngô.

4- Kẹp điều chỉnh chiều cao tay lái; 5- Bình nhiên liệu; Máy thu hoạch ngô hai giai đoạn có ưu điểm là 6- Cây thăm nhớt; 7- Cần chuyển động số tiến; 8- Lốp xe; cấu tạo đơn giản, kích thước nhỏ gọn, sử dụng và 9- Hộp số; 10- Cần lắp thùng đựng ngô; sửa chữa đơn giản. Nhưng máy có nhược điểm là 11- Thùng đựng ngô; 12- Lỗ cho nhớt hộp số; 13- Hộp số; 14- Cần gạt điều chỉnh tốc độ; 15- Bộ giảm thanh; năng suất thấp, chi phí cao, thời gian thu hoạch 16- Lọc gió; 17- Kẹp điều chỉnh trái, phải; kéo dài nên chỉ ứng dụng phù hợp cho thửa ruộng 18- Tay cầm điều chỉnh lên, xuống 97

98

https://thuviensach.vn

- Bộ phận cung cấp cây ngô gồm mũi rẽ và

- Bộ phận tách bắp có nhiệm vụ tách bắp ngô bánh răng hình sao. Mũi rẽ được chế tạo bằng khỏi thân cây ngô; là loại trục cuốn nằm ngang, thép ống nhẹ và cứng vững, uốn dạng hình nêm, đặt dọc theo hướng tiến của máy. Phần đầu hình có tác dụng nâng cây ngô đổ ngả dồn về phía bánh côn có khe hở mở rộng, thuận tiện cho việc lùa cây răng hình sao. Bánh răng hình sao quay chủ động ngô vào khe hở giữa hai trục. Phần hình trụ có nhờ nguồn lực từ động cơ.

hai đoạn:

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

Đoạn gân xoắn có tác dụng khi quay gân xoắn sau: Khi làm việc mũi rẽ nâng cây ngô ngả mọc vừa kéo thân cây ngô xuống thực hiện việc tách lệch hàng dồn, chuyển tiếp tới vùng bánh hình bắp, vừa đẩy thân cây đi sâu vào phần gân thẳng.

sao. Bánh này quay, các răng vơ, dồn cây ngô vào Đoạn gân thẳng cao hơn gân xoắn, do vậy khe bộ phận tách bắp. Như vậy, hai bộ phận mũi rẽ và hở giữa hai gân hẹp hơn đoạn gân xoắn, lực kẹp, bánh hình sao đã phối hợp với nhau thực hiện kéo mạnh hơn đoạn gân xoắn. Đoạn gân thẳng việc cung cấp cây ngô cho bộ phận tách bắp.

dùng trong trường hợp thân cây ngô nhỏ, đoạn gân xoắn lực kẹp, kéo nhỏ không đủ sức tách bắp ngô ra khỏi thân cây, đến đoạn gân thẳng lực kẹp, kéo mạnh hơn sẽ thực hiện được.

Hình 55: Sơ đồ bộ phận tách bắp trục đặt dọc Hình 54: Sơ đồ cấu tạo bộ phận cung cấp thân cây, theo chiều máy tiến

tách bắp ngô bán chủ động

1- Phần hình côn; 2- Gân xoắn; 3- Gân thẳng 1- Cây ngô; 2- Mũi rẽ; 3- Bánh răng hình sao; 4- Phần gân xoắn của bộ phận tách bắp;

- Bộ phận băm nhỏ thân cây ngô có nhiệm vụ

5- Phần gân thẳng của bộ phận tách bắp băm nhỏ thân cây sau khi đã tách bắp được đặt 99

100

https://thuviensach.vn

- Bộ phận cung cấp cây ngô gồm mũi rẽ và

- Bộ phận tách bắp có nhiệm vụ tách bắp ngô bánh răng hình sao. Mũi rẽ được chế tạo bằng khỏi thân cây ngô; là loại trục cuốn nằm ngang, thép ống nhẹ và cứng vững, uốn dạng hình nêm, đặt dọc theo hướng tiến của máy. Phần đầu hình có tác dụng nâng cây ngô đổ ngả dồn về phía bánh côn có khe hở mở rộng, thuận tiện cho việc lùa cây răng hình sao. Bánh răng hình sao quay chủ động ngô vào khe hở giữa hai trục. Phần hình trụ có nhờ nguồn lực từ động cơ.

hai đoạn:

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

Đoạn gân xoắn có tác dụng khi quay gân xoắn sau: Khi làm việc mũi rẽ nâng cây ngô ngả mọc vừa kéo thân cây ngô xuống thực hiện việc tách lệch hàng dồn, chuyển tiếp tới vùng bánh hình bắp, vừa đẩy thân cây đi sâu vào phần gân thẳng.

sao. Bánh này quay, các răng vơ, dồn cây ngô vào Đoạn gân thẳng cao hơn gân xoắn, do vậy khe bộ phận tách bắp. Như vậy, hai bộ phận mũi rẽ và hở giữa hai gân hẹp hơn đoạn gân xoắn, lực kẹp, bánh hình sao đã phối hợp với nhau thực hiện kéo mạnh hơn đoạn gân xoắn. Đoạn gân thẳng việc cung cấp cây ngô cho bộ phận tách bắp.

dùng trong trường hợp thân cây ngô nhỏ, đoạn gân xoắn lực kẹp, kéo nhỏ không đủ sức tách bắp ngô ra khỏi thân cây, đến đoạn gân thẳng lực kẹp, kéo mạnh hơn sẽ thực hiện được.

Hình 55: Sơ đồ bộ phận tách bắp trục đặt dọc Hình 54: Sơ đồ cấu tạo bộ phận cung cấp thân cây, theo chiều máy tiến

tách bắp ngô bán chủ động

1- Phần hình côn; 2- Gân xoắn; 3- Gân thẳng 1- Cây ngô; 2- Mũi rẽ; 3- Bánh răng hình sao; 4- Phần gân xoắn của bộ phận tách bắp;

- Bộ phận băm nhỏ thân cây ngô có nhiệm vụ

5- Phần gân thẳng của bộ phận tách bắp băm nhỏ thân cây sau khi đã tách bắp được đặt 99

100

https://thuviensach.vn

phía dưới trục tách bắp. Cấu tạo của bộ phận này chủ động, các răng dồn cây ngô vào khe hở giữa gồm hai hàng dao, mỗi hàng năm chiếc, lưỡi dao hai trục cuốn.

cong có băm trấu, cán dao có lỗ lắp khớp vào chốt.

Đoạn có đường gân xoắn trục cuốn kéo bứt Có hai chốt lắp trên giá đỡ, giá đỡ quay cùng bắp ngô ra khỏi thân cây và đẩy cây ngô vào trục, giữa các dao có đệm ngăn cách. Khi lắp chú đoạn có hàn đường gân thẳng. Tại đây khe hở

ý chọn bề dày đệm phù hợp để khi trục quay mỗi hai trục cuốn nhỏ, lực kẹp kéo mạnh hơn, làm dao vạch lên một vết, các vết cách đều nhau, vết bứt đứt những bắp ngô đoạn gân xoắn chưa thực dao hàng trên xen kẽ, không trùng vết dao hàng hiện được.

dưới. Như vậy, sản phẩm sau khi băm được nhỏ

Bắp ngô rơi về phía phải vào thùng chứa vì và đều hơn.

trục tách bắp phía trái đặt cao hơn và có thành chặn. Khi thùng chứa ngô đầy, người sử dụng mở

cửa bên thành thùng xả bắp ngô xuống ruộng, người phục vụ thu gom bắp vào bao chứa, tập kết lên xe chở về nơi phơi, sấy.

Thân cây ngô bị băm thành đoạn nhỏ bởi những dao của bộ phận băm thân cây.

b) Những lưu ý khi sử dụng

- Điều chỉnh góc độ và chiều cao tay cầm điều khiển phù hợp với chiều cao người sử dụng.

- Để động cơ quay ở tốc độ thấp trước khi đóng tay côn đi bộ, để tránh bị thương do chuyển động nhanh đột ngột.

Hình 56: Sơ đồ bộ phận băm thân cây ngô

- Kỹ thuật cho máy quay vòng đầu bờ: Người sử

1- Thân cây ngô; 2- Dao băm; 3- Trục quay; dụng dùng sức nâng càng máy sao cho hai bánh 4- Thành chắn; 5- Mảnh vỡ thân cây ngô sau khi dao băm sau của máy nâng khỏi mặt đất rồi quay vòng Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

bằng hai bánh trước, như vậy sẽ nhẹ nhàng hơn.

sau: Khi máy tiến về phía trước hai tay lùa cây

- Tắt máy thực hiện theo các bước sau: cắt côn ngô ngả, mọc lệch hàng dồn về phía trục tách bắp, (dắt bộ), gạt le gió theo chiều kim đồng hồ về nấc phía cuối tay lùa đặt bánh răng hình sao quay cuối cùng và ấn nút “OFF”.

101

102

https://thuviensach.vn

phía dưới trục tách bắp. Cấu tạo của bộ phận này chủ động, các răng dồn cây ngô vào khe hở giữa gồm hai hàng dao, mỗi hàng năm chiếc, lưỡi dao hai trục cuốn.

cong có băm trấu, cán dao có lỗ lắp khớp vào chốt.

Đoạn có đường gân xoắn trục cuốn kéo bứt Có hai chốt lắp trên giá đỡ, giá đỡ quay cùng bắp ngô ra khỏi thân cây và đẩy cây ngô vào trục, giữa các dao có đệm ngăn cách. Khi lắp chú đoạn có hàn đường gân thẳng. Tại đây khe hở

ý chọn bề dày đệm phù hợp để khi trục quay mỗi hai trục cuốn nhỏ, lực kẹp kéo mạnh hơn, làm dao vạch lên một vết, các vết cách đều nhau, vết bứt đứt những bắp ngô đoạn gân xoắn chưa thực dao hàng trên xen kẽ, không trùng vết dao hàng hiện được.

dưới. Như vậy, sản phẩm sau khi băm được nhỏ

Bắp ngô rơi về phía phải vào thùng chứa vì và đều hơn.

trục tách bắp phía trái đặt cao hơn và có thành chặn. Khi thùng chứa ngô đầy, người sử dụng mở

cửa bên thành thùng xả bắp ngô xuống ruộng, người phục vụ thu gom bắp vào bao chứa, tập kết lên xe chở về nơi phơi, sấy.

Thân cây ngô bị băm thành đoạn nhỏ bởi những dao của bộ phận băm thân cây.

b) Những lưu ý khi sử dụng

- Điều chỉnh góc độ và chiều cao tay cầm điều khiển phù hợp với chiều cao người sử dụng.

- Để động cơ quay ở tốc độ thấp trước khi đóng tay côn đi bộ, để tránh bị thương do chuyển động nhanh đột ngột.

Hình 56: Sơ đồ bộ phận băm thân cây ngô

- Kỹ thuật cho máy quay vòng đầu bờ: Người sử

1- Thân cây ngô; 2- Dao băm; 3- Trục quay; dụng dùng sức nâng càng máy sao cho hai bánh 4- Thành chắn; 5- Mảnh vỡ thân cây ngô sau khi dao băm sau của máy nâng khỏi mặt đất rồi quay vòng Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

bằng hai bánh trước, như vậy sẽ nhẹ nhàng hơn.

sau: Khi máy tiến về phía trước hai tay lùa cây

- Tắt máy thực hiện theo các bước sau: cắt côn ngô ngả, mọc lệch hàng dồn về phía trục tách bắp, (dắt bộ), gạt le gió theo chiều kim đồng hồ về nấc phía cuối tay lùa đặt bánh răng hình sao quay cuối cùng và ấn nút “OFF”.

101

102

https://thuviensach.vn

- Lưu ý chỉ ấn nút “OFF” trực tiếp trong 2. Máy thu hoạch ngô hai hàng KOП-1.4

trường hợp khẩn cấp. Trong các trường hợp khác

a) Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

nên tuân thủ các bước theo trình tự trên, không tắt máy đột ngột khi đang hoạt động ở tốc độ cao, tránh thương tích hoặc hư hỏng máy.

Bảng 11: Đặc điểm kỹ thuật của máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA

TT Mô

tả

Đơn vị

Thông số

1 Loại máy

-

Oshima THB-1C

2 Cấu tạo

-

4 bánh xe, tự đi bộ

3 Kích

thước

mm

1.820x800x1.190

4 Trọng lượng tịnh

kg

162

Loại động cơ

-

177F-5

Nhiên liệu

-

Xăng

5 Động cơ

Công suất kW

6.75

Hình 57: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô hai hàng Vận tốc vòng/phút

1.800

KO

6 Số lượng lốp xe

chiếc

4

П-1.4

7 Kích

thước lốp

-

350-6

1- Cây ngô; 2- Xích tay vơ; 3- Bộ phận cắt thân cây ngô; 8 Kiểu truyền động

-

Xích

4- Xích cung cấp cây ngô; 5- Tấm chắn bắp; 9 Kiểu côn

-

Kéo

6- Tấm ngáng cây; 7- Trục tách bắp; 10 Số lượng hàng

-

1

11 Chiều rộng hàng

cm

10cm <...> 42cm

8- Bộ phận bóc vỏ áo; 9- Băng tải ép bắp ngô; 12 Hiệu quả

ha

0,1

10- Băng chuyền cung cấp bắp ngô; 11- Máng phân phối 13 Tỷ lệ thu hoạch

%

≥ 97

bắp ngô; 12- Bộ phận băm thái thân cây ngô 14 Tỷ lệ thất thoát

%

≤ 1

15 Số lượng lưỡi

chiếc

2 x 5

- Cây ngô được xích tay vơ dồn vào bộ phận cắt 16 MTBF1

h

50

và chuyển tiếp cây ngô vào bộ phận xích cung cấp.

17 Độ ồn môi trường

dB

≥ 83

Bộ phận cắt cắt đứt gốc cây ngô. Gốc cây ngô được 18 Độ ồn tại vị trí người sử dụng dB

≤ 97

xích cung cấp chuyển vào khe hở giữa hai trục __________

tách bắp; trục tách bắp quay kéo rút gốc cây ngô 1. MTBF (Mean Time Between Failures): Là một về phía sau.

thuật ngữ kỹ thuật về thời gian hoạt động trung bình Ngọn cây ngô gặp tấm ngáng ngả xuống; gốc giữa hai lần lỗi máy; là cách tối ưu để đo lường độ tin cậy của một hệ thống hay một bộ phận máy móc.

cây ngô đi vào cửa bộ phận băm thái, gặp dao quay 103

104

https://thuviensach.vn

- Lưu ý chỉ ấn nút “OFF” trực tiếp trong 2. Máy thu hoạch ngô hai hàng KOП-1.4

trường hợp khẩn cấp. Trong các trường hợp khác

a) Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

nên tuân thủ các bước theo trình tự trên, không tắt máy đột ngột khi đang hoạt động ở tốc độ cao, tránh thương tích hoặc hư hỏng máy.

Bảng 11: Đặc điểm kỹ thuật của máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA

TT Mô

tả

Đơn vị

Thông số

1 Loại máy

-

Oshima THB-1C

2 Cấu tạo

-

4 bánh xe, tự đi bộ

3 Kích

thước

mm

1.820x800x1.190

4 Trọng lượng tịnh

kg

162

Loại động cơ

-

177F-5

Nhiên liệu

-

Xăng

5 Động cơ

Công suất kW

6.75

Hình 57: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô hai hàng Vận tốc vòng/phút

1.800

KO

6 Số lượng lốp xe

chiếc

4

П-1.4

7 Kích

thước lốp

-

350-6

1- Cây ngô; 2- Xích tay vơ; 3- Bộ phận cắt thân cây ngô; 8 Kiểu truyền động

-

Xích

4- Xích cung cấp cây ngô; 5- Tấm chắn bắp; 9 Kiểu côn

-

Kéo

6- Tấm ngáng cây; 7- Trục tách bắp; 10 Số lượng hàng

-

1

11 Chiều rộng hàng

cm

10cm <...> 42cm

8- Bộ phận bóc vỏ áo; 9- Băng tải ép bắp ngô; 12 Hiệu quả

ha

0,1

10- Băng chuyền cung cấp bắp ngô; 11- Máng phân phối 13 Tỷ lệ thu hoạch

%

≥ 97

bắp ngô; 12- Bộ phận băm thái thân cây ngô 14 Tỷ lệ thất thoát

%

≤ 1

15 Số lượng lưỡi

chiếc

2 x 5

- Cây ngô được xích tay vơ dồn vào bộ phận cắt 16 MTBF1

h

50

và chuyển tiếp cây ngô vào bộ phận xích cung cấp.

17 Độ ồn môi trường

dB

≥ 83

Bộ phận cắt cắt đứt gốc cây ngô. Gốc cây ngô được 18 Độ ồn tại vị trí người sử dụng dB

≤ 97

xích cung cấp chuyển vào khe hở giữa hai trục __________

tách bắp; trục tách bắp quay kéo rút gốc cây ngô 1. MTBF (Mean Time Between Failures): Là một về phía sau.

thuật ngữ kỹ thuật về thời gian hoạt động trung bình Ngọn cây ngô gặp tấm ngáng ngả xuống; gốc giữa hai lần lỗi máy; là cách tối ưu để đo lường độ tin cậy của một hệ thống hay một bộ phận máy móc.

cây ngô đi vào cửa bộ phận băm thái, gặp dao quay 103

104

https://thuviensach.vn

băm thành đoạn nhỏ hất xuống mặt ruộng làm được cây ngô đổ, ngả thì vận tốc dài tay vơ (Vtv) phân hữu cơ.

phải lớn hơn vận tốc tiến của máy (Vm), thường Vtv Bắp ngô to hơn khe hở hai trục tách bắp không

= từ 1,3 - 1,4 Vm.

qua được bị bứt đứt rơi xuống, gặp tấm chắn, Xích cung cấp là loại xích ống con lăn, hai bằng cao su mềm rơi xuống băng chuyền, chuyển nhánh dải xích tiếp giáp nhau được ép bởi hai bắp đổ xuống máng phân phối; từ máng phân thanh gỗ đối xứng nhờ lò xo ép, để ép chắc gốc cây phối bắp ngô đổ xuống các cặp trục bộ phận bóc vỏ

ngô di chuyển cùng chuyển động của dải xích. Để

áo; được băng tải ép bắp ngô tỳ vào cặp trục bóc xích cung cấp làm việc tốt, tốc độ xích cung cấp Vcc vỏ áo, để thực hiện việc bóc vỏ áo.

= từ 1,2 - 1,4 Vm.

Bắp ngô sau khi bóc vỏ áo chảy về thùng chứa,

- Bộ phận cắt cây: Bộ phận này tương tự như

được chuyển vào bao đưa đi phơi hoặc sấy.

bàn tay phải cầm liềm cắt, yêu cầu bộ phận cắt

b) Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của

phải ngọt, không bỏ sót cây, không nhay nhổ cây

một số bộ phận chính trong máy thu hoạch

khỏi mặt đồng.

ngô hai hàng KOП-1.4

Bộ phận cắt cây ở máy thu hoạch ngô hai hàng

- Bộ phận cung cấp cây ngô

KOП-1.4 là bộ phận cắt có đế tựa, có dao chuyển Bộ phận cung cấp cây ngô là xích tay vơ, gồm động tịnh tiến.

hai dải xích có góc nghiêng so với phương ngang Bộ phận cắt gồm sống dao có các lưỡi dao, các từ 15o-30o để khi xích chuyển động tay vơ nâng tấm kê lắp trên giá đỡ. Nhờ tấm ép dao luôn ép cây ngô đổ ngả đứng lên. Trên hình chiếu bằng sát vào tấm kê. Lưỡi dao và tấm kê chế tạo bằng hai dải xích như hai tay dang về hai phía để gom loại thép cứng, khả năng chống mài mòn cao. Khi cây ngô đổ ngang và cây ngô mọc lệch hàng dồn máy làm việc, dao chuyển động tịnh tiến qua lại về bộ phận cắt và chuyển cây ngô sang bộ phận và cắt cây nằm ở giữa dao và tấm kê.

xích cung cấp. Cây ngô sau khi bị cắt gốc, xích Trong các máy thu hoạch ngô thông thường, cung cấp chuyển gốc cây ngô vào khe hở giữa hai lưỡi dao chuyển động qua lại từ 450-550 lần/phút.

trục tách bắp.

Cấu tạo lưỡi dao tương tự như lưỡi dao trong máy Xích tay vơ là loại xích thông dụng (xích ống thu hoạch lúa nhưng có độ dày và kích thước lớn con lăn). Trên dải xích có bắt các tay vơ. Để tay vơ

hơn (vì gốc ngô to và cứng hơn gốc lúa). Đầu dao 105

106

https://thuviensach.vn

băm thành đoạn nhỏ hất xuống mặt ruộng làm được cây ngô đổ, ngả thì vận tốc dài tay vơ (Vtv) phân hữu cơ.

phải lớn hơn vận tốc tiến của máy (Vm), thường Vtv Bắp ngô to hơn khe hở hai trục tách bắp không

= từ 1,3 - 1,4 Vm.

qua được bị bứt đứt rơi xuống, gặp tấm chắn, Xích cung cấp là loại xích ống con lăn, hai bằng cao su mềm rơi xuống băng chuyền, chuyển nhánh dải xích tiếp giáp nhau được ép bởi hai bắp đổ xuống máng phân phối; từ máng phân thanh gỗ đối xứng nhờ lò xo ép, để ép chắc gốc cây phối bắp ngô đổ xuống các cặp trục bộ phận bóc vỏ

ngô di chuyển cùng chuyển động của dải xích. Để

áo; được băng tải ép bắp ngô tỳ vào cặp trục bóc xích cung cấp làm việc tốt, tốc độ xích cung cấp Vcc vỏ áo, để thực hiện việc bóc vỏ áo.

= từ 1,2 - 1,4 Vm.

Bắp ngô sau khi bóc vỏ áo chảy về thùng chứa,

- Bộ phận cắt cây: Bộ phận này tương tự như

được chuyển vào bao đưa đi phơi hoặc sấy.

bàn tay phải cầm liềm cắt, yêu cầu bộ phận cắt

b) Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của

phải ngọt, không bỏ sót cây, không nhay nhổ cây

một số bộ phận chính trong máy thu hoạch

khỏi mặt đồng.

ngô hai hàng KOП-1.4

Bộ phận cắt cây ở máy thu hoạch ngô hai hàng

- Bộ phận cung cấp cây ngô

KOП-1.4 là bộ phận cắt có đế tựa, có dao chuyển Bộ phận cung cấp cây ngô là xích tay vơ, gồm động tịnh tiến.

hai dải xích có góc nghiêng so với phương ngang Bộ phận cắt gồm sống dao có các lưỡi dao, các từ 15o-30o để khi xích chuyển động tay vơ nâng tấm kê lắp trên giá đỡ. Nhờ tấm ép dao luôn ép cây ngô đổ ngả đứng lên. Trên hình chiếu bằng sát vào tấm kê. Lưỡi dao và tấm kê chế tạo bằng hai dải xích như hai tay dang về hai phía để gom loại thép cứng, khả năng chống mài mòn cao. Khi cây ngô đổ ngang và cây ngô mọc lệch hàng dồn máy làm việc, dao chuyển động tịnh tiến qua lại về bộ phận cắt và chuyển cây ngô sang bộ phận và cắt cây nằm ở giữa dao và tấm kê.

xích cung cấp. Cây ngô sau khi bị cắt gốc, xích Trong các máy thu hoạch ngô thông thường, cung cấp chuyển gốc cây ngô vào khe hở giữa hai lưỡi dao chuyển động qua lại từ 450-550 lần/phút.

trục tách bắp.

Cấu tạo lưỡi dao tương tự như lưỡi dao trong máy Xích tay vơ là loại xích thông dụng (xích ống thu hoạch lúa nhưng có độ dày và kích thước lớn con lăn). Trên dải xích có bắt các tay vơ. Để tay vơ

hơn (vì gốc ngô to và cứng hơn gốc lúa). Đầu dao 105

106

https://thuviensach.vn

liên kết khớp với biên, còn gót dao chuyển động Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

trong rãnh dẫn hướng (tiết diện D - D). Tay biên sau: Tấm kê đứng yên, cây ngô nằm giữa khe hở

thường được chế tạo bằng gỗ nên chịu tải trọng dao và tấm kê, dao chuyển động qua lại kẹp cây động tốt.

ngô giữa dao và tấm kê được cắt đứt.

Một số máy thu hoạch ngô lắp bộ phận cắt có dao dạng đĩa và dạng đĩa lắp lưỡi cắt. Dao dạng đĩa hoặc dạng đĩa lắp lưỡi cắt có mặt phẳng dao đĩa đều nằm trên mặt phẳng nằm ngang. Loại dao đĩa là hai đĩa phẳng làm bằng thép hợp kim cứng mài sắc cạnh về một phía, hai phần phẳng tiếp giáp nhau, hai mặt mài đối xứng để khe hở

hai dao nhỏ, khi cắt không bị nhay gốc cây.

Khi làm việc hai đĩa dao quay ngược chiều nhau (chiều mũi tên), cây bị kẹp chặt giữa hai đĩa và bị cắt đứt.

Hình 58: Bộ phận cắt cây có đế tựa dao chuyển động Loại đĩa lắp lưỡi cắt có cấu tạo gồm hai đĩa tịnh tiến

thép thông thường có độ dày từ 8-10 mm. Trên 1- Sống dao; 2- Giá đỡ bộ phận cắt; 3- Tấm đỡ; đĩa bắt bốn dao có cấu tạo như dao cắt chuyển 4- Tấm kê cắt bên trái; 5- Dao cắt; 6- Tấm kê cắt bên phải; động tịnh tiến, dưới hai đĩa có đặt tấm kê cắt, 7- Tấm ép; 8- Móc giữ; 9,12,18- Đệm; 10- Tấm tựa sống dao; khi làm việc hai đĩa lắp lưỡi cắt quay ngược 11- Tấm ép giữa; 13- Thanh tựa; 14- Thanh ép; 15- Đầu dao; 16- Gót dao; 17- Tấm đệm; chiều nhau (chiều mũi tên), dao dồn cây ép vào 19- Khung bộ phận cắt; 20- Tấm đỡ dao; tấm kê rồi cắt đứt.

21- Cơ cấu biên tay quay; 22- Biên Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng bộ phận Các máy thu hoạch ngô trồng không theo cắt dạng dao chuyển động quay:

hàng, bộ phận cắt tương tự như bộ phận cắt máy Loại dao chuyển động quay có tốc độ đều nên thu hoạch lúa nhưng có kích thước dao và tấm kê không phát sinh gia tốc, chuyển động êm dịu, khả

lớn hơn.

năng nâng cao tốc độ cắt, là cơ sở để tăng năng 107

108

https://thuviensach.vn

liên kết khớp với biên, còn gót dao chuyển động Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

trong rãnh dẫn hướng (tiết diện D - D). Tay biên sau: Tấm kê đứng yên, cây ngô nằm giữa khe hở

thường được chế tạo bằng gỗ nên chịu tải trọng dao và tấm kê, dao chuyển động qua lại kẹp cây động tốt.

ngô giữa dao và tấm kê được cắt đứt.

Một số máy thu hoạch ngô lắp bộ phận cắt có dao dạng đĩa và dạng đĩa lắp lưỡi cắt. Dao dạng đĩa hoặc dạng đĩa lắp lưỡi cắt có mặt phẳng dao đĩa đều nằm trên mặt phẳng nằm ngang. Loại dao đĩa là hai đĩa phẳng làm bằng thép hợp kim cứng mài sắc cạnh về một phía, hai phần phẳng tiếp giáp nhau, hai mặt mài đối xứng để khe hở

hai dao nhỏ, khi cắt không bị nhay gốc cây.

Khi làm việc hai đĩa dao quay ngược chiều nhau (chiều mũi tên), cây bị kẹp chặt giữa hai đĩa và bị cắt đứt.

Hình 58: Bộ phận cắt cây có đế tựa dao chuyển động Loại đĩa lắp lưỡi cắt có cấu tạo gồm hai đĩa tịnh tiến

thép thông thường có độ dày từ 8-10 mm. Trên 1- Sống dao; 2- Giá đỡ bộ phận cắt; 3- Tấm đỡ; đĩa bắt bốn dao có cấu tạo như dao cắt chuyển 4- Tấm kê cắt bên trái; 5- Dao cắt; 6- Tấm kê cắt bên phải; động tịnh tiến, dưới hai đĩa có đặt tấm kê cắt, 7- Tấm ép; 8- Móc giữ; 9,12,18- Đệm; 10- Tấm tựa sống dao; khi làm việc hai đĩa lắp lưỡi cắt quay ngược 11- Tấm ép giữa; 13- Thanh tựa; 14- Thanh ép; 15- Đầu dao; 16- Gót dao; 17- Tấm đệm; chiều nhau (chiều mũi tên), dao dồn cây ép vào 19- Khung bộ phận cắt; 20- Tấm đỡ dao; tấm kê rồi cắt đứt.

21- Cơ cấu biên tay quay; 22- Biên Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng bộ phận Các máy thu hoạch ngô trồng không theo cắt dạng dao chuyển động quay:

hàng, bộ phận cắt tương tự như bộ phận cắt máy Loại dao chuyển động quay có tốc độ đều nên thu hoạch lúa nhưng có kích thước dao và tấm kê không phát sinh gia tốc, chuyển động êm dịu, khả

lớn hơn.

năng nâng cao tốc độ cắt, là cơ sở để tăng năng 107

108

https://thuviensach.vn

suất máy. Nhưng mỗi cặp dao cần một cặp truyền động, do vậy, hệ thống truyền động từ động cơ tới các cặp dao phức tạp hơn nhiều loại dao chuyển động tịnh tiến. Khi làm việc ở ruộng có nhiều cỏ

rác thường bị cỏ rác quấn vướng vào hệ thống truyền động.

Tùy từng điều kiện thực tế, tính chất cây, khả

năng chế tạo, sử dụng để ứng dụng loại dao Hình 60: Sơ đồ bộ phận tách bắp có trục đặt thẳng đứng chuyển động tịnh tiến hay chuyển động quay cho 1- Thanh ép nhánh xích cung cấp cây ngô; 2- Nhánh xích cung cấp cây ngô; 3- Trục tách bắp; 4- Đĩa xích phù hợp.

+ Mỗi hàng thu hoạch bố trí một cặp trục tách bắp, trục tách bắp đặt thẳng góc với mặt phẳng xích cung cấp. Trục tách bắp thường có hai phần, phần ngắn đặt dưới mặt phẳng xích cung cấp sẽ

kẹp gốc cây ngô đầu tiên, phần trên dài hơn là phần làm việc chủ yếu, vừa thực hiện kéo cây vừa tách bắp ngô ra khỏi cây.

Hình 59: Sơ đồ bộ phận cắt có dao chuyển động Trục tách bắp được đúc bằng gang, có đường quay nằm ngang

gân dọc và ngang. Đường gân dọc để giảm khe hở

a- Loại dao chuyển động quay;

b- Loại đĩa mài cạnh sắc xung quanh hai trục tạo ra lực kẹp, kéo tốt hơn, gân ngang để

1- Đĩa; 2- Lưỡi cắt; 3- Tấm kê cắt tăng cường cứng vững gân dọc.

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

- Bộ phận tách bắp

sau: Cây ngô được đưa vào bộ phận tách bắp nhờ

Bộ phận tách bắp có nhiệm vụ tách bắp ngô cặp xích cung cấp, được cặp thanh ép xích ép chặt.

khỏi thân cây ngô. Yêu cầu không sót và làm dập Khi gốc cây ngô đến vị trí khe hở giữa hai trục đầu bắp ngô.

tách bắp sẽ bị hai trục tách bắp kẹp chặt và kéo Bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch ngô KOП-1.4

về phía sau, bắp ngô to hơn không qua được bị bứt như trên Hình 60.

đứt rơi xuống băng chuyền cung cấp.

109

110

https://thuviensach.vn

suất máy. Nhưng mỗi cặp dao cần một cặp truyền động, do vậy, hệ thống truyền động từ động cơ tới các cặp dao phức tạp hơn nhiều loại dao chuyển động tịnh tiến. Khi làm việc ở ruộng có nhiều cỏ

rác thường bị cỏ rác quấn vướng vào hệ thống truyền động.

Tùy từng điều kiện thực tế, tính chất cây, khả

năng chế tạo, sử dụng để ứng dụng loại dao Hình 60: Sơ đồ bộ phận tách bắp có trục đặt thẳng đứng chuyển động tịnh tiến hay chuyển động quay cho 1- Thanh ép nhánh xích cung cấp cây ngô; 2- Nhánh xích cung cấp cây ngô; 3- Trục tách bắp; 4- Đĩa xích phù hợp.

+ Mỗi hàng thu hoạch bố trí một cặp trục tách bắp, trục tách bắp đặt thẳng góc với mặt phẳng xích cung cấp. Trục tách bắp thường có hai phần, phần ngắn đặt dưới mặt phẳng xích cung cấp sẽ

kẹp gốc cây ngô đầu tiên, phần trên dài hơn là phần làm việc chủ yếu, vừa thực hiện kéo cây vừa tách bắp ngô ra khỏi cây.

Hình 59: Sơ đồ bộ phận cắt có dao chuyển động Trục tách bắp được đúc bằng gang, có đường quay nằm ngang

gân dọc và ngang. Đường gân dọc để giảm khe hở

a- Loại dao chuyển động quay;

b- Loại đĩa mài cạnh sắc xung quanh hai trục tạo ra lực kẹp, kéo tốt hơn, gân ngang để

1- Đĩa; 2- Lưỡi cắt; 3- Tấm kê cắt tăng cường cứng vững gân dọc.

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

- Bộ phận tách bắp

sau: Cây ngô được đưa vào bộ phận tách bắp nhờ

Bộ phận tách bắp có nhiệm vụ tách bắp ngô cặp xích cung cấp, được cặp thanh ép xích ép chặt.

khỏi thân cây ngô. Yêu cầu không sót và làm dập Khi gốc cây ngô đến vị trí khe hở giữa hai trục đầu bắp ngô.

tách bắp sẽ bị hai trục tách bắp kẹp chặt và kéo Bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch ngô KOП-1.4

về phía sau, bắp ngô to hơn không qua được bị bứt như trên Hình 60.

đứt rơi xuống băng chuyền cung cấp.

109

110

https://thuviensach.vn

+ Một số bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch ngô Loại bộ phận tách bắp kiểu trục cuốn đặt có dạng trục cuốn đặt nằm nghiêng dùng trong nghiêng có đường gân xoắn hiện đang được sử

máy thu hoạch ngô theo hàng, mỗi hàng ngô có dụng nhiều trong máy thu hoạch ngô theo hàng một cặp trục đặt dọc theo hàng ngô, nghiêng so với của Mỹ.

phương nằm ngang góc từ 10o-30o. Phần đầu trục

+ Một số bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch có dạng hình côn, tiếp theo là phần hình trụ, trên ngô có dạng trục đặt ngang.

bề mặt trục có gân nổi đường xoắn ốc.

Nguyên lý làm việc của bộ phận này như sau: Khi máy chuyển động dọc theo hàng cây ngô, cây ngô được đưa vào khe hở giữa hai hình côn của trục cuốn, đường gân của đoạn hình côn đẩy cây ngô vào phần hình trụ, trên đoạn hình trụ có các đường gân xoắn có tác dụng kẹp, kéo bứt đứt bắp ngô và đẩy cây ngô chạy dọc về cuối trục cuốn.

Hình 62: Bộ phận tách bắp có trục đặt nằm ngang 1- Băng chuyền cung cấp cây sắn; 2, 3- Trục cuốn tiếp nhận; 4- Trục tách bắp đặt nằm ngang; 5- Cây ngô; 6- Bắp ngô

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

sau: Cây ngô sau khi cắt được chuyển vào băng Hình 61: Bộ phận tách bắp có trục cuốn đặt nghiêng chuyền chuyển tiếp vào trục tiếp nhận hình trụ.

1- Phần côn của trục; 2- Giá đỡ di động; 3- Bánh xe răng; Trục có các đường gân nổi cuốn cây ngô, chuyển 4- Phần hình trụ; 5- Giá đỡ cố định cây ngô tới cặp trục tách bắp.

111

112

https://thuviensach.vn

+ Một số bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch ngô Loại bộ phận tách bắp kiểu trục cuốn đặt có dạng trục cuốn đặt nằm nghiêng dùng trong nghiêng có đường gân xoắn hiện đang được sử

máy thu hoạch ngô theo hàng, mỗi hàng ngô có dụng nhiều trong máy thu hoạch ngô theo hàng một cặp trục đặt dọc theo hàng ngô, nghiêng so với của Mỹ.

phương nằm ngang góc từ 10o-30o. Phần đầu trục

+ Một số bộ phận tách bắp ở máy thu hoạch có dạng hình côn, tiếp theo là phần hình trụ, trên ngô có dạng trục đặt ngang.

bề mặt trục có gân nổi đường xoắn ốc.

Nguyên lý làm việc của bộ phận này như sau: Khi máy chuyển động dọc theo hàng cây ngô, cây ngô được đưa vào khe hở giữa hai hình côn của trục cuốn, đường gân của đoạn hình côn đẩy cây ngô vào phần hình trụ, trên đoạn hình trụ có các đường gân xoắn có tác dụng kẹp, kéo bứt đứt bắp ngô và đẩy cây ngô chạy dọc về cuối trục cuốn.

Hình 62: Bộ phận tách bắp có trục đặt nằm ngang 1- Băng chuyền cung cấp cây sắn; 2, 3- Trục cuốn tiếp nhận; 4- Trục tách bắp đặt nằm ngang; 5- Cây ngô; 6- Bắp ngô

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

sau: Cây ngô sau khi cắt được chuyển vào băng Hình 61: Bộ phận tách bắp có trục cuốn đặt nghiêng chuyền chuyển tiếp vào trục tiếp nhận hình trụ.

1- Phần côn của trục; 2- Giá đỡ di động; 3- Bánh xe răng; Trục có các đường gân nổi cuốn cây ngô, chuyển 4- Phần hình trụ; 5- Giá đỡ cố định cây ngô tới cặp trục tách bắp.

111

112

https://thuviensach.vn

Khe hở trục tiếp nhận lớn hơn đường kính bắp Máng phân phối bắp ngô nhận bắp ngô chưa ngô, do vậy, cho cả cây và bắp ngô đi qua.

bóc vỏ áo từ bộ phận tách bắp qua băng chuyền Cặp trục tách bắp được đúc bằng thép có đường chuyển tới, thường được làm bằng tôn dày từ

gân dọc, có thể điều chỉnh được khe hở hai trục để

0,6-0,8 mm, dập thành các rãnh có tiết diện hình tạo ra lực kẹp, kéo thân cây ngô đủ để tách bắp thang, mỗi rãnh tương ứng với một cặp trục bóc khỏi thân cây.

vỏ áo. Bắp ngô trượt theo máng xuống các cặp Bộ phận tách bắp có trục đặt nằm ngang trục bóc vỏ áo.

thường được bố trí chung cho cả bề rộng làm việc Băng chuyền ép bắp ngô có tay ép (Hình 63) của toàn máy. Loại này thường lắp trên máy thu được làm bằng cao su, khi làm việc băng chuyền hoạch ngô trồng không theo hàng (thu hoạch ngô chuyển động các tay ép, ép bắp ngô luôn tỳ sát trên toàn bề mặt).

trục bóc vỏ áo. Độ cứng của tay ép bằng cao su đủ

- Bộ phận làm sạch bắp (bóc vỏ áo) lớn để bắp ngô không bị nảy lên khỏi trục, đồng Bộ phận làm sạch bắp có nhiệm vụ làm sạch thời không cản trở sự xoay tròn của bắp ngô dưới vỏ áo, râu ngô, cấu tạo như Hình 63.

tác động lực của trục cao su lõi thép.

Trục gân xoắn được đúc bằng gang, trên trục có đường gân nổi xoắn. Khi làm việc trục quay theo chiều mũi tên, dưới tác động của gân xoắn vào bắp ngô, kết hợp lực của trục cao su lõi thép làm cho bắp ngô tự quay quanh nó và chuyển động xoắn trượt dọc theo trục xuống dưới.

Trục cao su lõi thép có cấu tạo bên trong là lõi thép, bọc bên ngoài là lớp cao su đúc, trên bề mặt trục cao su đúc có dạng mấu, kích thước các mấu to như hạt ngô, khi trục quay theo chiều mũi tên Hình 63: Sơ đồ cấu tạo bộ phận bóc vỏ áo bắp ngô

các mấu cao su bấu vào vỏ áo của bắp ngô.

1- Máy phân phối bắp ngô; 2- Băng chuyền ép bắp ngô; Lực bấu của mấu cao su lớn hơn lực bấu của 3- Tay ép; 4- Trục gân xoắn; 5- Trục cao su lõi thép; đường gân của trục gân xoắn nên bắp ngô bị xoay 6- Bắp ngô

theo chiều quay của trục.

113

114

https://thuviensach.vn

Khe hở trục tiếp nhận lớn hơn đường kính bắp Máng phân phối bắp ngô nhận bắp ngô chưa ngô, do vậy, cho cả cây và bắp ngô đi qua.

bóc vỏ áo từ bộ phận tách bắp qua băng chuyền Cặp trục tách bắp được đúc bằng thép có đường chuyển tới, thường được làm bằng tôn dày từ

gân dọc, có thể điều chỉnh được khe hở hai trục để

0,6-0,8 mm, dập thành các rãnh có tiết diện hình tạo ra lực kẹp, kéo thân cây ngô đủ để tách bắp thang, mỗi rãnh tương ứng với một cặp trục bóc khỏi thân cây.

vỏ áo. Bắp ngô trượt theo máng xuống các cặp Bộ phận tách bắp có trục đặt nằm ngang trục bóc vỏ áo.

thường được bố trí chung cho cả bề rộng làm việc Băng chuyền ép bắp ngô có tay ép (Hình 63) của toàn máy. Loại này thường lắp trên máy thu được làm bằng cao su, khi làm việc băng chuyền hoạch ngô trồng không theo hàng (thu hoạch ngô chuyển động các tay ép, ép bắp ngô luôn tỳ sát trên toàn bề mặt).

trục bóc vỏ áo. Độ cứng của tay ép bằng cao su đủ

- Bộ phận làm sạch bắp (bóc vỏ áo) lớn để bắp ngô không bị nảy lên khỏi trục, đồng Bộ phận làm sạch bắp có nhiệm vụ làm sạch thời không cản trở sự xoay tròn của bắp ngô dưới vỏ áo, râu ngô, cấu tạo như Hình 63.

tác động lực của trục cao su lõi thép.

Trục gân xoắn được đúc bằng gang, trên trục có đường gân nổi xoắn. Khi làm việc trục quay theo chiều mũi tên, dưới tác động của gân xoắn vào bắp ngô, kết hợp lực của trục cao su lõi thép làm cho bắp ngô tự quay quanh nó và chuyển động xoắn trượt dọc theo trục xuống dưới.

Trục cao su lõi thép có cấu tạo bên trong là lõi thép, bọc bên ngoài là lớp cao su đúc, trên bề mặt trục cao su đúc có dạng mấu, kích thước các mấu to như hạt ngô, khi trục quay theo chiều mũi tên Hình 63: Sơ đồ cấu tạo bộ phận bóc vỏ áo bắp ngô

các mấu cao su bấu vào vỏ áo của bắp ngô.

1- Máy phân phối bắp ngô; 2- Băng chuyền ép bắp ngô; Lực bấu của mấu cao su lớn hơn lực bấu của 3- Tay ép; 4- Trục gân xoắn; 5- Trục cao su lõi thép; đường gân của trục gân xoắn nên bắp ngô bị xoay 6- Bắp ngô

theo chiều quay của trục.

113

114

https://thuviensach.vn

Lực bấu của trục cao su lõi thép kết hợp lực

- Bộ phận băm nhỏ thân cây ngô già bấu trục gân xoắn đã dứt đứt vỏ áo ngô kéo qua

+ Kiểu dao bắt cứng, cắt có tấm kê khe hở giữa hai trục rơi xuống ruộng.

Trục cao su lõi thép thường được đặt thấp hơn trục gân xoắn để trọng lượng bắp đè nhiều lên trục cao su và tạo ra lực ma sát với trục cao su lớn hơn.

Bắp ngô rơi từ máng xuống nằm dọc giữa hai trục, dưới tác động của tay ép và lực bấu của hai trục. Do tương quan giữa các lực trên vỏ áo, râu ngô bị bứt đứt, bắp ngô chuyển động theo đường xoắn ốc đến cuối trục, bắp ngô đã sạch rơi xuống thùng chứa.

Hình 65: Sơ đồ cấu tạo bộ phận băm nhỏ thân cây ngô 1- Trục tách bắp; 2- Họng thái; 3- Thân cây ngô; 4- Tấm kê; 5- Dao; 6- Giá bắt dao; 7- Cửa thoát sản phẩm; 8- Bầu quạt

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

sau: Khi làm việc, đĩa bắt dao nhận truyền động từ động cơ làm đĩa bắt dao và dao quay. Gốc cây ngô được trục tách bắp đẩy vào liên tục qua họng thái trượt trên tấm kê, bị dao quay chém và hất theo cửa thoát rải xuống ruộng để làm phân hữu cơ.

Đĩa bắt dao đặt trong bầu quạt, ngoài việc cắt Hình 64: Sơ đồ cấu tạo bộ phận làm sạch vỏ áo bắp ngô lưỡi dao còn có tác dụng như cánh quạt tạo gió và 1- Trục gang có hệ số ma sát thấp; cánh hất văng sản phẩm thái theo ống dẫn đi vào 2- Trục lõi thép vỏ cao su có hệ số ma sát cao; rơ moóc kéo theo sau, hoặc thổi sản phẩm đã thái 3- Bắp ngô, 4- Vỏ áo của bắp ngô rải trên mặt ruộng.

115

116

https://thuviensach.vn

Lực bấu của trục cao su lõi thép kết hợp lực

- Bộ phận băm nhỏ thân cây ngô già bấu trục gân xoắn đã dứt đứt vỏ áo ngô kéo qua

+ Kiểu dao bắt cứng, cắt có tấm kê khe hở giữa hai trục rơi xuống ruộng.

Trục cao su lõi thép thường được đặt thấp hơn trục gân xoắn để trọng lượng bắp đè nhiều lên trục cao su và tạo ra lực ma sát với trục cao su lớn hơn.

Bắp ngô rơi từ máng xuống nằm dọc giữa hai trục, dưới tác động của tay ép và lực bấu của hai trục. Do tương quan giữa các lực trên vỏ áo, râu ngô bị bứt đứt, bắp ngô chuyển động theo đường xoắn ốc đến cuối trục, bắp ngô đã sạch rơi xuống thùng chứa.

Hình 65: Sơ đồ cấu tạo bộ phận băm nhỏ thân cây ngô 1- Trục tách bắp; 2- Họng thái; 3- Thân cây ngô; 4- Tấm kê; 5- Dao; 6- Giá bắt dao; 7- Cửa thoát sản phẩm; 8- Bầu quạt

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như

sau: Khi làm việc, đĩa bắt dao nhận truyền động từ động cơ làm đĩa bắt dao và dao quay. Gốc cây ngô được trục tách bắp đẩy vào liên tục qua họng thái trượt trên tấm kê, bị dao quay chém và hất theo cửa thoát rải xuống ruộng để làm phân hữu cơ.

Đĩa bắt dao đặt trong bầu quạt, ngoài việc cắt Hình 64: Sơ đồ cấu tạo bộ phận làm sạch vỏ áo bắp ngô lưỡi dao còn có tác dụng như cánh quạt tạo gió và 1- Trục gang có hệ số ma sát thấp; cánh hất văng sản phẩm thái theo ống dẫn đi vào 2- Trục lõi thép vỏ cao su có hệ số ma sát cao; rơ moóc kéo theo sau, hoặc thổi sản phẩm đã thái 3- Bắp ngô, 4- Vỏ áo của bắp ngô rải trên mặt ruộng.

115

116

https://thuviensach.vn

Việc cắt nhỏ sản phẩm kiểu dao bắt khớp dựa vào lực quán tính; do vậy, số vòng quay trục bắt dao cần phải lớn, đạt từ 800-1.000 vòng/phút.

3. Máy thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2

Hình 66: Sơ đồ cấu tạo bộ phận băm thái thân cây ngô có dao lắp khớp với chốt dao

Hình 67: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô hai hàng 1- Trục tách bắp, 2- Trục quay; 3- Giá lắp dao; TBN-0.2

4- Dao; 5- Gờ; 6- Vỏ che mở được; 7- Vỏ che cố định; 1- Mũi rẽ; 2- Xích gạt; 3- Trục tách bắp; 8- Cửa thoát sản phẩm thái

4- Cơ cấu nâng hạ; 5- Băng tải bắp; 6- Thùng chứa bắp; 7- Phay băm thân cây; 8- Bánh đỡ phay;

+ Một số kiểu băm thái nhỏ thân cây ngô ở

9- Cơ cấu điều chỉnh độ sâu; 10- Khung treo; máy thu hoạch ngô khác có dao lắp khớp với chốt 11- Khung đỡ giữa; 12- Khung treo trước dao. Nguyên lý hoạt động như sau: Cây ngô được

a) Cấu tạo

trục tách bắp quay kéo vào buồng quạt. Trục quạt

- Bộ phận cung cấp cây ngô

quay làm giá bắt dao quay, dao quay gặp gốc cây Mũi rẽ có nhiệm vụ nâng cây ngô ngả đổ lên, ngô, chém đứt thành đoạn nhỏ thổi qua cửa thoát chuyển tiếp cho phần xích tay gạt. Xích tay gạt là xuống ruộng làm phân hữu cơ.

loại xích ống con lăn thông thường có bước xích Bộ phận dao lắp khớp có ưu điểm thoát tải tốt, t = 38,1 mm được tán thêm tay gạt. Khi làm việc sản phẩm thái dập nát nhiều, nhanh thối rữa xích chuyển động, tay gạt chuyển động theo, gạt thành phân hữu cơ.

cây ngô về tới bộ phận tách bắp.

117

118

https://thuviensach.vn

Việc cắt nhỏ sản phẩm kiểu dao bắt khớp dựa vào lực quán tính; do vậy, số vòng quay trục bắt dao cần phải lớn, đạt từ 800-1.000 vòng/phút.

3. Máy thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2

Hình 66: Sơ đồ cấu tạo bộ phận băm thái thân cây ngô có dao lắp khớp với chốt dao

Hình 67: Sơ đồ cấu tạo máy thu hoạch ngô hai hàng 1- Trục tách bắp, 2- Trục quay; 3- Giá lắp dao; TBN-0.2

4- Dao; 5- Gờ; 6- Vỏ che mở được; 7- Vỏ che cố định; 1- Mũi rẽ; 2- Xích gạt; 3- Trục tách bắp; 8- Cửa thoát sản phẩm thái

4- Cơ cấu nâng hạ; 5- Băng tải bắp; 6- Thùng chứa bắp; 7- Phay băm thân cây; 8- Bánh đỡ phay;

+ Một số kiểu băm thái nhỏ thân cây ngô ở

9- Cơ cấu điều chỉnh độ sâu; 10- Khung treo; máy thu hoạch ngô khác có dao lắp khớp với chốt 11- Khung đỡ giữa; 12- Khung treo trước dao. Nguyên lý hoạt động như sau: Cây ngô được

a) Cấu tạo

trục tách bắp quay kéo vào buồng quạt. Trục quạt

- Bộ phận cung cấp cây ngô

quay làm giá bắt dao quay, dao quay gặp gốc cây Mũi rẽ có nhiệm vụ nâng cây ngô ngả đổ lên, ngô, chém đứt thành đoạn nhỏ thổi qua cửa thoát chuyển tiếp cho phần xích tay gạt. Xích tay gạt là xuống ruộng làm phân hữu cơ.

loại xích ống con lăn thông thường có bước xích Bộ phận dao lắp khớp có ưu điểm thoát tải tốt, t = 38,1 mm được tán thêm tay gạt. Khi làm việc sản phẩm thái dập nát nhiều, nhanh thối rữa xích chuyển động, tay gạt chuyển động theo, gạt thành phân hữu cơ.

cây ngô về tới bộ phận tách bắp.

117

118

https://thuviensach.vn

- Bộ phận tách bắp

- Phay băm nhỏ thân cây

Là loại trục cuốn nằm ngang, đặt dọc theo Phay được treo sau máy kéo, loại trục nằm chiều tiến máy gồm ba đoạn: Đoạn hình côn có ngang, có 10 lưỡi phay (dạng móng búa) bắt khớp gân xoắn bước nhỏ để dễ tiếp nhận thân cây với trục phay. Khi làm việc trục phay quay, các ngô. Đoạn hình trụ gân xoắn có bước xoắn lớn là móng búa vơ chém thân cây ngô thành đoạn nhỏ

rải trên mặt ruộng làm phân hữu cơ.

đoạn dài nhất, đoạn làm việc chủ yếu, phần lớn

b) Nguyên lý hoạt động

bắp ngô được tách khỏi thân cây ở đoạn này.

Khi máy liên hợp thu hoạch ngô chuyển động Đoạn hình trụ gân thẳng có kích thước gân lớn về phía trước, bộ phận mũi rẽ nâng cây ngô đổ

hơn, do vậy, khe hở hai gân nhỏ hơn tạo ra lực ngả lên, xích tay gạt gạt cây ngô dồn về phía trục kẹp và kéo cây khỏe hơn, để kéo những cây có tách bắp. Khi cây ngô kẹp vào giữa hai trục tách đường kính nhỏ hơn, tránh gây tắc, kẹt cây, bắp bắp, bị hai trục kẹp kéo xuống, bắp ngô to hơn ở trục cuốn.

không qua được bị bứt đứt rơi vào rãnh băng tải

- Bộ phận vận chuyển bắp ngô ngang rồi chuyển tới băng tải dọc. Băng tải lắp Có công dụng chuyển bắp ngô sau khi tách đổ

xích có mấu kéo bắp ngô đổ vào thùng chứa. Thân vào thùng chứa có cấu tạo dạng băng tải. Vỏ hộp cây ngô chuyển động ra phía sau máy bị phay băng chuyền làm bằng thép lá. Xích tải loại thông cuốn vào băm nhỏ rải trên mặt ruộng.

thường (xích ống con lăn, bước xích t = 19,05 mm), Như vậy, liên hợp máy cùng một lúc thực hiện có lắp thanh cào. Thanh cào chuyển động cùng các công đoạn tách bắp, chuyển bắp đổ vào thùng xích, cào bắp ngô chuyển động theo băng chuyền chứa và băm nhỏ thân cây rải trên ruộng.

c) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

nghiêng đổ vào thùng chứa bắp.

- Thời điểm thu hoạch: Thời điểm thích hợp để

- Thùng chứa bắp

thu hoạch là trước khi ngô chín hoàn toàn từ 3-5

Thùng chứa bắp đặt trên cao phía sau máy, ngày. Khi đó độ ẩm của hạt đạt từ 30-32%. Nếu được làm bằng thép tấm hàn khung tăng cứng, ngô càng chín độ ẩm hạt càng thấp, tỷ lệ hư hại có cửa xả đóng, mở nhờ hệ thống thanh kéo. Khi hạt sẽ thấp.

bắp ngô đầy thùng, người lái điều khiển hệ

Tuy vậy, không để ngô chín quá. Nếu ngô chín thống thanh kéo để mở cửa thùng cho ngô tự

quá tỷ lệ cây đổ sẽ tăng, tỷ lệ bắp bị sót tăng làm động xả xuống.

tăng tỷ lệ hao hụt.

119

120

https://thuviensach.vn

- Bộ phận tách bắp

- Phay băm nhỏ thân cây

Là loại trục cuốn nằm ngang, đặt dọc theo Phay được treo sau máy kéo, loại trục nằm chiều tiến máy gồm ba đoạn: Đoạn hình côn có ngang, có 10 lưỡi phay (dạng móng búa) bắt khớp gân xoắn bước nhỏ để dễ tiếp nhận thân cây với trục phay. Khi làm việc trục phay quay, các ngô. Đoạn hình trụ gân xoắn có bước xoắn lớn là móng búa vơ chém thân cây ngô thành đoạn nhỏ

rải trên mặt ruộng làm phân hữu cơ.

đoạn dài nhất, đoạn làm việc chủ yếu, phần lớn

b) Nguyên lý hoạt động

bắp ngô được tách khỏi thân cây ở đoạn này.

Khi máy liên hợp thu hoạch ngô chuyển động Đoạn hình trụ gân thẳng có kích thước gân lớn về phía trước, bộ phận mũi rẽ nâng cây ngô đổ

hơn, do vậy, khe hở hai gân nhỏ hơn tạo ra lực ngả lên, xích tay gạt gạt cây ngô dồn về phía trục kẹp và kéo cây khỏe hơn, để kéo những cây có tách bắp. Khi cây ngô kẹp vào giữa hai trục tách đường kính nhỏ hơn, tránh gây tắc, kẹt cây, bắp bắp, bị hai trục kẹp kéo xuống, bắp ngô to hơn ở trục cuốn.

không qua được bị bứt đứt rơi vào rãnh băng tải

- Bộ phận vận chuyển bắp ngô ngang rồi chuyển tới băng tải dọc. Băng tải lắp Có công dụng chuyển bắp ngô sau khi tách đổ

xích có mấu kéo bắp ngô đổ vào thùng chứa. Thân vào thùng chứa có cấu tạo dạng băng tải. Vỏ hộp cây ngô chuyển động ra phía sau máy bị phay băng chuyền làm bằng thép lá. Xích tải loại thông cuốn vào băm nhỏ rải trên mặt ruộng.

thường (xích ống con lăn, bước xích t = 19,05 mm), Như vậy, liên hợp máy cùng một lúc thực hiện có lắp thanh cào. Thanh cào chuyển động cùng các công đoạn tách bắp, chuyển bắp đổ vào thùng xích, cào bắp ngô chuyển động theo băng chuyền chứa và băm nhỏ thân cây rải trên ruộng.

c) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

nghiêng đổ vào thùng chứa bắp.

- Thời điểm thu hoạch: Thời điểm thích hợp để

- Thùng chứa bắp

thu hoạch là trước khi ngô chín hoàn toàn từ 3-5

Thùng chứa bắp đặt trên cao phía sau máy, ngày. Khi đó độ ẩm của hạt đạt từ 30-32%. Nếu được làm bằng thép tấm hàn khung tăng cứng, ngô càng chín độ ẩm hạt càng thấp, tỷ lệ hư hại có cửa xả đóng, mở nhờ hệ thống thanh kéo. Khi hạt sẽ thấp.

bắp ngô đầy thùng, người lái điều khiển hệ

Tuy vậy, không để ngô chín quá. Nếu ngô chín thống thanh kéo để mở cửa thùng cho ngô tự

quá tỷ lệ cây đổ sẽ tăng, tỷ lệ bắp bị sót tăng làm động xả xuống.

tăng tỷ lệ hao hụt.

119

120

https://thuviensach.vn

- Chuẩn bị máy: Trước khi đưa máy xuống ruộng cần thực hiện việc kiểm tra bảo dưỡng và điều chỉnh:

+ Kiểm tra động cơ, làm sạch bộ phận tản nhiệt, rửa bình lọc không khí, nạp nhiên liệu vào bình chứa, kiểm tra mức dầu bôi trơn...

+ Kiểm tra xem máy có bị tắc, kẹt không bằng cách: Dùng thanh sắt nhỏ cắm vào ngàm trục các đăng, quay từ 5-10 vòng, quan sát bàn bẻ bắp, băng tải và các bộ phận khác xem có bị tắc, kẹt không. Sau đó tiến hành điều chỉnh máy.

+ Điều chỉnh độ cao bàn bẻ bắp phù hợp độ cao bắp của cây ngô (thường từ 30-40 cm).

+ Điều chỉnh khe hở hai trục tách bắp sao cho khoảng cách hai đỉnh gân của hai trục tách bắp Hình 68: Chuẩn bị ruộng

từ 11-17 mm, tùy đường kính thân cây ngô.

- Thao tác sử dụng: Sau khi đã chuẩn bị xong

+ Điều chỉnh độ căng xích của băng tải chuyển bắp ngô cho phù hợp.

máy và ruộng, tiến hành cho máy làm việc. Trước

+ Điều chỉnh vị trí bánh đỡ của phay để các khi khởi động động cơ phải để cần gài số và cần lưỡi phay băm nhỏ hết thân cây ngô.

điều khiển các bộ phận ở vị trí số 0. Quan sát Sau khi kiểm tra điều chỉnh đúng, tiến hành trước, sau và xung quanh bảo đảm không có người bôi trơn các ổ, siết chặt các ốc.

hay vật cản. Khi động cơ đã hoạt động ổn định, để

- Tổ chức lao động: Khi làm việc trên đồng ga nhỏ gài ly hợp bộ phận bẻ bắp, băng tải rồi cho ruộng cần một người lái máy và một người thu hoạt động, hạ bộ phận băm thân lá cây xuống.

bắp ngô do máy xả xuống, đóng vào bao.

Sau đó cắt ly hợp chính, chọn tốc độ tiến của máy

- Chuẩn bị ruộng: Để máy làm việc an toàn, hợp lý, tăng dần ga để các bộ phận của máy quay hiệu quả, cần kiểm tra, thu dọn các vật cứng trên ở số vòng quay định mức.

đồng ruộng.

Khi làm việc, để máy chạy khoảng 15 m, sau Thu hoạch bằng lao động thủ công ở hai đầu đó kiểm tra lại các chỉ tiêu chất lượng, nếu chưa hàng ngô, mỗi đầu 5 m.

đạt cần điều chỉnh bổ sung.

121

122

https://thuviensach.vn

- Chuẩn bị máy: Trước khi đưa máy xuống ruộng cần thực hiện việc kiểm tra bảo dưỡng và điều chỉnh:

+ Kiểm tra động cơ, làm sạch bộ phận tản nhiệt, rửa bình lọc không khí, nạp nhiên liệu vào bình chứa, kiểm tra mức dầu bôi trơn...

+ Kiểm tra xem máy có bị tắc, kẹt không bằng cách: Dùng thanh sắt nhỏ cắm vào ngàm trục các đăng, quay từ 5-10 vòng, quan sát bàn bẻ bắp, băng tải và các bộ phận khác xem có bị tắc, kẹt không. Sau đó tiến hành điều chỉnh máy.

+ Điều chỉnh độ cao bàn bẻ bắp phù hợp độ cao bắp của cây ngô (thường từ 30-40 cm).

+ Điều chỉnh khe hở hai trục tách bắp sao cho khoảng cách hai đỉnh gân của hai trục tách bắp Hình 68: Chuẩn bị ruộng

từ 11-17 mm, tùy đường kính thân cây ngô.

- Thao tác sử dụng: Sau khi đã chuẩn bị xong

+ Điều chỉnh độ căng xích của băng tải chuyển bắp ngô cho phù hợp.

máy và ruộng, tiến hành cho máy làm việc. Trước

+ Điều chỉnh vị trí bánh đỡ của phay để các khi khởi động động cơ phải để cần gài số và cần lưỡi phay băm nhỏ hết thân cây ngô.

điều khiển các bộ phận ở vị trí số 0. Quan sát Sau khi kiểm tra điều chỉnh đúng, tiến hành trước, sau và xung quanh bảo đảm không có người bôi trơn các ổ, siết chặt các ốc.

hay vật cản. Khi động cơ đã hoạt động ổn định, để

- Tổ chức lao động: Khi làm việc trên đồng ga nhỏ gài ly hợp bộ phận bẻ bắp, băng tải rồi cho ruộng cần một người lái máy và một người thu hoạt động, hạ bộ phận băm thân lá cây xuống.

bắp ngô do máy xả xuống, đóng vào bao.

Sau đó cắt ly hợp chính, chọn tốc độ tiến của máy

- Chuẩn bị ruộng: Để máy làm việc an toàn, hợp lý, tăng dần ga để các bộ phận của máy quay hiệu quả, cần kiểm tra, thu dọn các vật cứng trên ở số vòng quay định mức.

đồng ruộng.

Khi làm việc, để máy chạy khoảng 15 m, sau Thu hoạch bằng lao động thủ công ở hai đầu đó kiểm tra lại các chỉ tiêu chất lượng, nếu chưa hàng ngô, mỗi đầu 5 m.

đạt cần điều chỉnh bổ sung.

121

122

https://thuviensach.vn

Khi làm việc cần lái máy đi thẳng hàng, khi 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên quay vòng máy phải cắt truyền động tới các bộ

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa máy phận cung cấp, cắt, tách bắp... Phương pháp di thu hoạch ngô

động và quay vòng như Hình 69.

Bảng 12

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục,

sửa chữa

Bắp ngô không

- Lực kéo cây không đủ (khe - Chỉnh cho hẹp khe hở hai tách khỏi cây

hở hai trục tách bắp lớn)

trục tách bắp

- Bàn bắp nâng quá cao

- Hạ bàn bắp xuống thấp

Bắp ngô còn sót

- Cây ngô ở ngoài mũi rẽ

- Người sử dụng điều khiển

trên cây

máy cho chuẩn

- Cây ngô bị đổ

- Chăm sóc đúng kỹ thuật

- Ngô để quá chín, bắp rũ xuống

- Thu hoạch đúng thời kỳ

- Ngô thu hoạch còn non

- Đợi khi ngô già mới thu hoạch

- Thu hoạch vào trời mưa

- Đợi trời hết mưa, bắp ngô

Bắp, hạt ngô bị vỡ

(độ ẩm bắp quá cao)

khô hẳn

Hình 69: Phương pháp di chuyển máy thu hoạch ngô

- Máy mới gân trống tách bắp - Mài nhẵn gân trống tách còn sắc

bắp

Các bộ phận băng

- Côn an toàn điều chỉnh - Chỉnh lại côn an toàn

d) Đặc tính kỹ thuật

tải, trống tẽ không không đúng

- Kích thước (dài x rộng x cao): 7,3 x 1,8 x 2,8 m làm việc

- Động lực: máy kéo MTZ-50

5. Công cụ tẽ ngô quay tay

- Khối lượng máy: 1.300 kg

- Năng suất: 0,2-0,3 ha/h

- Khoảng cách hàng thích hợp: 560-800 mm

- Số hàng làm việc: 2

- Chiều cao bẻ bắp: > 400 mm

- Kiểu hàm cắt cây: Móng búa

- Bề rộng băm gốc: 1.400-1.600 mm

- Số búa móng: 10 chiếc

Hình 70: Sơ đồ cấu tạo công cụ tẽ ngô quay tay

- Tỷ lệ hạt vỡ: < 2%

1- Đĩa tẽ; 2- Ổ đỡ; 3- Trục đĩa tẽ ngô; 4- Tay quay; 5- Phễu chứa bắp; 6- Lò xo; 7- Giá cố định; 8- Mũ ốc;

- Tỷ lệ băm đạt yêu cầu: > 90%

9- Bắp ngô; 10- Khung

123

124

https://thuviensach.vn

Khi làm việc cần lái máy đi thẳng hàng, khi 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên quay vòng máy phải cắt truyền động tới các bộ

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa máy phận cung cấp, cắt, tách bắp... Phương pháp di thu hoạch ngô

động và quay vòng như Hình 69.

Bảng 12

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục,

sửa chữa

Bắp ngô không

- Lực kéo cây không đủ (khe - Chỉnh cho hẹp khe hở hai tách khỏi cây

hở hai trục tách bắp lớn)

trục tách bắp

- Bàn bắp nâng quá cao

- Hạ bàn bắp xuống thấp

Bắp ngô còn sót

- Cây ngô ở ngoài mũi rẽ

- Người sử dụng điều khiển

trên cây

máy cho chuẩn

- Cây ngô bị đổ

- Chăm sóc đúng kỹ thuật

- Ngô để quá chín, bắp rũ xuống

- Thu hoạch đúng thời kỳ

- Ngô thu hoạch còn non

- Đợi khi ngô già mới thu hoạch

- Thu hoạch vào trời mưa

- Đợi trời hết mưa, bắp ngô

Bắp, hạt ngô bị vỡ

(độ ẩm bắp quá cao)

khô hẳn

Hình 69: Phương pháp di chuyển máy thu hoạch ngô

- Máy mới gân trống tách bắp - Mài nhẵn gân trống tách còn sắc

bắp

Các bộ phận băng

- Côn an toàn điều chỉnh - Chỉnh lại côn an toàn

d) Đặc tính kỹ thuật

tải, trống tẽ không không đúng

- Kích thước (dài x rộng x cao): 7,3 x 1,8 x 2,8 m làm việc

- Động lực: máy kéo MTZ-50

5. Công cụ tẽ ngô quay tay

- Khối lượng máy: 1.300 kg

- Năng suất: 0,2-0,3 ha/h

- Khoảng cách hàng thích hợp: 560-800 mm

- Số hàng làm việc: 2

- Chiều cao bẻ bắp: > 400 mm

- Kiểu hàm cắt cây: Móng búa

- Bề rộng băm gốc: 1.400-1.600 mm

- Số búa móng: 10 chiếc

Hình 70: Sơ đồ cấu tạo công cụ tẽ ngô quay tay

- Tỷ lệ hạt vỡ: < 2%

1- Đĩa tẽ; 2- Ổ đỡ; 3- Trục đĩa tẽ ngô; 4- Tay quay; 5- Phễu chứa bắp; 6- Lò xo; 7- Giá cố định; 8- Mũ ốc;

- Tỷ lệ băm đạt yêu cầu: > 90%

9- Bắp ngô; 10- Khung

123

124

https://thuviensach.vn

a) Cấu tạo

- Kích thước (dài x rộng x cao): 400 x 400 x Đĩa tẽ được đúc bằng gang, trên mặt đĩa có các 200 mm

mấu, trục đĩa quay quanh ổ đỡ. Tay quay bắt chốt

- Khối lượng: 7,5 kg

với trục đĩa. Ổ đĩa bắt với khung. Phễu chứa bắp

d) Ưu, nhược điểm và phạm vi áp dụng

có dạng hình côn theo hình dạng bắp. Phễu chứa

của công cụ tẽ ngô quay tay

bắp ép bắp ngô sát với đĩa tẽ nhờ lò xo ép. Để tăng Cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng, giá thành rẻ

lực ép ta siết chặt ốc.

nhưng năng suất thấp, cường độ lao động lớn nên

b) Nguyên lý hoạt động

thường dùng để tẽ bắp ngô sau khi đã được phơi Trước khi cho công cụ vận hành cần gá bắt khô có độ ẩm < 20%. Phù hợp với hộ nông dân sản khung với giá cố định chắc chắn.

xuất nhỏ ở vùng trung du, miền núi.

Vận hành: Tay phải quay tay theo chiều 6. Máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

kim đồng hồ. Tay trái thả từng bắp ngô vào miệng phễu (lưu ý đưa đầu nhỏ bắp ngô vào trước phù hợp với thiết kế phễu hình côn có đầu nhỏ ở dưới).

Khi đĩa quay, các răng đĩa chà xát vào bắp ngô bứt hạt ngô ra khỏi bắp. Dưới tác dụng lực của răng đĩa, bắp ngô tự quay quanh mình nó và các hạt trên bắp lần lượt bị tách khỏi bắp rơi xuống dưới.

Nếu hạt còn sót trên bắp, ta siết thêm ốc để

phễu ép bắp ngô mạnh hơn và các hạt ngô được Hình 71: Sơ đồ cấu tạo máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

tẽ hết.

1- Động cơ; 2- Phễu cấp liệu; 3- Trống tẽ; 4- Nắp trống;

c) Đặc tính kỹ thuật

5- Máng trống; 6- Sàng đục lỗ; 7- Quạt làm sạch;

- Năng suất: 60-70 kg hạt/h

8- Cửa ra bẹ và lõi; 9- Cửa ra hạt

- Tỷ lệ sót hạt trên bắp: < 1%

a) Cấu tạo

- Tỷ lệ hư hỏng hạt (vỡ): < 1%

Phần đầu trống tẽ trên chiều dài 400 mm có

- Số người thao tác: 1 người

hai vít xoắn phải, bước vít S = 800 mm, chiều cao 125

126

https://thuviensach.vn

a) Cấu tạo

- Kích thước (dài x rộng x cao): 400 x 400 x Đĩa tẽ được đúc bằng gang, trên mặt đĩa có các 200 mm

mấu, trục đĩa quay quanh ổ đỡ. Tay quay bắt chốt

- Khối lượng: 7,5 kg

với trục đĩa. Ổ đĩa bắt với khung. Phễu chứa bắp

d) Ưu, nhược điểm và phạm vi áp dụng

có dạng hình côn theo hình dạng bắp. Phễu chứa

của công cụ tẽ ngô quay tay

bắp ép bắp ngô sát với đĩa tẽ nhờ lò xo ép. Để tăng Cấu tạo đơn giản, dễ sử dụng, giá thành rẻ

lực ép ta siết chặt ốc.

nhưng năng suất thấp, cường độ lao động lớn nên

b) Nguyên lý hoạt động

thường dùng để tẽ bắp ngô sau khi đã được phơi Trước khi cho công cụ vận hành cần gá bắt khô có độ ẩm < 20%. Phù hợp với hộ nông dân sản khung với giá cố định chắc chắn.

xuất nhỏ ở vùng trung du, miền núi.

Vận hành: Tay phải quay tay theo chiều 6. Máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

kim đồng hồ. Tay trái thả từng bắp ngô vào miệng phễu (lưu ý đưa đầu nhỏ bắp ngô vào trước phù hợp với thiết kế phễu hình côn có đầu nhỏ ở dưới).

Khi đĩa quay, các răng đĩa chà xát vào bắp ngô bứt hạt ngô ra khỏi bắp. Dưới tác dụng lực của răng đĩa, bắp ngô tự quay quanh mình nó và các hạt trên bắp lần lượt bị tách khỏi bắp rơi xuống dưới.

Nếu hạt còn sót trên bắp, ta siết thêm ốc để

phễu ép bắp ngô mạnh hơn và các hạt ngô được Hình 71: Sơ đồ cấu tạo máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

tẽ hết.

1- Động cơ; 2- Phễu cấp liệu; 3- Trống tẽ; 4- Nắp trống;

c) Đặc tính kỹ thuật

5- Máng trống; 6- Sàng đục lỗ; 7- Quạt làm sạch;

- Năng suất: 60-70 kg hạt/h

8- Cửa ra bẹ và lõi; 9- Cửa ra hạt

- Tỷ lệ sót hạt trên bắp: < 1%

a) Cấu tạo

- Tỷ lệ hư hỏng hạt (vỡ): < 1%

Phần đầu trống tẽ trên chiều dài 400 mm có

- Số người thao tác: 1 người

hai vít xoắn phải, bước vít S = 800 mm, chiều cao 125

126

https://thuviensach.vn

vít h = 45 mm. Sau vít đẩy là bốn thanh răng

c) Đặc tính kỹ thuật

ngón, tròn có độ dài 780 mm, được bố trí đối xứng từng cặp một, các răng được chế tạo bằng thép Bảng 13: Đặc tính kỹ thuật máy bóc bẹ, tròn

tẽ hạt ngô BBTH

ϕ14 bắt vào các thanh bằng đai ốc M14. Ở

-2,5

cuối mỗi thanh răng có tấm hất lõi và bẹ ngô.

Bộ phận

Chỉ tiêu kỹ thuật

Thông số

Máng trống được cấu tạo bởi 25 thanh thép Loại trống tẽ

Trụ tròn, vít xoắn + răng ngón

tròn ϕ18, khoảng cách giữa các thanh là 9,5 mm,

- Đường kính vít xoắn (mm)

210

- Đường kính đỉnh răng (mm)

200

tạo thành một cung bán kính 145 mm, bao phía

- Số vòng quay trống tẽ (vg/ph)

1020

dưới trống tẽ góc 220o.

- Khoảng điều chỉnh khe hở (mm)

35-50

Nắp trống được chế tạo bằng thép tấm dày Loại sàng

Sàng phẳng, lỗ tròn

2,5 mm dạng trụ trơn. Ở phía cuối trước phần cửa

- Kích thước (dài x rộng) (mm)

1.369 x 600

Máy tẽ

- Đường kính lỗ sàng (mm)

14

ra lõi có một gân dẫn.

- Tần số dao động (lần/phút)

350

Sàng phẳng một lớp bằng thép dày 0,8 mm,

- Biên độ dao động (mm)

25

khoan lỗ ϕ14. Sàng chuyển động lắc theo cơ cấu Loại quạt

Quạt thổi ly tâm

- Đường kính đỉnh cánh (mm)

300

lệch tâm. Quạt thổi loại ly tâm.

- Số cánh

4

b) Nguyên lý hoạt động

- Số vòng quay (vg/ph)

860

Máy tẽ hạt ngô BBTH-2,5 làm việc theo Kích thước máy (dài x rộng x cao) (mm) 2.500 x 1.150 x 1.400

nguyên lý bóc bẹ, tẽ hạt phân ly dọc trục. Ngô còn Động cơ - Động cơ điện (KW)

5,5-7,7

nguyên bẹ được đưa từ bàn cấp liệu ở cửa vào.

- Động cơ nổ (mã lực)

8-12

Dưới tác động của vít xoắn và răng trống tẽ, bắp 7. Máy tẽ ngô Minh Thành

ngô vừa chuyển động quay quanh mình nó, vừa quay quanh trống và chuyển động tịnh tiến dọc

a) Đặc tính kỹ thuật

theo trục trống.

STT

Chỉ tiêu

Thông số kỹ thuật

Với sự chà xát của răng, máng trống với bẹ, 1

Khối lượng máy (không động cơ) (kg) 600

2

Kích thước máy (mm)

2.750 x 1.100 x 1.800

hạt ngô; dưới áp lực dồn ép do vít xoắn gây nên, 3

Đường kính trống (mm)

480

bẹ và hạt bị bật khỏi bắp ngô. Hạt ngô bị bứt ra 4

Chiều dài trống (mm)

2.000

5

Số vòng quay trống (vg/ph)

550

chui qua máng xuống sàng và được làm sạch nhờ

6

Số vòng quay quạt gió (vg/ph)

1.650

sàng quạt. Bẹ và lõi đẩy dồn về cuối trống bị hất 7

Tần số dao động (lần/phút)

2.750

8

Biên độ dao động (mm)

50

ra ngoài theo cửa ra.

9

Công suất động cơ (mã lực)

18

127

128

https://thuviensach.vn

vít h = 45 mm. Sau vít đẩy là bốn thanh răng

c) Đặc tính kỹ thuật

ngón, tròn có độ dài 780 mm, được bố trí đối xứng từng cặp một, các răng được chế tạo bằng thép Bảng 13: Đặc tính kỹ thuật máy bóc bẹ, tròn

tẽ hạt ngô BBTH

ϕ14 bắt vào các thanh bằng đai ốc M14. Ở

-2,5

cuối mỗi thanh răng có tấm hất lõi và bẹ ngô.

Bộ phận

Chỉ tiêu kỹ thuật

Thông số

Máng trống được cấu tạo bởi 25 thanh thép Loại trống tẽ

Trụ tròn, vít xoắn + răng ngón

tròn ϕ18, khoảng cách giữa các thanh là 9,5 mm,

- Đường kính vít xoắn (mm)

210

- Đường kính đỉnh răng (mm)

200

tạo thành một cung bán kính 145 mm, bao phía

- Số vòng quay trống tẽ (vg/ph)

1020

dưới trống tẽ góc 220o.

- Khoảng điều chỉnh khe hở (mm)

35-50

Nắp trống được chế tạo bằng thép tấm dày Loại sàng

Sàng phẳng, lỗ tròn

2,5 mm dạng trụ trơn. Ở phía cuối trước phần cửa

- Kích thước (dài x rộng) (mm)

1.369 x 600

Máy tẽ

- Đường kính lỗ sàng (mm)

14

ra lõi có một gân dẫn.

- Tần số dao động (lần/phút)

350

Sàng phẳng một lớp bằng thép dày 0,8 mm,

- Biên độ dao động (mm)

25

khoan lỗ ϕ14. Sàng chuyển động lắc theo cơ cấu Loại quạt

Quạt thổi ly tâm

- Đường kính đỉnh cánh (mm)

300

lệch tâm. Quạt thổi loại ly tâm.

- Số cánh

4

b) Nguyên lý hoạt động

- Số vòng quay (vg/ph)

860

Máy tẽ hạt ngô BBTH-2,5 làm việc theo Kích thước máy (dài x rộng x cao) (mm) 2.500 x 1.150 x 1.400

nguyên lý bóc bẹ, tẽ hạt phân ly dọc trục. Ngô còn Động cơ - Động cơ điện (KW)

5,5-7,7

nguyên bẹ được đưa từ bàn cấp liệu ở cửa vào.

- Động cơ nổ (mã lực)

8-12

Dưới tác động của vít xoắn và răng trống tẽ, bắp 7. Máy tẽ ngô Minh Thành

ngô vừa chuyển động quay quanh mình nó, vừa quay quanh trống và chuyển động tịnh tiến dọc

a) Đặc tính kỹ thuật

theo trục trống.

STT

Chỉ tiêu

Thông số kỹ thuật

Với sự chà xát của răng, máng trống với bẹ, 1

Khối lượng máy (không động cơ) (kg) 600

2

Kích thước máy (mm)

2.750 x 1.100 x 1.800

hạt ngô; dưới áp lực dồn ép do vít xoắn gây nên, 3

Đường kính trống (mm)

480

bẹ và hạt bị bật khỏi bắp ngô. Hạt ngô bị bứt ra 4

Chiều dài trống (mm)

2.000

5

Số vòng quay trống (vg/ph)

550

chui qua máng xuống sàng và được làm sạch nhờ

6

Số vòng quay quạt gió (vg/ph)

1.650

sàng quạt. Bẹ và lõi đẩy dồn về cuối trống bị hất 7

Tần số dao động (lần/phút)

2.750

8

Biên độ dao động (mm)

50

ra ngoài theo cửa ra.

9

Công suất động cơ (mã lực)

18

127

128

https://thuviensach.vn

b) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

đường kính bắp ngô trung bình, rồi siết khóa đai Chọn vị trí đặt máy phải có mặt bằng rộng, ốc M14. Nếu trong thực thế chưa đạt, người sử

sạch sẽ, bố trí đặt máy sao cho bụi bẩn không thổi dụng phải điều chỉnh bổ sung.

về phía người sử dụng.

Hình 73: Sơ đồ điều chỉnh độ cao răng tẽ hạt Điều chỉnh sàng lắc: Khi tẽ ngô nguyên bẹ, cần Hình 72: Vị trí đặt máy bóc bẹ, tẽ ngô nâng cao đầu thùng sàng. Khi tẽ ngô đã bóc bẹ, Kiểm tra, điều chỉnh máy bảo đảm đầy đủ các cần hạ thấp đầu thùng sàng để sàng hất lõi ngô bộ phận, chi tiết, nếu thiếu phải bổ sung, hỏng ra ngoài bằng cách điều chỉnh thay đổi độ dài phải sửa chữa hoặc thay thế.

thanh treo sàng.

Kiểm tra các mối nối ghép, nếu lỏng lẻo phải Đối với máy BBTH-2,5, khi tẽ ngô đã bóc bẹ, siết lại ốc, nếu ốc hỏng phải thay mới.

cần lắp thêm tấm hạn chế tiết diện ở cửa ra lõi để

Kiểm tra mức dầu bôi trơn, nhiên liệu, nếu hạt không cuốn theo lõi ra ngoài.

thiếu phải bổ sung đầy đủ để cho máy chạy liên Khi tẽ ngô còn nguyên bẹ, không lắp tấm hạn tục, ít nhất hết một ca.

chế; bẹ và lõi được hắt ra cửa thoát.

Điều chỉnh khe hở đấu răng với máng để tẽ

Điều chỉnh độ căng dây đai: Nếu để đai chùng, hạt không bị sót hoặc làm vỡ hạt, lõi ngô, bằng làm đai bị trượt, dẫn đến trục trống không đủ số

đường kính trung bình của bắp từ 35-45 mm; vòng quay, tẽ hạt sẽ không sạch. Nếu để đai căng Bằng cách nới đai ốc, chỉnh chiều dài răng trống quá, đai tỳ vào đầu trục làm tăng tải gây tổn hao sao cho khe hở đầu răng với máng trống bằng công suất máy.

129

130

https://thuviensach.vn

b) Chuẩn bị máy trước khi sử dụng

đường kính bắp ngô trung bình, rồi siết khóa đai Chọn vị trí đặt máy phải có mặt bằng rộng, ốc M14. Nếu trong thực thế chưa đạt, người sử

sạch sẽ, bố trí đặt máy sao cho bụi bẩn không thổi dụng phải điều chỉnh bổ sung.

về phía người sử dụng.

Hình 73: Sơ đồ điều chỉnh độ cao răng tẽ hạt Điều chỉnh sàng lắc: Khi tẽ ngô nguyên bẹ, cần Hình 72: Vị trí đặt máy bóc bẹ, tẽ ngô nâng cao đầu thùng sàng. Khi tẽ ngô đã bóc bẹ, Kiểm tra, điều chỉnh máy bảo đảm đầy đủ các cần hạ thấp đầu thùng sàng để sàng hất lõi ngô bộ phận, chi tiết, nếu thiếu phải bổ sung, hỏng ra ngoài bằng cách điều chỉnh thay đổi độ dài phải sửa chữa hoặc thay thế.

thanh treo sàng.

Kiểm tra các mối nối ghép, nếu lỏng lẻo phải Đối với máy BBTH-2,5, khi tẽ ngô đã bóc bẹ, siết lại ốc, nếu ốc hỏng phải thay mới.

cần lắp thêm tấm hạn chế tiết diện ở cửa ra lõi để

Kiểm tra mức dầu bôi trơn, nhiên liệu, nếu hạt không cuốn theo lõi ra ngoài.

thiếu phải bổ sung đầy đủ để cho máy chạy liên Khi tẽ ngô còn nguyên bẹ, không lắp tấm hạn tục, ít nhất hết một ca.

chế; bẹ và lõi được hắt ra cửa thoát.

Điều chỉnh khe hở đấu răng với máng để tẽ

Điều chỉnh độ căng dây đai: Nếu để đai chùng, hạt không bị sót hoặc làm vỡ hạt, lõi ngô, bằng làm đai bị trượt, dẫn đến trục trống không đủ số

đường kính trung bình của bắp từ 35-45 mm; vòng quay, tẽ hạt sẽ không sạch. Nếu để đai căng Bằng cách nới đai ốc, chỉnh chiều dài răng trống quá, đai tỳ vào đầu trục làm tăng tải gây tổn hao sao cho khe hở đầu răng với máng trống bằng công suất máy.

129

130

https://thuviensach.vn

Đối với ngô bắp đã bóc bẹ, tay phải gạt liên tục từ 5-7 bắp vào cửa cấp liệu.

Cho bắp vào liên tục sẽ cho chất lượng tẽ tốt và năng suất cao.

đ) Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng

Máy tẽ ngô có thể tẽ được bắp ngô còn vỏ áo và độ ẩm bắp tới 35%, nhưng vốn đầu tư lớn, máy chỉ

dùng khi có điện hoặc động cơ nổ. Vì vậy, có thể

vận dụng cấu tạo này lắp đặt vào máy liên hợp thu hoạch ngô. Máy có năng suất cao, chi phí thấp nên trang bị cho chủ kinh doanh dịch vụ tẽ ngô Hình 74: Vị trí lắp tấm hạn chế trong máy tẽ ngô thuê, hoặc cho chủ trang trại trồng ngô.

c) Khởi động máy

e) An toàn lao động

Đối với động cơ điện, chú ý nếu chiều quay Để bảo đảm an toàn khi sử dụng máy cần chú động cơ ngược phải dừng máy, ngắt cầu dao và đổi ý các điểm sau:

lại dây pha.

- Không được để dây lạt, bao tải hoặc các đồ

Đối với động cơ nổ, trước khi khởi động để tay vật cứng lọt vào trong máy.

ga ở mức trung bình. Khởi động máy cho máy chạy

- Người vận hành máy phải có trang phục không tải từ 1-2 phút để ổn định mới nạp tải.

gọn gàng.

Để máy làm việc bình thường cần có ba người

- Người không có nhiệm vụ không đứng gần phục vụ. Một người thợ cả cho ngô vào máy và máy khi máy đang hoạt động.

điều hành chung, người thứ hai chuyển ngô từ

- Khi máy bị tắc, kẹt, tuột dây đai hoặc sự cố

sàn lên bàn cấp liệu, người thứ ba thu hạt và xử

khác phải tắt máy, sau đó mới được tháo lắp, sửa lý những việc phát sinh khác.

chữa, cân chỉnh.

d) Cách cho ngô bắp vào máy

- Thường xuyên chú ý, quan sát, nếu có sự cố

Đối với ngô bắp nguyên bẹ, người sử dụng phải nhanh chóng tắt máy hoặc ngắt cầu dao điện.

dùng tay phải gạt từ 4-5 bắp từ bàn cấp liệu vào

- Không được móc với máy kéo khi di chuyển phễu nghiêng, bắp tự động lăn vào cửa cấp liệu qua chỗ không bằng phẳng, mặt đường nghiêng.

của trống tẽ.

Khi lên hoặc xuống dốc phải dùng phanh hãm.

131

132

https://thuviensach.vn

Đối với ngô bắp đã bóc bẹ, tay phải gạt liên tục từ 5-7 bắp vào cửa cấp liệu.

Cho bắp vào liên tục sẽ cho chất lượng tẽ tốt và năng suất cao.

đ) Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng

Máy tẽ ngô có thể tẽ được bắp ngô còn vỏ áo và độ ẩm bắp tới 35%, nhưng vốn đầu tư lớn, máy chỉ

dùng khi có điện hoặc động cơ nổ. Vì vậy, có thể

vận dụng cấu tạo này lắp đặt vào máy liên hợp thu hoạch ngô. Máy có năng suất cao, chi phí thấp nên trang bị cho chủ kinh doanh dịch vụ tẽ ngô Hình 74: Vị trí lắp tấm hạn chế trong máy tẽ ngô thuê, hoặc cho chủ trang trại trồng ngô.

c) Khởi động máy

e) An toàn lao động

Đối với động cơ điện, chú ý nếu chiều quay Để bảo đảm an toàn khi sử dụng máy cần chú động cơ ngược phải dừng máy, ngắt cầu dao và đổi ý các điểm sau:

lại dây pha.

- Không được để dây lạt, bao tải hoặc các đồ

Đối với động cơ nổ, trước khi khởi động để tay vật cứng lọt vào trong máy.

ga ở mức trung bình. Khởi động máy cho máy chạy

- Người vận hành máy phải có trang phục không tải từ 1-2 phút để ổn định mới nạp tải.

gọn gàng.

Để máy làm việc bình thường cần có ba người

- Người không có nhiệm vụ không đứng gần phục vụ. Một người thợ cả cho ngô vào máy và máy khi máy đang hoạt động.

điều hành chung, người thứ hai chuyển ngô từ

- Khi máy bị tắc, kẹt, tuột dây đai hoặc sự cố

sàn lên bàn cấp liệu, người thứ ba thu hạt và xử

khác phải tắt máy, sau đó mới được tháo lắp, sửa lý những việc phát sinh khác.

chữa, cân chỉnh.

d) Cách cho ngô bắp vào máy

- Thường xuyên chú ý, quan sát, nếu có sự cố

Đối với ngô bắp nguyên bẹ, người sử dụng phải nhanh chóng tắt máy hoặc ngắt cầu dao điện.

dùng tay phải gạt từ 4-5 bắp từ bàn cấp liệu vào

- Không được móc với máy kéo khi di chuyển phễu nghiêng, bắp tự động lăn vào cửa cấp liệu qua chỗ không bằng phẳng, mặt đường nghiêng.

của trống tẽ.

Khi lên hoặc xuống dốc phải dùng phanh hãm.

131

132

https://thuviensach.vn

Khi di chuyển bằng thuyền phải chú ý đặt máy suất cao, số công lao động thủ công giảm, thời cân, chèn chắc bánh xe.

gian thu hoạch nhanh; song, đòi hỏi độ ẩm bắp ngô thời điểm thu hoạch < 30% (nếu độ ẩm cao II- MÁY THU HOẠCH NGÔ MỘT GIAI ĐOẠN

tỷ lệ hạt ngô bị vỡ tăng); đường sá, đồng ruộng để máy liên hợp di chuyển cần lớn hơn và kỹ

Máy thu hoạch ngô một giai đoạn là máy thu thuật sử dụng, tổ chức quản lý cao hơn. Vì vậy, hoạch ngô lấy bắp, tẽ hạt và băm nhỏ thân cây máy liên hợp được ứng dụng nơi có đồng ruộng ngô để làm phân hữu cơ được thực hiện đồng thời có diện tích lớn, đường sá quy hoạch đúng tiêu trên một máy. Vì vậy, được gọi là máy liên hợp chuẩn, có vốn đầu tư lớn, trình độ sử dụng, tổ

thu hoạch ngô.

chức quản lý tốt.

Hiện nay có hai loại máy liên hợp thu hoạch ngô: loại máy liên hợp thu hoạch ngô theo hàng yêu cầu khâu gieo ngô cũng theo hàng, khoảng cách hàng gieo và hàng máy thu hoạch ngô phải bằng nhau; loại máy liên hợp thu hoạch ngô trên toàn bề mặt, yêu cầu ngô không cần trồng theo hàng, hoặc theo hàng nhưng không nhất thiết phải đều nhau.

Cấu tạo các bộ phận cung cấp cây ngô, bộ phận cắt, bộ phận tách bắp, bộ phận tẽ hạt, làm sạch, Hình 75: Sơ đồ cấu tạo máy liên hợp thu hoạch ngô băm thân cây ngô làm phân hữu cơ có cấu trúc theo hàng

tương tự như ở máy thu hoạch ngô hai giai đoạn.

1- Buồng lái; 2- Động cơ; 3- Bánh lái; 4- Biến tốc; Tuy vậy, tất cả các bộ phận trên được bố trí trên 5- Tiếp nhận; 6- Trục cuốn; 7- Điều khiển trống; một máy có số hàng làm việc lớn, đòi hỏi chất 8- Trống, máng; 9- Quạt; 10- Làm sạch; lượng chế tạo, phối hợp các bộ phận phải có độ

11- Tiếp nhận hạt; 12- Dây chuyền hạt; chính xác cao. Hệ thống truyền động, di động, 13- Thùng chứa; 14- Vít xả; 15 - Bộ phận tẽ; điều khiển sẽ phức tạp hơn.

16- Băng gạt; 17- Băng tiếp nhận Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng của

máy thu hoạch ngô một giai đoạn là cho năng 133

134

https://thuviensach.vn

Khi di chuyển bằng thuyền phải chú ý đặt máy suất cao, số công lao động thủ công giảm, thời cân, chèn chắc bánh xe.

gian thu hoạch nhanh; song, đòi hỏi độ ẩm bắp ngô thời điểm thu hoạch < 30% (nếu độ ẩm cao II- MÁY THU HOẠCH NGÔ MỘT GIAI ĐOẠN

tỷ lệ hạt ngô bị vỡ tăng); đường sá, đồng ruộng để máy liên hợp di chuyển cần lớn hơn và kỹ

Máy thu hoạch ngô một giai đoạn là máy thu thuật sử dụng, tổ chức quản lý cao hơn. Vì vậy, hoạch ngô lấy bắp, tẽ hạt và băm nhỏ thân cây máy liên hợp được ứng dụng nơi có đồng ruộng ngô để làm phân hữu cơ được thực hiện đồng thời có diện tích lớn, đường sá quy hoạch đúng tiêu trên một máy. Vì vậy, được gọi là máy liên hợp chuẩn, có vốn đầu tư lớn, trình độ sử dụng, tổ

thu hoạch ngô.

chức quản lý tốt.

Hiện nay có hai loại máy liên hợp thu hoạch ngô: loại máy liên hợp thu hoạch ngô theo hàng yêu cầu khâu gieo ngô cũng theo hàng, khoảng cách hàng gieo và hàng máy thu hoạch ngô phải bằng nhau; loại máy liên hợp thu hoạch ngô trên toàn bề mặt, yêu cầu ngô không cần trồng theo hàng, hoặc theo hàng nhưng không nhất thiết phải đều nhau.

Cấu tạo các bộ phận cung cấp cây ngô, bộ phận cắt, bộ phận tách bắp, bộ phận tẽ hạt, làm sạch, Hình 75: Sơ đồ cấu tạo máy liên hợp thu hoạch ngô băm thân cây ngô làm phân hữu cơ có cấu trúc theo hàng

tương tự như ở máy thu hoạch ngô hai giai đoạn.

1- Buồng lái; 2- Động cơ; 3- Bánh lái; 4- Biến tốc; Tuy vậy, tất cả các bộ phận trên được bố trí trên 5- Tiếp nhận; 6- Trục cuốn; 7- Điều khiển trống; một máy có số hàng làm việc lớn, đòi hỏi chất 8- Trống, máng; 9- Quạt; 10- Làm sạch; lượng chế tạo, phối hợp các bộ phận phải có độ

11- Tiếp nhận hạt; 12- Dây chuyền hạt; chính xác cao. Hệ thống truyền động, di động, 13- Thùng chứa; 14- Vít xả; 15 - Bộ phận tẽ; điều khiển sẽ phức tạp hơn.

16- Băng gạt; 17- Băng tiếp nhận Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng của

máy thu hoạch ngô một giai đoạn là cho năng 133

134

https://thuviensach.vn

Máy đào gồm ba lưỡi đào, hai lưỡi đào chính và một lưỡi đào phụ, giữa các lưỡi đào có khe hở

để cây cỏ chưa bị cắt thoát qua và không gây hiện tượng ùn đất trên lưỡi đào.

PHẦN III

Cạnh sắc lưỡi đào nghiêng so với phương chuyển động một góc 45o để cắt có trượt, giảm MÁY THU HOẠCH KHOAI

được lực cắt. Khi cạnh sắc lưỡi đào gặp vật dai như sợi nylon, cành cỏ héo, nếu cắt không đứt sẽ

trượt theo cạnh sắc thoát ra sau, không làm ùn I- MÁY ĐÀO KHOAI TÂY

ứ trước lưỡi đào.

A. MÁY ĐÀO KHOAI TÂY KIỂU BĂNG GIŨ

Lưỡi đào nghiêng so với phương nằm ngang một góc 18-20o để khi dải đất củ trượt trên đó 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động sẽ bị uốn, bẻ, làm tơi và chuyển tiếp lên băng giũ chính.

Hình 76: Sơ đồ cấu tạo máy đào khoai tây kiểu băng giũ

1- Máy kéo; 2- Cơ cấu treo; 3- Đĩa xích hình elíp; 4- Lưỡi đào; 5- Băng giũ chính; 6- Băng giũ phụ; 7- Hàng răng gom củ; 8- Củ khoai

a) Cấu tạo

- Lưỡi đào

Hình 77: Cấu tạo lưỡi đào và băng giũ chính Nhiệm vụ là đào ngầm dưới tầng củ, phá vỡ sơ

1- Lưỡi đào; 2- Thành bên; 3- Xích; 4- Mắt xích; bộ liên kết đất với củ.

5- Thanh ngang băng giũ; 6- Hàng răng chống kẹt củ

135

136

https://thuviensach.vn

Máy đào gồm ba lưỡi đào, hai lưỡi đào chính và một lưỡi đào phụ, giữa các lưỡi đào có khe hở

để cây cỏ chưa bị cắt thoát qua và không gây hiện tượng ùn đất trên lưỡi đào.

PHẦN III

Cạnh sắc lưỡi đào nghiêng so với phương chuyển động một góc 45o để cắt có trượt, giảm MÁY THU HOẠCH KHOAI

được lực cắt. Khi cạnh sắc lưỡi đào gặp vật dai như sợi nylon, cành cỏ héo, nếu cắt không đứt sẽ

trượt theo cạnh sắc thoát ra sau, không làm ùn I- MÁY ĐÀO KHOAI TÂY

ứ trước lưỡi đào.

A. MÁY ĐÀO KHOAI TÂY KIỂU BĂNG GIŨ

Lưỡi đào nghiêng so với phương nằm ngang một góc 18-20o để khi dải đất củ trượt trên đó 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động sẽ bị uốn, bẻ, làm tơi và chuyển tiếp lên băng giũ chính.

Hình 76: Sơ đồ cấu tạo máy đào khoai tây kiểu băng giũ

1- Máy kéo; 2- Cơ cấu treo; 3- Đĩa xích hình elíp; 4- Lưỡi đào; 5- Băng giũ chính; 6- Băng giũ phụ; 7- Hàng răng gom củ; 8- Củ khoai

a) Cấu tạo

- Lưỡi đào

Hình 77: Cấu tạo lưỡi đào và băng giũ chính Nhiệm vụ là đào ngầm dưới tầng củ, phá vỡ sơ

1- Lưỡi đào; 2- Thành bên; 3- Xích; 4- Mắt xích; bộ liên kết đất với củ.

5- Thanh ngang băng giũ; 6- Hàng răng chống kẹt củ

135

136

https://thuviensach.vn

Cạnh sau lưỡi đào lắp khớp bằng hàng răng chống kẹt củ, các răng lắp trên cùng một trục và chỉ quay ngược lên trên (không quay được xuống dưới) với góc quay tối đa là 90o.

Khi có hòn đá kẹt vào băng giũ và băng giũ

chuyển động tới khe hở giữa băng giũ và lưỡi đào, dưới tác dụng lực của hòn đá, hàng răng quay ngược lên làm tăng khe hở giữa lưỡi đào và băng giũ để hòn đá thoát ra ngoài. Nếu bị kẹt sẽ

tạo lực chèn ép lên băng giũ, làm biến dạng thanh băng giũ.

Hình 78: Băng giũ chính

Đầu của hàng răng cách thanh băng giũ 4 cm, Băng giũ chính có công dụng tạo lực tác động đủ nhỏ để củ khoai tây nhỏ không lọt qua, khi mạnh vào khối đất củ phá vỡ các tảng đất làm rời răng quay ngược, khe hở lưỡi đào với băng giũ

khỏi củ. Lượng đất được phân ly ở băng giũ chính lên tới 10 cm, đủ để hòn đá có kích thước 10 cm là 60-80%.

thoát qua.

Băng giũ chính đặt tiếp giáp với lưỡi đào củ.

Độ đào sâu của lưỡi chỉnh tối đa 20 cm, với độ

Băng giũ chính là một băng chuyền xích thanh.

sâu đó, lượng đất củ trên băng giũ lên tới 200 kg, Các thanh được làm bằng thép có đường kính nếu chỉnh ở độ sâu lớn hơn, lượng đất lên băng 10 mm. Phần giữa thanh uốn gập lên, hoặc gập giũ nhiều hơn, khó làm tơi đất, khả năng phân ly xuống. Hai thanh liên tiếp thì một thanh gập đất khỏi củ kém, gây quá tải cho băng giũ.

lên, thanh kia gập xuống làm mặt các thanh xích

- Bộ phận phân ly đất

gập ghềnh, khi xích chuyển động, các thanh đập Máy đào khoai tây hiện nay có băng giũ chính vào khối đất củ làm phá vỡ liên kết đất với củ

và băng giũ phụ:

tốt hơn.

Đối với một số máy đào cỡ nhỏ, để giảm khối Nhánh trên băng giũ tựa trên đĩa xích hình lượng, kích thước và công suất, máy chỉ dùng một elíp, đĩa xích lắp tự do trên trục. Răng của đĩa ăn băng giũ chính. Loại này chất lượng phân ly đất khớp với các mắt xích của băng giũ. Khi băng giũ

với củ kém hơn.

chuyển động, đĩa xích quay, tạo lên chuyển động 137

138

https://thuviensach.vn

Cạnh sau lưỡi đào lắp khớp bằng hàng răng chống kẹt củ, các răng lắp trên cùng một trục và chỉ quay ngược lên trên (không quay được xuống dưới) với góc quay tối đa là 90o.

Khi có hòn đá kẹt vào băng giũ và băng giũ

chuyển động tới khe hở giữa băng giũ và lưỡi đào, dưới tác dụng lực của hòn đá, hàng răng quay ngược lên làm tăng khe hở giữa lưỡi đào và băng giũ để hòn đá thoát ra ngoài. Nếu bị kẹt sẽ

tạo lực chèn ép lên băng giũ, làm biến dạng thanh băng giũ.

Hình 78: Băng giũ chính

Đầu của hàng răng cách thanh băng giũ 4 cm, Băng giũ chính có công dụng tạo lực tác động đủ nhỏ để củ khoai tây nhỏ không lọt qua, khi mạnh vào khối đất củ phá vỡ các tảng đất làm rời răng quay ngược, khe hở lưỡi đào với băng giũ

khỏi củ. Lượng đất được phân ly ở băng giũ chính lên tới 10 cm, đủ để hòn đá có kích thước 10 cm là 60-80%.

thoát qua.

Băng giũ chính đặt tiếp giáp với lưỡi đào củ.

Độ đào sâu của lưỡi chỉnh tối đa 20 cm, với độ

Băng giũ chính là một băng chuyền xích thanh.

sâu đó, lượng đất củ trên băng giũ lên tới 200 kg, Các thanh được làm bằng thép có đường kính nếu chỉnh ở độ sâu lớn hơn, lượng đất lên băng 10 mm. Phần giữa thanh uốn gập lên, hoặc gập giũ nhiều hơn, khó làm tơi đất, khả năng phân ly xuống. Hai thanh liên tiếp thì một thanh gập đất khỏi củ kém, gây quá tải cho băng giũ.

lên, thanh kia gập xuống làm mặt các thanh xích

- Bộ phận phân ly đất

gập ghềnh, khi xích chuyển động, các thanh đập Máy đào khoai tây hiện nay có băng giũ chính vào khối đất củ làm phá vỡ liên kết đất với củ

và băng giũ phụ:

tốt hơn.

Đối với một số máy đào cỡ nhỏ, để giảm khối Nhánh trên băng giũ tựa trên đĩa xích hình lượng, kích thước và công suất, máy chỉ dùng một elíp, đĩa xích lắp tự do trên trục. Răng của đĩa ăn băng giũ chính. Loại này chất lượng phân ly đất khớp với các mắt xích của băng giũ. Khi băng giũ

với củ kém hơn.

chuyển động, đĩa xích quay, tạo lên chuyển động 137

138

https://thuviensach.vn

dao động, của nhánh trên băng giũ, nhờ vậy tăng đĩa xích hình elíp nhỏ hơn, do vậy lực giũ, thời cường quá trình phân ly đất khỏi củ.

gian giũ ngắn hơn, củ an toàn hơn.

Tùy theo loại đất ở ruộng khoai nặng hay Hàng răng gom được lắp phía cuối băng giũ

nhẹ, khô hay ẩm, người sử dụng chọn loại đĩa phụ, khoảng cách hai răng liên tiếp nhỏ hơn xích ô van có đường kính khác nhau, đường kính đường kính củ để củ không lọt qua kẽ răng. Hai càng lớn, biên độ dao động càng lớn và khả năng hàng răng nghiêng về phía giữa luống để khi củ

làm tơi đất càng tốt và ngược lại. Tần số dao từ băng giũ phụ rơi xuống trượt theo hàng răng động của máy thu hoạch khoai tây hiện nay dồn gọn vào giữa luống để giảm chi phí nhân công khoảng 10 lần/giây.

nhặt gom củ.

Băng giũ chính đặt nghiêng so với phương nằm

- Những bộ phận phụ trợ

ngang một góc 21o, vận tốc băng giũ là 1,67 m/s

+ Khung máy để gá lắp toàn bộ các bộ phận khi vận tốc tiến của máy là 1,35 m/s. Vận tốc băng của máy.

giũ luôn lớn hơn vận tốc tiến của máy 1,2-1,4 lần Hai bên băng giũ có lắp thành chắn để đất và là để băng giũ kéo dãn và dàn mỏng khối đất củ, củ chuyển động theo chiều dài băng, không đổ ra để dễ làm tơi vỡ chúng và chui qua băng giũ

hai bên thành băng. Phía trước khung lắp bộ

xuống ruộng.

Băng giũ phụ đặt tiếp sau băng giũ chính, phận treo để treo vào máy kéo. Phần dưới khung thấp hơn băng giũ chính để khối đất củ từ băng lắp hai bánh tựa để máy di chuyển và giới hạn độ

giũ chính đổ vào băng giũ phụ.

sâu lưỡi đào củ.

Băng giũ phụ cũng là băng chuyền xích thanh

+ Hệ thống truyền động.

như băng giũ chính. Do khối đất củ đổ xuống Truyền động cho băng giũ nhận từ trục trích băng giũ phụ chỉ còn 20-40% đất, lượng củ vẫn công suất của máy kéo qua trục cát đăng, hộp còn 100% nên các thanh băng giũ dễ tác động trực giảm tốc, cặp truyền xích tới đĩa xích của băng tiếp vào củ. Để an toàn cho củ, lực tác động của giũ. Đĩa xích quay, băng giũ chuyển động thực băng giũ cần nhỏ hơn, cấu trúc thanh cũng cần hiện việc giũ sạch đất khỏi củ.

phù hợp hơn.

Nhánh trên cơ cấu treo có lắp cơ cấu điều Băng giũ phụ có điểm khác với băng giũ chính chỉnh độ sâu đào. Khi vặn vô lăng để thanh nối là ngắn hơn, các thanh trên băng giũ có đường máy kéo với máy đào dài ra, mũi lưỡi đào ngước kính 8 mm, cùng nằm trên mặt phẳng, kích thước lên, độ đào sâu giảm và ngược lại.

139

140

https://thuviensach.vn

dao động, của nhánh trên băng giũ, nhờ vậy tăng đĩa xích hình elíp nhỏ hơn, do vậy lực giũ, thời cường quá trình phân ly đất khỏi củ.

gian giũ ngắn hơn, củ an toàn hơn.

Tùy theo loại đất ở ruộng khoai nặng hay Hàng răng gom được lắp phía cuối băng giũ

nhẹ, khô hay ẩm, người sử dụng chọn loại đĩa phụ, khoảng cách hai răng liên tiếp nhỏ hơn xích ô van có đường kính khác nhau, đường kính đường kính củ để củ không lọt qua kẽ răng. Hai càng lớn, biên độ dao động càng lớn và khả năng hàng răng nghiêng về phía giữa luống để khi củ

làm tơi đất càng tốt và ngược lại. Tần số dao từ băng giũ phụ rơi xuống trượt theo hàng răng động của máy thu hoạch khoai tây hiện nay dồn gọn vào giữa luống để giảm chi phí nhân công khoảng 10 lần/giây.

nhặt gom củ.

Băng giũ chính đặt nghiêng so với phương nằm

- Những bộ phận phụ trợ

ngang một góc 21o, vận tốc băng giũ là 1,67 m/s

+ Khung máy để gá lắp toàn bộ các bộ phận khi vận tốc tiến của máy là 1,35 m/s. Vận tốc băng của máy.

giũ luôn lớn hơn vận tốc tiến của máy 1,2-1,4 lần Hai bên băng giũ có lắp thành chắn để đất và là để băng giũ kéo dãn và dàn mỏng khối đất củ, củ chuyển động theo chiều dài băng, không đổ ra để dễ làm tơi vỡ chúng và chui qua băng giũ

hai bên thành băng. Phía trước khung lắp bộ

xuống ruộng.

Băng giũ phụ đặt tiếp sau băng giũ chính, phận treo để treo vào máy kéo. Phần dưới khung thấp hơn băng giũ chính để khối đất củ từ băng lắp hai bánh tựa để máy di chuyển và giới hạn độ

giũ chính đổ vào băng giũ phụ.

sâu lưỡi đào củ.

Băng giũ phụ cũng là băng chuyền xích thanh

+ Hệ thống truyền động.

như băng giũ chính. Do khối đất củ đổ xuống Truyền động cho băng giũ nhận từ trục trích băng giũ phụ chỉ còn 20-40% đất, lượng củ vẫn công suất của máy kéo qua trục cát đăng, hộp còn 100% nên các thanh băng giũ dễ tác động trực giảm tốc, cặp truyền xích tới đĩa xích của băng tiếp vào củ. Để an toàn cho củ, lực tác động của giũ. Đĩa xích quay, băng giũ chuyển động thực băng giũ cần nhỏ hơn, cấu trúc thanh cũng cần hiện việc giũ sạch đất khỏi củ.

phù hợp hơn.

Nhánh trên cơ cấu treo có lắp cơ cấu điều Băng giũ phụ có điểm khác với băng giũ chính chỉnh độ sâu đào. Khi vặn vô lăng để thanh nối là ngắn hơn, các thanh trên băng giũ có đường máy kéo với máy đào dài ra, mũi lưỡi đào ngước kính 8 mm, cùng nằm trên mặt phẳng, kích thước lên, độ đào sâu giảm và ngược lại.

139

140

https://thuviensach.vn

2. Phạm vi ứng dụng

Phạm vi ứng dụng của máy đào khoai tây kiểu băng giũ:

- Dùng để đào củ khoai tây, khoai lang và cây có củ có cơ lý tính tương đương, phân ly đất khỏi củ và rải củ trên mặt ruộng.

- Đào được hai hàng củ, khoảng cách hàng từ

1-1,2 m

Hình 79: Hệ truyền động và treo máy đào khoai tây

- Độ ẩm đất thời điểm đào trong khoảng từ

1- Lưỡi đào; 2- Thanh dọc cơ cấu treo; 3- Trục cát đăng; 18-25%

4- Cơ cấu điều chỉnh độ sâu đào; 5- Hộp giảm tốc;

- Nguồn động lực: Máy kéo bốn bánh có công 6- Cơ cấu sai tâm; 7- Băng giũ phụ; 8- Băng giũ chính suất 50 mã lực, có hệ thống thủy lực nâng, hạ

b) Nguyên lý hoạt động

máy và cơ cấu treo với máy nông nghiệp.

Khi máy kéo chuyển động, lưỡi đào đào ngầm

- Để làm việc hiệu quả, kích thước đồng ruộng dưới tầng củ, củ và đất bị uốn bẻ, dồn nén trượt cần đủ lớn, chiều dài thửa ruộng tối thiểu là 50 m.

trên lưỡi đào chuyển vào băng giũ chính, do băng giũ chính có tốc độ bằng 1,2-1,4 tốc độ di chuyển B. MÁY ĐÀO KHOAI TÂY KIỂU SÀNG LẮC

máy kéo nên dải đất củ chuyển từ lưỡi đào lên bị

Cấu tạo của máy đào khoai tây kiểu sàng lắc kéo dãn, dàn mỏng.

gồm những bộ phận chính sau:

Dưới tác động mạnh của các thanh băng giũ

Lưỡi đào có hai phần: lưỡi và máng dẫn. Lưỡi được uốn vênh và dao động của băng giũ (do tác được làm bằng thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ

động của đĩa xích hình elíp) đất bị vỡ, rời khỏi củ, cứng và độ bền. Cạnh sắc lưỡi có dạng cong lõm để

chui qua băng giũ, rơi xuống mặt ruộng, phần củ, đất củ dồn vào khu vực giữa lưỡi.

cỏ rác và tảng đất cứng chưa vỡ đổ xuống băng giũ

Máng dẫn nối tiếp phần lưỡi để dẫn đất, củ

phụ. Tại băng giũ phụ, lực giũ nhẹ hơn làm tách lên sàng lắc. Máng dẫn có hai má bên để giữ

hẳn một số đất còn bám vào củ. Củ, cỏ rác và đất không cho đất, củ tràn sang bên. Tất cả đất, củ

tảng không vỡ rơi trượt trên hàng răng nghiêng sau khi lưỡi đào lên phải được dồn vào sàng lắc.

dồn vào giữa luống để người lao động thu gom.

141

142

https://thuviensach.vn

2. Phạm vi ứng dụng

Phạm vi ứng dụng của máy đào khoai tây kiểu băng giũ:

- Dùng để đào củ khoai tây, khoai lang và cây có củ có cơ lý tính tương đương, phân ly đất khỏi củ và rải củ trên mặt ruộng.

- Đào được hai hàng củ, khoảng cách hàng từ

1-1,2 m

Hình 79: Hệ truyền động và treo máy đào khoai tây

- Độ ẩm đất thời điểm đào trong khoảng từ

1- Lưỡi đào; 2- Thanh dọc cơ cấu treo; 3- Trục cát đăng; 18-25%

4- Cơ cấu điều chỉnh độ sâu đào; 5- Hộp giảm tốc;

- Nguồn động lực: Máy kéo bốn bánh có công 6- Cơ cấu sai tâm; 7- Băng giũ phụ; 8- Băng giũ chính suất 50 mã lực, có hệ thống thủy lực nâng, hạ

b) Nguyên lý hoạt động

máy và cơ cấu treo với máy nông nghiệp.

Khi máy kéo chuyển động, lưỡi đào đào ngầm

- Để làm việc hiệu quả, kích thước đồng ruộng dưới tầng củ, củ và đất bị uốn bẻ, dồn nén trượt cần đủ lớn, chiều dài thửa ruộng tối thiểu là 50 m.

trên lưỡi đào chuyển vào băng giũ chính, do băng giũ chính có tốc độ bằng 1,2-1,4 tốc độ di chuyển B. MÁY ĐÀO KHOAI TÂY KIỂU SÀNG LẮC

máy kéo nên dải đất củ chuyển từ lưỡi đào lên bị

Cấu tạo của máy đào khoai tây kiểu sàng lắc kéo dãn, dàn mỏng.

gồm những bộ phận chính sau:

Dưới tác động mạnh của các thanh băng giũ

Lưỡi đào có hai phần: lưỡi và máng dẫn. Lưỡi được uốn vênh và dao động của băng giũ (do tác được làm bằng thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ

động của đĩa xích hình elíp) đất bị vỡ, rời khỏi củ, cứng và độ bền. Cạnh sắc lưỡi có dạng cong lõm để

chui qua băng giũ, rơi xuống mặt ruộng, phần củ, đất củ dồn vào khu vực giữa lưỡi.

cỏ rác và tảng đất cứng chưa vỡ đổ xuống băng giũ

Máng dẫn nối tiếp phần lưỡi để dẫn đất, củ

phụ. Tại băng giũ phụ, lực giũ nhẹ hơn làm tách lên sàng lắc. Máng dẫn có hai má bên để giữ

hẳn một số đất còn bám vào củ. Củ, cỏ rác và đất không cho đất, củ tràn sang bên. Tất cả đất, củ

tảng không vỡ rơi trượt trên hàng răng nghiêng sau khi lưỡi đào lên phải được dồn vào sàng lắc.

dồn vào giữa luống để người lao động thu gom.

141

142

https://thuviensach.vn

Sàng là những thanh thép tiết diện hình tròn có đường kính 10 mm, các thanh được đặt song song theo chiều tiến, khoảng cách hai thanh nhỏ

hơn đường kính củ, khoảng cách thực tế khoảng 4-5 cm. Sàng gồm đáy và thành sàng, đáy sàng để

phân ly đất, thành sàng để đất, củ không tràn sang hai bên.

Sàng được treo bởi bốn thanh treo, hai thanh trước và hai thanh sau. Khi làm việc, sàng nhận được truyền động từ thanh lắc 4 làm sàng dao động quanh một cung. Khối đất củ dao động, đất Hình 80: Sơ đồ cấu tạo máy đào khoai tây kiểu sàng lắc bị vỡ nhỏ, lọt qua sàng, trên mặt sàng còn lại củ.

1- Máy kéo; 2- Cơ cấu treo; 3 - Trục cát đăng; Để đất trượt trên sàng về phía sau, sàng cần 4 - Cơ cấu biên tay quay; 5- Cần lắc; 6- Lưỡi đào; thỏa mãn các điều kiện sau:

7- Sàng lắc; 8- Bánh xe; 9- Thanh treo; 10- Vít chỉnh

- Tốc độ dao động của sàng phải lớn để tạo ra lực gia tốc hất tung đất, củ lên trên. Gia tốc sàng lớn, đất được tung lên càng cao, dịch chuyển đất về phía sau càng nhanh, đất vỡ nhỏ càng nhiều và đất lọt qua sàng càng lớn. Tuy vậy, gia tốc lớn làm máy rung động mạnh, các chi tiết máy mau mòn, dễ hỏng hóc, chi phí năng lượng cao.

- Hiện nay phổ biến góc nâng (góc hợp bởi các thanh sàng với phương nằm ngang) từ 10-12o.

- Tần số lắc 450-650 lần/phút, tốc độ di chuyển vật liệu trên sàng 0,6-1 m/s.

Ngoài bộ phận làm việc, máy còn có các bộ

phận phụ trợ như khung máy để liên kết các bộ

phận máy, bộ phận treo để treo máy với máy kéo, bánh tựa để giới hạn độ đào sâu. Hệ thống truyền Hình 81: Máy đào khoai tây kiểu sàng lắc động truyền năng lượng từ động cơ để sàng lắc.

143

144

https://thuviensach.vn

Sàng là những thanh thép tiết diện hình tròn có đường kính 10 mm, các thanh được đặt song song theo chiều tiến, khoảng cách hai thanh nhỏ

hơn đường kính củ, khoảng cách thực tế khoảng 4-5 cm. Sàng gồm đáy và thành sàng, đáy sàng để

phân ly đất, thành sàng để đất, củ không tràn sang hai bên.

Sàng được treo bởi bốn thanh treo, hai thanh trước và hai thanh sau. Khi làm việc, sàng nhận được truyền động từ thanh lắc 4 làm sàng dao động quanh một cung. Khối đất củ dao động, đất Hình 80: Sơ đồ cấu tạo máy đào khoai tây kiểu sàng lắc bị vỡ nhỏ, lọt qua sàng, trên mặt sàng còn lại củ.

1- Máy kéo; 2- Cơ cấu treo; 3 - Trục cát đăng; Để đất trượt trên sàng về phía sau, sàng cần 4 - Cơ cấu biên tay quay; 5- Cần lắc; 6- Lưỡi đào; thỏa mãn các điều kiện sau:

7- Sàng lắc; 8- Bánh xe; 9- Thanh treo; 10- Vít chỉnh

- Tốc độ dao động của sàng phải lớn để tạo ra lực gia tốc hất tung đất, củ lên trên. Gia tốc sàng lớn, đất được tung lên càng cao, dịch chuyển đất về phía sau càng nhanh, đất vỡ nhỏ càng nhiều và đất lọt qua sàng càng lớn. Tuy vậy, gia tốc lớn làm máy rung động mạnh, các chi tiết máy mau mòn, dễ hỏng hóc, chi phí năng lượng cao.

- Hiện nay phổ biến góc nâng (góc hợp bởi các thanh sàng với phương nằm ngang) từ 10-12o.

- Tần số lắc 450-650 lần/phút, tốc độ di chuyển vật liệu trên sàng 0,6-1 m/s.

Ngoài bộ phận làm việc, máy còn có các bộ

phận phụ trợ như khung máy để liên kết các bộ

phận máy, bộ phận treo để treo máy với máy kéo, bánh tựa để giới hạn độ đào sâu. Hệ thống truyền Hình 81: Máy đào khoai tây kiểu sàng lắc động truyền năng lượng từ động cơ để sàng lắc.

143

144

https://thuviensach.vn

Đa số các máy có lưỡi đào bị động. Một số máy

- Kiểm tra băng giũ (máy băng giũ), sàng lắc lưỡi đào và sàng cùng một khối, khi làm việc cả

(máy sàng lắc): các thanh băng, thanh sàng có lưỡi đào và sàng cùng dao động, như vậy khả năng đầy đủ, không bị biến dạng, khe hở băng giũ, khe làm tơi và phân ly đất tốt hơn, tuy vậy sẽ gây rung hở sàng đúng tiêu chuẩn, nếu không bảo đảm động mạnh, tốn năng lượng và giảm độ bền máy.

phải nắn sửa hoặc thay thế.

c) Kiểm tra hệ thống truyền động

C. CHUẨN BỊ MÁY TRƯỚC KHI SỬ DỤNG

Trục các đăng, cặp bánh răng côn, cặp truyền 1. Kiểm tra tình trạng kỹ thuật của liên xích (máy băng giũ), cơ cấu biên tay quay, cần lắc, hợp máy

các ổ đỡ của cần lắc (máy sàng lắc) phải đủ tiêu chuẩn để máy hoạt động, nếu hư hỏng, quá giới Đưa máy kéo và máy đào củ vào nền phẳng, hạn phải sửa chữa hoặc thay thế.

mặt phẳng nền nằm ngang.

a) Kiểm tra máy kéo

2. Điều chỉnh máy

Máy kéo loại bốn bánh có hệ thống nâng, hạ

- Điều chỉnh độ sâu đào củ bằng cách kê hai thủy lực còn hoạt động tốt, đủ sức nâng máy đào bánh tựa hai bên lên tấm gỗ dày bằng độ đào sâu khi làm việc.

(thường đào sâu 20 cm) chọn tấm gỗ dày 18 cm (vì

- Có cơ cấu treo liên kết vừa với bộ phận treo khi làm việc bánh xe lún vào đất trung bình 2 cm).

của máy đào củ.

Chỉnh chiều dài hai thanh nâng và thanh xiên

- Công suất máy đào băng giũ chọn loại 50 mã trên cơ cấu treo máy kéo sao cho lưỡi đào tỳ sát lực; máy đào sàng lắc chọn loại 30 mã lực.

- Chỉnh khoảng cách vết bánh xe phù hợp với mặt nền rồi siết ốc khóa lại.

luống đào, không để bánh xe đè lên luống làm

- Điều chỉnh độ căng xích băng giũ (máy băng hỏng củ.

giũ), góc nghiêng sàng lắc (máy sàng lắc) theo

- Kiểm tra nhiên liệu, dầu bôi trơn, nước làm đúng tiêu chuẩn.

mát, tình trạng lốp, hệ thống côn, phanh, tay lái...

- Bôi trơn các ổ, các chi tiết chuyển động, siết

b) Kiểm tra máy đào củ

chặt các ốc bắt nối các chi tiết.

- Kiểm tra bộ phận làm việc: Bảo đảm lưỡi đào

- Kiểm tra kết quả điều chỉnh: Đánh cần thủy không bị cùn, mòn, mẻ, cong vênh. Nếu có vấn đề

lực nâng máy lên, hạ máy xuống một vài lần, nếu thì mài, nắn chỉnh sửa lại; nếu quá giới hạn thì sai lệch so với điều chỉnh ban đầu phải tiến hành thay mới.

điều chỉnh bổ sung.

145

146

https://thuviensach.vn

Đa số các máy có lưỡi đào bị động. Một số máy

- Kiểm tra băng giũ (máy băng giũ), sàng lắc lưỡi đào và sàng cùng một khối, khi làm việc cả

(máy sàng lắc): các thanh băng, thanh sàng có lưỡi đào và sàng cùng dao động, như vậy khả năng đầy đủ, không bị biến dạng, khe hở băng giũ, khe làm tơi và phân ly đất tốt hơn, tuy vậy sẽ gây rung hở sàng đúng tiêu chuẩn, nếu không bảo đảm động mạnh, tốn năng lượng và giảm độ bền máy.

phải nắn sửa hoặc thay thế.

c) Kiểm tra hệ thống truyền động

C. CHUẨN BỊ MÁY TRƯỚC KHI SỬ DỤNG

Trục các đăng, cặp bánh răng côn, cặp truyền 1. Kiểm tra tình trạng kỹ thuật của liên xích (máy băng giũ), cơ cấu biên tay quay, cần lắc, hợp máy

các ổ đỡ của cần lắc (máy sàng lắc) phải đủ tiêu chuẩn để máy hoạt động, nếu hư hỏng, quá giới Đưa máy kéo và máy đào củ vào nền phẳng, hạn phải sửa chữa hoặc thay thế.

mặt phẳng nền nằm ngang.

a) Kiểm tra máy kéo

2. Điều chỉnh máy

Máy kéo loại bốn bánh có hệ thống nâng, hạ

- Điều chỉnh độ sâu đào củ bằng cách kê hai thủy lực còn hoạt động tốt, đủ sức nâng máy đào bánh tựa hai bên lên tấm gỗ dày bằng độ đào sâu khi làm việc.

(thường đào sâu 20 cm) chọn tấm gỗ dày 18 cm (vì

- Có cơ cấu treo liên kết vừa với bộ phận treo khi làm việc bánh xe lún vào đất trung bình 2 cm).

của máy đào củ.

Chỉnh chiều dài hai thanh nâng và thanh xiên

- Công suất máy đào băng giũ chọn loại 50 mã trên cơ cấu treo máy kéo sao cho lưỡi đào tỳ sát lực; máy đào sàng lắc chọn loại 30 mã lực.

- Chỉnh khoảng cách vết bánh xe phù hợp với mặt nền rồi siết ốc khóa lại.

luống đào, không để bánh xe đè lên luống làm

- Điều chỉnh độ căng xích băng giũ (máy băng hỏng củ.

giũ), góc nghiêng sàng lắc (máy sàng lắc) theo

- Kiểm tra nhiên liệu, dầu bôi trơn, nước làm đúng tiêu chuẩn.

mát, tình trạng lốp, hệ thống côn, phanh, tay lái...

- Bôi trơn các ổ, các chi tiết chuyển động, siết

b) Kiểm tra máy đào củ

chặt các ốc bắt nối các chi tiết.

- Kiểm tra bộ phận làm việc: Bảo đảm lưỡi đào

- Kiểm tra kết quả điều chỉnh: Đánh cần thủy không bị cùn, mòn, mẻ, cong vênh. Nếu có vấn đề

lực nâng máy lên, hạ máy xuống một vài lần, nếu thì mài, nắn chỉnh sửa lại; nếu quá giới hạn thì sai lệch so với điều chỉnh ban đầu phải tiến hành thay mới.

điều chỉnh bổ sung.

145

146

https://thuviensach.vn

3. Chuẩn bị ruộng Bảng 14

- Kiểm tra khoảng cách luống phù hợp với bề

Biện pháp khắc phục,

rộng làm việc của máy.

Hiện tượng

Nguyên nhân

sửa chữa

- Cắt thân cây, thu gọn để không cản trở việc Hư hỏng củ

- Lưỡi đào không đủ độ sâu

- Chỉnh tăng độ sâu lưỡi đào

di chuyển và đào củ.

- Khe hở băng giũ, sàng lớn hơn - Thay loại băng giũ, sàng có

- Dỡ củ hai đầu bờ bằng lao động thủ công, Tỷ lệ sót cao

khích thước củ

khe hở nhỏ hơn

cách bờ 3 m để máy quay vòng.

- Đất ẩm quá

- Đợi cho ruộng khô hơn

- Kiểm tra độ ẩm đất ruộng nằm trong khoảng

- Đào sâu quá

- Chỉnh lại độ sâu

Băng giũ, sàng bị

18-25%. Hoặc kiểm tra bằng thực tế: Đào một

- Đất ẩm quá

- Đợi đất đúng độ ẩm

kẹt, ùn

nắm đất trên luống củ, nắm vào tay bóp lại, nếu

- Cỏ, thân cây khoai nhiều quá - Dọn sạch cỏ, thân cây khoai bở tơi là tốt nhất; nếu bóp nắm đất thấy đau tay là đất bị khô; bóp nắm đất thấy bết lại là đất bị

II- MÁY PHÂN LOẠI KHOAI TÂY

ẩm. Nếu cho máy làm việc với đất không đúng độ

1. Nhiệm vụ, yêu cầu kỹ thuật ẩm, tỷ lệ hư hỏng và sót củ cao, máy hay bị kẹt, chi phí năng lượng lớn, người sử dụng vất vả.

Máy phân loại khoai tây có nhiệm vụ phân hỗn hợp củ khoai tây thành ba loại: 4. Thử máy trước khi sử dụng

- Loại củ to dùng làm thương phẩm (> 70

Cho máy đào củ khoảng 15 m rồi dừng máy để

gram/củ).

kiểm tra độ sâu, độ thăng bằng,... Nếu không

- Loại củ trung bình để làm giống (40-70

đúng thì điều chỉnh bổ sung đến khi đạt chất gram/củ).

lượng và năng suất, siết chặt các ốc hãm rồi cho

- Loại củ nhỏ làm thức ăn chăn nuôi (< 40

máy tiếp tục làm việc.

gram/củ).

Yêu cầu củ khoai tây sau phân loại: Lượng tạp D. MỘT SỐ HƯ HỎNG THÔNG THƯỜNG,

chất lẫn vào củ < 10%; hư hỏng do tác động cơ học NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC, của máy < 1%.

SỬA CHỮA

Trong thực tế, giống khoai, đất đai, kỹ thuật Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và canh tác từng vùng khác nhau nên kích thước củ

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đào khoai tây cũng khác nhau, do vậy cần điều chỉnh mức phân (Bảng 14).

loại cho phù hợp.

147

148

https://thuviensach.vn

3. Chuẩn bị ruộng Bảng 14

- Kiểm tra khoảng cách luống phù hợp với bề

Biện pháp khắc phục,

rộng làm việc của máy.

Hiện tượng

Nguyên nhân

sửa chữa

- Cắt thân cây, thu gọn để không cản trở việc Hư hỏng củ

- Lưỡi đào không đủ độ sâu

- Chỉnh tăng độ sâu lưỡi đào

di chuyển và đào củ.

- Khe hở băng giũ, sàng lớn hơn - Thay loại băng giũ, sàng có

- Dỡ củ hai đầu bờ bằng lao động thủ công, Tỷ lệ sót cao

khích thước củ

khe hở nhỏ hơn

cách bờ 3 m để máy quay vòng.

- Đất ẩm quá

- Đợi cho ruộng khô hơn

- Kiểm tra độ ẩm đất ruộng nằm trong khoảng

- Đào sâu quá

- Chỉnh lại độ sâu

Băng giũ, sàng bị

18-25%. Hoặc kiểm tra bằng thực tế: Đào một

- Đất ẩm quá

- Đợi đất đúng độ ẩm

kẹt, ùn

nắm đất trên luống củ, nắm vào tay bóp lại, nếu

- Cỏ, thân cây khoai nhiều quá - Dọn sạch cỏ, thân cây khoai bở tơi là tốt nhất; nếu bóp nắm đất thấy đau tay là đất bị khô; bóp nắm đất thấy bết lại là đất bị

II- MÁY PHÂN LOẠI KHOAI TÂY

ẩm. Nếu cho máy làm việc với đất không đúng độ

1. Nhiệm vụ, yêu cầu kỹ thuật ẩm, tỷ lệ hư hỏng và sót củ cao, máy hay bị kẹt, chi phí năng lượng lớn, người sử dụng vất vả.

Máy phân loại khoai tây có nhiệm vụ phân hỗn hợp củ khoai tây thành ba loại: 4. Thử máy trước khi sử dụng

- Loại củ to dùng làm thương phẩm (> 70

Cho máy đào củ khoảng 15 m rồi dừng máy để

gram/củ).

kiểm tra độ sâu, độ thăng bằng,... Nếu không

- Loại củ trung bình để làm giống (40-70

đúng thì điều chỉnh bổ sung đến khi đạt chất gram/củ).

lượng và năng suất, siết chặt các ốc hãm rồi cho

- Loại củ nhỏ làm thức ăn chăn nuôi (< 40

máy tiếp tục làm việc.

gram/củ).

Yêu cầu củ khoai tây sau phân loại: Lượng tạp D. MỘT SỐ HƯ HỎNG THÔNG THƯỜNG,

chất lẫn vào củ < 10%; hư hỏng do tác động cơ học NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC, của máy < 1%.

SỬA CHỮA

Trong thực tế, giống khoai, đất đai, kỹ thuật Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và canh tác từng vùng khác nhau nên kích thước củ

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đào khoai tây cũng khác nhau, do vậy cần điều chỉnh mức phân (Bảng 14).

loại cho phù hợp.

147

148

https://thuviensach.vn

2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động một số

cánh dẫn đổ về phía bên trái băng chuyền vào máy phân loại khoai tây

thùng chứa.

a) Máy phân loại khoai tây kiểu sàng

Những củ lọt qua sàng giữ củ trung bình

- Cấu tạo

xuống sàng dây có kích thước đủ nhỏ chỉ để tạp Máy phân loại khoai tây kiểu sàng có sơ đồ

chất lọt qua, củ nhỏ trượt trên sàng dây sang phía cấu tạo như Hình 82.

trái của sàng, đổ vào hộc chứa.

- Truyền động cho hệ thống sàng Các sàng nhận truyền động từ động cơ điện (hoặc động cơ nổ) tới cơ cấu truyền động cho sàng, tới sàng, sàng chuyển động lắc qua lại nhờ thanh treo sàng để củ lăn trượt trên sàng. Củ nhỏ chui qua lỗ sàng.

Phân loại bằng sàng dựa theo kích thước dài, rộng, dày của củ nên tốt nhất dùng sàng lỗ vuông được đan dạng lưới.

Hình 82: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu sàng

b) Máy phân loại khoai tây kiểu trống

1- Hộc chứa củ; 2- Băng chuyền nâng củ;

- Cấu tạo

3- Sàng tách củ lớn; 4- Sàng tách củ trung bình; Máy phân loại khoai tây kiểu trống có cấu tạo 5- Sàng dây; 6- Băng chuyền củ; 7- Thanh treo sàng; như Hình 83.

8- Khung; 9- Bánh xe; 10- Cơ cấu truyền động cho sàng

- Nguyên lý hoạt động

Người vận hành máy đổ hỗn hợp củ vào hộc, củ được băng chuyền nâng chuyển đổ vào sàng tách củ lớn, giữ lại củ to trên mặt sàng, củ nhỏ và trung bình lọt qua sàng, xuống sàng tách củ trung bình. Củ to trượt trên sàng tách củ lớn theo vách dẫn đổ về phía phải băng chuyền củ. Băng chuyền củ có vách ngăn ở giữa, nửa bên phải dẫn củ to, nửa bên trái dẫn củ trung bình vào thùng chứa.

Hình 83: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu trống Những củ nhỏ và trung bình lọt qua sàng giữ

1- Máng tiếp nhận; 2- Bánh xe nâng củ; củ lớn xuống sàng, giữ củ trung bình trượt theo 3- Trống phân loại; 4- Băng chuyền củ; 5- Bánh xe 149

150

https://thuviensach.vn

2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động một số

cánh dẫn đổ về phía bên trái băng chuyền vào máy phân loại khoai tây

thùng chứa.

a) Máy phân loại khoai tây kiểu sàng

Những củ lọt qua sàng giữ củ trung bình

- Cấu tạo

xuống sàng dây có kích thước đủ nhỏ chỉ để tạp Máy phân loại khoai tây kiểu sàng có sơ đồ

chất lọt qua, củ nhỏ trượt trên sàng dây sang phía cấu tạo như Hình 82.

trái của sàng, đổ vào hộc chứa.

- Truyền động cho hệ thống sàng Các sàng nhận truyền động từ động cơ điện (hoặc động cơ nổ) tới cơ cấu truyền động cho sàng, tới sàng, sàng chuyển động lắc qua lại nhờ thanh treo sàng để củ lăn trượt trên sàng. Củ nhỏ chui qua lỗ sàng.

Phân loại bằng sàng dựa theo kích thước dài, rộng, dày của củ nên tốt nhất dùng sàng lỗ vuông được đan dạng lưới.

Hình 82: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu sàng

b) Máy phân loại khoai tây kiểu trống

1- Hộc chứa củ; 2- Băng chuyền nâng củ;

- Cấu tạo

3- Sàng tách củ lớn; 4- Sàng tách củ trung bình; Máy phân loại khoai tây kiểu trống có cấu tạo 5- Sàng dây; 6- Băng chuyền củ; 7- Thanh treo sàng; như Hình 83.

8- Khung; 9- Bánh xe; 10- Cơ cấu truyền động cho sàng

- Nguyên lý hoạt động

Người vận hành máy đổ hỗn hợp củ vào hộc, củ được băng chuyền nâng chuyển đổ vào sàng tách củ lớn, giữ lại củ to trên mặt sàng, củ nhỏ và trung bình lọt qua sàng, xuống sàng tách củ trung bình. Củ to trượt trên sàng tách củ lớn theo vách dẫn đổ về phía phải băng chuyền củ. Băng chuyền củ có vách ngăn ở giữa, nửa bên phải dẫn củ to, nửa bên trái dẫn củ trung bình vào thùng chứa.

Hình 83: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu trống Những củ nhỏ và trung bình lọt qua sàng giữ

1- Máng tiếp nhận; 2- Bánh xe nâng củ; củ lớn xuống sàng, giữ củ trung bình trượt theo 3- Trống phân loại; 4- Băng chuyền củ; 5- Bánh xe 149

150

https://thuviensach.vn

- Nguyên lý hoạt động

1- Hộc chứa; 2- Băng chuyền nâng củ; Hỗn hợp củ được đổ vào máng tiếp nhận, củ

3- Con lăn tách tạp chất; 4- Con lăn tách củ nhỏ; chảy vào bánh xe nâng củ. Bánh xe nâng củ có các 5- Con lăn tách củ trung bình; 6- Con lăn tách củ lớn; 7- Băng chuyền củ trung bình; 8- Băng chuyền củ nhỏ; cánh nâng đưa củ lên cao. Khi độ nghiêng của cánh 9- Khung; 10- Bánh xe

đủ lớn, củ trượt theo cánh đổ vào trống phân loại.

Trống phân loại là loại sàng đan lỗ vuông,

- Nguyên lý hoạt động

nửa phía trên trống có kích thước lỗ vuông nhỏ, Củ đổ vào hộc chứa, được băng chuyền nâng củ

đủ để củ nhỏ lọt qua xuống thùng chứa. Củ to và đổ vào hệ thống con lăn tách tạp chất. Khe hở

trung bình không lọt qua nửa sàng trên, dịch giữa các con lăn đủ nhỏ chỉ để tạp chất chui qua.

chuyển xuống nửa sàng dưới.

Toàn bộ củ được chuyển sang cụm con lăn tách củ

Tại nửa sàng dưới, kích thước lỗ sàng lớn hơn, nhỏ, khe hở kích thước con lăn đủ nhỏ để củ nhỏ

đủ để củ trung bình lọt qua, theo vách ngăn lọt qua rơi xuống băng chuyền củ nhỏ. Băng xuống bên trái băng chuyền vào thùng chứa.

chuyền này quay đưa củ nhỏ vào thùng chứa, củ

Củ to không lọt qua trống sàng chảy đến cuối to và trung bình không lọt qua chuyển sang hệ

trống, đổ vào phía phải băng chuyền theo vách thống con lăn tách củ trung bình có khe hở đủ lớn ngăn vào thùng chứa củ to.

để củ trung bình chui qua, xuống băng chuyền củ

c) Máy phân loại khoai tây kiểu con lăn

trung bình tới thùng chứa. Củ to không qua,

- Cấu tạo

chuyển tới băng chuyền đến thùng chứa củ to.

Máy phân loại khoai tây kiểu con lăn có cấu Phân loại khoai tây trên mặt con lăn có độ

tạo như Hình 84.

chính xác cao, tuy vậy cũng có hạn chế do đất bám trên củ dính vào con lăn làm thay đổi khe hở

giữa các con lăn, làm giảm độ chính xác khi phân loại. Để khắc phục hiện tượng này các máy phân loại có thêm hệ thống làm sạch.

Hình 84: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu con lăn 151

152

https://thuviensach.vn

- Nguyên lý hoạt động

1- Hộc chứa; 2- Băng chuyền nâng củ; Hỗn hợp củ được đổ vào máng tiếp nhận, củ

3- Con lăn tách tạp chất; 4- Con lăn tách củ nhỏ; chảy vào bánh xe nâng củ. Bánh xe nâng củ có các 5- Con lăn tách củ trung bình; 6- Con lăn tách củ lớn; 7- Băng chuyền củ trung bình; 8- Băng chuyền củ nhỏ; cánh nâng đưa củ lên cao. Khi độ nghiêng của cánh 9- Khung; 10- Bánh xe

đủ lớn, củ trượt theo cánh đổ vào trống phân loại.

Trống phân loại là loại sàng đan lỗ vuông,

- Nguyên lý hoạt động

nửa phía trên trống có kích thước lỗ vuông nhỏ, Củ đổ vào hộc chứa, được băng chuyền nâng củ

đủ để củ nhỏ lọt qua xuống thùng chứa. Củ to và đổ vào hệ thống con lăn tách tạp chất. Khe hở

trung bình không lọt qua nửa sàng trên, dịch giữa các con lăn đủ nhỏ chỉ để tạp chất chui qua.

chuyển xuống nửa sàng dưới.

Toàn bộ củ được chuyển sang cụm con lăn tách củ

Tại nửa sàng dưới, kích thước lỗ sàng lớn hơn, nhỏ, khe hở kích thước con lăn đủ nhỏ để củ nhỏ

đủ để củ trung bình lọt qua, theo vách ngăn lọt qua rơi xuống băng chuyền củ nhỏ. Băng xuống bên trái băng chuyền vào thùng chứa.

chuyền này quay đưa củ nhỏ vào thùng chứa, củ

Củ to không lọt qua trống sàng chảy đến cuối to và trung bình không lọt qua chuyển sang hệ

trống, đổ vào phía phải băng chuyền theo vách thống con lăn tách củ trung bình có khe hở đủ lớn ngăn vào thùng chứa củ to.

để củ trung bình chui qua, xuống băng chuyền củ

c) Máy phân loại khoai tây kiểu con lăn

trung bình tới thùng chứa. Củ to không qua,

- Cấu tạo

chuyển tới băng chuyền đến thùng chứa củ to.

Máy phân loại khoai tây kiểu con lăn có cấu Phân loại khoai tây trên mặt con lăn có độ

tạo như Hình 84.

chính xác cao, tuy vậy cũng có hạn chế do đất bám trên củ dính vào con lăn làm thay đổi khe hở

giữa các con lăn, làm giảm độ chính xác khi phân loại. Để khắc phục hiện tượng này các máy phân loại có thêm hệ thống làm sạch.

Hình 84: Sơ đồ cấu tạo máy phân loại khoai tây kiểu con lăn 151

152

https://thuviensach.vn

PHẦN IV

MÁY THU HOẠCH SẮN

I- MÁY LIÊN HỢP CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

VÀ ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

Hình 85: Sơ đồ cấu tạo máy liên hợp cắt nghiền Máy liên hợp cắt nghiền thân cây sắn và đào thân cây sắn và đào nhổ củ sắn

nhổ củ sắn có nhiệm vụ cắt nghiền thân, lá sắn 1- Máy kéo; 2- Động cơ thủy lực; 3- Máng gom cây; rải trên ruộng để làm phân hữu cơ và đào nhổ củ

4- Răng trống nghiền; 5- Máng nghiền; 6- Đĩa bắt dao; sắn rải trên mặt ruộng.

7- Dao chuyển động; 8- Dao cố định; 9- Cơ cấu treo; 10- Lưỡi đào củ sắn; 11- Dây đai hình thang; Máy liên hợp gồm hai máy chính: máy cắt 12- Cụm bánh căng đai; 13- Động cơ thủy lực; nghiền thân cây sắn già và máy đào nhổ củ sắn.

14- Ống dẫn dầu thủy lực; 15- Tay co điều chỉnh góc Nguyên lý hoạt động của máy liên hợp như sau: nghiêng cụm đai; 18- Củ sắn

Khi làm việc, máy cắt nghiền thân cây sắn đi trước, cắt cây sắn để lại còn chiều cao gốc từ

II- MÁY CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

25-30 cm; thân cây sắn dồn vào máy, được nghiền, băm nhỏ rải trên mặt ruộng làm phân 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động hữu cơ.

Máy cắt nghiền thân cây sắn gồm các bộ phận Máy đào nhổ củ sắn đi sau máy kéo, có nhiệm vụ đào ngầm dưới tầng củ, làm long củ khỏi đất, làm việc chính sau: Bộ phận gom cây sắn, bộ phận đồng thời dùng đai kẹp gốc sắn nhổ củ sắn nhấc cắt gốc cây và bộ phận nghiền, băm nhỏ thân lá lên rồi thả xuống mặt ruộng.

cây sắn.

153

154

https://thuviensach.vn

PHẦN IV

MÁY THU HOẠCH SẮN

I- MÁY LIÊN HỢP CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

VÀ ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

Hình 85: Sơ đồ cấu tạo máy liên hợp cắt nghiền Máy liên hợp cắt nghiền thân cây sắn và đào thân cây sắn và đào nhổ củ sắn

nhổ củ sắn có nhiệm vụ cắt nghiền thân, lá sắn 1- Máy kéo; 2- Động cơ thủy lực; 3- Máng gom cây; rải trên ruộng để làm phân hữu cơ và đào nhổ củ

4- Răng trống nghiền; 5- Máng nghiền; 6- Đĩa bắt dao; sắn rải trên mặt ruộng.

7- Dao chuyển động; 8- Dao cố định; 9- Cơ cấu treo; 10- Lưỡi đào củ sắn; 11- Dây đai hình thang; Máy liên hợp gồm hai máy chính: máy cắt 12- Cụm bánh căng đai; 13- Động cơ thủy lực; nghiền thân cây sắn già và máy đào nhổ củ sắn.

14- Ống dẫn dầu thủy lực; 15- Tay co điều chỉnh góc Nguyên lý hoạt động của máy liên hợp như sau: nghiêng cụm đai; 18- Củ sắn

Khi làm việc, máy cắt nghiền thân cây sắn đi trước, cắt cây sắn để lại còn chiều cao gốc từ

II- MÁY CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

25-30 cm; thân cây sắn dồn vào máy, được nghiền, băm nhỏ rải trên mặt ruộng làm phân 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động hữu cơ.

Máy cắt nghiền thân cây sắn gồm các bộ phận Máy đào nhổ củ sắn đi sau máy kéo, có nhiệm vụ đào ngầm dưới tầng củ, làm long củ khỏi đất, làm việc chính sau: Bộ phận gom cây sắn, bộ phận đồng thời dùng đai kẹp gốc sắn nhổ củ sắn nhấc cắt gốc cây và bộ phận nghiền, băm nhỏ thân lá lên rồi thả xuống mặt ruộng.

cây sắn.

153

154

https://thuviensach.vn

được hàn liên kết với nhau bởi các thanh dọc để

tăng độ cứng.

Hình 87: Bộ phận gom cây sắn

1- Tay gom; 2- Cây sắn; 3- Trống cắt nghiền Hai hàng tay gom bên phải, bên trái dang rộng, Hình 86: Sơ đồ cấu tạo máy cắt nghiền thân cây sắn khoảng cách hai đầu ngón dài nhất là 1.000 mm đủ

1- Máy kéo; 2- Động cơ thủy lực; 3- Máng gom cây; để gom hết cành lá và cây đổ nghiêng. Phương 4- Răng trống nghiền; 5- Máng nghiền; 6- Đĩa bắt dao; của ngón gom hợp với phương chuyển động của 7- Dao chuyển động; 8- Dao cố định; máy một góc 30o để cây sắn dễ dàng trượt theo 9- Cơ cấu treo với máy kéo

ngón gom dồn vào khe hẹp.

a) Bộ phận gom cây sắn

Các ngón gom được làm bằng thép ống tròn, Nhiệm vụ là gom cây sắn đổ ngả, cành nhánh ưu điểm là nhẹ, cứng, rẻ tiền và được bắt chắc vào tỏa rộng gọn vào khe hẹp để thực hiện việc cắt khung bởi các bu lông.

nghiền thân cây sắn.

b) Bộ phận dao cắt gốc sắn

Bộ phận này có bốn ngón gom cây sắn, ngón Công dụng là cắt gốc sắn cách mặt đất 25-30 cm.

trên dài hơn ngón dưới, vì cành tán cây sắn Thân cây sắn sau khi cắt được đưa vào bộ phận phần trên phát triển rộng hơn. Các ngón gom nghiền băm nhỏ để làm phân hữu cơ.

155

156

https://thuviensach.vn

được hàn liên kết với nhau bởi các thanh dọc để

tăng độ cứng.

Hình 87: Bộ phận gom cây sắn

1- Tay gom; 2- Cây sắn; 3- Trống cắt nghiền Hai hàng tay gom bên phải, bên trái dang rộng, Hình 86: Sơ đồ cấu tạo máy cắt nghiền thân cây sắn khoảng cách hai đầu ngón dài nhất là 1.000 mm đủ

1- Máy kéo; 2- Động cơ thủy lực; 3- Máng gom cây; để gom hết cành lá và cây đổ nghiêng. Phương 4- Răng trống nghiền; 5- Máng nghiền; 6- Đĩa bắt dao; của ngón gom hợp với phương chuyển động của 7- Dao chuyển động; 8- Dao cố định; máy một góc 30o để cây sắn dễ dàng trượt theo 9- Cơ cấu treo với máy kéo

ngón gom dồn vào khe hẹp.

a) Bộ phận gom cây sắn

Các ngón gom được làm bằng thép ống tròn, Nhiệm vụ là gom cây sắn đổ ngả, cành nhánh ưu điểm là nhẹ, cứng, rẻ tiền và được bắt chắc vào tỏa rộng gọn vào khe hẹp để thực hiện việc cắt khung bởi các bu lông.

nghiền thân cây sắn.

b) Bộ phận dao cắt gốc sắn

Bộ phận này có bốn ngón gom cây sắn, ngón Công dụng là cắt gốc sắn cách mặt đất 25-30 cm.

trên dài hơn ngón dưới, vì cành tán cây sắn Thân cây sắn sau khi cắt được đưa vào bộ phận phần trên phát triển rộng hơn. Các ngón gom nghiền băm nhỏ để làm phân hữu cơ.

155

156

https://thuviensach.vn

hình tam giác, loại bu lông M12, có đủ cả đệm phẳng, đệm vênh, một ốc siết chặt, một ốc hãm.

- Tấm kê làm bằng thép tốt, mài sắc cạnh, chắc cứng, bắt chắc vào khung máy. Để cắt cây sắn không bị nhay, điều chỉnh khe hở giữa dao và tấm kê một khoảng 2-3 mm bằng cách thêm hoặc bớt đệm giữa tấm kê với khung máy.

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như sau:

Khi máy tiến về phía trước, tấm kê tiến sát vào gốc sắn, dao quay ép cây sắn vào tấm kê rồi cắt đứt.

Bộ phận dao cắt quay cùng trống băm. Trống băm có khối lượng khoảng 100 kg, quay tốc độ

Hình 88: Cụm dao cắt gốc sắn

300-400 vòng/phút, tạo ra lực quán tính lớn để dễ

1- Dao; 2- Đĩa bắt dao; 3- Bu lông bắt dao; 4- Moay ơ; dàng cắt đứt gốc sắn.

5- Đầu trục; 6- Tấm kê; 7- Khung máy; 8- Vòng bi côn

c) Cụm nghiền cắt nhỏ thân cây sắn

Yêu cầu bộ phận này phải cắt gốc sắn không

đồng thời

bị dập, tạo điều kiện tốt cho bộ phận nhổ gốc, củ

tiếp sau thuận lợi. Để đạt yêu cầu trên, thường dùng bộ phận cắt là loại dao băm trấu, có đế tựa.

- Dao có bản to, dày, dạng cong như lưỡi liềm, cạnh sắc có băm trấu được chế tạo bằng thép tốt, băm trấu to, tôi luyện kỹ để khi cắt gốc sắn không bị cong, mẻ và tuổi thọ bền lâu.

- Đĩa bắt dao bằng thép tấm dày 8 mm, cắt thành hình tròn. Tâm đĩa khoan lỗ bằng đường kính ngoài moay ơ. Đĩa bắt dao hàn chắc với moay ơ

và moay ơ bắt then với trục.

Hình 89: Cụm nghiền cắt nhỏ thân cây sắn đồng thời 1- Moay ơ; 2- Đĩa bắt dao; 3- Đĩa gá vành nghiền;

- Bu lông để bắt dao chắc vào đĩa không tự

4- Vành nghiền; 5- Vành răng nghiền; 6- Dao quay; tháo khi làm việc, chọn ba bu lông bắt theo sơ đồ

7- Dao cố định; 8- Mảng răng nghiền cố định 157

158

https://thuviensach.vn

hình tam giác, loại bu lông M12, có đủ cả đệm phẳng, đệm vênh, một ốc siết chặt, một ốc hãm.

- Tấm kê làm bằng thép tốt, mài sắc cạnh, chắc cứng, bắt chắc vào khung máy. Để cắt cây sắn không bị nhay, điều chỉnh khe hở giữa dao và tấm kê một khoảng 2-3 mm bằng cách thêm hoặc bớt đệm giữa tấm kê với khung máy.

Nguyên lý hoạt động của bộ phận này như sau:

Khi máy tiến về phía trước, tấm kê tiến sát vào gốc sắn, dao quay ép cây sắn vào tấm kê rồi cắt đứt.

Bộ phận dao cắt quay cùng trống băm. Trống băm có khối lượng khoảng 100 kg, quay tốc độ

Hình 88: Cụm dao cắt gốc sắn

300-400 vòng/phút, tạo ra lực quán tính lớn để dễ

1- Dao; 2- Đĩa bắt dao; 3- Bu lông bắt dao; 4- Moay ơ; dàng cắt đứt gốc sắn.

5- Đầu trục; 6- Tấm kê; 7- Khung máy; 8- Vòng bi côn

c) Cụm nghiền cắt nhỏ thân cây sắn

Yêu cầu bộ phận này phải cắt gốc sắn không

đồng thời

bị dập, tạo điều kiện tốt cho bộ phận nhổ gốc, củ

tiếp sau thuận lợi. Để đạt yêu cầu trên, thường dùng bộ phận cắt là loại dao băm trấu, có đế tựa.

- Dao có bản to, dày, dạng cong như lưỡi liềm, cạnh sắc có băm trấu được chế tạo bằng thép tốt, băm trấu to, tôi luyện kỹ để khi cắt gốc sắn không bị cong, mẻ và tuổi thọ bền lâu.

- Đĩa bắt dao bằng thép tấm dày 8 mm, cắt thành hình tròn. Tâm đĩa khoan lỗ bằng đường kính ngoài moay ơ. Đĩa bắt dao hàn chắc với moay ơ

và moay ơ bắt then với trục.

Hình 89: Cụm nghiền cắt nhỏ thân cây sắn đồng thời 1- Moay ơ; 2- Đĩa bắt dao; 3- Đĩa gá vành nghiền;

- Bu lông để bắt dao chắc vào đĩa không tự

4- Vành nghiền; 5- Vành răng nghiền; 6- Dao quay; tháo khi làm việc, chọn ba bu lông bắt theo sơ đồ

7- Dao cố định; 8- Mảng răng nghiền cố định 157

158

https://thuviensach.vn

Công dụng của bộ phận này là nghiền, cắt nhỏ

Mảng răng nghiền được chế tạo bằng thép tốt, thân cây sắn để vi khuẩn dễ thâm nhập làm thối tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền, được lắp rữa tạo thành phân hữu cơ và làm xốp đất.

chặt vào khung bằng bu lông rồi hãm chặt. Khi Cụm nghiền cắt chia thành hai cụm nhỏ là mảng răng nghiền mòn, tháo mảng răng nghiền cụm nghiền và cụm cắt.

khỏi khung để sửa chữa hoặc thay mới.

- Cụm nghiền có vành răng nghiền làm bằng Cụm nghiền thực hiện nghiền nát thân cây thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền.

sắn theo nguyên tắc cắt nghiền, phù hợp với đối Vành răng nghiền có kích thước: rộng 30 mm, dày tượng cây sắn là cây có sợi thớ. Nguyên tắc cắt 20 mm và phay răng sâu 10 mm. Chiều dài bằng nghiền cho phép cấu trúc máy đơn giản, chi phí chu vi vành nghiền, uốn thành hình tròn bắt vít năng lượng thấp.

vào vành nghiền.

Nguyên lý hoạt động: Cây sắn sau khi cắt gốc, Vành nghiền được chế tạo bằng thép tấm có độ

máy kéo tiếp tục tiến về phía trước, cây sắn bị dồn dày 8 mm, bề rộng 30 mm, uốn thành hình tròn, sâu vào khe hẹp giữa trống nghiền và các mảng hàn vào đĩa nghiền để bắt vành răng nghiền.

răng nghiền cố định. Cây sắn bị mảng răng nghiền Đĩa nghiền có cấu tạo tương tự như đĩa bắt dao.

cố định giữ lại, vành răng nghiền chuyển động tới bứt, nghiền thân cây sắn thành mảnh nhỏ.

- Cụm dao cắt thân cây sắn thành đoạn nhỏ có công dụng cắt các mảnh thân cây sắn đã nghiền dập thành đoạn nhỏ hơn rồi rải xuống mặt ruộng.

Có nhiều đoạn thân cây bị xé dọc có chiều dài tới 20-40 cm, cần phải cắt nát vụn hơn để khi cày vùi vào đất không bị quấn trước lưỡi cày. Do vậy, cụm dao cắt hoạt động phối hợp đồng thời với cụm nghiền để thực hiện việc cắt thân cây sắn thành đoạn nhỏ.

Hình 90: Cấu tạo cụm đĩa nghiền

Cụm dao cắt thân cây thành đoạn nhỏ có cấu 1- Vành răng nghiền; 2- Vành nghiền; 3- Đĩa nghiền; 4- Moay ơ; 5- Máng răng nghiền cố định; 6- Khung máy; tạo tương tự cụm dao cắt gốc sắn. Nhưng có một 7- Cây sắn

số điểm khác, như: Cụm dao cắt gốc sắn có dao 159

160

https://thuviensach.vn

Công dụng của bộ phận này là nghiền, cắt nhỏ

Mảng răng nghiền được chế tạo bằng thép tốt, thân cây sắn để vi khuẩn dễ thâm nhập làm thối tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền, được lắp rữa tạo thành phân hữu cơ và làm xốp đất.

chặt vào khung bằng bu lông rồi hãm chặt. Khi Cụm nghiền cắt chia thành hai cụm nhỏ là mảng răng nghiền mòn, tháo mảng răng nghiền cụm nghiền và cụm cắt.

khỏi khung để sửa chữa hoặc thay mới.

- Cụm nghiền có vành răng nghiền làm bằng Cụm nghiền thực hiện nghiền nát thân cây thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền.

sắn theo nguyên tắc cắt nghiền, phù hợp với đối Vành răng nghiền có kích thước: rộng 30 mm, dày tượng cây sắn là cây có sợi thớ. Nguyên tắc cắt 20 mm và phay răng sâu 10 mm. Chiều dài bằng nghiền cho phép cấu trúc máy đơn giản, chi phí chu vi vành nghiền, uốn thành hình tròn bắt vít năng lượng thấp.

vào vành nghiền.

Nguyên lý hoạt động: Cây sắn sau khi cắt gốc, Vành nghiền được chế tạo bằng thép tấm có độ

máy kéo tiếp tục tiến về phía trước, cây sắn bị dồn dày 8 mm, bề rộng 30 mm, uốn thành hình tròn, sâu vào khe hẹp giữa trống nghiền và các mảng hàn vào đĩa nghiền để bắt vành răng nghiền.

răng nghiền cố định. Cây sắn bị mảng răng nghiền Đĩa nghiền có cấu tạo tương tự như đĩa bắt dao.

cố định giữ lại, vành răng nghiền chuyển động tới bứt, nghiền thân cây sắn thành mảnh nhỏ.

- Cụm dao cắt thân cây sắn thành đoạn nhỏ có công dụng cắt các mảnh thân cây sắn đã nghiền dập thành đoạn nhỏ hơn rồi rải xuống mặt ruộng.

Có nhiều đoạn thân cây bị xé dọc có chiều dài tới 20-40 cm, cần phải cắt nát vụn hơn để khi cày vùi vào đất không bị quấn trước lưỡi cày. Do vậy, cụm dao cắt hoạt động phối hợp đồng thời với cụm nghiền để thực hiện việc cắt thân cây sắn thành đoạn nhỏ.

Hình 90: Cấu tạo cụm đĩa nghiền

Cụm dao cắt thân cây thành đoạn nhỏ có cấu 1- Vành răng nghiền; 2- Vành nghiền; 3- Đĩa nghiền; 4- Moay ơ; 5- Máng răng nghiền cố định; 6- Khung máy; tạo tương tự cụm dao cắt gốc sắn. Nhưng có một 7- Cây sắn

số điểm khác, như: Cụm dao cắt gốc sắn có dao 159

160

https://thuviensach.vn

bản rộng, dày hơn, tấm kê cắt chắc hơn vì để cắt chiều cao gốc sau khi cắt là 30 cm, nên chọn cụm gốc sắn to, cứng hơn; còn dao cắt thân cây sắn trống có chiều cao 1,5 m.

thành đoạn nhỏ có dao cấu tạo nhỏ, mỏng hơn vì Mỗi cụm đĩa cắt nghiền đồng thời có độ cao cắt thân cây sắn đã qua nghiền dập, đoạn trên 15 cm, như vậy trống cắt nghiền có 10 cụm cắt thân cây nhỏ, mềm hơn. Cụm dao cắt thân cây nghiền đồng thời.

sắn thành đoạn nhỏ có số đĩa dao nhiều hơn, không dùng tấm kê mà dùng hàng dao cố định có tác dụng như tấm kê cắt.

Dao được chế tạo bằng thép cứng, băm trấu, được tôi luyện kỹ để tăng độ cứng. Để dao cắt hoạt động tốt (không nhay) cần điều chỉnh khe hở dao quay và dao cố định có khe hở 1-2 mm.

Đĩa bắt dao làm bằng thép tấm dày 8 mm, tâm đĩa khoét lỗ để lồng vào hàn với moay ơ, xung quanh lỗ tâm khoét sáu lỗ hình tròn để giảm khối lượng cụm đĩa bắt dao.

d) Cụm trống cắt nghiền

Cụm trống cắt nghiền thực chất gồm cụm cắt gốc sắn đặt ở dưới và nhiều cụm cắt nghiền đồng thời được lắp trên cùng một trục, được đỡ bởi ổ bi gá trên khung.

Trống cắt nghiền để dựng đứng, khối lượng trống đè chủ yếu lên ổ đỡ dưới. Gối đỡ dưới chịu lực dọc trục lớn, do vậy, ổ đỡ dưới phải dùng ổ bi Hình 91: Cụm trống cắt nghiền

côn, ổ đỡ trên dùng ổ bi cầu.

1- Cụm dao cắt gốc sắn; 2- Tấm kê; Tùy điều kiện chăm sóc, mỗi giống sắn có 3- Cụm đĩa cắt nghiền; 4- Ổ bi côn; 5- Cụm dao cố định; chiều cao khác nhau, có thể chọn chiều cao trống 6- Cụm máng nghiền; 7- Điểm treo trống nghiền; cắt nghiền cho phù hợp. Ví dụ: cây sắn cao 1,8 m, 8- Ổ bi cầu; 9- Khớp nối xích 161

162

https://thuviensach.vn

bản rộng, dày hơn, tấm kê cắt chắc hơn vì để cắt chiều cao gốc sau khi cắt là 30 cm, nên chọn cụm gốc sắn to, cứng hơn; còn dao cắt thân cây sắn trống có chiều cao 1,5 m.

thành đoạn nhỏ có dao cấu tạo nhỏ, mỏng hơn vì Mỗi cụm đĩa cắt nghiền đồng thời có độ cao cắt thân cây sắn đã qua nghiền dập, đoạn trên 15 cm, như vậy trống cắt nghiền có 10 cụm cắt thân cây nhỏ, mềm hơn. Cụm dao cắt thân cây nghiền đồng thời.

sắn thành đoạn nhỏ có số đĩa dao nhiều hơn, không dùng tấm kê mà dùng hàng dao cố định có tác dụng như tấm kê cắt.

Dao được chế tạo bằng thép cứng, băm trấu, được tôi luyện kỹ để tăng độ cứng. Để dao cắt hoạt động tốt (không nhay) cần điều chỉnh khe hở dao quay và dao cố định có khe hở 1-2 mm.

Đĩa bắt dao làm bằng thép tấm dày 8 mm, tâm đĩa khoét lỗ để lồng vào hàn với moay ơ, xung quanh lỗ tâm khoét sáu lỗ hình tròn để giảm khối lượng cụm đĩa bắt dao.

d) Cụm trống cắt nghiền

Cụm trống cắt nghiền thực chất gồm cụm cắt gốc sắn đặt ở dưới và nhiều cụm cắt nghiền đồng thời được lắp trên cùng một trục, được đỡ bởi ổ bi gá trên khung.

Trống cắt nghiền để dựng đứng, khối lượng trống đè chủ yếu lên ổ đỡ dưới. Gối đỡ dưới chịu lực dọc trục lớn, do vậy, ổ đỡ dưới phải dùng ổ bi Hình 91: Cụm trống cắt nghiền

côn, ổ đỡ trên dùng ổ bi cầu.

1- Cụm dao cắt gốc sắn; 2- Tấm kê; Tùy điều kiện chăm sóc, mỗi giống sắn có 3- Cụm đĩa cắt nghiền; 4- Ổ bi côn; 5- Cụm dao cố định; chiều cao khác nhau, có thể chọn chiều cao trống 6- Cụm máng nghiền; 7- Điểm treo trống nghiền; cắt nghiền cho phù hợp. Ví dụ: cây sắn cao 1,8 m, 8- Ổ bi cầu; 9- Khớp nối xích 161

162

https://thuviensach.vn

Đầu trên trục trống cắt nghiền được nối khớp với động cơ thủy lực. Dùng khớp nối xích để nối hai đầu trục, loại khớp này có khả năng tự lựa, sẽ

khắc phục được hiện tượng hai trục trống và trục động cơ không trùng nhau.

Trống cắt nghiền được treo với đầu máy kéo nhờ cơ cấu bốn khâu hình bình hành, nâng, hạ

nhờ hệ thống thủy lực. Khi nâng lên hay hạ

xuống, trống cắt nghiền luôn ở tư thế thẳng đứng.

Hệ thống thủy lực cho phép máy cắt nghiền có thể dùng chung với hệ thống thủy lực có sẵn Hình 92: Cơ cấu treo ABCD

trên máy kéo, hoặc có thể lắp bổ sung thêm hệ

1- Cụm trống cắt nghiền; 2- Khung máy; thống thủy lực riêng biệt chỉ phục vụ cho máy 3- Cơ cấu treo ABCD; 4- Xy lanh thủy lực cắt nghiền.

đ) Bộ phận treo và cơ cấu treo trống cắt

Nguyên lý hoạt động: Muốn tăng chiều cao cắt

nghiền trước đầu máy kéo

gốc sắn, phải nâng cụm trống cắt nghiền, lên cao.

Công dụng của bộ phận này là treo và nâng, Để nâng cụm trống cắt nghiền, người điều khiển hạ máy cắt nghiền trước đầu máy kéo.

đánh cần thủy lực ở thế nâng, dầu bơm vào xy lanh Cấu tạo: Trên máy cắt nghiền có bốn điểm treo đẩy pít tông dài ra. Đầu pít tông tác động vào A, A

khung đẩy trống cắt nghiền lên cao. Do tính chất 1, D, D1. Điểm A1, D1, khuất điểm A, D, cách điểm A, D là 30 cm.

cơ cấu hình bình hành nên cạnh AD luôn song Trước đầu máy kéo bắt một giá treo, trên giá song với BC. BC cố định theo phương thẳng đứng nên AD cũng luôn theo phương thẳng đứng. Hay treo có bốn điểm treo B, C, B1, C1 tương tự A, D, A1, trống cắt nghiền dù nâng lên hay hạ xuống vẫn D1. Nối khớp các đoạn AB và CD; A1B1 và C1D1, như

luôn ở tư thế thẳng đứng.

vậy có hai cơ cấu bốn khâu ABCD và A1B1C1D1.

Khi muốn hạ thấp trống cắt nghiền, người Xy lanh thủy lực một đầu nối với thanh BC, điều khiển đánh cần thủy lực ở thế hạ, dầu thoát đầu nối với thanh AD (Hình 92).

163

164

https://thuviensach.vn

Đầu trên trục trống cắt nghiền được nối khớp với động cơ thủy lực. Dùng khớp nối xích để nối hai đầu trục, loại khớp này có khả năng tự lựa, sẽ

khắc phục được hiện tượng hai trục trống và trục động cơ không trùng nhau.

Trống cắt nghiền được treo với đầu máy kéo nhờ cơ cấu bốn khâu hình bình hành, nâng, hạ

nhờ hệ thống thủy lực. Khi nâng lên hay hạ

xuống, trống cắt nghiền luôn ở tư thế thẳng đứng.

Hệ thống thủy lực cho phép máy cắt nghiền có thể dùng chung với hệ thống thủy lực có sẵn Hình 92: Cơ cấu treo ABCD

trên máy kéo, hoặc có thể lắp bổ sung thêm hệ

1- Cụm trống cắt nghiền; 2- Khung máy; thống thủy lực riêng biệt chỉ phục vụ cho máy 3- Cơ cấu treo ABCD; 4- Xy lanh thủy lực cắt nghiền.

đ) Bộ phận treo và cơ cấu treo trống cắt

Nguyên lý hoạt động: Muốn tăng chiều cao cắt

nghiền trước đầu máy kéo

gốc sắn, phải nâng cụm trống cắt nghiền, lên cao.

Công dụng của bộ phận này là treo và nâng, Để nâng cụm trống cắt nghiền, người điều khiển hạ máy cắt nghiền trước đầu máy kéo.

đánh cần thủy lực ở thế nâng, dầu bơm vào xy lanh Cấu tạo: Trên máy cắt nghiền có bốn điểm treo đẩy pít tông dài ra. Đầu pít tông tác động vào A, A

khung đẩy trống cắt nghiền lên cao. Do tính chất 1, D, D1. Điểm A1, D1, khuất điểm A, D, cách điểm A, D là 30 cm.

cơ cấu hình bình hành nên cạnh AD luôn song Trước đầu máy kéo bắt một giá treo, trên giá song với BC. BC cố định theo phương thẳng đứng nên AD cũng luôn theo phương thẳng đứng. Hay treo có bốn điểm treo B, C, B1, C1 tương tự A, D, A1, trống cắt nghiền dù nâng lên hay hạ xuống vẫn D1. Nối khớp các đoạn AB và CD; A1B1 và C1D1, như

luôn ở tư thế thẳng đứng.

vậy có hai cơ cấu bốn khâu ABCD và A1B1C1D1.

Khi muốn hạ thấp trống cắt nghiền, người Xy lanh thủy lực một đầu nối với thanh BC, điều khiển đánh cần thủy lực ở thế hạ, dầu thoát đầu nối với thanh AD (Hình 92).

163

164

https://thuviensach.vn

khỏi xy lanh thủy lực, pít tông thu ngắn lại, cụm cắt nghiền hạ thấp xuống.

Để tháo máy cắt nghiền ra khỏi cơ cấu treo của máy kéo, đánh cần thủy lực ở thế hạ cho máy cắt nghiền đặt sát đất rồi tháo bốn chốt lắp ở bốn điểm A, A1, D, D1 và điểm lắp đầu pít tông thủy lực. Máy cắt nghiền sẽ rời khỏi máy kéo. Khi lắp máy cắt nghiền vào cơ cấu treo đầu máy kéo, ta làm ngược lại.

e) Truyền chuyển động cho trống cắt

nghiền

Truyền chuyển động cho trống cắt nghiền dùng động cơ thủy lực.

Hình 93: Sơ đồ hoạt động của động cơ thủy lực Dùng truyền động bằng động cơ thủy lực có ưu 1- Thùng dầu; 2- Bơm bánh răng; 3- Van điều tiết; điểm: Bộ truyền động có kích thước nhỏ, gọn; 4- Mô tơ thủy lực; 5- Khớp nối xích; 6- Trống cắt nghiền; truyền động được từ nguồn phát sinh năng lượng 7- Đường dầu hồi; 8- Van điều áp (bơm dầu) tới động cơ thủy lực có khoảng cách xa, Nguyên lý hoạt động: Dầu được bơm bánh truyền bằng đường ống dẫn dầu. Trục động cơ

răng bơm qua van điều tiết vào mô tơ thủy lực thủy lực có thể đặt theo phương bất kỳ và nối trực làm quay mô tơ thủy lực; mô tơ thủy lực được lắp tiếp với trục máy công tác qua khớp xích. Do vậy, qua khớp nối xích với đầu trục cụm trống cắt máy công tác có thể đặt phương trục bất kỳ để

nghiền. Khi động cơ thủy lực quay, làm trống cắt thực hiện nhiệm vụ của mình.

nghiền quay, thực hiện việc cắt nghiền thân cây Phương pháp truyền động thủy lực có những sắn già.

ưu điểm rất phù hợp với máy cắt nghiền thân cây Để thay đổi tốc độ quay trống cắt nghiền, sắn già.

người sử dụng điều chỉnh van làm thay đổi lượng Sơ đồ truyền động từ động cơ thủy lực như

dầu vào động cơ thủy lực. Nếu điều chỉnh lượng Hình 93.

dầu vào nhiều, tốc độ bơm tăng và ngược lại.

165

166

https://thuviensach.vn

khỏi xy lanh thủy lực, pít tông thu ngắn lại, cụm cắt nghiền hạ thấp xuống.

Để tháo máy cắt nghiền ra khỏi cơ cấu treo của máy kéo, đánh cần thủy lực ở thế hạ cho máy cắt nghiền đặt sát đất rồi tháo bốn chốt lắp ở bốn điểm A, A1, D, D1 và điểm lắp đầu pít tông thủy lực. Máy cắt nghiền sẽ rời khỏi máy kéo. Khi lắp máy cắt nghiền vào cơ cấu treo đầu máy kéo, ta làm ngược lại.

e) Truyền chuyển động cho trống cắt

nghiền

Truyền chuyển động cho trống cắt nghiền dùng động cơ thủy lực.

Hình 93: Sơ đồ hoạt động của động cơ thủy lực Dùng truyền động bằng động cơ thủy lực có ưu 1- Thùng dầu; 2- Bơm bánh răng; 3- Van điều tiết; điểm: Bộ truyền động có kích thước nhỏ, gọn; 4- Mô tơ thủy lực; 5- Khớp nối xích; 6- Trống cắt nghiền; truyền động được từ nguồn phát sinh năng lượng 7- Đường dầu hồi; 8- Van điều áp (bơm dầu) tới động cơ thủy lực có khoảng cách xa, Nguyên lý hoạt động: Dầu được bơm bánh truyền bằng đường ống dẫn dầu. Trục động cơ

răng bơm qua van điều tiết vào mô tơ thủy lực thủy lực có thể đặt theo phương bất kỳ và nối trực làm quay mô tơ thủy lực; mô tơ thủy lực được lắp tiếp với trục máy công tác qua khớp xích. Do vậy, qua khớp nối xích với đầu trục cụm trống cắt máy công tác có thể đặt phương trục bất kỳ để

nghiền. Khi động cơ thủy lực quay, làm trống cắt thực hiện nhiệm vụ của mình.

nghiền quay, thực hiện việc cắt nghiền thân cây Phương pháp truyền động thủy lực có những sắn già.

ưu điểm rất phù hợp với máy cắt nghiền thân cây Để thay đổi tốc độ quay trống cắt nghiền, sắn già.

người sử dụng điều chỉnh van làm thay đổi lượng Sơ đồ truyền động từ động cơ thủy lực như

dầu vào động cơ thủy lực. Nếu điều chỉnh lượng Hình 93.

dầu vào nhiều, tốc độ bơm tăng và ngược lại.

165

166

https://thuviensach.vn

2. Hướng dẫn sử dụng máy dao và tấm kê 2-4 mm. Sau đó siết chặt và khóa Có thể sử dụng máy cắt nghiền riêng, máy đào hãm ốc.

nhổ củ riêng biệt hoặc hai máy làm việc đồng thời

+ Kiểm tra, điều chỉnh cụm cắt nghiền. Kiểm thành liên hợp máy cắt nghiền và đào nhổ củ sắn.

tra số lượng, chất lượng các dao bắt trên đĩa, dao

a) Chuẩn bị máy cắt nghiền thân cây sắn

cố định, vành răng nghiền, răng máng nghiền,

già trước khi làm việc

nếu không bảo đảm phải bổ sung, sửa chữa, hoặc Treo máy cắt nghiền với cơ cấu treo của máy thay thế; sau đó điều chỉnh khe hở giữa chúng: kéo, đưa máy vào nền phẳng để kiểm tra.

khe hở giữa dao quay và dao cố định 2-4 mm; khe

- Kiểm tra máy kéo:

hở giữa răng trống nghiền và răng máng nghiền

+ Kiểm tra, điều chỉnh các hệ thống nhiên chỗ hẹp nhất 6-10 mm.

liệu, bôi trơn, làm mát, phân phối khí.

b) Khởi động máy

+ Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống nâng hạ, điều

- Khởi động động cơ, cho hoạt động 1-2 phút khiển thủy lực.

để chạy ổn định. Cài bơm thủy lực cho động cơ

+ Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống côn, phanh, thủy lực, trống cắt nghiền quay. Tăng dần mức ga tay lái, truyền động, di động (tương tự kiểm tra để tăng số vòng quay trống cắt nghiền đạt định máy kéo với các loại máy nông nghiệp khác).

mức khoảng 300-400 vòng/phút. Nếu không đạt,

- Kiểm tra, điều chỉnh máy cắt nghiền: điều chỉnh van.

+ Kiểm tra, điều chỉnh tay vơ cây sắn không bị

Khi đã mở van hết cỡ mà số vòng quay vẫn biến dạng, bật mối hàn các ốc bắt tay vơ với không đạt định mức, tiếp tục kiểm tra mức dầu khung, nếu hư hỏng phải sửa chữa hoặc thay thế.

thủy lực, nếu thiếu nạp bổ sung. Nếu số vòng Sau đó điều chỉnh sao cho khi quay, trống cắt quay vẫn chưa đạt, bơm dầu đã quá mòn, cần nghiền không va chạm với các chi tiết của tay vơ.

thay bơm dầu mới.

Siết chặt, khóa hãm ốc.

Bảo đảm không có tiếng va quệt giữa các chi

+ Kiểm tra, điều chỉnh cụm cắt gốc cây sắn.

tiết khi máy chạy, nếu có phải dừng máy để khắc Xem các dao bắt trên đĩa, tấm kê cắt cỏ đủ số

phục. Sau đó đưa máy ra ruộng làm việc, cho máy lượng và chất lượng không, nếu không bảo đảm chạy khoảng 15 m; kiểm tra chất lượng cắt nghiền.

phải sửa chữa hoặc thay mới. Điều chỉnh khe Nếu chưa đạt phải điều chỉnh bổ sung những điểm hở giữa dao và tấm kê bằng đệm sao cho khe hở

chưa đạt yêu cầu kỹ thuật.

167

168

https://thuviensach.vn

2. Hướng dẫn sử dụng máy dao và tấm kê 2-4 mm. Sau đó siết chặt và khóa Có thể sử dụng máy cắt nghiền riêng, máy đào hãm ốc.

nhổ củ riêng biệt hoặc hai máy làm việc đồng thời

+ Kiểm tra, điều chỉnh cụm cắt nghiền. Kiểm thành liên hợp máy cắt nghiền và đào nhổ củ sắn.

tra số lượng, chất lượng các dao bắt trên đĩa, dao

a) Chuẩn bị máy cắt nghiền thân cây sắn

cố định, vành răng nghiền, răng máng nghiền,

già trước khi làm việc

nếu không bảo đảm phải bổ sung, sửa chữa, hoặc Treo máy cắt nghiền với cơ cấu treo của máy thay thế; sau đó điều chỉnh khe hở giữa chúng: kéo, đưa máy vào nền phẳng để kiểm tra.

khe hở giữa dao quay và dao cố định 2-4 mm; khe

- Kiểm tra máy kéo:

hở giữa răng trống nghiền và răng máng nghiền

+ Kiểm tra, điều chỉnh các hệ thống nhiên chỗ hẹp nhất 6-10 mm.

liệu, bôi trơn, làm mát, phân phối khí.

b) Khởi động máy

+ Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống nâng hạ, điều

- Khởi động động cơ, cho hoạt động 1-2 phút khiển thủy lực.

để chạy ổn định. Cài bơm thủy lực cho động cơ

+ Kiểm tra, điều chỉnh hệ thống côn, phanh, thủy lực, trống cắt nghiền quay. Tăng dần mức ga tay lái, truyền động, di động (tương tự kiểm tra để tăng số vòng quay trống cắt nghiền đạt định máy kéo với các loại máy nông nghiệp khác).

mức khoảng 300-400 vòng/phút. Nếu không đạt,

- Kiểm tra, điều chỉnh máy cắt nghiền: điều chỉnh van.

+ Kiểm tra, điều chỉnh tay vơ cây sắn không bị

Khi đã mở van hết cỡ mà số vòng quay vẫn biến dạng, bật mối hàn các ốc bắt tay vơ với không đạt định mức, tiếp tục kiểm tra mức dầu khung, nếu hư hỏng phải sửa chữa hoặc thay thế.

thủy lực, nếu thiếu nạp bổ sung. Nếu số vòng Sau đó điều chỉnh sao cho khi quay, trống cắt quay vẫn chưa đạt, bơm dầu đã quá mòn, cần nghiền không va chạm với các chi tiết của tay vơ.

thay bơm dầu mới.

Siết chặt, khóa hãm ốc.

Bảo đảm không có tiếng va quệt giữa các chi

+ Kiểm tra, điều chỉnh cụm cắt gốc cây sắn.

tiết khi máy chạy, nếu có phải dừng máy để khắc Xem các dao bắt trên đĩa, tấm kê cắt cỏ đủ số

phục. Sau đó đưa máy ra ruộng làm việc, cho máy lượng và chất lượng không, nếu không bảo đảm chạy khoảng 15 m; kiểm tra chất lượng cắt nghiền.

phải sửa chữa hoặc thay mới. Điều chỉnh khe Nếu chưa đạt phải điều chỉnh bổ sung những điểm hở giữa dao và tấm kê bằng đệm sao cho khe hở

chưa đạt yêu cầu kỹ thuật.

167

168

https://thuviensach.vn

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa Máy đào nhổ củ sắn có sơ đồ cấu tạo như

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và Hình 94.

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy cắt nghiền thân cây sắn (Bảng 15).

Bảng 15

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

Cây sắn thoát ra - Máy kéo đi chệch hàng

- Chỉnh cho máy kéo đi đúng

ngoài tay vơ

hàng

- Cây sắn đổ quá giới hạn - Thu hoạch bằng lao động thủ

công

Gốc cây sắn sau khi - Để độ cao trống cắt - Đánh cần thủy lực ở thế nâng, cắt bị ngoài giới nghiền không đúng hạ, tới khi độ cao gốc cây sắn

hạn 25-30 cm

sau khi cắt đạt từ 25-30 cm

- Khe hở răng vành - Tăng thêm đệm ở răng máng Sản phẩm nghiền nghiền và răng máng nghiền để khe hở nhỏ lại thân cây sắn không nghiền quá lớn vụn nát

- Dao ở đĩa cắt và dao cố - Bắt lại dao, siết chặt, khóa định bị rơi do lỏng ốc

hãm ốc

- Tốc độ trống nghiền - Điều chỉnh mở rộng khóa 3

không đủ định mức

của động cơ thủy lực

Hình 94: Sơ đồ cấu tạo máy đào nhổ củ sắn 1- Bộ phận treo với máy kéo; 2- Bánh tựa; 3- Lưỡi đào củ; Năng suất máy thấp

- Tốc độ máy kéo tiến chậm - Tăng tốc độ tiến máy kéo 4- Trụ đào; 5- Bu lông vòng; 6- Lỗ điều chỉnh; 7- Tay co;

- Tốc độ trống nghiền - Điều chỉnh mở rộng khóa 3

không đủ định mức

của động cơ thủy lực

8- Động cơ thủy lực; 9- Ống dẫn dầu thủy lực; 10- Cặp bánh răng; 11- Cặp bánh đai chủ động; 12- Cụm bánh căng đai; 13- Dây đai thang; III- MÁY ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

14- Cụm bánh đai bị động; 15- Tay vơ; 16- Củ sắn; Công dụng của máy là đào ngầm dưới tầng củ, 17- Ống dẫn dầu; 18- Khung bộ phận kẹp nhổ củ; nhổ cụm củ sắn rải trên mặt đồng, bảo đảm tỷ lệ

19- Ốc điều chỉnh căng đai; 20- Cặp bánh đai bị động; 21- Cụm bánh căng đai

gãy sót củ thấp hơn nhổ sắn bằng công cụ thủ công.

169

170

https://thuviensach.vn

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa Máy đào nhổ củ sắn có sơ đồ cấu tạo như

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và Hình 94.

biện pháp khắc phục, sửa chữa máy cắt nghiền thân cây sắn (Bảng 15).

Bảng 15

Hiện tượng

Nguyên nhân

Biện pháp khắc phục, sửa chữa

Cây sắn thoát ra - Máy kéo đi chệch hàng

- Chỉnh cho máy kéo đi đúng

ngoài tay vơ

hàng

- Cây sắn đổ quá giới hạn - Thu hoạch bằng lao động thủ

công

Gốc cây sắn sau khi - Để độ cao trống cắt - Đánh cần thủy lực ở thế nâng, cắt bị ngoài giới nghiền không đúng hạ, tới khi độ cao gốc cây sắn

hạn 25-30 cm

sau khi cắt đạt từ 25-30 cm

- Khe hở răng vành - Tăng thêm đệm ở răng máng Sản phẩm nghiền nghiền và răng máng nghiền để khe hở nhỏ lại thân cây sắn không nghiền quá lớn vụn nát

- Dao ở đĩa cắt và dao cố - Bắt lại dao, siết chặt, khóa định bị rơi do lỏng ốc

hãm ốc

- Tốc độ trống nghiền - Điều chỉnh mở rộng khóa 3

không đủ định mức

của động cơ thủy lực

Hình 94: Sơ đồ cấu tạo máy đào nhổ củ sắn 1- Bộ phận treo với máy kéo; 2- Bánh tựa; 3- Lưỡi đào củ; Năng suất máy thấp

- Tốc độ máy kéo tiến chậm - Tăng tốc độ tiến máy kéo 4- Trụ đào; 5- Bu lông vòng; 6- Lỗ điều chỉnh; 7- Tay co;

- Tốc độ trống nghiền - Điều chỉnh mở rộng khóa 3

không đủ định mức

của động cơ thủy lực

8- Động cơ thủy lực; 9- Ống dẫn dầu thủy lực; 10- Cặp bánh răng; 11- Cặp bánh đai chủ động; 12- Cụm bánh căng đai; 13- Dây đai thang; III- MÁY ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

14- Cụm bánh đai bị động; 15- Tay vơ; 16- Củ sắn; Công dụng của máy là đào ngầm dưới tầng củ, 17- Ống dẫn dầu; 18- Khung bộ phận kẹp nhổ củ; nhổ cụm củ sắn rải trên mặt đồng, bảo đảm tỷ lệ

19- Ốc điều chỉnh căng đai; 20- Cặp bánh đai bị động; 21- Cụm bánh căng đai

gãy sót củ thấp hơn nhổ sắn bằng công cụ thủ công.

169

170

https://thuviensach.vn

Nguyên lý hoạt động: Khi máy kéo tiến về

Cấu tạo một số bộ phận chính phía trước, lưỡi đào đào ngầm dưới tầng củ phá vỡ

Máy đào nhổ củ sắn có các bộ phận chính liên kết củ với đất. Tay vơ dồn gốc sắn vào kẹp sau: cụm đào củ, cụm kẹp nhổ củ và bộ phận giữa hai bánh đai, hai dây đai ở hai phía kẹp chắc phụ trợ.

gốc sắn, kéo gốc sắn nhổ khỏi đất, chuyển động

- Cụm đào củ

cùng dây đai đến cuối hành trình, tự rơi xuống Công dụng là đào ngầm dưới tầng củ, phá vỡ

mặt ruộng.

liên kết củ với đất, tạo điều kiện tốt cho việc nhổ

củ tiếp theo.

+ Lưỡi đào gồm ba lưỡi đào nhỏ hình tam giác. Cạnh sắc lưỡi đào nghiêng so với phương chuyển động một góc 45o để dễ dàng cắt và thoát cỏ rác. Mặt phẳng lưỡi đào đặt nghiêng so với phương nằm ngang một góc từ 30-35o. Lưỡi đào đào ngầm dưới tầng củ, khối đất, củ trượt trên lưỡi đào, khối đất bị uốn, bẻ làm phá vỡ liên kết củ với đất, tạo điều kiện cho khâu nhổ củ tiếp theo dễ dàng hơn.

Lực cản của đất tác động lên lưỡi đào rất lớn, do vậy, lưỡi đào được làm bằng thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền.

Mỗi lưỡi đào nhỏ được bắt bu lông vào tấm đỡ

bởi năm bu lông M12 đầu chìm. Khi bắt bu lông, đầu bu lông phải chìm xuống thấp hơn hoặc bằng Hình 95: Sơ đồ cấu tạo cụm đào củ

bề mặt lưỡi đào. Nếu đầu bu lông cao hơn sẽ làm 1- Lưỡi đào; 2- Tấm đỡ lưỡi đào; 3- Trụ lưỡi đào; cản trở chuyển động của dòng đất, củ, làm tăng 4- Khung máy; 5- Bu lông vòng lực cản máy.

171

172

https://thuviensach.vn

Nguyên lý hoạt động: Khi máy kéo tiến về

Cấu tạo một số bộ phận chính phía trước, lưỡi đào đào ngầm dưới tầng củ phá vỡ

Máy đào nhổ củ sắn có các bộ phận chính liên kết củ với đất. Tay vơ dồn gốc sắn vào kẹp sau: cụm đào củ, cụm kẹp nhổ củ và bộ phận giữa hai bánh đai, hai dây đai ở hai phía kẹp chắc phụ trợ.

gốc sắn, kéo gốc sắn nhổ khỏi đất, chuyển động

- Cụm đào củ

cùng dây đai đến cuối hành trình, tự rơi xuống Công dụng là đào ngầm dưới tầng củ, phá vỡ

mặt ruộng.

liên kết củ với đất, tạo điều kiện tốt cho việc nhổ

củ tiếp theo.

+ Lưỡi đào gồm ba lưỡi đào nhỏ hình tam giác. Cạnh sắc lưỡi đào nghiêng so với phương chuyển động một góc 45o để dễ dàng cắt và thoát cỏ rác. Mặt phẳng lưỡi đào đặt nghiêng so với phương nằm ngang một góc từ 30-35o. Lưỡi đào đào ngầm dưới tầng củ, khối đất, củ trượt trên lưỡi đào, khối đất bị uốn, bẻ làm phá vỡ liên kết củ với đất, tạo điều kiện cho khâu nhổ củ tiếp theo dễ dàng hơn.

Lực cản của đất tác động lên lưỡi đào rất lớn, do vậy, lưỡi đào được làm bằng thép tốt, tôi luyện kỹ để tăng độ cứng, độ bền.

Mỗi lưỡi đào nhỏ được bắt bu lông vào tấm đỡ

bởi năm bu lông M12 đầu chìm. Khi bắt bu lông, đầu bu lông phải chìm xuống thấp hơn hoặc bằng Hình 95: Sơ đồ cấu tạo cụm đào củ

bề mặt lưỡi đào. Nếu đầu bu lông cao hơn sẽ làm 1- Lưỡi đào; 2- Tấm đỡ lưỡi đào; 3- Trụ lưỡi đào; cản trở chuyển động của dòng đất, củ, làm tăng 4- Khung máy; 5- Bu lông vòng lực cản máy.

171

172

https://thuviensach.vn

+ Tấm đỡ lưỡi đào có nhiệm vụ để bắt lưỡi đào, tăng độ cứng cho lưỡi đào, tiết kiệm vật liệu, công chế tạo, hạn chế thay thế lưỡi đào. Tấm đỡ làm bằng thép tấm dày 10 mm cắt thành một khối, trên đó có khoan các lỗ để bắt bu lông liên kết với lưỡi đào.

+ Trụ lưỡi đào khi làm việc một phần trụ đi dưới mặt đất, một phần đi trên mặt đất. Để

giảm lực cản phần trụ đi dưới mặt đất, mài vát thành cạnh sắc để cắt đất, không cho cỏ rác quấn vào trụ.

Khi làm việc, trụ lưỡi đào chịu lực uốn, kéo đồng thời. Để chống lực uốn, kéo trụ được làm bằng thép tấm, rộng 150-180 mm, dày 15-18 mm.

Trụ được bắt với khung bằng bu lông vòng, ưu Hình 96: Sơ đồ cấu tạo bộ phận kẹp nhổ củ

điểm là không phải khoan lỗ vào trụ, khung để

1- Tay co; 2- Động cơ thủy lực; 3- Ống dẫn dầu thủy lực; 4- Cặp bánh răng; 5- Cặp bánh đai chủ động; bắt bu lông. Nếu khoan lỗ, sẽ bị yếu trụ, khung và 6- Cụm bánh căng đai; 7- Dây đai thang; tăng chi phí chế tạo. Ngoài ra, chỉnh độ sâu của 8- Cụm bánh đai bị động; 9- Tay vơ; lưỡi đào nhanh, không giới hạn mức chỉnh. Dịch 10- Khung bộ phận kẹp nhổ củ; 11- Ốc điều chỉnh căng đai; chuyển trụ tiến về trước và sau nhanh để phù hợp 12- Giá bắt đai bị động; 13- Cụm bánh căng đai với cụm nhổ củ không giới hạn mức chỉnh.

+ Tay vơ

- Cụm kẹp nhổ củ

Tay vơ có nhiệm vụ vơ gốc cây sắn nghiêng Công dụng là kẹp gốc sắn, nhổ cụm gốc củ sắn ngả dồn vào khe giữa cặp bánh đai phụ động, để

khỏi đất rải trên mặt ruộng.

cặp bánh đai kẹp gốc sắn thực hiện việc nhổ củ

Cấu tạo cụm kẹp nhổ củ gồm: Tay vơ, cặp sắn. Tay vơ làm bằng thép tấm dày 8 mm, cắt bánh răng chủ động, cặp bánh đai chủ động, cặp theo hình chiếu bằng, có hai phần: bánh đai bị động, các cặp bánh căng đai và Phần cong để vơ gốc sắn. Phương tiếp tuyến khung treo.

của đoạn cong so với phương máy tiến < 45o và 173

174

https://thuviensach.vn

+ Tấm đỡ lưỡi đào có nhiệm vụ để bắt lưỡi đào, tăng độ cứng cho lưỡi đào, tiết kiệm vật liệu, công chế tạo, hạn chế thay thế lưỡi đào. Tấm đỡ làm bằng thép tấm dày 10 mm cắt thành một khối, trên đó có khoan các lỗ để bắt bu lông liên kết với lưỡi đào.

+ Trụ lưỡi đào khi làm việc một phần trụ đi dưới mặt đất, một phần đi trên mặt đất. Để

giảm lực cản phần trụ đi dưới mặt đất, mài vát thành cạnh sắc để cắt đất, không cho cỏ rác quấn vào trụ.

Khi làm việc, trụ lưỡi đào chịu lực uốn, kéo đồng thời. Để chống lực uốn, kéo trụ được làm bằng thép tấm, rộng 150-180 mm, dày 15-18 mm.

Trụ được bắt với khung bằng bu lông vòng, ưu Hình 96: Sơ đồ cấu tạo bộ phận kẹp nhổ củ

điểm là không phải khoan lỗ vào trụ, khung để

1- Tay co; 2- Động cơ thủy lực; 3- Ống dẫn dầu thủy lực; 4- Cặp bánh răng; 5- Cặp bánh đai chủ động; bắt bu lông. Nếu khoan lỗ, sẽ bị yếu trụ, khung và 6- Cụm bánh căng đai; 7- Dây đai thang; tăng chi phí chế tạo. Ngoài ra, chỉnh độ sâu của 8- Cụm bánh đai bị động; 9- Tay vơ; lưỡi đào nhanh, không giới hạn mức chỉnh. Dịch 10- Khung bộ phận kẹp nhổ củ; 11- Ốc điều chỉnh căng đai; chuyển trụ tiến về trước và sau nhanh để phù hợp 12- Giá bắt đai bị động; 13- Cụm bánh căng đai với cụm nhổ củ không giới hạn mức chỉnh.

+ Tay vơ

- Cụm kẹp nhổ củ

Tay vơ có nhiệm vụ vơ gốc cây sắn nghiêng Công dụng là kẹp gốc sắn, nhổ cụm gốc củ sắn ngả dồn vào khe giữa cặp bánh đai phụ động, để

khỏi đất rải trên mặt ruộng.

cặp bánh đai kẹp gốc sắn thực hiện việc nhổ củ

Cấu tạo cụm kẹp nhổ củ gồm: Tay vơ, cặp sắn. Tay vơ làm bằng thép tấm dày 8 mm, cắt bánh răng chủ động, cặp bánh đai chủ động, cặp theo hình chiếu bằng, có hai phần: bánh đai bị động, các cặp bánh căng đai và Phần cong để vơ gốc sắn. Phương tiếp tuyến khung treo.

của đoạn cong so với phương máy tiến < 45o và 173

174

https://thuviensach.vn

được mài nhẵn để giảm ma sát, gốc sắn dễ trượt vào đất. Mặt hình chữ nhật uốn gập sao cho trùng theo tay vơ vào khe hở giữa hai bánh đai bị động.

với phương mặt phẳng cặp bánh đai bị động (góc nghiêng khoảng 30-35o).

+ Cụm bánh răng và bánh đai chủ động Hình 98: Cụm bánh răng và bánh đai chủ động 1- Bánh răng chủ động; 2- Bánh răng bị động; Hình 97: Tay vơ

3- Khung đỡ; 4- Động cơ thủy lực; 5- Bánh đai chủ động nhánh một; Phần hình chữ nhật có khoan lỗ hình ô van, 6- Bánh đai chủ động nhánh hai bắt cùng trục cặp bánh đai bị động. Lỗ ô van để

Bánh răng chủ động và bánh đai chủ động điều chỉnh khoảng cách khe hở giữa hai tay vơ đủ

nhánh 1, bánh răng bị động và bánh đai chủ

để gốc sắn to nhất đi qua không bị cản trở (thường động nhánh 2 cùng lắp then trên một trục.

khe hở giữa hai tay vơ từ 5-6 cm).

Bánh răng chủ động ăn khớp với bánh răng bị

Mặt phẳng chứa phần cong song song với mặt động. Trục bánh răng chủ động nối khớp xích ruộng để mũi tay vơ khi chuyển động không sục với động cơ.

175

176

https://thuviensach.vn

được mài nhẵn để giảm ma sát, gốc sắn dễ trượt vào đất. Mặt hình chữ nhật uốn gập sao cho trùng theo tay vơ vào khe hở giữa hai bánh đai bị động.

với phương mặt phẳng cặp bánh đai bị động (góc nghiêng khoảng 30-35o).

+ Cụm bánh răng và bánh đai chủ động Hình 98: Cụm bánh răng và bánh đai chủ động 1- Bánh răng chủ động; 2- Bánh răng bị động; Hình 97: Tay vơ

3- Khung đỡ; 4- Động cơ thủy lực; 5- Bánh đai chủ động nhánh một; Phần hình chữ nhật có khoan lỗ hình ô van, 6- Bánh đai chủ động nhánh hai bắt cùng trục cặp bánh đai bị động. Lỗ ô van để

Bánh răng chủ động và bánh đai chủ động điều chỉnh khoảng cách khe hở giữa hai tay vơ đủ

nhánh 1, bánh răng bị động và bánh đai chủ

để gốc sắn to nhất đi qua không bị cản trở (thường động nhánh 2 cùng lắp then trên một trục.

khe hở giữa hai tay vơ từ 5-6 cm).

Bánh răng chủ động ăn khớp với bánh răng bị

Mặt phẳng chứa phần cong song song với mặt động. Trục bánh răng chủ động nối khớp xích ruộng để mũi tay vơ khi chuyển động không sục với động cơ.

175

176

https://thuviensach.vn

Để hai bánh răng ăn khớp và truyền lực tốt thì Khi máy làm việc, nếu thấy một số gốc sắn hai trục phải song song, khoảng cách hai trục không nhổ được phải chỉnh bổ sung theo hướng không thay đổi, để đường ăn khớp là đường thân giảm khe hở. Nếu gốc sắn sau khi nhổ bị dập vỡ

khai của bánh răng.

nhiều phải điều chỉnh tăng khe hở.

Do khoảng cách hai bánh răng không đổi nên khoảng cách hai bánh đai cũng không điều chỉnh thay đổi. Nếu muốn thay đổi khoảng cách khe hở

giữa hai bánh đai chỉ có cách thay đổi bánh đai có đường kính khác nhau.

Khe hở giữa hai bánh đai chủ động nằm ở cuối đường di chuyển của cụm sắn. Khi đó dây đai chỉ

chịu trọng lượng của cụm sắn kéo xuống nên khe hở để ở mức cố định và thường bằng 2/3 đường Hình 99: Cụm bánh đai bị động

kính cây sắn trung bình (2,5 cm).

1- Bánh đai; 2- Vòng bi; 3- Trục; 4- Giá đỡ bánh đai;

+ Cụm bánh đai bị động có kích thước tương tự

5- Đệm; 6- Bu lông; 7- Khe hở hai bánh đai cụm bánh đai chủ động. Có một số điểm khác là Thực tế hiện tượng tuột dây đai vẫn còn do khe hở giữa hai bánh đai có thể điều chỉnh cho nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu do tận dụng phù hợp với đường kính cây sắn.

dây đai tiết diện hình thang có tiêu chuẩn. Vì tiết Nếu khe hở lớn, lực kẹp dây đai với cây sắn diện dây đai hình thang có đáy nhỏ ở phía trong nhỏ, không đủ sức nhổ củ sắn lên khỏi đất. Nếu khe hở quá nhỏ, lực kẹp lớn có thể làm vỡ gốc sắn.

nên khi có lực kéo ngang, nếu đai không đủ căng Khi gốc sắn vỡ, lực kẹp rất nhỏ, không còn khả

thì rất dễ tuột. Khi sử dụng phải dừng máy nhiều năng nhổ củ khỏi mặt đồng.

lần để lắp dây đai, gây ảnh hưởng tới năng suất.

Để điều chỉnh khe hở (Hình 96), nới bu lông Nếu đai và rãnh đai có tiết diện hình chữ nhật dịch chuyển trục trên lỗ ô van của giá đỡ (dịch (Hình 100, 101) đặt nằm ngang hoặc đặt nghiêng chuyển hai bánh đai một khoảng như nhau).

một góc 5o, với tiết diện và độ nghiêng này, khi Kiểm tra khe hở, thường bằng 2/3 đường kính gốc làm việc, đai bị nén căng trong rãnh nên đai rất cây trung bình. Chỉnh xong siết chặt bu lông.

khó tuột khỏi rãnh.

177

178

https://thuviensach.vn

Để hai bánh răng ăn khớp và truyền lực tốt thì Khi máy làm việc, nếu thấy một số gốc sắn hai trục phải song song, khoảng cách hai trục không nhổ được phải chỉnh bổ sung theo hướng không thay đổi, để đường ăn khớp là đường thân giảm khe hở. Nếu gốc sắn sau khi nhổ bị dập vỡ

khai của bánh răng.

nhiều phải điều chỉnh tăng khe hở.

Do khoảng cách hai bánh răng không đổi nên khoảng cách hai bánh đai cũng không điều chỉnh thay đổi. Nếu muốn thay đổi khoảng cách khe hở

giữa hai bánh đai chỉ có cách thay đổi bánh đai có đường kính khác nhau.

Khe hở giữa hai bánh đai chủ động nằm ở cuối đường di chuyển của cụm sắn. Khi đó dây đai chỉ

chịu trọng lượng của cụm sắn kéo xuống nên khe hở để ở mức cố định và thường bằng 2/3 đường Hình 99: Cụm bánh đai bị động

kính cây sắn trung bình (2,5 cm).

1- Bánh đai; 2- Vòng bi; 3- Trục; 4- Giá đỡ bánh đai;

+ Cụm bánh đai bị động có kích thước tương tự

5- Đệm; 6- Bu lông; 7- Khe hở hai bánh đai cụm bánh đai chủ động. Có một số điểm khác là Thực tế hiện tượng tuột dây đai vẫn còn do khe hở giữa hai bánh đai có thể điều chỉnh cho nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu do tận dụng phù hợp với đường kính cây sắn.

dây đai tiết diện hình thang có tiêu chuẩn. Vì tiết Nếu khe hở lớn, lực kẹp dây đai với cây sắn diện dây đai hình thang có đáy nhỏ ở phía trong nhỏ, không đủ sức nhổ củ sắn lên khỏi đất. Nếu khe hở quá nhỏ, lực kẹp lớn có thể làm vỡ gốc sắn.

nên khi có lực kéo ngang, nếu đai không đủ căng Khi gốc sắn vỡ, lực kẹp rất nhỏ, không còn khả

thì rất dễ tuột. Khi sử dụng phải dừng máy nhiều năng nhổ củ khỏi mặt đồng.

lần để lắp dây đai, gây ảnh hưởng tới năng suất.

Để điều chỉnh khe hở (Hình 96), nới bu lông Nếu đai và rãnh đai có tiết diện hình chữ nhật dịch chuyển trục trên lỗ ô van của giá đỡ (dịch (Hình 100, 101) đặt nằm ngang hoặc đặt nghiêng chuyển hai bánh đai một khoảng như nhau).

một góc 5o, với tiết diện và độ nghiêng này, khi Kiểm tra khe hở, thường bằng 2/3 đường kính gốc làm việc, đai bị nén căng trong rãnh nên đai rất cây trung bình. Chỉnh xong siết chặt bu lông.

khó tuột khỏi rãnh.

177

178

https://thuviensach.vn

Bộ phận kẹp nhổ củ sắn có hai cặp truyền đai hình thang. Mỗi bộ truyền đai có bốn bánh căng đai, ba bánh căng đai đặt ở nhánh chủ động, một bánh căng đai đặt ở nhánh bị động.

Hai bộ truyền đai đặt đối xứng, hai nhánh đai chủ động đặt song song ép sát vào nhau kẹp gốc cây sắn vào giữa, khi đai chuyển động kéo cụm sắn vừa nhổ khỏi đất vừa chuyển động về phía sau.

Một bánh căng đai đặt ở nhánh bị động để

Hình 100: Cặp bánh đai có tiết diện hình chữ nhật luôn kéo căng dây đai để đai làm việc đạt độ căng đặt nằm ngang

cần thiết.

1- Bánh đai; 2- Dây đai; 3- Gốc sắn Lượng gốc cây sắn đi vào giữa hai đai không đều. Để lực căng đai ổn định, các bánh căng đai được ép bởi lò xo. Điều chỉnh lực căng đai bằng cách siết bu lông căng đai, lực siết càng lớn làm lò xo ép bánh căng đai càng lớn.

Hình 101: Cặp bánh đai có tiết diện hình chữ nhật đặt nghiêng góc 5o

1- Bánh đai; 2- Dây đai; 3- Gốc sắn

+ Cụm bánh căng đai có nhiệm vụ làm căng Hình 102: Cụm bánh căng đai

dây đai để kẹp chắc gốc sắn thực hiện tốt việc nhổ

1- Bánh căng đai; 2- Nỉa ép bánh căng đai; 3- Lò xo ép; củ trong điều kiện số lượng cây sắn đang có trên 4- Giá cố định; 5- Bu lông; 6- Đệm ép; 7- Bạc định hướng; cặp truyền đai nhiều ít, to nhỏ khác nhau.

8- Giá đỡ; 9- Lỗ bắt bu lông 179

180

https://thuviensach.vn

Bộ phận kẹp nhổ củ sắn có hai cặp truyền đai hình thang. Mỗi bộ truyền đai có bốn bánh căng đai, ba bánh căng đai đặt ở nhánh chủ động, một bánh căng đai đặt ở nhánh bị động.

Hai bộ truyền đai đặt đối xứng, hai nhánh đai chủ động đặt song song ép sát vào nhau kẹp gốc cây sắn vào giữa, khi đai chuyển động kéo cụm sắn vừa nhổ khỏi đất vừa chuyển động về phía sau.

Một bánh căng đai đặt ở nhánh bị động để

Hình 100: Cặp bánh đai có tiết diện hình chữ nhật luôn kéo căng dây đai để đai làm việc đạt độ căng đặt nằm ngang

cần thiết.

1- Bánh đai; 2- Dây đai; 3- Gốc sắn Lượng gốc cây sắn đi vào giữa hai đai không đều. Để lực căng đai ổn định, các bánh căng đai được ép bởi lò xo. Điều chỉnh lực căng đai bằng cách siết bu lông căng đai, lực siết càng lớn làm lò xo ép bánh căng đai càng lớn.

Hình 101: Cặp bánh đai có tiết diện hình chữ nhật đặt nghiêng góc 5o

1- Bánh đai; 2- Dây đai; 3- Gốc sắn

+ Cụm bánh căng đai có nhiệm vụ làm căng Hình 102: Cụm bánh căng đai

dây đai để kẹp chắc gốc sắn thực hiện tốt việc nhổ

1- Bánh căng đai; 2- Nỉa ép bánh căng đai; 3- Lò xo ép; củ trong điều kiện số lượng cây sắn đang có trên 4- Giá cố định; 5- Bu lông; 6- Đệm ép; 7- Bạc định hướng; cặp truyền đai nhiều ít, to nhỏ khác nhau.

8- Giá đỡ; 9- Lỗ bắt bu lông 179

180

https://thuviensach.vn

Cụm bánh căng đai có nỉa, hai càng của nỉa tỳ

Cấu tạo của cụm này gồm khung chính làm lên trục bánh căng đai, đầu trên của nỉa tiện tròn bằng thép hộp 60x60x2, có ưu điểm nhẹ, cứng và lồng khít vào bạc định hướng để bánh căng đai rẻ tiền.

không bị xộc xệch. Bạc định hướng được hàn cố

Hai tai treo làm bằng thép hộp 40x40x2 có định vào giá đỡ.

nhiệm vụ treo vào điểm của khung máy.

Bánh căng đai được ép nhờ lực từ đệm ép qua Thanh nối khung hình chữ U để gốc sắn khi lò xo ép truyền qua vai nỉa, qua chốt tới bánh nhổ lên chuyển động theo cặp đai đi qua không bị

căng đai. Khi siết bu lông, lực ép càng lớn, càng vướng. Thanh nối làm bằng thép hộp 40x40x2.

làm giảm khe hở giá cố định và đệm ép.

Giữa đỉnh hình chữ U hàn tai treo để treo với Cụm bánh căng đai được liên kết chắc với giá khung máy.

đỡ. Giá đỡ được bắt vào giá đỡ cụm kẹp nhổ củ sắn Tay co một đầu nối với tai treo hình chữ U, bằng bốn bu lông.

một đầu nối với điểm khung máy.

Điều chỉnh mặt phẳng chứa bánh căng đai Như vậy, khung bộ phận kẹp nhổ nối với khung trùng với mặt phẳng chứa các bánh đai khác bằng máy bởi ba điểm. Điểm nối là khớp quay và có thể

cách thêm, bớt đệm. Việc chỉnh các bánh đai trên điều chỉnh lên cao hoặc hạ thấp. Điểm nối được cùng mặt phẳng là điều kiện cơ bản để khắc phục tay co co ngắn hoặc nới dài để thay đổi góc nghiêng hiện tượng tuột dây đai khi máy làm việc.

của bộ phận kẹp nhổ với phương nằm ngang.

Truyền động cho bánh đai từ động cơ thủy lực.

Đầu trục động cơ thủy lực nối khớp trực tiếp với bánh răng chủ động. Bánh răng chủ động truyền lực qua bánh răng bị động. Bánh răng và bánh đai cùng lắp trên một trục, do vậy, bánh răng quay, bánh đai quay theo.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ

thủy lực tương tự như động cơ thủy lực lắp ở phần máy cắt nghiền thân cây sắn.

+ Cụm khung bộ phận kẹp nhổ củ có nhiệm vụ

bắt các bộ phận thuộc cụm kẹp nhổ củ và để liên Hình 103: Cụm khung bộ phận kẹp nhổ củ

kết với khung máy.

1- Khung chính; 2- Tai treo; 3- Thanh nối khung; 4- Tay co 181

182

https://thuviensach.vn

Cụm bánh căng đai có nỉa, hai càng của nỉa tỳ

Cấu tạo của cụm này gồm khung chính làm lên trục bánh căng đai, đầu trên của nỉa tiện tròn bằng thép hộp 60x60x2, có ưu điểm nhẹ, cứng và lồng khít vào bạc định hướng để bánh căng đai rẻ tiền.

không bị xộc xệch. Bạc định hướng được hàn cố

Hai tai treo làm bằng thép hộp 40x40x2 có định vào giá đỡ.

nhiệm vụ treo vào điểm của khung máy.

Bánh căng đai được ép nhờ lực từ đệm ép qua Thanh nối khung hình chữ U để gốc sắn khi lò xo ép truyền qua vai nỉa, qua chốt tới bánh nhổ lên chuyển động theo cặp đai đi qua không bị

căng đai. Khi siết bu lông, lực ép càng lớn, càng vướng. Thanh nối làm bằng thép hộp 40x40x2.

làm giảm khe hở giá cố định và đệm ép.

Giữa đỉnh hình chữ U hàn tai treo để treo với Cụm bánh căng đai được liên kết chắc với giá khung máy.

đỡ. Giá đỡ được bắt vào giá đỡ cụm kẹp nhổ củ sắn Tay co một đầu nối với tai treo hình chữ U, bằng bốn bu lông.

một đầu nối với điểm khung máy.

Điều chỉnh mặt phẳng chứa bánh căng đai Như vậy, khung bộ phận kẹp nhổ nối với khung trùng với mặt phẳng chứa các bánh đai khác bằng máy bởi ba điểm. Điểm nối là khớp quay và có thể

cách thêm, bớt đệm. Việc chỉnh các bánh đai trên điều chỉnh lên cao hoặc hạ thấp. Điểm nối được cùng mặt phẳng là điều kiện cơ bản để khắc phục tay co co ngắn hoặc nới dài để thay đổi góc nghiêng hiện tượng tuột dây đai khi máy làm việc.

của bộ phận kẹp nhổ với phương nằm ngang.

Truyền động cho bánh đai từ động cơ thủy lực.

Đầu trục động cơ thủy lực nối khớp trực tiếp với bánh răng chủ động. Bánh răng chủ động truyền lực qua bánh răng bị động. Bánh răng và bánh đai cùng lắp trên một trục, do vậy, bánh răng quay, bánh đai quay theo.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của động cơ

thủy lực tương tự như động cơ thủy lực lắp ở phần máy cắt nghiền thân cây sắn.

+ Cụm khung bộ phận kẹp nhổ củ có nhiệm vụ

bắt các bộ phận thuộc cụm kẹp nhổ củ và để liên Hình 103: Cụm khung bộ phận kẹp nhổ củ

kết với khung máy.

1- Khung chính; 2- Tai treo; 3- Thanh nối khung; 4- Tay co 181

182

https://thuviensach.vn

Với khả năng điều chỉnh độ cao và góc thành vành tròn có đường kính 450-500 mm.

nghiêng, cụm kẹp nhổ cho phép thay đổi độ cao Vành hàn với đĩa và đĩa hàn với moay ơ.

rơi xuống mặt ruộng của cụm sắn sau khi nhổ.

Trụ hàn với trục được liên kết với moay ơ

Thay đổi góc nghiêng dàn kẹp đủ mức để củ sắn qua hai vòng bi cầu. Trụ bắt với khung bằng bu được nhổ nâng lên khỏi mặt ruộng. Nếu nâng quá lông vòng.

cao, gây tốn năng lượng và tăng tỷ lệ gãy củ.

Khi lưỡi đào di chuyển, đất bị bật bung lên

- Bộ phận phụ trợ

theo phương vuông góc với mặt phẳng chứa lưỡi

+ Bánh tựa

đào, lệch về phía trước một góc ma sát giữa đất và lưỡi đào (cách cạnh sắc lưỡi đào về phía trước khoảng 30 cm). Như vậy để bánh tựa không làm cản trở đất bung lên do lưỡi đào thì điểm tỳ của lưỡi đào với đất phải cách cạnh sắc lưỡi đào tối thiểu 30 cm.

Điều chỉnh bánh tựa bằng cách nới bu lông vòng để nâng bánh tựa lên cao hoặc hạ xuống thấp. Nếu nâng bánh tựa lên cao, độ sâu lưỡi đào tăng và ngược lại.

Nếu dịch bánh tựa về phía trước thì khoảng cách theo chiều tiến giữa bánh tựa với lưỡi đào Hình 104: Cụm bánh tựa

tăng và ngược lại.

1- Vành bánh tựa; 2- Đĩa; 3- Moay ơ; 4- Ổ bi cầu; Sau khi điều chỉnh xong theo yêu cầu, tiến 5- Trục; 6- Trụ; 7- Khung; 8- Bu lông vòng hành siết chặt mũ ốc của bu lông vòng.

Nguyên lý hoạt động: Khi máy chuyển động, Bánh tựa có công dụng giới hạn độ ăn sâu giúp khối lượng máy đè bánh tựa tỳ lên mặt ruộng, dễ dàng di chuyển vượt qua địa hình mấp mô của không để lưỡi đào và khung máy hạ thấp quá mặt ruộng.

mức, vì vậy, giới hạn được độ đào sâu của lưỡi Vành bánh tựa làm bằng thép tấm có độ dày đào. Dưới tác động của lực ma sát tác động lên 8-10 mm, cắt thành bản rộng 100-120 mm, uốn vành bánh tựa, bánh tựa quay quanh trục.

183

184

https://thuviensach.vn

Với khả năng điều chỉnh độ cao và góc thành vành tròn có đường kính 450-500 mm.

nghiêng, cụm kẹp nhổ cho phép thay đổi độ cao Vành hàn với đĩa và đĩa hàn với moay ơ.

rơi xuống mặt ruộng của cụm sắn sau khi nhổ.

Trụ hàn với trục được liên kết với moay ơ

Thay đổi góc nghiêng dàn kẹp đủ mức để củ sắn qua hai vòng bi cầu. Trụ bắt với khung bằng bu được nhổ nâng lên khỏi mặt ruộng. Nếu nâng quá lông vòng.

cao, gây tốn năng lượng và tăng tỷ lệ gãy củ.

Khi lưỡi đào di chuyển, đất bị bật bung lên

- Bộ phận phụ trợ

theo phương vuông góc với mặt phẳng chứa lưỡi

+ Bánh tựa

đào, lệch về phía trước một góc ma sát giữa đất và lưỡi đào (cách cạnh sắc lưỡi đào về phía trước khoảng 30 cm). Như vậy để bánh tựa không làm cản trở đất bung lên do lưỡi đào thì điểm tỳ của lưỡi đào với đất phải cách cạnh sắc lưỡi đào tối thiểu 30 cm.

Điều chỉnh bánh tựa bằng cách nới bu lông vòng để nâng bánh tựa lên cao hoặc hạ xuống thấp. Nếu nâng bánh tựa lên cao, độ sâu lưỡi đào tăng và ngược lại.

Nếu dịch bánh tựa về phía trước thì khoảng cách theo chiều tiến giữa bánh tựa với lưỡi đào Hình 104: Cụm bánh tựa

tăng và ngược lại.

1- Vành bánh tựa; 2- Đĩa; 3- Moay ơ; 4- Ổ bi cầu; Sau khi điều chỉnh xong theo yêu cầu, tiến 5- Trục; 6- Trụ; 7- Khung; 8- Bu lông vòng hành siết chặt mũ ốc của bu lông vòng.

Nguyên lý hoạt động: Khi máy chuyển động, Bánh tựa có công dụng giới hạn độ ăn sâu giúp khối lượng máy đè bánh tựa tỳ lên mặt ruộng, dễ dàng di chuyển vượt qua địa hình mấp mô của không để lưỡi đào và khung máy hạ thấp quá mặt ruộng.

mức, vì vậy, giới hạn được độ đào sâu của lưỡi Vành bánh tựa làm bằng thép tấm có độ dày đào. Dưới tác động của lực ma sát tác động lên 8-10 mm, cắt thành bản rộng 100-120 mm, uốn vành bánh tựa, bánh tựa quay quanh trục.

183

184

https://thuviensach.vn

Bánh quay tạo ra chuyển động lăn sẽ làm giảm Vật liệu chế tạo khung bằng thép hộp vừa lực cản của bánh tựa để máy di chuyển nhẹ

nhẹ, vừa cứng và rẻ tiền. Tùy theo mức độ chịu nhàng hơn.

lực của các thanh mà chọn kích thước cho phù

+ Khung máy có nhiệm vụ liên kết với máy hợp (thanh dọc chịu lực lớn có kích thước kéo và các bộ phận của máy đào nhổ củ như: bánh 100x100x4, các thanh còn lại có kích thước tựa, bộ phận đào củ, bộ phận kẹp nhổ củ.

60x60x4).

2. Chuẩn bị liên hợp máy trước khi sử dụng

a) Kiểm tra, chuẩn bị ruộng đồng

Ruộng cho liên hợp máy cắt nghiền và đào nhổ

củ sắn làm việc phải thỏa mãn các điều kiện:

- Chiều dài luống sắn tối thiểu 50 m.

- Ruộng sắn trồng theo hàng, khoảng cách các hàng 1,2-1,4 m.

Hình 105: Khung máy

- Độ ẩm đất 18-28%.

1, 5, 6- Tai treo; 2- Thanh dọc; 3, 4- Thanh treo

- Có đường thuận tiện cho máy di chuyển từ

Tai treo có hai tai dưới, một tai trên để liên chỗ để máy đến ruộng.

kết với cơ cấu treo của máy kéo. Thanh dọc để lắp

b) Chuẩn bị ruộng, chọn phương án di

với bánh tựa và bộ phận đào. Tai treo để treo cụm

chuyển máy

kẹp nhổ củ vào khung. Thanh treo có bốn lỗ để lắp Dỡ sắn bằng lao động thủ công hai đầu luống và điều chỉnh độ cao thấp của cụm kẹp nhổ củ so sắn, mỗi đầu khoảng 5 m để có đường cho máy với bộ phận đào củ. Tai treo để treo tay co, tay co quay vòng đầu bờ, khi bánh xe máy kéo di chuyển là chi tiết liên kết điểm trên của cụm kẹp nhổ củ

không đè lên củ sắn.

với khung. Tay co có thể nới dài hoặc thu ngắn.

Đếm số luống sắn trên ruộng để chọn phương Nếu thanh co thu ngắn, góc nghiêng của dàn kẹp án di chuyển máy sao cho quãng đường máy chạy nhổ lớn và ngược lại.

không tải trên ruộng nhỏ nhất.

185

186

https://thuviensach.vn

Bánh quay tạo ra chuyển động lăn sẽ làm giảm Vật liệu chế tạo khung bằng thép hộp vừa lực cản của bánh tựa để máy di chuyển nhẹ

nhẹ, vừa cứng và rẻ tiền. Tùy theo mức độ chịu nhàng hơn.

lực của các thanh mà chọn kích thước cho phù

+ Khung máy có nhiệm vụ liên kết với máy hợp (thanh dọc chịu lực lớn có kích thước kéo và các bộ phận của máy đào nhổ củ như: bánh 100x100x4, các thanh còn lại có kích thước tựa, bộ phận đào củ, bộ phận kẹp nhổ củ.

60x60x4).

2. Chuẩn bị liên hợp máy trước khi sử dụng

a) Kiểm tra, chuẩn bị ruộng đồng

Ruộng cho liên hợp máy cắt nghiền và đào nhổ

củ sắn làm việc phải thỏa mãn các điều kiện:

- Chiều dài luống sắn tối thiểu 50 m.

- Ruộng sắn trồng theo hàng, khoảng cách các hàng 1,2-1,4 m.

Hình 105: Khung máy

- Độ ẩm đất 18-28%.

1, 5, 6- Tai treo; 2- Thanh dọc; 3, 4- Thanh treo

- Có đường thuận tiện cho máy di chuyển từ

Tai treo có hai tai dưới, một tai trên để liên chỗ để máy đến ruộng.

kết với cơ cấu treo của máy kéo. Thanh dọc để lắp

b) Chuẩn bị ruộng, chọn phương án di

với bánh tựa và bộ phận đào. Tai treo để treo cụm

chuyển máy

kẹp nhổ củ vào khung. Thanh treo có bốn lỗ để lắp Dỡ sắn bằng lao động thủ công hai đầu luống và điều chỉnh độ cao thấp của cụm kẹp nhổ củ so sắn, mỗi đầu khoảng 5 m để có đường cho máy với bộ phận đào củ. Tai treo để treo tay co, tay co quay vòng đầu bờ, khi bánh xe máy kéo di chuyển là chi tiết liên kết điểm trên của cụm kẹp nhổ củ

không đè lên củ sắn.

với khung. Tay co có thể nới dài hoặc thu ngắn.

Đếm số luống sắn trên ruộng để chọn phương Nếu thanh co thu ngắn, góc nghiêng của dàn kẹp án di chuyển máy sao cho quãng đường máy chạy nhổ lớn và ngược lại.

không tải trên ruộng nhỏ nhất.

185

186

https://thuviensach.vn

Tối thiểu 10 luống chia thành một lô, nếu tương đương 6 m. Quãng đường quay vòng đầu bờ

ruộng có từ 10-20, 21-29,... luống, chia thành 6 m đủ để máy quay vòng không phải tiến, lùi 2, 3,... lô (Hình 106).

mất thời gian.

Chuẩn bị máy kéo tương tự như máy cắt nghiền thân cây sắn già.

c) Chuẩn bị máy đào nhổ gom củ sắn

Chất lượng, năng suất, chi phí,... phụ thuộc phần lớn vào công việc chuẩn bị máy.

Việc chuẩn bị máy nhằm bảo đảm cho máy làm việc đúng yêu cầu nông học như độ sâu đào, bề rộng đào (tránh cắt đứt, làm gãy, làm sót củ); bảo đảm cho máy làm việc liên tục, năng suất cao, chi phí thấp; giảm thiểu các hỏng hóc xảy ra trong quá trình làm việc.

Nội dung việc chuẩn bị máy trước khi làm việc phải hoàn chỉnh:

- Các mối ghép trên máy cần được kiểm tra siết chặt và hãm chặt để tránh hiện tượng tự tháo Hình 106: Phương án chia lô và thứ tự đường chạy khi làm việc gây gián đoạn quá trình làm việc.

máy thu hoạch sắn

- Bộ phận khung, bộ phận đào, bộ phận kẹp Ví dụ: Trên Hình 106, ruộng có 20 luống sắn, nhổ củ, bánh tựa, cơ cấu treo là các bộ phận thu hoạch bằng thủ công hai đầu bờ, mỗi đầu 5 m.

chính, vì vậy, phải kiểm tra kỹ các mối hàn, mối Chia ruộng sắn thành hai lô, mỗi lô 10 luống. Thứ

nối ghép ren.

tự đường chạy của máy liên hợp thu hoạch sắn

- Các ổ lăn, ổ trượt tại vị trí lắp bánh đai là đánh số từ 1 đến 10 là hết một lô, người sử dụng các chi tiết quay và làm việc trong điều kiện chuyển máy sang lô thứ 2. Như vậy đường máy ruộng đồng có các hạt mài nên phải được bôi trơn, quay vòng đi qua 5 luống sắn, mỗi luống 1,2 m, che kín.

187

188

https://thuviensach.vn

Tối thiểu 10 luống chia thành một lô, nếu tương đương 6 m. Quãng đường quay vòng đầu bờ

ruộng có từ 10-20, 21-29,... luống, chia thành 6 m đủ để máy quay vòng không phải tiến, lùi 2, 3,... lô (Hình 106).

mất thời gian.

Chuẩn bị máy kéo tương tự như máy cắt nghiền thân cây sắn già.

c) Chuẩn bị máy đào nhổ gom củ sắn

Chất lượng, năng suất, chi phí,... phụ thuộc phần lớn vào công việc chuẩn bị máy.

Việc chuẩn bị máy nhằm bảo đảm cho máy làm việc đúng yêu cầu nông học như độ sâu đào, bề rộng đào (tránh cắt đứt, làm gãy, làm sót củ); bảo đảm cho máy làm việc liên tục, năng suất cao, chi phí thấp; giảm thiểu các hỏng hóc xảy ra trong quá trình làm việc.

Nội dung việc chuẩn bị máy trước khi làm việc phải hoàn chỉnh:

- Các mối ghép trên máy cần được kiểm tra siết chặt và hãm chặt để tránh hiện tượng tự tháo Hình 106: Phương án chia lô và thứ tự đường chạy khi làm việc gây gián đoạn quá trình làm việc.

máy thu hoạch sắn

- Bộ phận khung, bộ phận đào, bộ phận kẹp Ví dụ: Trên Hình 106, ruộng có 20 luống sắn, nhổ củ, bánh tựa, cơ cấu treo là các bộ phận thu hoạch bằng thủ công hai đầu bờ, mỗi đầu 5 m.

chính, vì vậy, phải kiểm tra kỹ các mối hàn, mối Chia ruộng sắn thành hai lô, mỗi lô 10 luống. Thứ

nối ghép ren.

tự đường chạy của máy liên hợp thu hoạch sắn

- Các ổ lăn, ổ trượt tại vị trí lắp bánh đai là đánh số từ 1 đến 10 là hết một lô, người sử dụng các chi tiết quay và làm việc trong điều kiện chuyển máy sang lô thứ 2. Như vậy đường máy ruộng đồng có các hạt mài nên phải được bôi trơn, quay vòng đi qua 5 luống sắn, mỗi luống 1,2 m, che kín.

187

188

https://thuviensach.vn

- Động cơ thủy lực phải bảo đảm cung cấp đầy chặt các mối ghép; kiểm tra các đai vì đai là vật đủ dầu làm quay bộ phận kẹp nhổ, van điều chỉnh liệu cao su dễ bị hư hỏng nhất trong quá trình phải làm việc tốt để có thể điều chỉnh lưu lượng làm việc, đặc biệt khi làm việc trong thời tiết ẩm dầu, giúp điều chỉnh tốc độ quay của bộ phận kẹp hoặc có nước; để máy tại nơi khô thoáng, có mái nhổ dễ dàng.

che, không có axít hoặc hơi nước.

- Kiểm tra bộ phận kẹp nhổ gồm:

Trên các đồng ruộng khác nhau, các đặc điểm

+ Bộ phận tay vơ để mũi tay vơ không sục cơ lý tính của đất, hình dạng mặt luống khác xuống ruộng, khe hở chỗ hẹp nhất giữa hai tay nhau nên tải trọng, độ ăn sâu của máy cũng khác vơ lớn hơn đường kính gốc sắn lớn nhất để gốc nhau. Các giống sắn, mức độ chăm bón khác nhau sắn dễ dàng đi qua vào khe hở giữa hai bánh đai nên đường kính cây cũng khác nhau,... Vì vậy, bị động.

trong từng điều kiện làm việc cụ thể cần phải

+ Khe hở hai bánh đai bị động phải phù hợp điều chỉnh máy cho phù hợp nhất.

(15-20 mm) để bảo đảm kẹp nhổ tốt (không bị tuột).

- Điều chỉnh độ ăn sâu có ba cách:

+ Khe hở giữa hai dây đai nhánh chủ động tại

+ Điều chỉnh bộ phận đào: Điều chỉnh độ cao vị trí các bánh căng đai = 0 và có lực nén ban đầu của hai trụ lên cao hay xuống thấp tương ứng độ

do điều chỉnh lực ép bánh căng đai, để khi gốc sắn sâu đào giảm hoặc tăng.

đi qua, lực ép hai nhánh đai đủ sức nhổ củ sắn

+ Điều chỉnh bánh tựa đồng lên cao hay xuống khỏi mặt ruộng.

thấp tương ứng độ sâu đào tăng hay giảm.

+ Cụm ép dây đai phải ép chặt gốc sắn, lò xo

+ Điều chỉnh đồng thời cả bộ phận đào và bánh ép phải đàn hồi tốt và tránh hiện tượng làm tuột tựa đồng.

dây đai.

- Điều chỉnh góc kẹp là điều chỉnh xoay vít me,

+ Điều chỉnh đai phải nằm trên mặt phẳng, để

thay đổi chiều dài vít me của tay co.

lực cản chuyển động đai nhỏ và không làm tuột

- Điều chỉnh khe hở giữa hai bánh đai bị động: dây đai trong quá trình nhổ cụm sắn.

Tùy vào đường kính thân cây sắn khác nhau để

Sau khi máy làm việc cần kiểm tra lại máy: tiến hành điều chỉnh: Nếu khe hở nhỏ sẽ dẫn đến Làm sạch máy, kiểm tra lại dầu bôi trơn ở các ổ

hiện tượng làm dập gốc sắn, khi đó lực kẹp yếu lăn, ổ trượt và các cặp bánh răng; kiểm tra siết không nhổ gốc sắn được. Nếu khe hở quá lớn, lực 189

190

https://thuviensach.vn

- Động cơ thủy lực phải bảo đảm cung cấp đầy chặt các mối ghép; kiểm tra các đai vì đai là vật đủ dầu làm quay bộ phận kẹp nhổ, van điều chỉnh liệu cao su dễ bị hư hỏng nhất trong quá trình phải làm việc tốt để có thể điều chỉnh lưu lượng làm việc, đặc biệt khi làm việc trong thời tiết ẩm dầu, giúp điều chỉnh tốc độ quay của bộ phận kẹp hoặc có nước; để máy tại nơi khô thoáng, có mái nhổ dễ dàng.

che, không có axít hoặc hơi nước.

- Kiểm tra bộ phận kẹp nhổ gồm:

Trên các đồng ruộng khác nhau, các đặc điểm

+ Bộ phận tay vơ để mũi tay vơ không sục cơ lý tính của đất, hình dạng mặt luống khác xuống ruộng, khe hở chỗ hẹp nhất giữa hai tay nhau nên tải trọng, độ ăn sâu của máy cũng khác vơ lớn hơn đường kính gốc sắn lớn nhất để gốc nhau. Các giống sắn, mức độ chăm bón khác nhau sắn dễ dàng đi qua vào khe hở giữa hai bánh đai nên đường kính cây cũng khác nhau,... Vì vậy, bị động.

trong từng điều kiện làm việc cụ thể cần phải

+ Khe hở hai bánh đai bị động phải phù hợp điều chỉnh máy cho phù hợp nhất.

(15-20 mm) để bảo đảm kẹp nhổ tốt (không bị tuột).

- Điều chỉnh độ ăn sâu có ba cách:

+ Khe hở giữa hai dây đai nhánh chủ động tại

+ Điều chỉnh bộ phận đào: Điều chỉnh độ cao vị trí các bánh căng đai = 0 và có lực nén ban đầu của hai trụ lên cao hay xuống thấp tương ứng độ

do điều chỉnh lực ép bánh căng đai, để khi gốc sắn sâu đào giảm hoặc tăng.

đi qua, lực ép hai nhánh đai đủ sức nhổ củ sắn

+ Điều chỉnh bánh tựa đồng lên cao hay xuống khỏi mặt ruộng.

thấp tương ứng độ sâu đào tăng hay giảm.

+ Cụm ép dây đai phải ép chặt gốc sắn, lò xo

+ Điều chỉnh đồng thời cả bộ phận đào và bánh ép phải đàn hồi tốt và tránh hiện tượng làm tuột tựa đồng.

dây đai.

- Điều chỉnh góc kẹp là điều chỉnh xoay vít me,

+ Điều chỉnh đai phải nằm trên mặt phẳng, để

thay đổi chiều dài vít me của tay co.

lực cản chuyển động đai nhỏ và không làm tuột

- Điều chỉnh khe hở giữa hai bánh đai bị động: dây đai trong quá trình nhổ cụm sắn.

Tùy vào đường kính thân cây sắn khác nhau để

Sau khi máy làm việc cần kiểm tra lại máy: tiến hành điều chỉnh: Nếu khe hở nhỏ sẽ dẫn đến Làm sạch máy, kiểm tra lại dầu bôi trơn ở các ổ

hiện tượng làm dập gốc sắn, khi đó lực kẹp yếu lăn, ổ trượt và các cặp bánh răng; kiểm tra siết không nhổ gốc sắn được. Nếu khe hở quá lớn, lực 189

190

https://thuviensach.vn

kẹp yếu không đủ lực để nhổ cụm sắn nhấc khỏi

- Chạy thử máy khoảng 15 m rồi dừng máy mặt ruộng. Điều chỉnh khe hở này bằng cách nới kiểm tra các chỉ tiêu, như: độ sót do độ đào sâu, lỏng bu lông của hai bánh bị động, di chuyển hai độ sót do khả năng kẹp nhổ củ,... Nếu chỉ tiêu nào bánh bị động vào trong hay ra ngoài, cố định hai không đúng phải điều chỉnh bổ sung tới khi đạt bánh đai bị động và siết chặt bu lông.

yêu cầu về chất lượng, năng suất.

- Điều chỉnh lực ép hai nhánh đai: Lực ép này phụ thuộc vào lực ép hai bánh căng đai, được điều chỉnh bằng cách vặn bu lông, tạo cho hai nhánh đai chủ động ép sát vào nhau với một lực cần thiết.

Khi gốc cây sắn đi qua đẩy hai nhánh đai dãn ra, ép lò xo bánh căng đai co lại, tạo lực ép vào gốc sắn tăng lên, đủ lực nhổ cả cụm sắn nhấc khỏi mặt ruộng. Khi sử dụng thực tế, nếu không đủ lực kẹp nhổ củ, tức là lực ép căng bánh đầu chưa đủ

cần vặn bu lông vào và ngược lại.

- Điều chỉnh vận tốc kẹp nhổ phải phù hợp với vận tốc tiến của máy, thường bằng 1,1-1,2 vận tốc tiến, nếu không sẽ gây ra hiện tượng kéo hoặc đẩy gốc sắn làm gãy củ.

Điều chỉnh vận tốc kẹp nhổ chính là điều Hình 107: Máy đào nhổ củ sắn

chỉnh vận tốc của đai. Để điều chỉnh vận tốc của do Học viện Nông nghiệp nghiên cứu thiết kế

đai kẹp nhổ, người sử dụng điều chỉnh lưu lượng dầu qua động cơ thủy lực, bằng cách điều chỉnh 3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên van lưu lượng lắp trên động cơ thủy lực.

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa Sau khi điều chỉnh, tiến hành bôi trơn các ổ

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và và siết chặt các bu lông, máy mới được đưa vào biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đào nhổ củ

sử dụng.

sắn (Bảng 16).

191

192

https://thuviensach.vn

kẹp yếu không đủ lực để nhổ cụm sắn nhấc khỏi

- Chạy thử máy khoảng 15 m rồi dừng máy mặt ruộng. Điều chỉnh khe hở này bằng cách nới kiểm tra các chỉ tiêu, như: độ sót do độ đào sâu, lỏng bu lông của hai bánh bị động, di chuyển hai độ sót do khả năng kẹp nhổ củ,... Nếu chỉ tiêu nào bánh bị động vào trong hay ra ngoài, cố định hai không đúng phải điều chỉnh bổ sung tới khi đạt bánh đai bị động và siết chặt bu lông.

yêu cầu về chất lượng, năng suất.

- Điều chỉnh lực ép hai nhánh đai: Lực ép này phụ thuộc vào lực ép hai bánh căng đai, được điều chỉnh bằng cách vặn bu lông, tạo cho hai nhánh đai chủ động ép sát vào nhau với một lực cần thiết.

Khi gốc cây sắn đi qua đẩy hai nhánh đai dãn ra, ép lò xo bánh căng đai co lại, tạo lực ép vào gốc sắn tăng lên, đủ lực nhổ cả cụm sắn nhấc khỏi mặt ruộng. Khi sử dụng thực tế, nếu không đủ lực kẹp nhổ củ, tức là lực ép căng bánh đầu chưa đủ

cần vặn bu lông vào và ngược lại.

- Điều chỉnh vận tốc kẹp nhổ phải phù hợp với vận tốc tiến của máy, thường bằng 1,1-1,2 vận tốc tiến, nếu không sẽ gây ra hiện tượng kéo hoặc đẩy gốc sắn làm gãy củ.

Điều chỉnh vận tốc kẹp nhổ chính là điều Hình 107: Máy đào nhổ củ sắn

chỉnh vận tốc của đai. Để điều chỉnh vận tốc của do Học viện Nông nghiệp nghiên cứu thiết kế

đai kẹp nhổ, người sử dụng điều chỉnh lưu lượng dầu qua động cơ thủy lực, bằng cách điều chỉnh 3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên van lưu lượng lắp trên động cơ thủy lực.

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa Sau khi điều chỉnh, tiến hành bôi trơn các ổ

Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và và siết chặt các bu lông, máy mới được đưa vào biện pháp khắc phục, sửa chữa máy đào nhổ củ

sử dụng.

sắn (Bảng 16).

191

192

https://thuviensach.vn

Bảng 16

Biện pháp khắc phục, sửa

Hiện tượng

Nguyên nhân

chữa

- Lưỡi đào chưa đủ độ sâu, củ - Tăng độ sâu lưỡi đào bằng bị cắt ngang bởi lưỡi đào

cách co bánh tựa lên cao

hoặc hạ thấp lưỡi đào củ, để

Sót củ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

lưỡi đào dưới tầng củ

- Khe hở hai bánh đai bị động - Chỉnh giảm khe hở giữa hai lớn, không đủ lực kẹp nhổ củ

bánh đai bị động

- Lưỡi đào chưa đủ độ sâu, củ - Tăng độ sâu lưỡi đào bằng 1. Nguyễn Bảng, Nguyễn Viết Lầu, Phạm Xuân bị cắt ngang bởi lưỡi đào

cách co bánh tựa lên cao

Vượng: Cơ khí hóa nông nghiệp, quyển 2, Gãy củ

hoặc hạ thấp lưỡi đào củ để

lưỡi đào đi dưới tầng củ

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1991.

- Lực căng đai chưa đủ

- Điều chỉnh bánh căng đai

2. Bộ Khoa học - Công nghệ: Chương trình

- Kẹp nhổ gốc sắn quá sớm - Cho lùi bộ phận kẹp nhổ ra KC07/06-10, Nghiên cứu ứng dụng và phát khi củ sắn còn liên kết chắc sau khi củ sắn còn liên kết triển công nghệ phục vụ công nghiệp hóa, Tuột dây đai

với đất

với đất yếu

- Thiếu bánh đỡ đai

- Thêm bánh đỡ dây đai

hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn,

- Dòng đai hình thang

- Áp dụng dùng bánh và dây

Hà Nội, 2011.

đai tiết diện hình chữ nhật

3. Hà Đức Hồ: Kỹ thuật sử dụng máy gặt lúa rải

- Khoảng cách giữa lưỡi đào - Điều chỉnh tăng khoảng hàng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2006.

Đất ùn giữa lưỡi và bộ phận kẹp nhổ quá gần cách giữa lưỡi đào và bộ

đào và bộ phận

phận kẹp nhổ củ bằng cách

4. Sổ tay Cơ điện nông nghiệp, bảo quản và chế

kẹp nhổ củ

treo bộ phận kẹp nhổ củ vào

biến nông lâm sản cho chủ trang trại, tập II, các lỗ cao trên khung máy

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2006.

- Khoảng cách giữa lưỡi đào - Điều chỉnh giảm khoảng Bộ phận kẹp nhổ và bộ phận kẹp nhổ quá xa cách giữa lưỡi đào và bộ

5. Hà Đức Thái: Nghiên cứu lựa chọn công nghệ

củ không kẹp được

phận kẹp nhổ củ bằng cách

chế tạo các máy để cơ giới hóa canh tác và thu gốc sắn

treo bộ phận kẹp nhổ củ vào

các lỗ thấp trên khung máy

hoạch sắn ở vùng sản xuất sắn tập trung, Mã số KC07.07/06-10, Hà Nội, 2011.

6. Phạm Xuân Vượng: Máy thu hoạch nông nghiệp, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1999.

7. Viện Cơ - Điện nông nghiệp và Chế biến nông sản: Kết quả nghiên cứu cơ - điện 193

194

https://thuviensach.vn

Bảng 16

Biện pháp khắc phục, sửa

Hiện tượng

Nguyên nhân

chữa

- Lưỡi đào chưa đủ độ sâu, củ - Tăng độ sâu lưỡi đào bằng bị cắt ngang bởi lưỡi đào

cách co bánh tựa lên cao

hoặc hạ thấp lưỡi đào củ, để

Sót củ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

lưỡi đào dưới tầng củ

- Khe hở hai bánh đai bị động - Chỉnh giảm khe hở giữa hai lớn, không đủ lực kẹp nhổ củ

bánh đai bị động

- Lưỡi đào chưa đủ độ sâu, củ - Tăng độ sâu lưỡi đào bằng 1. Nguyễn Bảng, Nguyễn Viết Lầu, Phạm Xuân bị cắt ngang bởi lưỡi đào

cách co bánh tựa lên cao

Vượng: Cơ khí hóa nông nghiệp, quyển 2, Gãy củ

hoặc hạ thấp lưỡi đào củ để

lưỡi đào đi dưới tầng củ

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1991.

- Lực căng đai chưa đủ

- Điều chỉnh bánh căng đai

2. Bộ Khoa học - Công nghệ: Chương trình

- Kẹp nhổ gốc sắn quá sớm - Cho lùi bộ phận kẹp nhổ ra KC07/06-10, Nghiên cứu ứng dụng và phát khi củ sắn còn liên kết chắc sau khi củ sắn còn liên kết triển công nghệ phục vụ công nghiệp hóa, Tuột dây đai

với đất

với đất yếu

- Thiếu bánh đỡ đai

- Thêm bánh đỡ dây đai

hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn,

- Dòng đai hình thang

- Áp dụng dùng bánh và dây

Hà Nội, 2011.

đai tiết diện hình chữ nhật

3. Hà Đức Hồ: Kỹ thuật sử dụng máy gặt lúa rải

- Khoảng cách giữa lưỡi đào - Điều chỉnh tăng khoảng hàng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2006.

Đất ùn giữa lưỡi và bộ phận kẹp nhổ quá gần cách giữa lưỡi đào và bộ

đào và bộ phận

phận kẹp nhổ củ bằng cách

4. Sổ tay Cơ điện nông nghiệp, bảo quản và chế

kẹp nhổ củ

treo bộ phận kẹp nhổ củ vào

biến nông lâm sản cho chủ trang trại, tập II, các lỗ cao trên khung máy

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2006.

- Khoảng cách giữa lưỡi đào - Điều chỉnh giảm khoảng Bộ phận kẹp nhổ và bộ phận kẹp nhổ quá xa cách giữa lưỡi đào và bộ

5. Hà Đức Thái: Nghiên cứu lựa chọn công nghệ

củ không kẹp được

phận kẹp nhổ củ bằng cách

chế tạo các máy để cơ giới hóa canh tác và thu gốc sắn

treo bộ phận kẹp nhổ củ vào

các lỗ thấp trên khung máy

hoạch sắn ở vùng sản xuất sắn tập trung, Mã số KC07.07/06-10, Hà Nội, 2011.

6. Phạm Xuân Vượng: Máy thu hoạch nông nghiệp, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1999.

7. Viện Cơ - Điện nông nghiệp và Chế biến nông sản: Kết quả nghiên cứu cơ - điện 193

194

https://thuviensach.vn

nông nghiệp và chế biến nông sản (1991-1995), Nxb. Nông nghiệp.

8. Một số thông tin, hình ảnh lấy trên mạng.

9. Hà Đức Thái, Lương Văn Vượt, Lê Minh Lư, Nguyễn Xuân Thiết: Research on Combine Machine for Cutting old Cassava Trunks, MỤC LỤC

Digging, Pulling and Pilling up Cassava Roots On Field, Agricultural Publishing House, 2009.

Trang

Lời Nhà xuất bản

5

Phần I

MÁY THU HOẠCH LÚA 7

I- MÁY GẶT LÚA RẢI HÀNG

7

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh 7

2. Phạm vi áp dụng 18

3. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 18

4. An toàn lao động 25

5. Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 27

II- MÁY TUỐT LÚA

28

1. Công cụ tuốt lúa đạp chân

28

2. Máy tuốt lúa

30

3. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 33

III- MÁY ĐẬP LÚA

34

1. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết diện hình tròn)

34

195

196

https://thuviensach.vn

nông nghiệp và chế biến nông sản (1991-1995), Nxb. Nông nghiệp.

8. Một số thông tin, hình ảnh lấy trên mạng.

9. Hà Đức Thái, Lương Văn Vượt, Lê Minh Lư, Nguyễn Xuân Thiết: Research on Combine Machine for Cutting old Cassava Trunks, MỤC LỤC

Digging, Pulling and Pilling up Cassava Roots On Field, Agricultural Publishing House, 2009.

Trang

Lời Nhà xuất bản

5

Phần I

MÁY THU HOẠCH LÚA 7

I- MÁY GẶT LÚA RẢI HÀNG

7

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động máy gặt lúa rải hàng treo trước đầu máy kéo hai bánh 7

2. Phạm vi áp dụng 18

3. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 18

4. An toàn lao động 25

5. Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 27

II- MÁY TUỐT LÚA

28

1. Công cụ tuốt lúa đạp chân

28

2. Máy tuốt lúa

30

3. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 33

III- MÁY ĐẬP LÚA

34

1. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết diện hình tròn)

34

195

196

https://thuviensach.vn

2. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên diện hình chữ nhật (răng bản))

39

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 3. Đặc tính kỹ thuật của một số máy đập máy thu hoạch ngô

124

lúa phổ biến

44

5. Công cụ tẽ ngô quay tay

124

4. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 6. Máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

126

máy đập lúa trống xoắn

47

7. Máy tẽ ngô Minh Thành

128

II- MÁY THU HOẠCH NGÔ MỘT GIAI 5. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 48

ĐOẠN

133

6. An toàn lao động

55

7. Một số hư hỏng thông thường, nguyên

Phần III

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 56

MÁY THU HOẠCH KHOAI

135

IV- MÁY GẶT ĐẬP LIÊN HỢP

57

I- MÁY

ĐÀO KHOAI TÂY

135

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

57

A. Máy đào khoai tây kiểu băng giũ

135

2. Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp trước 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

135

khi sử dụng

78

2. Phạm vi ứng dụng

142

3. An toàn lao động

85

B. Máy đào khoai tây kiểu sàng lắc 142

4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên C. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 145

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 87

1. Kiểm tra tình trạng kỹ thuật của liên 5. Một số máy gặt đập liên hợp phổ biến ở

hợp máy

145

Việt Nam

89

2. Điều chỉnh máy

146

3. Chuẩn bị ruộng

147

Phần II

4. Thử máy trước khi sử dụng

147

MÁY THU HOẠCH NGÔ

97

D. Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc I- MÁY THU HOẠCH NGÔ HAI GIAI phục, sửa chữa

147

ĐOẠN

97

II- MÁY PHÂN LOẠI KHOAI TÂY

148

1. Máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA 98

1. Nhiệm vụ, yêu cầu kỹ thuật

148

2. Máy thu hoạch ngô hai hàng KOП-1.4

104

2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động một số

3. Máy thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2

118

máy phân loại khoai tây

149

197

198

https://thuviensach.vn

2. Máy đập lúa trống xoắn (kiểu răng tiết 4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên diện hình chữ nhật (răng bản))

39

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 3. Đặc tính kỹ thuật của một số máy đập máy thu hoạch ngô

124

lúa phổ biến

44

5. Công cụ tẽ ngô quay tay

124

4. Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng 6. Máy bóc bẹ, tẽ hạt ngô BBTH-2,5

126

máy đập lúa trống xoắn

47

7. Máy tẽ ngô Minh Thành

128

II- MÁY THU HOẠCH NGÔ MỘT GIAI 5. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 48

ĐOẠN

133

6. An toàn lao động

55

7. Một số hư hỏng thông thường, nguyên

Phần III

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 56

MÁY THU HOẠCH KHOAI

135

IV- MÁY GẶT ĐẬP LIÊN HỢP

57

I- MÁY

ĐÀO KHOAI TÂY

135

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

57

A. Máy đào khoai tây kiểu băng giũ

135

2. Chuẩn bị máy gặt đập liên hợp trước 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

135

khi sử dụng

78

2. Phạm vi ứng dụng

142

3. An toàn lao động

85

B. Máy đào khoai tây kiểu sàng lắc 142

4. Một số hư hỏng thông thường, nguyên C. Chuẩn bị máy trước khi sử dụng 145

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 87

1. Kiểm tra tình trạng kỹ thuật của liên 5. Một số máy gặt đập liên hợp phổ biến ở

hợp máy

145

Việt Nam

89

2. Điều chỉnh máy

146

3. Chuẩn bị ruộng

147

Phần II

4. Thử máy trước khi sử dụng

147

MÁY THU HOẠCH NGÔ

97

D. Một số hư hỏng thông thường, nguyên nhân và biện pháp khắc I- MÁY THU HOẠCH NGÔ HAI GIAI phục, sửa chữa

147

ĐOẠN

97

II- MÁY PHÂN LOẠI KHOAI TÂY

148

1. Máy thu hoạch ngô một hàng OSHIMA 98

1. Nhiệm vụ, yêu cầu kỹ thuật

148

2. Máy thu hoạch ngô hai hàng KOП-1.4

104

2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động một số

3. Máy thu hoạch ngô hai hàng TBN-0.2

118

máy phân loại khoai tây

149

197

198

https://thuviensach.vn

Phần IV

MÁY THU HOẠCH SẮN

153

I- MÁY LIÊN HỢP CẮT NGHIỀN THÂN

CÂY SẮN VÀ ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

153

Chịu trách nhiệm xuất bản

II- MÁY CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

154

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

154

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

2. Hướng dẫn sử dụng máy

167

PHẠM CHÍ THÀNH

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên Chịu trách nhiệm nội dung

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 169

GIÁM ĐỐC

III- MÁY ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

169

NHÀ XUẤT BẢN GIAO THÔNG VẬN TẢI

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

170

NGUYỄN MINH NHẬT

2. Chuẩn bị liên hợp máy trước khi sử dụng 186

ỦY VIÊN HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP - XUẤT BẢN

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 192

TS. VÕ VĂN BÉ

Tài liệu tham khảo

194

Biên tập nội dung:

NGUYỄN NGỌC SÂM

ĐINH ÁI MINH

Trình bày bìa:

LÊ HÀ LAN

Chế bản vi tính:

NGUYỄN QUỲNH LAN

Sửa bản in:

VŨ THỊ THU - NGUYỄN THỊ YẾN

Đọc sách mẫu:

ĐINH ÁI MINH

199

200

https://thuviensach.vn

Phần IV

MÁY THU HOẠCH SẮN

153

I- MÁY LIÊN HỢP CẮT NGHIỀN THÂN

CÂY SẮN VÀ ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

153

Chịu trách nhiệm xuất bản

II- MÁY CẮT NGHIỀN THÂN CÂY SẮN

154

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

154

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

2. Hướng dẫn sử dụng máy

167

PHẠM CHÍ THÀNH

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên Chịu trách nhiệm nội dung

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 169

GIÁM ĐỐC

III- MÁY ĐÀO NHỔ CỦ SẮN

169

NHÀ XUẤT BẢN GIAO THÔNG VẬN TẢI

1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động

170

NGUYỄN MINH NHẬT

2. Chuẩn bị liên hợp máy trước khi sử dụng 186

ỦY VIÊN HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP - XUẤT BẢN

3. Một số hư hỏng thông thường, nguyên NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

nhân và biện pháp khắc phục, sửa chữa 192

TS. VÕ VĂN BÉ

Tài liệu tham khảo

194

Biên tập nội dung:

NGUYỄN NGỌC SÂM

ĐINH ÁI MINH

Trình bày bìa:

LÊ HÀ LAN

Chế bản vi tính:

NGUYỄN QUỲNH LAN

Sửa bản in:

VŨ THỊ THU - NGUYỄN THỊ YẾN

Đọc sách mẫu:

ĐINH ÁI MINH

199

200

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page