https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

CHĂN NUÔI

GIA CẦM

BẢO ĐẢM

AN TOÀN SINH HỌC

https://thuviensach.vn

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

TẬP THỂ TÁC GIẢ

Chủ tịch Hội đồng

GS.TS. VŨ DUY GIẢNG

PGS.TS. NGUYỄN THẾ KỶ

PGS.TS. BÙI QUANG TUẤN

Phó Chủ tịch Hội đồng

TS. NGUYỄN TẤN ANH

TS. HOÀNG PHONG HÀ

TS. BÙI VĂN CHÍNH

TS. BÙI THỊ OANH

Thành viên

ThS. PHẠM THỊ HẢI

TRẦN QUỐC DÂN

ThS. NGUYỄN XUÂN NAM

TS. NGUYỄN ĐỨC TÀI

TS. NGUYỄN AN TIÊM

NGUYỄN VŨ THANH HẢO

Mã số:

63.636

CTQG - 2015

2

https://thuviensach.vn

CHĂN NUÔI

GIA CẦM

BẢO ĐẢM

AN TOÀN SINH HỌC

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SƯ THẬT

HÀ NỘI - 2015

https://thuviensach.vn

HỘI ĐỒNG CHỈ ĐẠO XUẤT BẢN

TẬP THỂ TÁC GIẢ

Chủ tịch Hội đồng

GS.TS. VŨ DUY GIẢNG

PGS.TS. NGUYỄN THẾ KỶ

PGS.TS. BÙI QUANG TUẤN

Phó Chủ tịch Hội đồng

TS. NGUYỄN TẤN ANH

TS. HOÀNG PHONG HÀ

TS. BÙI VĂN CHÍNH

TS. BÙI THỊ OANH

Thành viên

ThS. PHẠM THỊ HẢI

TRẦN QUỐC DÂN

ThS. NGUYỄN XUÂN NAM

TS. NGUYỄN ĐỨC TÀI

TS. NGUYỄN AN TIÊM

NGUYỄN VŨ THANH HẢO

Mã số:

63.636

CTQG - 2015

2

https://thuviensach.vn

học như: chăn nuôi gà thả vườn, gà công nghiệp, vịt, ngan, ngỗng, chim bồ câu. Ngoài ra, cuốn sách cũng đưa ra những phương pháp ấp trứng làm tăng khả năng sản xuất của đàn mái sinh sản, bảo đảm vệ sinh thú y, vệ

sinh môi trường và an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Do bị hạn chế về thời gian biên soạn và nguồn tài liệu, nên cuốn sách khó tránh khỏi còn sai sót. Rất mong các chuyên gia và bạn đọc đóng góp ý kiến để

Chăn nuôi an toàn sinh học là hướng đi bền vững cuốn sách được tiếp tục hoàn chỉnh về nội dung trong cho ngành chăn nuôi và đây cũng là định hướng phát những lần xuất bản sau.

triển chăn nuôi của ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là không phải người chăn nuôi nào cũng Tháng 12 năm 2015

biết về vai trò và các biện pháp thực hành chăn nuôi NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

an toàn sinh học, trong đó có chăn nuôi gia cầm. Bên cạnh đó, việc duy trì sức khỏe tốt cho đàn gia cầm sẽ

đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người chăn nuôi.

Mặc dù tất cả những tiến bộ trong việc phòng chống và kiểm soát bệnh truyền nhiễm được áp dụng nhưng vẫn khó để tránh cho đàn gia cầm khỏi bị dịch bệnh; các trang trại gia cầm tiếp tục bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện của các tác nhân gây bệnh mới hay biến đổi, dịch bệnh thường gây chết và giảm tỷ lệ sinh trưởng và sản lượng trứng ở đàn gia cầm.

Để giúp bạn đọc có thêm tài liệu tham khảo về

những vấn đề trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia -

Sự thật xuất bản cuốn sách Chăn nuôi gia cầm bảo

đảm an toàn sinh học.

Nội dung cuốn sách tập trung vào phương pháp chăn nuôi một số loại gia cầm để bảo đảm an toàn sinh 5

6

https://thuviensach.vn

học như: chăn nuôi gà thả vườn, gà công nghiệp, vịt, ngan, ngỗng, chim bồ câu. Ngoài ra, cuốn sách cũng đưa ra những phương pháp ấp trứng làm tăng khả năng sản xuất của đàn mái sinh sản, bảo đảm vệ sinh thú y, vệ

sinh môi trường và an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

LỜI NHÀ XUẤT BẢN

Do bị hạn chế về thời gian biên soạn và nguồn tài liệu, nên cuốn sách khó tránh khỏi còn sai sót. Rất mong các chuyên gia và bạn đọc đóng góp ý kiến để

Chăn nuôi an toàn sinh học là hướng đi bền vững cuốn sách được tiếp tục hoàn chỉnh về nội dung trong cho ngành chăn nuôi và đây cũng là định hướng phát những lần xuất bản sau.

triển chăn nuôi của ngành nông nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là không phải người chăn nuôi nào cũng Tháng 12 năm 2015

biết về vai trò và các biện pháp thực hành chăn nuôi NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA - SỰ THẬT

an toàn sinh học, trong đó có chăn nuôi gia cầm. Bên cạnh đó, việc duy trì sức khỏe tốt cho đàn gia cầm sẽ

đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn cho người chăn nuôi.

Mặc dù tất cả những tiến bộ trong việc phòng chống và kiểm soát bệnh truyền nhiễm được áp dụng nhưng vẫn khó để tránh cho đàn gia cầm khỏi bị dịch bệnh; các trang trại gia cầm tiếp tục bị ảnh hưởng bởi sự xuất hiện của các tác nhân gây bệnh mới hay biến đổi, dịch bệnh thường gây chết và giảm tỷ lệ sinh trưởng và sản lượng trứng ở đàn gia cầm.

Để giúp bạn đọc có thêm tài liệu tham khảo về

những vấn đề trên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia -

Sự thật xuất bản cuốn sách Chăn nuôi gia cầm bảo

đảm an toàn sinh học.

Nội dung cuốn sách tập trung vào phương pháp chăn nuôi một số loại gia cầm để bảo đảm an toàn sinh 5

6

https://thuviensach.vn

2.2. Yêu cầu đối với trại chăn nuôi

- Có hàng rào hoặc tường kín bao quanh cách biệt với bên ngoài để bảo đảm hạn chế người và động vật từ bên ngoài xâm nhập vào trại.

Chương I

- Trước cổng có hố khử trùng và phương tiện khử trùng, tiêu độc, có biển báo một số điều cấm MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

hoặc hạn chế đối với khách ra - vào trại.

TRONG CHĂN NUÔI GIA CẦM

- Có phòng làm việc của các cán bộ chuyên BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

môn, nơi mổ, khám lâm sàng và lấy bệnh phẩm (đối với trại có quy mô lớn).

- Có nơi để dụng cụ, thuốc, sổ sách ghi chép 1. Khái niệm

tình hình sản xuất, dịch bệnh và sử dụng vắcxin, An toàn sinh học đối với các cơ sở chăn nuôi là thuốc của đàn gia cầm.

việc thực hiện đồng bộ các biện pháp vệ sinh thú y

- Có phòng thay đồ bảo hộ lao động, khử

nhằm ngăn chặn mầm bệnh từ bên ngoài xâm trùng, tiêu độc trước khi vào khu chăn nuôi.

nhập vào các cơ sở chăn nuôi và tiêu diệt mầm

- Có thiết bị tẩy uế khử trùng các loại phương bệnh tồn tại ở bên trong cơ sở chăn nuôi đó.

tiện vận chuyển, người và vật dụng tại cổng ra -

vào trại, khu chăn nuôi.

2. Các yêu cầu về kỹ thuật

- Có kho chứa thức ăn cách biệt với khu chăn

2.1. Địa điểm xây dựng trại chăn nuôi

nuôi. Kho chứa phải khô ráo, thoáng mát, thường

- Địa điểm xây dựng trang trại phải phù hợp xuyên có biện pháp diệt chuột, mối mọt, gián và với quy hoạch sử dụng đất của địa phương, hoặc các loại côn trùng gây hại khác. Không để các loại được các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thuốc sát trùng, hóa chất độc hại trong kho chứa cho phép.

thức ăn. Không dự trữ thức ăn trong kho quá thời

- Trại chăn nuôi gia cầm phải xây dựng cách hạn sử dụng.

biệt, cách xa bệnh viện, trường học, chợ, công sở

- Yêu cầu đối với chuồng nuôi: và khu dân cư đông người và đường giao thông

+ Chuồng trại phải bảo đảm thông thoáng, liên tỉnh, liên huyện ít nhất 100 m.

ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm phù hợp với các giai 7

8

https://thuviensach.vn

2.2. Yêu cầu đối với trại chăn nuôi

- Có hàng rào hoặc tường kín bao quanh cách biệt với bên ngoài để bảo đảm hạn chế người và động vật từ bên ngoài xâm nhập vào trại.

Chương I

- Trước cổng có hố khử trùng và phương tiện khử trùng, tiêu độc, có biển báo một số điều cấm MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

hoặc hạn chế đối với khách ra - vào trại.

TRONG CHĂN NUÔI GIA CẦM

- Có phòng làm việc của các cán bộ chuyên BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

môn, nơi mổ, khám lâm sàng và lấy bệnh phẩm (đối với trại có quy mô lớn).

- Có nơi để dụng cụ, thuốc, sổ sách ghi chép 1. Khái niệm

tình hình sản xuất, dịch bệnh và sử dụng vắcxin, An toàn sinh học đối với các cơ sở chăn nuôi là thuốc của đàn gia cầm.

việc thực hiện đồng bộ các biện pháp vệ sinh thú y

- Có phòng thay đồ bảo hộ lao động, khử

nhằm ngăn chặn mầm bệnh từ bên ngoài xâm trùng, tiêu độc trước khi vào khu chăn nuôi.

nhập vào các cơ sở chăn nuôi và tiêu diệt mầm

- Có thiết bị tẩy uế khử trùng các loại phương bệnh tồn tại ở bên trong cơ sở chăn nuôi đó.

tiện vận chuyển, người và vật dụng tại cổng ra -

vào trại, khu chăn nuôi.

2. Các yêu cầu về kỹ thuật

- Có kho chứa thức ăn cách biệt với khu chăn

2.1. Địa điểm xây dựng trại chăn nuôi

nuôi. Kho chứa phải khô ráo, thoáng mát, thường

- Địa điểm xây dựng trang trại phải phù hợp xuyên có biện pháp diệt chuột, mối mọt, gián và với quy hoạch sử dụng đất của địa phương, hoặc các loại côn trùng gây hại khác. Không để các loại được các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền thuốc sát trùng, hóa chất độc hại trong kho chứa cho phép.

thức ăn. Không dự trữ thức ăn trong kho quá thời

- Trại chăn nuôi gia cầm phải xây dựng cách hạn sử dụng.

biệt, cách xa bệnh viện, trường học, chợ, công sở

- Yêu cầu đối với chuồng nuôi: và khu dân cư đông người và đường giao thông

+ Chuồng trại phải bảo đảm thông thoáng, liên tỉnh, liên huyện ít nhất 100 m.

ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm phù hợp với các giai 7

8

https://thuviensach.vn

đoạn nuôi dưỡng gia cầm (gia cầm con, hậu bị,

2.3. Yêu cầu về chất lượng con giống

sinh sản).

- Gia cầm giống mua về nuôi phải có nguồn

+ Có hố khử trùng ở lối ra - vào chuồng nuôi, gốc rõ ràng, khỏe mạnh, có giấy kiểm dịch và phải có ngăn cách giữa các khu chăn nuôi (khu nuôi có bản công bố tiêu chuẩn chất lượng kèm theo.

gia cầm con; khu nuôi gia cầm hậu bị; khu nuôi

- Gia cầm giống sản xuất tại cơ sở phải thực gia cầm sinh sản).

hiện công bố tiêu chuẩn. Chất lượng con giống

+ Cống, rãnh thoát nước thải phải có độ dốc phải phù hợp với tiêu chuẩn đã công bố.

thích hợp khoảng 3-5%, không bị ứ đọng nước.

- Con giống khi lưu thông trên thị trường phải

+ Diện tích chuồng nuôi phải phù hợp với số

khỏe mạnh, không nhiễm bệnh, phải ghi rõ nguồn lượng gia cầm.

gốc xuất xứ và được cơ quan thú y chứng nhận

+ Máng ăn, máng uống được làm bằng vật kiểm dịch.

liệu dễ vệ sinh, tiêu độc, khử trùng.

+ Hệ thống đèn chiếu sáng, đèn chụp sưởi và

2.4. Yêu cầu về thức ăn và nước uống

các dụng cụ khác phải bảo đảm an toàn cho người

- Thức ăn phù hợp với từng lứa tuổi, từng loại chăn nuôi và gia cầm.

gia cầm, hướng sản xuất và công nghệ sản xuất

- Yêu cầu đối với nhà ấp trứng: Đối với các theo quy trình sản xuất của cơ sở.

trại chăn nuôi gia cầm giống, có khu vực ấp trứng gia cầm thì phải tuân theo các điều kiện

- Thức ăn không được chứa các chất gây tồn sau đây:

dư, độc tố nấm mốc và các vi sinh vật có hại làm

+ Có hàng rào ngăn cách với bên ngoài và các ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi và sức khỏe khu vực khác trong trại chăn nuôi.

người tiêu dùng theo quy định hiện hành.

+ Nhà ấp trứng phải được bố trí phù hợp,

- Nước uống phải cung cấp đầy đủ theo quy thuận lợi, bảo đảm nguyên tắc một chiều, tránh ô trình nuôi.

nhiễm chéo trong khu vực, bao gồm: nơi nhận,

- Nước uống cho gia cầm phải đạt các chỉ tiêu phân loại và sát trùng trứng; kho bảo quản trứng; vệ sinh thú y theo quy định.

phòng để máy ấp trứng và soi trứng; phòng để

2.5. Yêu cầu về chăm sóc, nuôi dưỡng

máy nở; phòng chọn trống, mái, đóng hộp gia cầm con; và phòng xuất sản phẩm.

- Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải có quy trình 9

10

https://thuviensach.vn

đoạn nuôi dưỡng gia cầm (gia cầm con, hậu bị,

2.3. Yêu cầu về chất lượng con giống

sinh sản).

- Gia cầm giống mua về nuôi phải có nguồn

+ Có hố khử trùng ở lối ra - vào chuồng nuôi, gốc rõ ràng, khỏe mạnh, có giấy kiểm dịch và phải có ngăn cách giữa các khu chăn nuôi (khu nuôi có bản công bố tiêu chuẩn chất lượng kèm theo.

gia cầm con; khu nuôi gia cầm hậu bị; khu nuôi

- Gia cầm giống sản xuất tại cơ sở phải thực gia cầm sinh sản).

hiện công bố tiêu chuẩn. Chất lượng con giống

+ Cống, rãnh thoát nước thải phải có độ dốc phải phù hợp với tiêu chuẩn đã công bố.

thích hợp khoảng 3-5%, không bị ứ đọng nước.

- Con giống khi lưu thông trên thị trường phải

+ Diện tích chuồng nuôi phải phù hợp với số

khỏe mạnh, không nhiễm bệnh, phải ghi rõ nguồn lượng gia cầm.

gốc xuất xứ và được cơ quan thú y chứng nhận

+ Máng ăn, máng uống được làm bằng vật kiểm dịch.

liệu dễ vệ sinh, tiêu độc, khử trùng.

+ Hệ thống đèn chiếu sáng, đèn chụp sưởi và

2.4. Yêu cầu về thức ăn và nước uống

các dụng cụ khác phải bảo đảm an toàn cho người

- Thức ăn phù hợp với từng lứa tuổi, từng loại chăn nuôi và gia cầm.

gia cầm, hướng sản xuất và công nghệ sản xuất

- Yêu cầu đối với nhà ấp trứng: Đối với các theo quy trình sản xuất của cơ sở.

trại chăn nuôi gia cầm giống, có khu vực ấp trứng gia cầm thì phải tuân theo các điều kiện

- Thức ăn không được chứa các chất gây tồn sau đây:

dư, độc tố nấm mốc và các vi sinh vật có hại làm

+ Có hàng rào ngăn cách với bên ngoài và các ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi và sức khỏe khu vực khác trong trại chăn nuôi.

người tiêu dùng theo quy định hiện hành.

+ Nhà ấp trứng phải được bố trí phù hợp,

- Nước uống phải cung cấp đầy đủ theo quy thuận lợi, bảo đảm nguyên tắc một chiều, tránh ô trình nuôi.

nhiễm chéo trong khu vực, bao gồm: nơi nhận,

- Nước uống cho gia cầm phải đạt các chỉ tiêu phân loại và sát trùng trứng; kho bảo quản trứng; vệ sinh thú y theo quy định.

phòng để máy ấp trứng và soi trứng; phòng để

2.5. Yêu cầu về chăm sóc, nuôi dưỡng

máy nở; phòng chọn trống, mái, đóng hộp gia cầm con; và phòng xuất sản phẩm.

- Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải có quy trình 9

10

https://thuviensach.vn

chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp với giống, lứa tuổi, chuyển ra khỏi chuồng, sau đó làm sạch, tẩy uế, từng loại gia cầm và mục đích sản xuất.

khử trùng và để trống chuồng với thời gian ít

- Gia cầm nuôi sinh sản được nuôi nhốt tại nhất 15 ngày trước khi nuôi gia cầm mới.

các khu riêng biệt theo từng giai đoạn: gia cầm

- Yêu cầu với điều kiện vệ sinh thú y: không con, gia cầm hậu bị và gia cầm sinh sản.

khí chuồng nuôi phải đạt các chỉ tiêu quy định.

- Gia cầm nuôi thương phẩm (nuôi thịt) thực

- Yêu cầu về điều kiện vệ sinh thú y: không hiện theo nguyên tắc "cùng vào cùng ra".

khí tại trạ

m ấp trứ

ng gia cầm ph

ải đạ

t các chỉ

tiêu quy định.

2.6. Yêu cầu về điều kiện vệ sinh thú y

- Các biện pháp bảo đảm an toàn sinh học

2.7. Yêu cầu về xử lý chất thải và bảo vệ

trong chăn nuôi gia cầm:

môi trường

+ Hạn chế khách tham quan khu chăn nuôi.

- Khu xử lý chất thải:

Khách tham quan phải chấp hành quy trình bảo

+ Có đủ diện tích và điều kiện xử lý chất thải hộ, tiêu độc, khử trùng của cơ sở.

rắn, nước thải và gia cầm chết.

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm sản xuất con giống

+ Khu xử lý chất thải ở phía cuối trại, có địa phải thực hiện đầy đủ quy trình tiêm phòng thế thấp nhất của trại chăn nuôi.

vắcxin theo quy định hiện hành.

+ Có nhà ủ phân, nền được làm bằng nguyên

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải thực hiện tốt vật liệu chắc chắn, được chia thành các ô, phân quy trình nuôi dưỡng và phòng trừ dịch bệnh.

gia cầm được thu gom chuyển về nhà chứa phân,

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải có quy trình phân được đánh đống và ủ theo phương pháp vệ sinh tiêu độc hàng ngày và định kỳ đối với nhiệt sinh học, hoặc phương pháp tiêu độc, khử

dụng cụ, chuồng trại chăn nuôi.

+ Gia cầm mới nhập về phải nuôi cách ly để

trùng khác trước khi sử dụng vào mục đích khác.

tiến hành theo dõi, kiểm tra nghiêm ngặt, lấy

+ Rãnh thu gom nước thải chăn nuôi (nếu có): mẫu kiểm tra các gia cầm chết, ốm (nếu có), gửi độ dốc rãnh thu gom nước thải khoảng 3-5% có đến phòng thí nghiệm thú y hoặc báo với cơ quan nắp đậy kín hoặc để hở. Nước thải được chảy vào thú y để xác định, điều tra nguyên nhân.

hệ thống bể lắng, hồ sinh học bậc 1 và 2, hoặc xử

+ Chất độn chuồng phải được chuyển ra khỏi lý bằng công nghệ khác trước khi đổ ra ngoài.

chuồng ngay sau khi gia cầm ốm, chết được

+ Bố trí lò thiêu xác hoặc hầm tiêu hủy trong 11

12

https://thuviensach.vn

chăm sóc, nuôi dưỡng phù hợp với giống, lứa tuổi, chuyển ra khỏi chuồng, sau đó làm sạch, tẩy uế, từng loại gia cầm và mục đích sản xuất.

khử trùng và để trống chuồng với thời gian ít

- Gia cầm nuôi sinh sản được nuôi nhốt tại nhất 15 ngày trước khi nuôi gia cầm mới.

các khu riêng biệt theo từng giai đoạn: gia cầm

- Yêu cầu với điều kiện vệ sinh thú y: không con, gia cầm hậu bị và gia cầm sinh sản.

khí chuồng nuôi phải đạt các chỉ tiêu quy định.

- Gia cầm nuôi thương phẩm (nuôi thịt) thực

- Yêu cầu về điều kiện vệ sinh thú y: không hiện theo nguyên tắc "cùng vào cùng ra".

khí tại trạ

m ấp trứ

ng gia cầm ph

ải đạ

t các chỉ

tiêu quy định.

2.6. Yêu cầu về điều kiện vệ sinh thú y

- Các biện pháp bảo đảm an toàn sinh học

2.7. Yêu cầu về xử lý chất thải và bảo vệ

trong chăn nuôi gia cầm:

môi trường

+ Hạn chế khách tham quan khu chăn nuôi.

- Khu xử lý chất thải:

Khách tham quan phải chấp hành quy trình bảo

+ Có đủ diện tích và điều kiện xử lý chất thải hộ, tiêu độc, khử trùng của cơ sở.

rắn, nước thải và gia cầm chết.

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm sản xuất con giống

+ Khu xử lý chất thải ở phía cuối trại, có địa phải thực hiện đầy đủ quy trình tiêm phòng thế thấp nhất của trại chăn nuôi.

vắcxin theo quy định hiện hành.

+ Có nhà ủ phân, nền được làm bằng nguyên

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải thực hiện tốt vật liệu chắc chắn, được chia thành các ô, phân quy trình nuôi dưỡng và phòng trừ dịch bệnh.

gia cầm được thu gom chuyển về nhà chứa phân,

+ Cơ sở chăn nuôi gia cầm phải có quy trình phân được đánh đống và ủ theo phương pháp vệ sinh tiêu độc hàng ngày và định kỳ đối với nhiệt sinh học, hoặc phương pháp tiêu độc, khử

dụng cụ, chuồng trại chăn nuôi.

+ Gia cầm mới nhập về phải nuôi cách ly để

trùng khác trước khi sử dụng vào mục đích khác.

tiến hành theo dõi, kiểm tra nghiêm ngặt, lấy

+ Rãnh thu gom nước thải chăn nuôi (nếu có): mẫu kiểm tra các gia cầm chết, ốm (nếu có), gửi độ dốc rãnh thu gom nước thải khoảng 3-5% có đến phòng thí nghiệm thú y hoặc báo với cơ quan nắp đậy kín hoặc để hở. Nước thải được chảy vào thú y để xác định, điều tra nguyên nhân.

hệ thống bể lắng, hồ sinh học bậc 1 và 2, hoặc xử

+ Chất độn chuồng phải được chuyển ra khỏi lý bằng công nghệ khác trước khi đổ ra ngoài.

chuồng ngay sau khi gia cầm ốm, chết được

+ Bố trí lò thiêu xác hoặc hầm tiêu hủy trong 11

12

https://thuviensach.vn

khu xử lý chất thải cách xa tối thiểu 20 m đối với

- Trứng gia cầm đưa vào trại để ấp phải lấy từ

giếng nước, nguồn nước mặt và chuồng nuôi.

những cơ sở đã được xét nghiệm an toàn dịch

+ Tổng diện tích và cơ cấu diện tích giữa các bệnh và phải xông formon trước khi đưa vào ấp.

khu phải phù hợp với công suất thiết kế của cơ

sở, tránh tình trạng quá tải dễ gây nhiễm bẩn và 4. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học khó khăn trong quá trình sản xuất, làm sạch và đối với phương tiện vận chuyển kiểm tra.

- Bố trí phương tiện vận chuyển nội bộ trong

- Xử lý chất thải:

trại.

+ Chất thải lỏng thải ra môi trường phải được

- Các xe vận chuyển trước khi vào trại phải xử lý, không được thải trực tiếp ra môi trường.

phun thuốc khử trùng.

+ Nước thải trong quá trình chăn nuôi phải 5. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học đạt các chỉ tiêu quy định ở phụ lục của quy chuẩn.

đối với dụng cụ chăn nuôi

+ Chất thải rắn phải được xử lý các mầm bệnh, trước khi sử dụng vào mục đích khác.

Mỗi khu vực nuôi phải có dụng cụ riêng, nếu luân chuyển thì dụng cụ phải được vệ sinh và 3. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học khử trùng.

đối với gia cầm và các sản phẩm của chúng 6. Công tác xử lý khi có dịch bệnh Đối với gia cầm:

- Gia cầm đưa vào trại phải khỏe mạnh, được

- Khi có gia cầm chết, chết hàng loạt phải báo nhập từ cơ sở bảo đảm an toàn dịch bệnh (có giấy ngay cho chính quyền địa phương, cán bộ thú y chứng nhận kiểm dịch đầy đủ).

biết và gọi điện thoại đến đường dây nóng của

- Gia cầm mới mua về trước khi nhập đàn tỉnh để có biện pháp xử lý kịp thời.

phải nuôi cách ly và theo dõi ít nhất 3 tuần.

- Không bán chạy gia cầm ốm.

- Gia cầm phải được tiêm phòng đầy đủ các

- Không vứt xác gia cầm bừa bãi ra khu vực loại vắcxin, cho uống thuốc phòng bệnh đúng lịch: ao, hồ xung quanh trại.

Đối với sản phẩm của gia cầm:

- Không ăn thịt gia cầm bệnh.

- Cần kiểm tra chặt chẽ không mang thịt và

- Cấm vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia cầm sản phẩm gia cầm bị bệnh vào trại sử dụng.

và sản phẩm gia cầm khi có dịch.

13

14

https://thuviensach.vn

khu xử lý chất thải cách xa tối thiểu 20 m đối với

- Trứng gia cầm đưa vào trại để ấp phải lấy từ

giếng nước, nguồn nước mặt và chuồng nuôi.

những cơ sở đã được xét nghiệm an toàn dịch

+ Tổng diện tích và cơ cấu diện tích giữa các bệnh và phải xông formon trước khi đưa vào ấp.

khu phải phù hợp với công suất thiết kế của cơ

sở, tránh tình trạng quá tải dễ gây nhiễm bẩn và 4. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học khó khăn trong quá trình sản xuất, làm sạch và đối với phương tiện vận chuyển kiểm tra.

- Bố trí phương tiện vận chuyển nội bộ trong

- Xử lý chất thải:

trại.

+ Chất thải lỏng thải ra môi trường phải được

- Các xe vận chuyển trước khi vào trại phải xử lý, không được thải trực tiếp ra môi trường.

phun thuốc khử trùng.

+ Nước thải trong quá trình chăn nuôi phải 5. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học đạt các chỉ tiêu quy định ở phụ lục của quy chuẩn.

đối với dụng cụ chăn nuôi

+ Chất thải rắn phải được xử lý các mầm bệnh, trước khi sử dụng vào mục đích khác.

Mỗi khu vực nuôi phải có dụng cụ riêng, nếu luân chuyển thì dụng cụ phải được vệ sinh và 3. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học khử trùng.

đối với gia cầm và các sản phẩm của chúng 6. Công tác xử lý khi có dịch bệnh Đối với gia cầm:

- Gia cầm đưa vào trại phải khỏe mạnh, được

- Khi có gia cầm chết, chết hàng loạt phải báo nhập từ cơ sở bảo đảm an toàn dịch bệnh (có giấy ngay cho chính quyền địa phương, cán bộ thú y chứng nhận kiểm dịch đầy đủ).

biết và gọi điện thoại đến đường dây nóng của

- Gia cầm mới mua về trước khi nhập đàn tỉnh để có biện pháp xử lý kịp thời.

phải nuôi cách ly và theo dõi ít nhất 3 tuần.

- Không bán chạy gia cầm ốm.

- Gia cầm phải được tiêm phòng đầy đủ các

- Không vứt xác gia cầm bừa bãi ra khu vực loại vắcxin, cho uống thuốc phòng bệnh đúng lịch: ao, hồ xung quanh trại.

Đối với sản phẩm của gia cầm:

- Không ăn thịt gia cầm bệnh.

- Cần kiểm tra chặt chẽ không mang thịt và

- Cấm vận chuyển, buôn bán, giết mổ gia cầm sản phẩm gia cầm bị bệnh vào trại sử dụng.

và sản phẩm gia cầm khi có dịch.

13

14

https://thuviensach.vn

- Thành lập chốt kiểm dịch nhằm ngăn chặn người, phương tiện ra vào khu có dịch.

- Bao vây, khống chế, tiêu hủy xác gia cầm chết nghi mắc bệnh nguy hiểm bằng cách chôn, đốt theo hướng dẫn của cán bộ thú y.

Chương II

- Vệ sinh tiêu độc, khử trùng chuồng trại, môi trường xung quanh ổ dịch bằng vôi bột hoặc CHĂN NUÔI GÀ THẢ VƯỜN BẢO ĐẢM

hóa chất.

AN TOÀN SINH HỌC

- Tiêm phòng cho toàn bộ gia cầm xung quanh vùng có dịch.

I. GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIỐNG GÀ NỘI THẢ VƯỜN Ở VIỆT NAM

1. Một số giống gà nội thả vườn

- Gà Ri

- Gà Đông Tảo

- Gà Hồ

- Gà Mía

- Gà Phù Lưu Tế

- Gà Văn Phú

- Gà Ô

- Gà Nam Bộ

- Gà Ác

- Gà Ta vàng

- Gà Tre

- Gà Nòi (còn gọi là gà Chọi)

- Gà Tàu vàng

- Gà ta lai gà Miên.

15

16

https://thuviensach.vn

- Thành lập chốt kiểm dịch nhằm ngăn chặn người, phương tiện ra vào khu có dịch.

- Bao vây, khống chế, tiêu hủy xác gia cầm chết nghi mắc bệnh nguy hiểm bằng cách chôn, đốt theo hướng dẫn của cán bộ thú y.

Chương II

- Vệ sinh tiêu độc, khử trùng chuồng trại, môi trường xung quanh ổ dịch bằng vôi bột hoặc CHĂN NUÔI GÀ THẢ VƯỜN BẢO ĐẢM

hóa chất.

AN TOÀN SINH HỌC

- Tiêm phòng cho toàn bộ gia cầm xung quanh vùng có dịch.

I. GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIỐNG GÀ NỘI THẢ VƯỜN Ở VIỆT NAM

1. Một số giống gà nội thả vườn

- Gà Ri

- Gà Đông Tảo

- Gà Hồ

- Gà Mía

- Gà Phù Lưu Tế

- Gà Văn Phú

- Gà Ô

- Gà Nam Bộ

- Gà Ác

- Gà Ta vàng

- Gà Tre

- Gà Nòi (còn gọi là gà Chọi)

- Gà Tàu vàng

- Gà ta lai gà Miên.

15

16

https://thuviensach.vn

2. Một số giống gà vườn nhập nội

- Kê có nhiều sinh tố A, tỷ lệ protein cao tới

- Gà Tam Hoàng

13,3%. Đối với gà con từ 5-15 ngày tuổi ăn kê sẽ

- Gà Sasso

rất tốt, dễ tiêu hóa, mượt lông. Tỷ lệ kê chiếm 15-

- Gà Kabir.

20% khẩu phần.

- Thóc là thức ăn chính (đôi khi là duy nhất) 3. Gà cải tiến trong nước

đối với gà nội thả vườn chiếm 20-30% khẩu

- Gà BT1, BT2

phần. Đối với gà mái đẻ, nếu cho ăn thóc ngâm

- Gà Rhode Ri.

mọc mầm sẽ rất tốt vì thóc này chứa nhiều sinh tố D, E.

II. THỨC ĂN CỦA GÀ NỘI THẢ VƯỜN

- Khoai lang, sắn, khoai tây là những loại thức ăn chứa nhiều tinh bột, giá thành tương đối Gà nội thả vườn lợi dụng thức ăn thiên nhiên rẻ ở khu vực nông thôn. Đối với các loại thức ăn là chính. Nhưng cũng cần phải cho ăn thêm thức này thì thường phải nấu chín và bóp nhỏ trước ăn hỗn hợp. Lượng thức ăn hỗn hợp bổ sung nhiều khi cho ăn. Loại thức ăn này có thể chiếm từ 10-hay ít là tùy khả năng tìm kiếm thức ăn tự nhiên 15% khẩu phần.

của gà. Thức ăn cho gà thường có các loại như sau: 2. Thức ăn giàu protein

1. Thức ăn cung cấp bột đường

2.1. Thức ăn protein động vật

- Tấm gạo tẻ có 8,4% protein, năng lượng trao đổi ME=2.780 Kcal/kg. Tấm thường dùng cho gà

- Bột cá là loại thức ăn giàu protein tốt nhất con, tỷ lệ chiếm 10-15% trong khẩu phần.

cho gà. Bột cá tạp chứa đến 38,5-39% protein thô.

- Ngô là thức ăn tinh bột tốt nhất để nuôi gia Đối với gia cầm kỵ ăn mặn nên chỉ cho ăn bột cá cầm, chiếm 30-50% khẩu phần. Ngô có nhiều sinh nhạt, tỷ lệ 5-10% khẩu phần.

tố A, nhiều caroten. Gà ăn ngô cho thịt và lòng đỏ

- Bột thịt, bột máu là phế phẩm của các lò giết trứng vàng rất hấp dẫn. Chúng ta có thể cho gà mổ gia súc, gia cầm. Đối với loại này cần nấu chín con ăn ngô xay thành bột, gà giò ăn ngô mảnh, gà trước khi cho ăn hoặc có thể hấp ở nhiệt độ cao, trưởng thành có thể để nguyên hạt, nhưng tốt hay nghiền nhỏ rồi sấy khô để cho ăn dần. Loại nhất là nên cho ăn ngô mảnh.

thức ăn này chỉ nên chiếm từ 10-15% khẩu phần.

17

18

https://thuviensach.vn

2. Một số giống gà vườn nhập nội

- Kê có nhiều sinh tố A, tỷ lệ protein cao tới

- Gà Tam Hoàng

13,3%. Đối với gà con từ 5-15 ngày tuổi ăn kê sẽ

- Gà Sasso

rất tốt, dễ tiêu hóa, mượt lông. Tỷ lệ kê chiếm 15-

- Gà Kabir.

20% khẩu phần.

- Thóc là thức ăn chính (đôi khi là duy nhất) 3. Gà cải tiến trong nước

đối với gà nội thả vườn chiếm 20-30% khẩu

- Gà BT1, BT2

phần. Đối với gà mái đẻ, nếu cho ăn thóc ngâm

- Gà Rhode Ri.

mọc mầm sẽ rất tốt vì thóc này chứa nhiều sinh tố D, E.

II. THỨC ĂN CỦA GÀ NỘI THẢ VƯỜN

- Khoai lang, sắn, khoai tây là những loại thức ăn chứa nhiều tinh bột, giá thành tương đối Gà nội thả vườn lợi dụng thức ăn thiên nhiên rẻ ở khu vực nông thôn. Đối với các loại thức ăn là chính. Nhưng cũng cần phải cho ăn thêm thức này thì thường phải nấu chín và bóp nhỏ trước ăn hỗn hợp. Lượng thức ăn hỗn hợp bổ sung nhiều khi cho ăn. Loại thức ăn này có thể chiếm từ 10-hay ít là tùy khả năng tìm kiếm thức ăn tự nhiên 15% khẩu phần.

của gà. Thức ăn cho gà thường có các loại như sau: 2. Thức ăn giàu protein

1. Thức ăn cung cấp bột đường

2.1. Thức ăn protein động vật

- Tấm gạo tẻ có 8,4% protein, năng lượng trao đổi ME=2.780 Kcal/kg. Tấm thường dùng cho gà

- Bột cá là loại thức ăn giàu protein tốt nhất con, tỷ lệ chiếm 10-15% trong khẩu phần.

cho gà. Bột cá tạp chứa đến 38,5-39% protein thô.

- Ngô là thức ăn tinh bột tốt nhất để nuôi gia Đối với gia cầm kỵ ăn mặn nên chỉ cho ăn bột cá cầm, chiếm 30-50% khẩu phần. Ngô có nhiều sinh nhạt, tỷ lệ 5-10% khẩu phần.

tố A, nhiều caroten. Gà ăn ngô cho thịt và lòng đỏ

- Bột thịt, bột máu là phế phẩm của các lò giết trứng vàng rất hấp dẫn. Chúng ta có thể cho gà mổ gia súc, gia cầm. Đối với loại này cần nấu chín con ăn ngô xay thành bột, gà giò ăn ngô mảnh, gà trước khi cho ăn hoặc có thể hấp ở nhiệt độ cao, trưởng thành có thể để nguyên hạt, nhưng tốt hay nghiền nhỏ rồi sấy khô để cho ăn dần. Loại nhất là nên cho ăn ngô mảnh.

thức ăn này chỉ nên chiếm từ 10-15% khẩu phần.

17

18

https://thuviensach.vn

- Các loại tôm, tép, cua, ốc, hến, sò, cào cào, Chúng ta có thể cho gà ăn các loại rau tươi hoặc ủ

châu chấu, tằm hỏng,... đều là những loại thức ăn xanh, chế biến thành bột,...

tốt cho gia cầm.

- Vitamin D cần cho gà để hấp thụ canxi và phốtpho trong khẩu phần. Nếu thiếu vitamin D gà

2.2. Thức ăn protein thực vật

sẽ chậm lớn, xương mềm, vỏ trứng mỏng. Vitamin D

- Chúng ta có thể tận dụng các loại đậu thứ

có thể tổng hợp dưới da nhờ ánh sáng mặt trời, vì phẩm như đậu tương, đậu xanh, đậu mèo, đậu vậy lúc mặt trời lên cần thả gà ra sân chơi.

trắng, đậu đỏ để làm thức ăn. Các loại đậu khi

- Vitamin B có nhiều trong cám, bã bia, bã cho gà ăn cần phải luộc, rang hay hấp chín để khử

rượu, trong rau lang, rau muống, sâu bọ.

độc tố. Tỷ lệ trong khẩu phần ăn là 7-15%.

- Vitamin E cần cho gà mái, có nhiều trong

- Các loại khô dầu như khô dầu đậu tương thóc, ngô, đậu mọc mầm.

(44% protein thô), khô dầu lạc cả vỏ (30,6 protein), khô dầu lạc nhân (45,4% protein), khô dầu vừng 4. Thức ăn khoáng

(38,5% protein),... Đối với loại thức ăn này chỉ

Thức ăn khoáng cần cho gia cầm để tạo chiếm 7-10% khẩu phần.

xương, tạo các muối khoáng trong máu, trong

- Vừng là loại có nhiều protein, mỡ, metiomin trứng và hình thành vỏ trứng. Những chất khoáng giúp cho gia cầm mọc lông nhanh. Hạt vừng nhỏ

cần thiết nhất là canxi, phốtpho và muối.

nên thường dùng cho gà con 5-20 ngày tuổi. Loại

- Canxi và phốtpho có nhiều trong bột xương, thức ăn này thường chiếm 5% khẩu phần.

lượng ăn không quá 2-3% khẩu phần. Bột vỏ sò có

- Bã đậu phụ: loại thức ăn này rất tốt cho gia nhiều canxi, số lượng cho ăn chiếm 2-5% khẩu cầm. Đối với gà con chỉ nên cho ăn từ 5-10 g/ngày.

phần. Có thể tận dụng vỏ trứng ở các lò ấp. Trước khi dùng phải hấp chín để sát trùng, phơi khô và 3. Thức ăn giàu vitamin

xay nhỏ. Tro bếp cũng có thể cung cấp chất Các loại gia cầm rất cần các loại vitamin A, B, khoáng. Trước khi dùng tro bếp nên để ra ngoài D, E.

từ 20-30 ngày.

- Vitamin A giúp gia cầm chóng lớn. Thiếu

- Muối: gia cầm cần muối rất ít nhưng muối vitamin A gà hay mắc bệnh đau mắt, nổi mụn ở

lại rất cần để kích thích gà ăn được nhiều và khỏe thân hoặc đầu, trứng nở kém. Vitamin A có nhiều mạnh. Lượng muối cần khoảng 0,3-0,35% khẩu trong các loại rau xanh, các loại củ, các loại bèo.

phần. Trong bột cá thường có lượng muối nhất 19

20

https://thuviensach.vn

- Các loại tôm, tép, cua, ốc, hến, sò, cào cào, Chúng ta có thể cho gà ăn các loại rau tươi hoặc ủ

châu chấu, tằm hỏng,... đều là những loại thức ăn xanh, chế biến thành bột,...

tốt cho gia cầm.

- Vitamin D cần cho gà để hấp thụ canxi và phốtpho trong khẩu phần. Nếu thiếu vitamin D gà

2.2. Thức ăn protein thực vật

sẽ chậm lớn, xương mềm, vỏ trứng mỏng. Vitamin D

- Chúng ta có thể tận dụng các loại đậu thứ

có thể tổng hợp dưới da nhờ ánh sáng mặt trời, vì phẩm như đậu tương, đậu xanh, đậu mèo, đậu vậy lúc mặt trời lên cần thả gà ra sân chơi.

trắng, đậu đỏ để làm thức ăn. Các loại đậu khi

- Vitamin B có nhiều trong cám, bã bia, bã cho gà ăn cần phải luộc, rang hay hấp chín để khử

rượu, trong rau lang, rau muống, sâu bọ.

độc tố. Tỷ lệ trong khẩu phần ăn là 7-15%.

- Vitamin E cần cho gà mái, có nhiều trong

- Các loại khô dầu như khô dầu đậu tương thóc, ngô, đậu mọc mầm.

(44% protein thô), khô dầu lạc cả vỏ (30,6 protein), khô dầu lạc nhân (45,4% protein), khô dầu vừng 4. Thức ăn khoáng

(38,5% protein),... Đối với loại thức ăn này chỉ

Thức ăn khoáng cần cho gia cầm để tạo chiếm 7-10% khẩu phần.

xương, tạo các muối khoáng trong máu, trong

- Vừng là loại có nhiều protein, mỡ, metiomin trứng và hình thành vỏ trứng. Những chất khoáng giúp cho gia cầm mọc lông nhanh. Hạt vừng nhỏ

cần thiết nhất là canxi, phốtpho và muối.

nên thường dùng cho gà con 5-20 ngày tuổi. Loại

- Canxi và phốtpho có nhiều trong bột xương, thức ăn này thường chiếm 5% khẩu phần.

lượng ăn không quá 2-3% khẩu phần. Bột vỏ sò có

- Bã đậu phụ: loại thức ăn này rất tốt cho gia nhiều canxi, số lượng cho ăn chiếm 2-5% khẩu cầm. Đối với gà con chỉ nên cho ăn từ 5-10 g/ngày.

phần. Có thể tận dụng vỏ trứng ở các lò ấp. Trước khi dùng phải hấp chín để sát trùng, phơi khô và 3. Thức ăn giàu vitamin

xay nhỏ. Tro bếp cũng có thể cung cấp chất Các loại gia cầm rất cần các loại vitamin A, B, khoáng. Trước khi dùng tro bếp nên để ra ngoài D, E.

từ 20-30 ngày.

- Vitamin A giúp gia cầm chóng lớn. Thiếu

- Muối: gia cầm cần muối rất ít nhưng muối vitamin A gà hay mắc bệnh đau mắt, nổi mụn ở

lại rất cần để kích thích gà ăn được nhiều và khỏe thân hoặc đầu, trứng nở kém. Vitamin A có nhiều mạnh. Lượng muối cần khoảng 0,3-0,35% khẩu trong các loại rau xanh, các loại củ, các loại bèo.

phần. Trong bột cá thường có lượng muối nhất 19

20

https://thuviensach.vn

định. Nếu cho ăn bột cá thì không cần bổ sung chúng ta có thể lấy nơm nhốt gà mẹ, gà con có thể

thêm muối, vì gà rất dễ bị ngộ độc muối nếu lượng chui ra, chui vào được. Thức ăn, uống của gà con muối cao.

để ngoài nơm để gà con tự chui ra ăn. Sau 2 tuần Ngoài những khoáng đa lượng kể trên, gia (mùa đông 3 tuần) cần tách gà con khỏi mẹ, nuôi cầm còn cần những chất khoáng vi lượng như sắt, riêng, để gà mẹ nhanh chóng đẻ trứng trở lại.

đồng, kẽm, lưu huỳnh, mănggan, côban,... Tuy Đối với gà con, cơ thể chưa hoàn chỉnh, sức đề

liều lượng rất ít nhưng không thể thiếu. Gà thả

kháng yếu, khả năng điều nhiệt còn hạn chế, tốc vườn có thể tự tìm những chất này trong đất.

độ sinh trưởng cao. Một điểm cần quan tâm: 5. Nước uống

a) Chất độn chuồng

Chất độn chuồng là rơm thái ngắn hoặc trấu, Nói đến thức ăn, không thể không quan tâm mùn cưa. Tốt nhất là phoi bào rải dày 10-15 cm, đến nước uống cho gia cầm.

khô ráo, sạch.

Nước sạch được quy định như sau: vi khuẩn Ecoli tối đa không quá 50 con/ml. Nồng độ nitrat b) Máng ăn

tối đa không quá 20mg/lít. Độ pH: 6,8-7,5, độ

Máng ăn bằng mẹt đan hoặc máng tôn vuông cứng 60-80 mg Ca/lít, canxi 60 mg/lít,... Nếu nước cao 40 cm, rộng 40 cm, dài 60 cm cho 100 gà mới nở.

chứa nhiều nitrat (quá 20 mg/lít) sẽ ảnh hưởng c) Máng uống

đến năng suất, nhiều chì sẽ gây ngộ độc, nhiều magiê sẽ bị tiêu chảy,...

Máng uống dùng chậu sành, trên đan 1 cái nơm úp nhỏ úp vừa chậu, để gà ở ngoài thò mỏ

vào uống mà không nhúng chân vào được. Có thể

III. KỸ THUẬT NUÔI GÀ NỘI THẢ VƯỜN

sử dụng các chai đựng đầy nước úp ngược vào đĩa.

1. Kỹ thuật nuôi gà con

Trong chai cắm 1 cái đũa dài hơn chai để nước tự

do chảy dần từ chai xuống đĩa. Hàng ngày rửa

1.1. Lúc gà bắt đầu nở (ngày 20, 21)

sạch máng uống, quét sạch máng ăn.

- Lúc gà bắt đầu nở cần nhặt dần các con đã nở

d) Nhiệt độ

ra. Cho mỗi mái nuôi 15-20 con. Để tránh tình trạng gà mẹ dẫn gà con còn non đi ăn ở xa, gà con Đối với gà 21-30 ngày tuổi nhờ mẹ ấp ủ cho dễ sinh bệnh, sa hố hoặc bị chồn, cáo, diều hâu cắp, nên sau 3 tuần tách mẹ cần bố trí phòng nuôi có 21

22

https://thuviensach.vn

định. Nếu cho ăn bột cá thì không cần bổ sung chúng ta có thể lấy nơm nhốt gà mẹ, gà con có thể

thêm muối, vì gà rất dễ bị ngộ độc muối nếu lượng chui ra, chui vào được. Thức ăn, uống của gà con muối cao.

để ngoài nơm để gà con tự chui ra ăn. Sau 2 tuần Ngoài những khoáng đa lượng kể trên, gia (mùa đông 3 tuần) cần tách gà con khỏi mẹ, nuôi cầm còn cần những chất khoáng vi lượng như sắt, riêng, để gà mẹ nhanh chóng đẻ trứng trở lại.

đồng, kẽm, lưu huỳnh, mănggan, côban,... Tuy Đối với gà con, cơ thể chưa hoàn chỉnh, sức đề

liều lượng rất ít nhưng không thể thiếu. Gà thả

kháng yếu, khả năng điều nhiệt còn hạn chế, tốc vườn có thể tự tìm những chất này trong đất.

độ sinh trưởng cao. Một điểm cần quan tâm: 5. Nước uống

a) Chất độn chuồng

Chất độn chuồng là rơm thái ngắn hoặc trấu, Nói đến thức ăn, không thể không quan tâm mùn cưa. Tốt nhất là phoi bào rải dày 10-15 cm, đến nước uống cho gia cầm.

khô ráo, sạch.

Nước sạch được quy định như sau: vi khuẩn Ecoli tối đa không quá 50 con/ml. Nồng độ nitrat b) Máng ăn

tối đa không quá 20mg/lít. Độ pH: 6,8-7,5, độ

Máng ăn bằng mẹt đan hoặc máng tôn vuông cứng 60-80 mg Ca/lít, canxi 60 mg/lít,... Nếu nước cao 40 cm, rộng 40 cm, dài 60 cm cho 100 gà mới nở.

chứa nhiều nitrat (quá 20 mg/lít) sẽ ảnh hưởng c) Máng uống

đến năng suất, nhiều chì sẽ gây ngộ độc, nhiều magiê sẽ bị tiêu chảy,...

Máng uống dùng chậu sành, trên đan 1 cái nơm úp nhỏ úp vừa chậu, để gà ở ngoài thò mỏ

vào uống mà không nhúng chân vào được. Có thể

III. KỸ THUẬT NUÔI GÀ NỘI THẢ VƯỜN

sử dụng các chai đựng đầy nước úp ngược vào đĩa.

1. Kỹ thuật nuôi gà con

Trong chai cắm 1 cái đũa dài hơn chai để nước tự

do chảy dần từ chai xuống đĩa. Hàng ngày rửa

1.1. Lúc gà bắt đầu nở (ngày 20, 21)

sạch máng uống, quét sạch máng ăn.

- Lúc gà bắt đầu nở cần nhặt dần các con đã nở

d) Nhiệt độ

ra. Cho mỗi mái nuôi 15-20 con. Để tránh tình trạng gà mẹ dẫn gà con còn non đi ăn ở xa, gà con Đối với gà 21-30 ngày tuổi nhờ mẹ ấp ủ cho dễ sinh bệnh, sa hố hoặc bị chồn, cáo, diều hâu cắp, nên sau 3 tuần tách mẹ cần bố trí phòng nuôi có 21

22

https://thuviensach.vn

nhiệt độ 26-280C. Để điều chỉnh nhiệt độ cần thả vườn sau 3 tuần cho ra ngoài tắm nắng mỗi quan sát đàn gà. Nếu đàn gà túm tụm vào nguồn ngày khoảng 15-20 phút. Đến sau 5 tuần cho tự

nhiệt kêu chiêm chiếp không ăn là hiện tượng do ra ngoài. Lưu ý: gà chỉ thả ra sân và ban mai thiếu nhiệt. Nếu đàn gà tản xa nguồn nhiệt, há lúc sương đã tan.

miệng thở là hiện tượng thừa nhiệt. Gà đi lại, ăn Chuồng gà cần làm ở hướng nam hoặc hướng uống bình thường là nhiệt độ vừa đủ. Nhiệt độ

đông nam để thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào thích hợp với gà 2 tháng tuổi là 200C.

mùa đông.

đ) Mật độ

1.2. Nuôi dưỡng gà con

Mùa thu đông:

- Nên chọn những thức ăn có sẵn ở địa Tuổi

20-30 ngày

31-45 ngày

46-60 ngày

phương với giá rẻ và có nhiều loại thức ăn để hỗ

trợ chất dinh dưỡng cho nhau mà gà lại thích Mật độ

20-25 con

15-20 con

12-15 con

ăn. Gà con từ 1-30 ngày chưa nên cho ăn rau.

Nhưng nếu không có premix vitamin thì sau 30

Mùa hè nóng nực có thể giảm 10% số lượng gà.

ngày tập cho gà ăn bèo, rau rửa sạch, thái nhỏ.

e) Độ ẩm

Rau bèo có thể cho ăn riêng hoặc trộn lẫn với Độ ẩm thích hợp: 65-70%. Nếu nền chuồng thức ăn hỗn hợp. Gà sau 1 tháng tuổi tập cho ăn bị ẩm cần thay ngay các chất độn để bảo đảm thóc mọc mầm, ban đầu băm nhỏ, tiến tới cho khô, thoáng.

ăn nguyên hạt.

- Lượng thức ăn 1 ngày đêm:

g) Ánh sáng

Tuổi (tuần)

Lượng thức ăn (g)

Dùng bóng điện treo cao cách nền chuồng 2,5 m 1 6-7

với cường độ sáng tùy theo tuổi gà như sau: 2 10-11

Tuổi

1-20 ngày 21-40 ngày 41-66 ngày 3 14-15

Cường độ sáng

5 W/m2 3

W/m2

1,4 W/m2

4 16-22

5 24-25

Thời gian chiếu sáng: 1-2 tuần đầu chiếu sáng 6 26-30

24/24h. Sau đó cứ mỗi tuần giảm 20-30 phút. Gà 7 32-38

23

24

https://thuviensach.vn

nhiệt độ 26-280C. Để điều chỉnh nhiệt độ cần thả vườn sau 3 tuần cho ra ngoài tắm nắng mỗi quan sát đàn gà. Nếu đàn gà túm tụm vào nguồn ngày khoảng 15-20 phút. Đến sau 5 tuần cho tự

nhiệt kêu chiêm chiếp không ăn là hiện tượng do ra ngoài. Lưu ý: gà chỉ thả ra sân và ban mai thiếu nhiệt. Nếu đàn gà tản xa nguồn nhiệt, há lúc sương đã tan.

miệng thở là hiện tượng thừa nhiệt. Gà đi lại, ăn Chuồng gà cần làm ở hướng nam hoặc hướng uống bình thường là nhiệt độ vừa đủ. Nhiệt độ

đông nam để thoáng mát vào mùa hè, ấm áp vào thích hợp với gà 2 tháng tuổi là 200C.

mùa đông.

đ) Mật độ

1.2. Nuôi dưỡng gà con

Mùa thu đông:

- Nên chọn những thức ăn có sẵn ở địa Tuổi

20-30 ngày

31-45 ngày

46-60 ngày

phương với giá rẻ và có nhiều loại thức ăn để hỗ

trợ chất dinh dưỡng cho nhau mà gà lại thích Mật độ

20-25 con

15-20 con

12-15 con

ăn. Gà con từ 1-30 ngày chưa nên cho ăn rau.

Nhưng nếu không có premix vitamin thì sau 30

Mùa hè nóng nực có thể giảm 10% số lượng gà.

ngày tập cho gà ăn bèo, rau rửa sạch, thái nhỏ.

e) Độ ẩm

Rau bèo có thể cho ăn riêng hoặc trộn lẫn với Độ ẩm thích hợp: 65-70%. Nếu nền chuồng thức ăn hỗn hợp. Gà sau 1 tháng tuổi tập cho ăn bị ẩm cần thay ngay các chất độn để bảo đảm thóc mọc mầm, ban đầu băm nhỏ, tiến tới cho khô, thoáng.

ăn nguyên hạt.

- Lượng thức ăn 1 ngày đêm:

g) Ánh sáng

Tuổi (tuần)

Lượng thức ăn (g)

Dùng bóng điện treo cao cách nền chuồng 2,5 m 1 6-7

với cường độ sáng tùy theo tuổi gà như sau: 2 10-11

Tuổi

1-20 ngày 21-40 ngày 41-66 ngày 3 14-15

Cường độ sáng

5 W/m2 3

W/m2

1,4 W/m2

4 16-22

5 24-25

Thời gian chiếu sáng: 1-2 tuần đầu chiếu sáng 6 26-30

24/24h. Sau đó cứ mỗi tuần giảm 20-30 phút. Gà 7 32-38

23

24

https://thuviensach.vn

- Số bữa ăn: ngày cho ăn 6 lần, mỗi lần cách 2. Kỹ thuật nuôi gà giò, hậu bị

nhau khoảng 2 giờ, cho ăn theo đúng giờ quy định.

Giai đoạn gà giò, hậu bị là gà từ 3 đến 5 tháng Cần tiêm vắcxin phòng trừ một số bệnh như: tuổi. Lúc này gà đã chống chịu được với điều kiện

- Marek (u cục ở phủ tạng, da mắt, thần kinh).

ngoại cảnh như nóng, lạnh... Nhưng vì đa số thời

- Gumboro (phân loãng có bọt khí, nằm liệt, gian trong ngày, gà đi lại ngoài trời để tự kiếm các cơ xuất huyết...).

thức ăn nên dễ nhiễm bệnh, đặc biệt là bệnh ký

- Đậu (có những nốt màu xám ở mào, chân, mắt).

sinh trùng.

- Newcastle (ỉa phân xanh, đầu nghẹo, kêu nhiều).

2.1. Dụng cụ và nhà nuôi

Ngoài ra cần đề phòng một số bệnh khác như:

- Chống bạch lỵ, hen gà truyền qua phôi và Nuôi gà trống riêng, gà mái riêng cùng chung các stress:

một độ tuổi. Mỗi ngăn chuồng nuôi khoảng 100-Khi gà bắt đầu xuống chuồng (1 ngày tuổi) 200 con. Chất độn chuồng giống như nuôi gà con.

cần cho uống: Stress ban 10 g + Streptomycin 1 g

- Máng ăn: làm bằng gỗ, ống bương hay tôn dài

+ 1,5 lít nước cho 400-500 gà 1 ngày tuổi uống/1

1 m, rộng 0,15 m, cao 5 cm có thanh ngang ở trên.

ngày, sử dụng liên tục trong 3 ngày.

- Máng uống: có điều kiện thì mua máng bằng

- Phòng trị bệnh cầu trùng và các bệnh nhiễm ống nhựa hoặc tôn tròn chế tạo sẵn ở các nhà máy.

khuẩn (gà từ 7 ngày tuổi trở lên):

- Cầu đậu: giai đoạn này gà cần có cầu đậu để

Cocci - stop.ESB

ngủ về ban đêm. Cầu đậu làm bằng tre hoặc gỗ

3 hoặc Anti-Coccid: 1 gói 20 g

pha với 20 lít nước cho 400 - 500 con gà uống trong vót tròn, bản rộng 3-4 cm, kê cách mặt đất 30-50

1 ngày, cho uống liên tục 3 ngày. Nếu có hiện cm, mỗi thanh cách nhau 25-30 cm.

tượng phân gà sống lẫn bọt khí, có màu sáp nâu

- Hồ tắm cát: cần có hồ tắm cát để trừ rệp và hoặc máu tươi thì phải tăng gấp đôi liều lượng. Có bong các tế bào ngoài da. Hố có thể bằng gỗ hoặc thể dùng kết hợp tiêm bắp 0,3 ml kanamycin xây xi măng ở góc sân chơi của gà, dài 1 m, rộng 10%/1 lần/ngày, dùng liên tục trong 2, 3 ngày.

60 cm, cao 15 cm dùng cho 100-200 con.

- Phòng trị hen gà:

- Mật độ nhốt: 2-3 tháng tuổi là 10 con/m2, 3-4

Cần giữ cho chuồng gà luôn khô ráo, dùng 1 g tháng tuổi là 8 con/m2, 4-5 tháng tuổi là 6 con/m2.

Anti-CRD pha với 1 lít nước cho uống vào lúc 9-12,

- Nhiệt độ: cần đặc biệt quan tâm với những 18-21, 28-30, 38-40 ngày tuổi.

loại gà mọc lông chậm vào mùa đông.

25

26

https://thuviensach.vn

- Số bữa ăn: ngày cho ăn 6 lần, mỗi lần cách 2. Kỹ thuật nuôi gà giò, hậu bị

nhau khoảng 2 giờ, cho ăn theo đúng giờ quy định.

Giai đoạn gà giò, hậu bị là gà từ 3 đến 5 tháng Cần tiêm vắcxin phòng trừ một số bệnh như: tuổi. Lúc này gà đã chống chịu được với điều kiện

- Marek (u cục ở phủ tạng, da mắt, thần kinh).

ngoại cảnh như nóng, lạnh... Nhưng vì đa số thời

- Gumboro (phân loãng có bọt khí, nằm liệt, gian trong ngày, gà đi lại ngoài trời để tự kiếm các cơ xuất huyết...).

thức ăn nên dễ nhiễm bệnh, đặc biệt là bệnh ký

- Đậu (có những nốt màu xám ở mào, chân, mắt).

sinh trùng.

- Newcastle (ỉa phân xanh, đầu nghẹo, kêu nhiều).

2.1. Dụng cụ và nhà nuôi

Ngoài ra cần đề phòng một số bệnh khác như:

- Chống bạch lỵ, hen gà truyền qua phôi và Nuôi gà trống riêng, gà mái riêng cùng chung các stress:

một độ tuổi. Mỗi ngăn chuồng nuôi khoảng 100-Khi gà bắt đầu xuống chuồng (1 ngày tuổi) 200 con. Chất độn chuồng giống như nuôi gà con.

cần cho uống: Stress ban 10 g + Streptomycin 1 g

- Máng ăn: làm bằng gỗ, ống bương hay tôn dài

+ 1,5 lít nước cho 400-500 gà 1 ngày tuổi uống/1

1 m, rộng 0,15 m, cao 5 cm có thanh ngang ở trên.

ngày, sử dụng liên tục trong 3 ngày.

- Máng uống: có điều kiện thì mua máng bằng

- Phòng trị bệnh cầu trùng và các bệnh nhiễm ống nhựa hoặc tôn tròn chế tạo sẵn ở các nhà máy.

khuẩn (gà từ 7 ngày tuổi trở lên):

- Cầu đậu: giai đoạn này gà cần có cầu đậu để

Cocci - stop.ESB

ngủ về ban đêm. Cầu đậu làm bằng tre hoặc gỗ

3 hoặc Anti-Coccid: 1 gói 20 g

pha với 20 lít nước cho 400 - 500 con gà uống trong vót tròn, bản rộng 3-4 cm, kê cách mặt đất 30-50

1 ngày, cho uống liên tục 3 ngày. Nếu có hiện cm, mỗi thanh cách nhau 25-30 cm.

tượng phân gà sống lẫn bọt khí, có màu sáp nâu

- Hồ tắm cát: cần có hồ tắm cát để trừ rệp và hoặc máu tươi thì phải tăng gấp đôi liều lượng. Có bong các tế bào ngoài da. Hố có thể bằng gỗ hoặc thể dùng kết hợp tiêm bắp 0,3 ml kanamycin xây xi măng ở góc sân chơi của gà, dài 1 m, rộng 10%/1 lần/ngày, dùng liên tục trong 2, 3 ngày.

60 cm, cao 15 cm dùng cho 100-200 con.

- Phòng trị hen gà:

- Mật độ nhốt: 2-3 tháng tuổi là 10 con/m2, 3-4

Cần giữ cho chuồng gà luôn khô ráo, dùng 1 g tháng tuổi là 8 con/m2, 4-5 tháng tuổi là 6 con/m2.

Anti-CRD pha với 1 lít nước cho uống vào lúc 9-12,

- Nhiệt độ: cần đặc biệt quan tâm với những 18-21, 28-30, 38-40 ngày tuổi.

loại gà mọc lông chậm vào mùa đông.

25

26

https://thuviensach.vn

- Thức ăn của loại gà này hỗn hợp các chất, có

3.1. Mật độ chuồng

thể trộn với 30% rau xanh hoặc bèo rửa sạch.

Mật độ chuồng 4-6 con/m2.

- Lượng thức ăn 1 ngày đêm: 6-70 ngày tuổi ăn 45-50 g; 71-90 ngày tuổi ăn 51-60 g; 91-120

3.2. Nhiệt độ thích hợp

ngày tuổi ăn 62-70 g; 121-150 ngày tuổi ăn 75-90 g.

Nhiệt độ thích hợp là 18-200C.

Lượng thức ăn trên chủ yếu mang tính tham khảo. Đối với gà thả vườn phụ thuộc rất lớn vào

3.3. Độ ẩm chuồng nuôi

việc gà kiếm được thức ăn ngoài thiên nhiên.

Độ ẩm chuồng nuôi phù hợp là 70-75%.

2.2. Bệnh tật

3.4. Ánh sáng

Ở vào giai đoạn này, gà đã có khả năng Ánh sáng rất cần thiết đối với gà đẻ. Ánh sáng chống chịu được một số điều kiện bất lợi của tác động vào tuyến yên thúc đẩy tiết dịch ngoại cảnh. Nhưng do chăn thả tự nhiên nên gà hoócmôn kích thích sự phát triển của bao noãn, dễ nhiễm một số bệnh ký sinh trùng như giun đẩy mạnh tốc độ phát triển của buồng trứng và sán, ghẻ chân.

tạo ra thể vàng.

Ở giai đoạn này gà hay bị bệnh tụ huyết trùng Nhu cầu ánh sáng của gà mái là: 19 tuần tuổi cấp tính. Nếu phát hiện gà bị bệnh cần cách ly con chiếu 13 giờ/ngày đêm, 20 tuần tuổi chiếu 14 giờ/

bị bệnh, tẩy trùng chuồng nuôi. Ngoài ra, cần thực ngày đêm, 21 tuần tuổi chiếu 15 giờ/ngày đêm.

hiện nghiêm chỉnh chế độ tiêm phòng các dịch Nước ta là nước nhiệt đới, về mùa hè có thể tận bệnh theo yêu cầu của cơ quan thú y địa phương.

dụng ánh sáng thiên nhiên, nhưng về mùa đông thường âm u, do đó cần tăng cường thêm ánh sáng 3. Kỹ thuật nuôi gà đẻ

trong chuồng để kích thích gà đẻ sớm và đẻ rộ.

Đối với gà mái đẻ, ngoài nhu cầu thức ăn để

duy trì cơ thể còn cần thức ăn để sản xuất ra

3.5. Lượng thức ăn

trứng, một sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.

Lượng thức ăn hằng ngày của gà mái là 90-95 g, Do đó, giai đoạn này gà cần được bổ sung đầy đủ

gà trống là 110-120 g. Lượng thức ăn trên là dành chất dinh dưỡng như tinh bột, protein, chất cho gà nuôi nhốt hoàn toàn. Đối với gà thả ngoài khoáng, vitamin...

tự nhiên thì cần theo dõi về lượng thức ăn mà gà 27

28

https://thuviensach.vn

- Thức ăn của loại gà này hỗn hợp các chất, có

3.1. Mật độ chuồng

thể trộn với 30% rau xanh hoặc bèo rửa sạch.

Mật độ chuồng 4-6 con/m2.

- Lượng thức ăn 1 ngày đêm: 6-70 ngày tuổi ăn 45-50 g; 71-90 ngày tuổi ăn 51-60 g; 91-120

3.2. Nhiệt độ thích hợp

ngày tuổi ăn 62-70 g; 121-150 ngày tuổi ăn 75-90 g.

Nhiệt độ thích hợp là 18-200C.

Lượng thức ăn trên chủ yếu mang tính tham khảo. Đối với gà thả vườn phụ thuộc rất lớn vào

3.3. Độ ẩm chuồng nuôi

việc gà kiếm được thức ăn ngoài thiên nhiên.

Độ ẩm chuồng nuôi phù hợp là 70-75%.

2.2. Bệnh tật

3.4. Ánh sáng

Ở vào giai đoạn này, gà đã có khả năng Ánh sáng rất cần thiết đối với gà đẻ. Ánh sáng chống chịu được một số điều kiện bất lợi của tác động vào tuyến yên thúc đẩy tiết dịch ngoại cảnh. Nhưng do chăn thả tự nhiên nên gà hoócmôn kích thích sự phát triển của bao noãn, dễ nhiễm một số bệnh ký sinh trùng như giun đẩy mạnh tốc độ phát triển của buồng trứng và sán, ghẻ chân.

tạo ra thể vàng.

Ở giai đoạn này gà hay bị bệnh tụ huyết trùng Nhu cầu ánh sáng của gà mái là: 19 tuần tuổi cấp tính. Nếu phát hiện gà bị bệnh cần cách ly con chiếu 13 giờ/ngày đêm, 20 tuần tuổi chiếu 14 giờ/

bị bệnh, tẩy trùng chuồng nuôi. Ngoài ra, cần thực ngày đêm, 21 tuần tuổi chiếu 15 giờ/ngày đêm.

hiện nghiêm chỉnh chế độ tiêm phòng các dịch Nước ta là nước nhiệt đới, về mùa hè có thể tận bệnh theo yêu cầu của cơ quan thú y địa phương.

dụng ánh sáng thiên nhiên, nhưng về mùa đông thường âm u, do đó cần tăng cường thêm ánh sáng 3. Kỹ thuật nuôi gà đẻ

trong chuồng để kích thích gà đẻ sớm và đẻ rộ.

Đối với gà mái đẻ, ngoài nhu cầu thức ăn để

duy trì cơ thể còn cần thức ăn để sản xuất ra

3.5. Lượng thức ăn

trứng, một sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao.

Lượng thức ăn hằng ngày của gà mái là 90-95 g, Do đó, giai đoạn này gà cần được bổ sung đầy đủ

gà trống là 110-120 g. Lượng thức ăn trên là dành chất dinh dưỡng như tinh bột, protein, chất cho gà nuôi nhốt hoàn toàn. Đối với gà thả ngoài khoáng, vitamin...

tự nhiên thì cần theo dõi về lượng thức ăn mà gà 27

28

https://thuviensach.vn

có thể kiếm được hàng ngày để có những điều gà tập gáy và ghẹ mái thì tiến hành thiến. Trước chỉnh bổ sung thích hợp.

khi thiến thì cần cho gà nhịn đói một ngày. Thông thường có 2 cách thiến: thiến dưới bụng và thiến

3.6. Chọn gà mái đẻ

cạnh sườn.

Chọn mái con của mái mẹ đẻ tốt, không bị

bệnh, đặc biệt là bệnh bạch lỵ. Ngoại hình: chân IV. MỘT SỐ BỆNH GÀ NỘI THẢ VƯỜN

cao vừa phải, đầu thanh, mắt sáng, mọc lông sớm.

THƯỜNG HAY MẮC

Khoảng cách giữa xương lườn và xương chậu để

lọt bàn tay. Bụng mềm mại, lỗ huyệt mỏng, 1. Bạch lỵ

khoảng cách giữa hai xương chậu rộng.

- Bệnh này do gà mẹ di truyền qua trứng giống sang gà con và do môi trường xung quanh.

4. Kỹ thuật nuôi gà thịt

- Biểu hiện: lòng đỏ không tiêu, màu vàng Sau thời gian chọn những con mái và trống xanh; gan, phổi xuất huyết xưng to có nhiều chấm tốt, ngoại hình đẹp để làm gà giống tái sản xuất li ti màu xanh nhạt; lách xưng to, thận xuất đàn thì những con còn lại cần vỗ béo bán thịt. Đối huyết đỏ; khi ỉa phân sống màu trắng, tanh, dính với gà thịt nên vỗ béo vào lúc gà được 4 tháng bết lông đít.

tuổi. Thời gian vỗ béo khoảng 1 tháng. Khẩu phần

- Điều trị:

+ Streptomyxin tiêm bắp 0,035 g/kg thể

chủ yếu lúc này là chất bột đường có trong thóc, trọng/ngày.

tấm, ngô, khoai, sắn... để cung cấp năng lượng.

+ Ampicillin tiêm bắp 0,05-0,1 g/kg thể

Thức ăn có thể nấu chín, cho thêm bèo và rau trọng/ngày, tiêm liên tục 3 ngày hoặc pha nước xanh trộn lẫn. Nếu có điều kiện thì trong thời uống liều 0,1-0,15 g/kg thể trọng/ngày, uống trong gian này nên nuôi nhốt hoặc nuôi lồng để đỡ tốn 3 ngày.

năng lượng vận động. Chuồng nuôi gà thịt không

+ Spectam poultry 10% tiêm bắp 0,020-0,025

nên chọn chỗ sáng quá. Gà thịt nên chọn những g/kg thể trọng/ngày, tiêm trong 3-5 ngày.

giống gà xương nhỏ, thịt mịn, thể trọng đừng quá

+ Neotesol cho uống trong 3 ngày, mỗi ngày thấp để vỗ béo, (như gà Ri, gà Ta vàng, gà Mía)...

0,150 g/kg thể trọng.

Trong dân gian còn có một cách vỗ béo khác

+ Chloramphenicol 10% tiêm bắp 0,05-0,06

cho gà rất hiệu quả là vỗ béo gà trống thiến. Khi g/kg thể trọng, tiêm trong 3 ngày.

29

30

https://thuviensach.vn

có thể kiếm được hàng ngày để có những điều gà tập gáy và ghẹ mái thì tiến hành thiến. Trước chỉnh bổ sung thích hợp.

khi thiến thì cần cho gà nhịn đói một ngày. Thông thường có 2 cách thiến: thiến dưới bụng và thiến

3.6. Chọn gà mái đẻ

cạnh sườn.

Chọn mái con của mái mẹ đẻ tốt, không bị

bệnh, đặc biệt là bệnh bạch lỵ. Ngoại hình: chân IV. MỘT SỐ BỆNH GÀ NỘI THẢ VƯỜN

cao vừa phải, đầu thanh, mắt sáng, mọc lông sớm.

THƯỜNG HAY MẮC

Khoảng cách giữa xương lườn và xương chậu để

lọt bàn tay. Bụng mềm mại, lỗ huyệt mỏng, 1. Bạch lỵ

khoảng cách giữa hai xương chậu rộng.

- Bệnh này do gà mẹ di truyền qua trứng giống sang gà con và do môi trường xung quanh.

4. Kỹ thuật nuôi gà thịt

- Biểu hiện: lòng đỏ không tiêu, màu vàng Sau thời gian chọn những con mái và trống xanh; gan, phổi xuất huyết xưng to có nhiều chấm tốt, ngoại hình đẹp để làm gà giống tái sản xuất li ti màu xanh nhạt; lách xưng to, thận xuất đàn thì những con còn lại cần vỗ béo bán thịt. Đối huyết đỏ; khi ỉa phân sống màu trắng, tanh, dính với gà thịt nên vỗ béo vào lúc gà được 4 tháng bết lông đít.

tuổi. Thời gian vỗ béo khoảng 1 tháng. Khẩu phần

- Điều trị:

+ Streptomyxin tiêm bắp 0,035 g/kg thể

chủ yếu lúc này là chất bột đường có trong thóc, trọng/ngày.

tấm, ngô, khoai, sắn... để cung cấp năng lượng.

+ Ampicillin tiêm bắp 0,05-0,1 g/kg thể

Thức ăn có thể nấu chín, cho thêm bèo và rau trọng/ngày, tiêm liên tục 3 ngày hoặc pha nước xanh trộn lẫn. Nếu có điều kiện thì trong thời uống liều 0,1-0,15 g/kg thể trọng/ngày, uống trong gian này nên nuôi nhốt hoặc nuôi lồng để đỡ tốn 3 ngày.

năng lượng vận động. Chuồng nuôi gà thịt không

+ Spectam poultry 10% tiêm bắp 0,020-0,025

nên chọn chỗ sáng quá. Gà thịt nên chọn những g/kg thể trọng/ngày, tiêm trong 3-5 ngày.

giống gà xương nhỏ, thịt mịn, thể trọng đừng quá

+ Neotesol cho uống trong 3 ngày, mỗi ngày thấp để vỗ béo, (như gà Ri, gà Ta vàng, gà Mía)...

0,150 g/kg thể trọng.

Trong dân gian còn có một cách vỗ béo khác

+ Chloramphenicol 10% tiêm bắp 0,05-0,06

cho gà rất hiệu quả là vỗ béo gà trống thiến. Khi g/kg thể trọng, tiêm trong 3 ngày.

29

30

https://thuviensach.vn

Đối với gà con tốt nhất là dùng Spectam

+ Chloramphenicol hoặc tetraxylin, oxytetraxyclin poultry, Streptomyxin, Ampicillin. Các loại thuốc 1 g thuốc cho 30 kg thể trọng/ngày, sử dụng liên khác thì dùng cho các loại gà còn lại. Tuyệt đối tục trong 3 ngày.

không được lấy trứng giống của gà trống và gà

+ Trisulfon depot 1 gói 20 g trong 15-20 kg mái bị bệnh bạch lỵ để nhân đàn.

thức ăn, cho ăn liên tục trong 2-3 ngày.

+ Colistamp loại chứa 0,5 g ampicillin dùng 2. Bệnh Newcastle (bệnh gà rù) cho 15-20 kg thể trọng/ngày. Loại chứa 1 g ampicillin

- Biểu hiện: bệnh này xảy ra ở mọi giai đoạn dùng cho 30-40 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục và có tỷ lệ gây chết cao. Ngoài triệu chứng hô hấp trong 3 ngày.

gà kêu “toóc, toóc”, còn bị ỉa chảy, phân xanh, gà Ngoài ra có thể tiêm phòng vắcxin tụ huyết gầy đi nhanh chóng; chân và mỏ khô; gà thường bị

trùng nhưng hiệu lực của loại vắcxin này còn nghẹo cổ, đi quay tròn; mổ dạ dày và ruột có hiện hạn chế.

tượng xuất huyết.

- Bệnh này do siêu vi trùng gây ra, phòng trị

4. Bệnh đậu

bằng cách tiêm dưới da vắcxin H1.

Bệnh đậu hay còn gọi là bệnh “trái gà”, bệnh

“hoa xoan”. Bệnh này do một loại virút gây nên.

3. Bệnh tụ huyết trùng

- Bệnh này có hai thể:

Nhân dân ta thường gọi bệnh này là “toi”. Ở

+ Thể ngoài da: ở những nơi không có lông thể quá cấp tính gà tự nhiên chết đột ngột, mào như chân, mào xuất hiện những mụn mọng nước tím tái, mổ khám có lúc không thấy bệnh biểu màu xám, lớn dần có màu vàng và vỡ ra tạo thành hiện. Một số trường hợp có thanh dịch trong bao nốt loét. Các nốt loét này nhanh chóng tạo thành tim, dưới màng tim có nốt xuất huyết.

vảy có màu nâu sẫm rồi bong ra không để lại vết

- Trường hợp cấp tính thấy tụ máu trong các sẹo. Ngoài ra còn có hiện tượng mắt bị nốt đậu, lớp da, mỡ bụng, màng ngoài bao tim, cơ quan dẫn đến có mủ.

sinh dục xuất huyết, gan màu vàng, con mái

+ Thể bạch hầu: ở vùng miệng, họng mọc các thường có buồng trứng bị vỡ.

mụn nhỏ màu trắng đục, vỡ ra thành hoại tử, sau

- Biện pháp phòng trừ: cách ly ngay những đó phủ một lớp màng giả trắng như bã đậu, vết con ốm, vệ sinh chuồng nuôi, sân chơi. Có thể

loét lan nhanh, gà đau, không ăn được, suy kiệt chữa bằng các loại thuốc sau đây: rồi chết.

31

32

https://thuviensach.vn

Đối với gà con tốt nhất là dùng Spectam

+ Chloramphenicol hoặc tetraxylin, oxytetraxyclin poultry, Streptomyxin, Ampicillin. Các loại thuốc 1 g thuốc cho 30 kg thể trọng/ngày, sử dụng liên khác thì dùng cho các loại gà còn lại. Tuyệt đối tục trong 3 ngày.

không được lấy trứng giống của gà trống và gà

+ Trisulfon depot 1 gói 20 g trong 15-20 kg mái bị bệnh bạch lỵ để nhân đàn.

thức ăn, cho ăn liên tục trong 2-3 ngày.

+ Colistamp loại chứa 0,5 g ampicillin dùng 2. Bệnh Newcastle (bệnh gà rù) cho 15-20 kg thể trọng/ngày. Loại chứa 1 g ampicillin

- Biểu hiện: bệnh này xảy ra ở mọi giai đoạn dùng cho 30-40 kg thể trọng/ngày, dùng liên tục và có tỷ lệ gây chết cao. Ngoài triệu chứng hô hấp trong 3 ngày.

gà kêu “toóc, toóc”, còn bị ỉa chảy, phân xanh, gà Ngoài ra có thể tiêm phòng vắcxin tụ huyết gầy đi nhanh chóng; chân và mỏ khô; gà thường bị

trùng nhưng hiệu lực của loại vắcxin này còn nghẹo cổ, đi quay tròn; mổ dạ dày và ruột có hiện hạn chế.

tượng xuất huyết.

- Bệnh này do siêu vi trùng gây ra, phòng trị

4. Bệnh đậu

bằng cách tiêm dưới da vắcxin H1.

Bệnh đậu hay còn gọi là bệnh “trái gà”, bệnh

“hoa xoan”. Bệnh này do một loại virút gây nên.

3. Bệnh tụ huyết trùng

- Bệnh này có hai thể:

Nhân dân ta thường gọi bệnh này là “toi”. Ở

+ Thể ngoài da: ở những nơi không có lông thể quá cấp tính gà tự nhiên chết đột ngột, mào như chân, mào xuất hiện những mụn mọng nước tím tái, mổ khám có lúc không thấy bệnh biểu màu xám, lớn dần có màu vàng và vỡ ra tạo thành hiện. Một số trường hợp có thanh dịch trong bao nốt loét. Các nốt loét này nhanh chóng tạo thành tim, dưới màng tim có nốt xuất huyết.

vảy có màu nâu sẫm rồi bong ra không để lại vết

- Trường hợp cấp tính thấy tụ máu trong các sẹo. Ngoài ra còn có hiện tượng mắt bị nốt đậu, lớp da, mỡ bụng, màng ngoài bao tim, cơ quan dẫn đến có mủ.

sinh dục xuất huyết, gan màu vàng, con mái

+ Thể bạch hầu: ở vùng miệng, họng mọc các thường có buồng trứng bị vỡ.

mụn nhỏ màu trắng đục, vỡ ra thành hoại tử, sau

- Biện pháp phòng trừ: cách ly ngay những đó phủ một lớp màng giả trắng như bã đậu, vết con ốm, vệ sinh chuồng nuôi, sân chơi. Có thể

loét lan nhanh, gà đau, không ăn được, suy kiệt chữa bằng các loại thuốc sau đây: rồi chết.

31

32

https://thuviensach.vn

- Điều trị: phải chú ý tiêm chủng phòng 2 ml cho 300 con gà có thể trọng 1 kg/con uống vắcxin đậu lúc gà 7-10 ngày tuổi. Sau 3-4 tháng trong 1 ngày, dùng liên tục liều lượng này trong tiêm lại lần hai. Thể ngoài da có thể gỡ hết vảy 4-5 ngày.

rồi bôi cồn iốt 5% hoặc bôi xanhmethylen. Ở thể

bạch hầu bổ sung thêm vitamin A, D3, E và một 6. Giun

trong các loại kháng sinh như Neox với liều Giun đũa (ký sinh trùng chủ yếu ở đường lượng 80-150 mg/kg thể trọng, sử dụng liên tục ruột), giun kim (ký sinh trùng chủ yếu ở manh trong 3 ngày.

tràng), giun tóc (ký sinh trùng ở ruột non), giun ở

mắt, khí quản và ở phổi.

5. Bệnh cầu trùng

- Cách điều trị:

Bệnh cầu trùng là một bệnh ký sinh trùng rất

+ Piperazin 200 mg/kg thể trọng trộn thức ăn, phổ biến, lây lan nhanh, chủ yếu lây qua đường dùng một lần.

hô hấp. Gà có tới 10 loại cầu trùng, có loại ở ruột

+ Levamyxol 7,5% dùng tiêm bắp cho gà con non, có loại ở ruột già, có loại ở cả ruột non và mỗi con 0,2 ml, tương đương 20mg/kg thể trọng.

ruột già. Bệnh này có thể phát ở mọi lứa tuổi, đặc

+ Thelmisol dùng tiêm bắp 1 ml/kg thể trọng.

biệt là từ 8-40 ngày thường bị rất nặng và ở thể

+ Niverm dùng tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng.

cấp tính.

- Biểu hiện bệnh: cánh sã, đầu nghẹo về một 7. Bệnh rận, rệp gà

bên, lông xơ xác, mắt nhắm, bỏ ăn, uống nhiều Rận, rệp sống ký sinh trùng ở lông đầu, cánh, nước. Phân gà ban đầu có màu trắng, vàng, xanh, mình gà. Gà bị bệnh nặng rất khó chịu, lông xơ

sau chuyển sang màu nâu có lẫn máu, có con ỉa máu tươi. Gà bị cầu trùng thường hay nhiễm vi xác, gầy dần. Cần xây dựng hố tắm cát (1/2 tro +

khuẩn Ecoli gây bại huyết.

1/2 cát + 1% lưu huỳnh) để cho gà tự do vào tắm.

- Biện pháp phòng trừ:

Mùa hè trời nóng có thể dùng bột lưu huỳnh 60 g +

+ Tiêm kanamyxin cho toàn đàn, liều lượng 1 g nước ấm 4 lít + ít xà phòng trộn nhuyễn như hồ, cho 20-25 kg thể trọng/ngày, tiêm 3 ngày liên tục.

bôi nhanh khắp cơ thể gà, sau đó thả gà ra phơi

+ Khi bị bệnh, gà khát nước, nên trộn 20 lít nắng, khi đó rệp sẽ bị chết. Khi lót ổ cho gà đẻ cần nước với 10 ống vitamin C 2,5%-5 ml + 10 ống dùng rơm khô, sạch, ở dưới lót lá cây “mần tưới”

vitamin B1 1,25%-5 ml + 20 ống vitamin K loại hoặc lá xoan non để trị rận, rệp gà.

33

34

https://thuviensach.vn

- Điều trị: phải chú ý tiêm chủng phòng 2 ml cho 300 con gà có thể trọng 1 kg/con uống vắcxin đậu lúc gà 7-10 ngày tuổi. Sau 3-4 tháng trong 1 ngày, dùng liên tục liều lượng này trong tiêm lại lần hai. Thể ngoài da có thể gỡ hết vảy 4-5 ngày.

rồi bôi cồn iốt 5% hoặc bôi xanhmethylen. Ở thể

bạch hầu bổ sung thêm vitamin A, D3, E và một 6. Giun

trong các loại kháng sinh như Neox với liều Giun đũa (ký sinh trùng chủ yếu ở đường lượng 80-150 mg/kg thể trọng, sử dụng liên tục ruột), giun kim (ký sinh trùng chủ yếu ở manh trong 3 ngày.

tràng), giun tóc (ký sinh trùng ở ruột non), giun ở

mắt, khí quản và ở phổi.

5. Bệnh cầu trùng

- Cách điều trị:

Bệnh cầu trùng là một bệnh ký sinh trùng rất

+ Piperazin 200 mg/kg thể trọng trộn thức ăn, phổ biến, lây lan nhanh, chủ yếu lây qua đường dùng một lần.

hô hấp. Gà có tới 10 loại cầu trùng, có loại ở ruột

+ Levamyxol 7,5% dùng tiêm bắp cho gà con non, có loại ở ruột già, có loại ở cả ruột non và mỗi con 0,2 ml, tương đương 20mg/kg thể trọng.

ruột già. Bệnh này có thể phát ở mọi lứa tuổi, đặc

+ Thelmisol dùng tiêm bắp 1 ml/kg thể trọng.

biệt là từ 8-40 ngày thường bị rất nặng và ở thể

+ Niverm dùng tiêm bắp 1 ml/10 kg thể trọng.

cấp tính.

- Biểu hiện bệnh: cánh sã, đầu nghẹo về một 7. Bệnh rận, rệp gà

bên, lông xơ xác, mắt nhắm, bỏ ăn, uống nhiều Rận, rệp sống ký sinh trùng ở lông đầu, cánh, nước. Phân gà ban đầu có màu trắng, vàng, xanh, mình gà. Gà bị bệnh nặng rất khó chịu, lông xơ

sau chuyển sang màu nâu có lẫn máu, có con ỉa máu tươi. Gà bị cầu trùng thường hay nhiễm vi xác, gầy dần. Cần xây dựng hố tắm cát (1/2 tro +

khuẩn Ecoli gây bại huyết.

1/2 cát + 1% lưu huỳnh) để cho gà tự do vào tắm.

- Biện pháp phòng trừ:

Mùa hè trời nóng có thể dùng bột lưu huỳnh 60 g +

+ Tiêm kanamyxin cho toàn đàn, liều lượng 1 g nước ấm 4 lít + ít xà phòng trộn nhuyễn như hồ, cho 20-25 kg thể trọng/ngày, tiêm 3 ngày liên tục.

bôi nhanh khắp cơ thể gà, sau đó thả gà ra phơi

+ Khi bị bệnh, gà khát nước, nên trộn 20 lít nắng, khi đó rệp sẽ bị chết. Khi lót ổ cho gà đẻ cần nước với 10 ống vitamin C 2,5%-5 ml + 10 ống dùng rơm khô, sạch, ở dưới lót lá cây “mần tưới”

vitamin B1 1,25%-5 ml + 20 ống vitamin K loại hoặc lá xoan non để trị rận, rệp gà.

33

34

https://thuviensach.vn

trên dưới 5 m (từ nền chuồng đến nóc chuồng).

Đối với các hộ chăn nuôi nhỏ có thể làm chuồng với khẩu độ nhỏ với chiều dài 20-30 m, chiều rộng 4-5 m.

Chương III

Các chuồng gà lớn có thể ngăn ra một số ô nhỏ

hơn với diện tích trên dưới 30-50 m2 để dễ chăm CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

sóc, quản lý đàn gà, cửa mỗi ô chuồng nên bố trí BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

hố sát trùng.

Chuồng trại nên xây dựng xa khu dân cư, nền cao (40-50 cm so với mặt bằng); hướng chuồng gà I. CHUỒNG TRẠI, DỤNG CỤ VÀ CHUẨN BỊ

về phía có nhiều gió và ánh nắng. Quanh chuồng CÁC ĐIỀU KIỆN CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

và quanh trang trại có hệ thống cống, rãnh để

tiêu nước nhanh. Giữa các chuồng cách nhau tối 1. Xây dựng chuồng trại

thiểu 15 m.

Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, chuồng

- Mỗi chuồng (giữa đầu chuồng) có một gian trại thông thoáng tự nhiên là thích hợp - tường kho để thức ăn, dụng cụ chăn nuôi, có chỗ cho chuồng thay bằng khung lưới sắt, phía ngoài công nhân ghi chép số liệu và nghỉ ngơi - còn gọi khung lưới che bạt làm bằng vải hoặc nylon để

là kho tạm.

đóng, mở dễ dàng. Đóng khi úm gà con, khi trời

- Chuồng lều: lều nuôi gà nhỏ và đơn giản hơn mưa rét; mở khi trời nắng nóng,...

chuồng lớn, áp dụng cho nuôi ở vùng đồi, trung

- Nguyên liệu làm chuồng từ các nguyên du, diện tích khoảng 20-30 m2/1 lều. Lều chủ yếu liệu có sẵn ở địa phương, hoặc mua nơi khác để tránh mưa bão và ngủ đêm cho gà. Kiểu như tre, nứa, gỗ, gạch, xi măng, mái ngói hoặc chuồng lều có giá thành rẻ, tận dụng được nhiên mái cọ,...

liệu địa phương, phù hợp điều kiện chăn nuôi gia

- Quy cách chuồng tùy theo diện tích của đình với vốn đầu tư ít. Để bảo đảm vệ sinh môi trang trại hoặc của hộ gia đình; đối với các trang trường và dễ dàng phòng bệnh cho gà, chuồng nên trại lớn, chuồng gà có khẩu độ rộng với chiều dài xây bằng xi măng, hoặc lát gạch, tốt nhất là xây trên dưới 80 m, chiều ngang 7-12 m, chiều cao chuồng có nền cao hoặc sàn lưới.

35

36

https://thuviensach.vn

trên dưới 5 m (từ nền chuồng đến nóc chuồng).

Đối với các hộ chăn nuôi nhỏ có thể làm chuồng với khẩu độ nhỏ với chiều dài 20-30 m, chiều rộng 4-5 m.

Chương III

Các chuồng gà lớn có thể ngăn ra một số ô nhỏ

hơn với diện tích trên dưới 30-50 m2 để dễ chăm CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

sóc, quản lý đàn gà, cửa mỗi ô chuồng nên bố trí BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

hố sát trùng.

Chuồng trại nên xây dựng xa khu dân cư, nền cao (40-50 cm so với mặt bằng); hướng chuồng gà I. CHUỒNG TRẠI, DỤNG CỤ VÀ CHUẨN BỊ

về phía có nhiều gió và ánh nắng. Quanh chuồng CÁC ĐIỀU KIỆN CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

và quanh trang trại có hệ thống cống, rãnh để

tiêu nước nhanh. Giữa các chuồng cách nhau tối 1. Xây dựng chuồng trại

thiểu 15 m.

Trong điều kiện ở nước ta hiện nay, chuồng

- Mỗi chuồng (giữa đầu chuồng) có một gian trại thông thoáng tự nhiên là thích hợp - tường kho để thức ăn, dụng cụ chăn nuôi, có chỗ cho chuồng thay bằng khung lưới sắt, phía ngoài công nhân ghi chép số liệu và nghỉ ngơi - còn gọi khung lưới che bạt làm bằng vải hoặc nylon để

là kho tạm.

đóng, mở dễ dàng. Đóng khi úm gà con, khi trời

- Chuồng lều: lều nuôi gà nhỏ và đơn giản hơn mưa rét; mở khi trời nắng nóng,...

chuồng lớn, áp dụng cho nuôi ở vùng đồi, trung

- Nguyên liệu làm chuồng từ các nguyên du, diện tích khoảng 20-30 m2/1 lều. Lều chủ yếu liệu có sẵn ở địa phương, hoặc mua nơi khác để tránh mưa bão và ngủ đêm cho gà. Kiểu như tre, nứa, gỗ, gạch, xi măng, mái ngói hoặc chuồng lều có giá thành rẻ, tận dụng được nhiên mái cọ,...

liệu địa phương, phù hợp điều kiện chăn nuôi gia

- Quy cách chuồng tùy theo diện tích của đình với vốn đầu tư ít. Để bảo đảm vệ sinh môi trang trại hoặc của hộ gia đình; đối với các trang trường và dễ dàng phòng bệnh cho gà, chuồng nên trại lớn, chuồng gà có khẩu độ rộng với chiều dài xây bằng xi măng, hoặc lát gạch, tốt nhất là xây trên dưới 80 m, chiều ngang 7-12 m, chiều cao chuồng có nền cao hoặc sàn lưới.

35

36

https://thuviensach.vn

2. Dụng cụ dùng để chăn nuôi gà thức ăn ở một đầu chuồng, tải thức ăn đi theo một

2.1. Dụng cụ đựng thức ăn

chiều khép kín trong chuồng. Băng tải có thể

- Đối với phương thức nuôi thủ công: dụng cụ

nâng lên hạ xuống theo tuổi của gà, gà nhỏ hạ

cho ăn theo tuổi gà.

xuống sát nền, gà lớn cần nâng cao bằng lưng của

+ Dụng cụ cho gà con dưới 3 tuần tuổi ăn là gà làm sao để gà ăn thuận lợi nhất và ăn được khay ăn được làm bằng tôn chống rỉ, hoặc bằng nhiều nhất.

nhựa. Nếu khay bằng tôn, kích cỡ khay lớn hơn

+ Hệ thống máng ăn tự động hình ống: thức 60 x 50 cm, còn nếu khay bằng nhựa có kích cỡ

ăn từ đây được xả vào máng tròn, làm sao 40 x 30 cm, có gờ cao 3-4 cm. Khay nhôm nuôi trong máng luôn có thức ăn với lượng vừa phải.

được nhiều gà con hơn khay nhựa.

Hệ thống máng này chủ yếu dùng cho gà con

+ Máng ăn cho gà trên 3 tuần tuổi, thông dưới 5 tuần tuổi, có thể hạ xuống, nâng lên dụng nhất là máng tròn. Máng được làm bằng tôn theo tuổi gà.

hoặc bằng nhựa tốt. Đường kính thân máng trên

2.2. Dụng cụ đựng nước uống (máng uống)

dưới 35 cm, chiều cao dưới 45 cm, đường kính phần đáy máng (miệng máng), khoảng trên dưới Máng uống cho gà rất đa dạng, phù hợp với 85 cm. Nếu chăn nuôi với quy mô nhỏ, chuồng hẹp hình thức chăn nuôi và khả năng đầu tư của chủ

dùng máng có dung tích nhỏ hơn: đường kính chăn nuôi.

thân máng trên dưới 20 cm, chiều cao 30 cm,

- Hình thức nuôi thủ công: sử dụng máng đường kính phần đáy (miệng máng) máng trên uống thủ công hay bán công nghiệp.

dưới 30 cm.

+ Máng uống tròn (galon) làm bằng gang hoặc Ngoài thiết kế máng tròn, người ta có thể sử

nhựa, loại to có dung tích 4 lít, loại nhỏ có dung dụng máng dài làm bằng tôn hoặc gỗ, kích thước tích 1 lít. Máng tròn này dùng cho gà dưới 3 tuần cỡ tùy ý sao cho đựng đủ thức ăn cho gà ăn tuổi. Tuy nhiên, nhược điểm của loại máng này là trong ngày.

gà đi lại va chạm vào máng làm nước trào ra nền

- Đối với phương thức nuôi công nghiệp: sử

chuồng gây ẩm thấp.

dụng máng cho ăn tự động.

+ Máng uống dài, làm bằng tôn với kích cỡ:

+ Loại máng này có băng tải thức ăn bằng dài 0,6-1,2 m, đáy rộng 10 cm, miệng rộng 15 cm, xích hoặc bằng lò xo, máng này đi qua silô chứa chiều cao 10-15 cm, trên miệng có máng chụp chỉ

37

38

https://thuviensach.vn

2. Dụng cụ dùng để chăn nuôi gà thức ăn ở một đầu chuồng, tải thức ăn đi theo một

2.1. Dụng cụ đựng thức ăn

chiều khép kín trong chuồng. Băng tải có thể

- Đối với phương thức nuôi thủ công: dụng cụ

nâng lên hạ xuống theo tuổi của gà, gà nhỏ hạ

cho ăn theo tuổi gà.

xuống sát nền, gà lớn cần nâng cao bằng lưng của

+ Dụng cụ cho gà con dưới 3 tuần tuổi ăn là gà làm sao để gà ăn thuận lợi nhất và ăn được khay ăn được làm bằng tôn chống rỉ, hoặc bằng nhiều nhất.

nhựa. Nếu khay bằng tôn, kích cỡ khay lớn hơn

+ Hệ thống máng ăn tự động hình ống: thức 60 x 50 cm, còn nếu khay bằng nhựa có kích cỡ

ăn từ đây được xả vào máng tròn, làm sao 40 x 30 cm, có gờ cao 3-4 cm. Khay nhôm nuôi trong máng luôn có thức ăn với lượng vừa phải.

được nhiều gà con hơn khay nhựa.

Hệ thống máng này chủ yếu dùng cho gà con

+ Máng ăn cho gà trên 3 tuần tuổi, thông dưới 5 tuần tuổi, có thể hạ xuống, nâng lên dụng nhất là máng tròn. Máng được làm bằng tôn theo tuổi gà.

hoặc bằng nhựa tốt. Đường kính thân máng trên

2.2. Dụng cụ đựng nước uống (máng uống)

dưới 35 cm, chiều cao dưới 45 cm, đường kính phần đáy máng (miệng máng), khoảng trên dưới Máng uống cho gà rất đa dạng, phù hợp với 85 cm. Nếu chăn nuôi với quy mô nhỏ, chuồng hẹp hình thức chăn nuôi và khả năng đầu tư của chủ

dùng máng có dung tích nhỏ hơn: đường kính chăn nuôi.

thân máng trên dưới 20 cm, chiều cao 30 cm,

- Hình thức nuôi thủ công: sử dụng máng đường kính phần đáy (miệng máng) máng trên uống thủ công hay bán công nghiệp.

dưới 30 cm.

+ Máng uống tròn (galon) làm bằng gang hoặc Ngoài thiết kế máng tròn, người ta có thể sử

nhựa, loại to có dung tích 4 lít, loại nhỏ có dung dụng máng dài làm bằng tôn hoặc gỗ, kích thước tích 1 lít. Máng tròn này dùng cho gà dưới 3 tuần cỡ tùy ý sao cho đựng đủ thức ăn cho gà ăn tuổi. Tuy nhiên, nhược điểm của loại máng này là trong ngày.

gà đi lại va chạm vào máng làm nước trào ra nền

- Đối với phương thức nuôi công nghiệp: sử

chuồng gây ẩm thấp.

dụng máng cho ăn tự động.

+ Máng uống dài, làm bằng tôn với kích cỡ:

+ Loại máng này có băng tải thức ăn bằng dài 0,6-1,2 m, đáy rộng 10 cm, miệng rộng 15 cm, xích hoặc bằng lò xo, máng này đi qua silô chứa chiều cao 10-15 cm, trên miệng có máng chụp chỉ

37

38

https://thuviensach.vn

vừa đủ cho gà thò cổ vào uống. Máng được đặt

- Bình đong (chia độ) để pha thuốc cho gà.

trên bệ cao 15-20 cm. Bệ đựng máng uống có

- Đồ bảo hộ lao động: quần áo, mũ, ủng, kính,...

đường dẫn nước thải ra ngoài chuồng. Chăn nuôi

- Sổ sách, bút mực để ghi chép số liệu theo dõi gà trong gia đình có thể làm máng bằng bương tre hàng ngày.

hoặc ống nhựa.

3. Chuẩn bị chuồng và các điều kiện trước

- Hình thức nuôi công nghiệp: sử dụng máng khi nuôi gà

uống tự động.

+ Máng tròn được sử dụng cho chăn nuôi gà

3.1. Vệ sinh chuồng trại

trên sàn là chủ yếu.

- Chuồng nuôi gà mới phải được cạo quét sạch

+ Máng uống dạng đĩa: nước dẫn trong đường phân (của đàn trước), mạng nhện, bụi bẩn ở dưới ống, khi gà mổ vào đĩa (gắn với đường ống nước) nền, trần nhà, bạt che. Sau đó dùng vòi phun làm van mở ra, nước chảy ra nhỏ giọt đủ cho gà nước với áp lực mạnh để rửa sạch nền chuồng, uống. Máng này dùng cho gà còn nhỏ.

trần, lưới quanh chuồng.

+ Máng uống núm: khi gà ghé mỏ vào uống là

- Để sau 1 ngày, chuồng khô ráo, cho chất độn ấn van vào nước nhỏ ra vừa đủ, khi thôi uống thì dăm bào, trấu khô... và trải đều trên nền chuồng van đẩy ra đóng lại.

với độ dày 15-20 cm (tùy theo thời gian nuôi gà).

Muốn lắp đặt hệ thống máng tự động, phải có

- Đóng kín bạt, phun thuốc sát trùng formol nguồn nước cấp với áp lực cao. Tốt nhất để tránh 2% lên trần, tường, lưới, bạt... sau đó phun thuốc bị động, mỗi đầu chuồng có bể chứa khoảng 1 m3, sát trùng bằng formol 2%, dung dịch sunphat đặt cao hơn nóc chuồng gà để cấp nước cho hệ

đồng 0,5% lên chất độn chuồng để diệt vi khuẩn, thống máng uống tự động.

diệt nấm mốc.

- Cửa chuồng gà có hố đựng thuốc sát trùng

2.3. Các dụng cụ khác

loại fiprotan 0,2% hoặc crezine 3%.

- Dụng cụ làm vệ sinh hàng ngày: xẻng, cuốc,

- Quét vôi tường, vỉa hè, cửa chuồng (pha dao, liềm cắt cỏ,...

nồng độ 2%).

- Ô đẻ (dùng cho chuyên nuôi gà đẻ).

Sau khi vệ sinh xong, đóng cửa chuồng và

- Cân để cân thức ăn, cân gà bán, cân thuốc niêm phong không cho ai qua lại để bảo đảm (nếu có).

vệ sinh.

39

40

https://thuviensach.vn

vừa đủ cho gà thò cổ vào uống. Máng được đặt

- Bình đong (chia độ) để pha thuốc cho gà.

trên bệ cao 15-20 cm. Bệ đựng máng uống có

- Đồ bảo hộ lao động: quần áo, mũ, ủng, kính,...

đường dẫn nước thải ra ngoài chuồng. Chăn nuôi

- Sổ sách, bút mực để ghi chép số liệu theo dõi gà trong gia đình có thể làm máng bằng bương tre hàng ngày.

hoặc ống nhựa.

3. Chuẩn bị chuồng và các điều kiện trước

- Hình thức nuôi công nghiệp: sử dụng máng khi nuôi gà

uống tự động.

+ Máng tròn được sử dụng cho chăn nuôi gà

3.1. Vệ sinh chuồng trại

trên sàn là chủ yếu.

- Chuồng nuôi gà mới phải được cạo quét sạch

+ Máng uống dạng đĩa: nước dẫn trong đường phân (của đàn trước), mạng nhện, bụi bẩn ở dưới ống, khi gà mổ vào đĩa (gắn với đường ống nước) nền, trần nhà, bạt che. Sau đó dùng vòi phun làm van mở ra, nước chảy ra nhỏ giọt đủ cho gà nước với áp lực mạnh để rửa sạch nền chuồng, uống. Máng này dùng cho gà còn nhỏ.

trần, lưới quanh chuồng.

+ Máng uống núm: khi gà ghé mỏ vào uống là

- Để sau 1 ngày, chuồng khô ráo, cho chất độn ấn van vào nước nhỏ ra vừa đủ, khi thôi uống thì dăm bào, trấu khô... và trải đều trên nền chuồng van đẩy ra đóng lại.

với độ dày 15-20 cm (tùy theo thời gian nuôi gà).

Muốn lắp đặt hệ thống máng tự động, phải có

- Đóng kín bạt, phun thuốc sát trùng formol nguồn nước cấp với áp lực cao. Tốt nhất để tránh 2% lên trần, tường, lưới, bạt... sau đó phun thuốc bị động, mỗi đầu chuồng có bể chứa khoảng 1 m3, sát trùng bằng formol 2%, dung dịch sunphat đặt cao hơn nóc chuồng gà để cấp nước cho hệ

đồng 0,5% lên chất độn chuồng để diệt vi khuẩn, thống máng uống tự động.

diệt nấm mốc.

- Cửa chuồng gà có hố đựng thuốc sát trùng

2.3. Các dụng cụ khác

loại fiprotan 0,2% hoặc crezine 3%.

- Dụng cụ làm vệ sinh hàng ngày: xẻng, cuốc,

- Quét vôi tường, vỉa hè, cửa chuồng (pha dao, liềm cắt cỏ,...

nồng độ 2%).

- Ô đẻ (dùng cho chuyên nuôi gà đẻ).

Sau khi vệ sinh xong, đóng cửa chuồng và

- Cân để cân thức ăn, cân gà bán, cân thuốc niêm phong không cho ai qua lại để bảo đảm (nếu có).

vệ sinh.

39

40

https://thuviensach.vn

3.2. Tẩy uế, sát trùng các dụng cụ chăn nuôi

3.3. Vệ sinh thú y khu vực trại gà và những

- Máng ăn, máng uống nuôi đàn gà trước phải

quy định khác

rửa sạch, ngâm trong bể chứa dung dịch chất sát

- Đối với khu vực quanh trại gà: phải có vành trùng formol 1% trong 15 phút, lấy ra phơi khô, đai trắng và vành đai an toàn dịch. Vàng đai cất vào kho.

trắng có bán kính trên dưới 500 m đối với gà bố

- Quây gà được quét sạch, rửa bằng nước mẹ, trên dưới 200 m đối với gà thương phẩm. Ở

sạch, để khô, sau cùng phun dung dịch formol vành đai an toàn dịch có bán kính 3-5 km kể từ

0,2% để khô rồi cất vào kho.

vành đai trắng trở ra được phép nuôi gia cầm

- Chụp sưởi được quét sạch bụi bẩn, lau bằng khác nhưng phải tiêm phòng hoặc dùng vắcxin giẻ ẩm. Dùng giẻ thấm dung dịch formol 2% lau phòng các bệnh truyền nhiễm như Newcastle, khô để cho vào kho.

Gumboro, CRD, IB,... Đây là khu vực vành đai áp

- Vòi phun nước có áp suất cao, để khô, phun dụng cho các xí nghiệp chăn nuôi lớn, còn chăn tiêu độc bằng dung dịch formol 2%, để khô và cất nuôi gia đình cần vệ sinh phòng bệnh nghiêm vào kho.

ngặt xung quanh chuồng nuôi gà.

- Các phương tiện vận chuyển thức ăn, vận

- Cổng trại gà phải có người thường trực, có chuyển gà cũng được rửa sạch, tẩy uế bằng thuốc hố đựng dung dịch sát trùng; trường hợp không có sát trùng nêu trên.

hố sát trùng thì dùng bình phun thuốc formol 2%,

- Trang bị bảo hộ cho công nhân như quần áo, phun toàn diện lên phương tiện vận chuyển.

giày dép, ủng, mũ, găng tay phải được giặt sạch Ngay ở cổng trại có nhà để quần áo, phòng sẽ, phơi khô, xông thuốc sát trùng, gói lại và đưa tắm nước sát trùng, tắm nước sạch cho người vào kho cất.

trước khi vào chuồng nuôi gà.

- Kho đựng các dụng cụ chăn nuôi phải được

- Cửa kho chứa dụng cụ chăn nuôi, đặc biệt rửa sạch và phun thuốc sát trùng trước khi đưa kho thức ăn chính phải có hố đựng thuốc sát các dụng cụ vào tiến hành chăn nuôi.

trùng (thuốc crezin 3%).

Việc vệ sinh chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi

- Định kỳ diệt những loại gặm nhấm, côn được áp dụng cho các loại gà: gà con 1 ngày tuổi, trùng, chim thú hoang dã truyền bệnh như chuột, gà giò, gà đẻ.

chim, quạ, đặc biệt là phải diệt trừ chuột tận gốc.

41

42

https://thuviensach.vn

3.2. Tẩy uế, sát trùng các dụng cụ chăn nuôi

3.3. Vệ sinh thú y khu vực trại gà và những

- Máng ăn, máng uống nuôi đàn gà trước phải

quy định khác

rửa sạch, ngâm trong bể chứa dung dịch chất sát

- Đối với khu vực quanh trại gà: phải có vành trùng formol 1% trong 15 phút, lấy ra phơi khô, đai trắng và vành đai an toàn dịch. Vàng đai cất vào kho.

trắng có bán kính trên dưới 500 m đối với gà bố

- Quây gà được quét sạch, rửa bằng nước mẹ, trên dưới 200 m đối với gà thương phẩm. Ở

sạch, để khô, sau cùng phun dung dịch formol vành đai an toàn dịch có bán kính 3-5 km kể từ

0,2% để khô rồi cất vào kho.

vành đai trắng trở ra được phép nuôi gia cầm

- Chụp sưởi được quét sạch bụi bẩn, lau bằng khác nhưng phải tiêm phòng hoặc dùng vắcxin giẻ ẩm. Dùng giẻ thấm dung dịch formol 2% lau phòng các bệnh truyền nhiễm như Newcastle, khô để cho vào kho.

Gumboro, CRD, IB,... Đây là khu vực vành đai áp

- Vòi phun nước có áp suất cao, để khô, phun dụng cho các xí nghiệp chăn nuôi lớn, còn chăn tiêu độc bằng dung dịch formol 2%, để khô và cất nuôi gia đình cần vệ sinh phòng bệnh nghiêm vào kho.

ngặt xung quanh chuồng nuôi gà.

- Các phương tiện vận chuyển thức ăn, vận

- Cổng trại gà phải có người thường trực, có chuyển gà cũng được rửa sạch, tẩy uế bằng thuốc hố đựng dung dịch sát trùng; trường hợp không có sát trùng nêu trên.

hố sát trùng thì dùng bình phun thuốc formol 2%,

- Trang bị bảo hộ cho công nhân như quần áo, phun toàn diện lên phương tiện vận chuyển.

giày dép, ủng, mũ, găng tay phải được giặt sạch Ngay ở cổng trại có nhà để quần áo, phòng sẽ, phơi khô, xông thuốc sát trùng, gói lại và đưa tắm nước sát trùng, tắm nước sạch cho người vào kho cất.

trước khi vào chuồng nuôi gà.

- Kho đựng các dụng cụ chăn nuôi phải được

- Cửa kho chứa dụng cụ chăn nuôi, đặc biệt rửa sạch và phun thuốc sát trùng trước khi đưa kho thức ăn chính phải có hố đựng thuốc sát các dụng cụ vào tiến hành chăn nuôi.

trùng (thuốc crezin 3%).

Việc vệ sinh chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi

- Định kỳ diệt những loại gặm nhấm, côn được áp dụng cho các loại gà: gà con 1 ngày tuổi, trùng, chim thú hoang dã truyền bệnh như chuột, gà giò, gà đẻ.

chim, quạ, đặc biệt là phải diệt trừ chuột tận gốc.

41

42

https://thuviensach.vn

- Mỗi trại, mỗi khu vực chăn nuôi (trong 1

Định mức thiết bị, diện tích nuôi 1.000 gà trại có nhiều khu vực chăn nuôi các loại gà ở các bố mẹ (sinh sản) ở các giai đoạn lứa tuổi khác nhau) phải bố trí hố tự hoại sâu tối (theo tuần tuổi)

thiểu trên dưới 5 m, trên có nắp đậy kín để bỏ gà Hạng mục Gà con Gà giò Gà đẻ Ghi chú chết, gà mổ khám bệnh, thiêu đốt hoặc phun, đổ

0-5 tuần

6-12

sau 20

các dung dịch sát trùng vào hố. Hố đặt cuối hướng tuổi

tuần

tuần

gió, sát bờ rào của trại.

tuổi

tuổi

- Để tránh chuột không tiếp xúc với thức ăn, ở

Diện tích nền

100

150-160 250-330

chuồng (m2)

các kho phải xây hoặc có giá đỡ thức ăn cao trên Chụp sưởi

2

-

-

dưới 50 cm, quanh tường kho, nóc kho phải làm (chụp)

khung lưới chắn, mắt lưới chắn đan dày.

Khay ăn gà

10

-

-

Cỡ 50x60

con (cái)

cm

II. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ BỐ MẸ

Máng ăn tròn 19-20

70-80

50-55

SINH SẢN HƯỚNG THỊT

(cái)

Máng ăn dài

50-60

152-155 140-142

1. Chuẩn bị các điều kiện để nuôi gà con, (m)

gà giò, gà đẻ

Máng uống

10

-

-

tròn (cái)

1.1. Chuẩn bị các điều kiện

Máng uống

10

10

12

Chuẩn bị các điều kiện như chuồng trại, dụng tròn tự động

cụ chăn nuôi, vệ sinh thú y,... để nuôi gà ở các giai (cái)

đoạn khác nhau như đã trình bày ở mục I.

Máng uống

100

-

-

Gà đẻ có

tự động

thể dày

1.2. Định mức thiết bị, mật độ nuôi gà

(núm) (cái)

hơn

Lớp độn

15-20

15-20

15-20

Định mức thiết bị, mật độ nuôi gà sinh sản chuồng (cm)

qua các giai đoạn (gà con, gà giò, gà đẻ) theo các Ô đẻ (con/1 ô

-

-

4-5

bảng dưới đây.

đẻ)

43

44

https://thuviensach.vn

- Mỗi trại, mỗi khu vực chăn nuôi (trong 1

Định mức thiết bị, diện tích nuôi 1.000 gà trại có nhiều khu vực chăn nuôi các loại gà ở các bố mẹ (sinh sản) ở các giai đoạn lứa tuổi khác nhau) phải bố trí hố tự hoại sâu tối (theo tuần tuổi)

thiểu trên dưới 5 m, trên có nắp đậy kín để bỏ gà Hạng mục Gà con Gà giò Gà đẻ Ghi chú chết, gà mổ khám bệnh, thiêu đốt hoặc phun, đổ

0-5 tuần

6-12

sau 20

các dung dịch sát trùng vào hố. Hố đặt cuối hướng tuổi

tuần

tuần

gió, sát bờ rào của trại.

tuổi

tuổi

- Để tránh chuột không tiếp xúc với thức ăn, ở

Diện tích nền

100

150-160 250-330

chuồng (m2)

các kho phải xây hoặc có giá đỡ thức ăn cao trên Chụp sưởi

2

-

-

dưới 50 cm, quanh tường kho, nóc kho phải làm (chụp)

khung lưới chắn, mắt lưới chắn đan dày.

Khay ăn gà

10

-

-

Cỡ 50x60

con (cái)

cm

II. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ BỐ MẸ

Máng ăn tròn 19-20

70-80

50-55

SINH SẢN HƯỚNG THỊT

(cái)

Máng ăn dài

50-60

152-155 140-142

1. Chuẩn bị các điều kiện để nuôi gà con, (m)

gà giò, gà đẻ

Máng uống

10

-

-

tròn (cái)

1.1. Chuẩn bị các điều kiện

Máng uống

10

10

12

Chuẩn bị các điều kiện như chuồng trại, dụng tròn tự động

cụ chăn nuôi, vệ sinh thú y,... để nuôi gà ở các giai (cái)

đoạn khác nhau như đã trình bày ở mục I.

Máng uống

100

-

-

Gà đẻ có

tự động

thể dày

1.2. Định mức thiết bị, mật độ nuôi gà

(núm) (cái)

hơn

Lớp độn

15-20

15-20

15-20

Định mức thiết bị, mật độ nuôi gà sinh sản chuồng (cm)

qua các giai đoạn (gà con, gà giò, gà đẻ) theo các Ô đẻ (con/1 ô

-

-

4-5

bảng dưới đây.

đẻ)

43

44

https://thuviensach.vn

- Chăn nuôi tự động hóa dùng máng dài, có 4-7

34-35

27-28

31-32

băng tải bằng xích hoặc lò xo, máng ăn tròn tự

8-14

31-32

26-27

30-31

động hình “Pan”. Máng uống dạng núm (Pipples) hoặc dạng phễu, dạng đĩa.

15-21**

28-29

26-27

29-30

- Chăn nuôi thủ công dùng máng tròn, máng 22-28

20-24

18-20

29-30

dài phải có người cho thức ăn, nước uống,...

* Nuôi trong chuồng kín thường sưởi tự động bằng

1.3. Nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng

xả khí nóng vào chuồng, có hệ thống điều khiển nhiệt độ trong chuồng theo ý muốn. Cũng có trường hợp

nuôi gà

chuồng kín nhưng sưởi vẫn thủ công (dùng chụp sưởi).

- Gà con dưới 4 tuần tuổi, đặc biệt dưới 3 tuần

** Gà con 2 tuần tuổi vào mùa hè, 3 tuần tuổi vào tuổi phải sưởi để cung cấp nhiệt, nhiệt độ trong mùa đông thì bỏ quây, nhưng vẫn giữ chụp sưởi.

chuồng duy trì ở mức trên dưới 300C.

- Gà con sau 4 tuần tuổi, vào mùa hè thì không

1.4. Chương trình chiếu sáng

cần sưởi, vào mùa đông vẫn cần phải sưởi nhưng Chương trình chiếu sáng cho gà được thể hiện với công suất điện thấp hơn, luôn giữ chuồng ở

qua bảng sau:

nhiệt độ 20-280C.

- Thường xuyên đo nhiệt độ trong chuồng.

Số giờ

Cường độ

Ngày tuổi

W/m2 nền

- Điều chỉnh nhiệt độ trong chuồng theo tốc chiếu sáng

(lux)

độ mọc lông.

1-2

22-23

3 30

- Độ ẩm duy trì ở mức 65-70%, muốn vậy chất độn trong chuồng phải luôn khô ráo.

3-4

20 3 30

5-6

18 3 30

Chế độ nhiệt ở chuồng nuôi gà

7-8

16 3 30

Ngày tuổi

Bằng chụp sưởi

Sưởi bằng

9-10

14 3 30

(nhiệt độ)

khí nóng

11-12

12 3 30

Quanh

Trong

cho chuồng

chụp sưởi chuồng (0C) gà kín (0C*) 13-14

10 3 30

(0C)

15-133

8 3 30

0-3 37-38 28-29

31-33

134-140

9 3 30

45

46

https://thuviensach.vn

- Chăn nuôi tự động hóa dùng máng dài, có 4-7

34-35

27-28

31-32

băng tải bằng xích hoặc lò xo, máng ăn tròn tự

8-14

31-32

26-27

30-31

động hình “Pan”. Máng uống dạng núm (Pipples) hoặc dạng phễu, dạng đĩa.

15-21**

28-29

26-27

29-30

- Chăn nuôi thủ công dùng máng tròn, máng 22-28

20-24

18-20

29-30

dài phải có người cho thức ăn, nước uống,...

* Nuôi trong chuồng kín thường sưởi tự động bằng

1.3. Nhiệt độ và độ ẩm trong chuồng

xả khí nóng vào chuồng, có hệ thống điều khiển nhiệt độ trong chuồng theo ý muốn. Cũng có trường hợp

nuôi gà

chuồng kín nhưng sưởi vẫn thủ công (dùng chụp sưởi).

- Gà con dưới 4 tuần tuổi, đặc biệt dưới 3 tuần

** Gà con 2 tuần tuổi vào mùa hè, 3 tuần tuổi vào tuổi phải sưởi để cung cấp nhiệt, nhiệt độ trong mùa đông thì bỏ quây, nhưng vẫn giữ chụp sưởi.

chuồng duy trì ở mức trên dưới 300C.

- Gà con sau 4 tuần tuổi, vào mùa hè thì không

1.4. Chương trình chiếu sáng

cần sưởi, vào mùa đông vẫn cần phải sưởi nhưng Chương trình chiếu sáng cho gà được thể hiện với công suất điện thấp hơn, luôn giữ chuồng ở

qua bảng sau:

nhiệt độ 20-280C.

- Thường xuyên đo nhiệt độ trong chuồng.

Số giờ

Cường độ

Ngày tuổi

W/m2 nền

- Điều chỉnh nhiệt độ trong chuồng theo tốc chiếu sáng

(lux)

độ mọc lông.

1-2

22-23

3 30

- Độ ẩm duy trì ở mức 65-70%, muốn vậy chất độn trong chuồng phải luôn khô ráo.

3-4

20 3 30

5-6

18 3 30

Chế độ nhiệt ở chuồng nuôi gà

7-8

16 3 30

Ngày tuổi

Bằng chụp sưởi

Sưởi bằng

9-10

14 3 30

(nhiệt độ)

khí nóng

11-12

12 3 30

Quanh

Trong

cho chuồng

chụp sưởi chuồng (0C) gà kín (0C*) 13-14

10 3 30

(0C)

15-133

8 3 30

0-3 37-38 28-29

31-33

134-140

9 3 30

45

46

https://thuviensach.vn

Gà đẻ tính theo tuần tuổi ý bổ sung ánh đèn điện công suất thấp 40 W/bóng 21 10 3 30

và có thể có ánh sáng đỏ (sử dụng bóng tròn).

22 12 3 30

2. Những điều kiện cần thực hiện khi 23 14 3 30

nuôi gà giò (gà hậu bị đẻ)

24-26 14,5 3

30

Khi chọn gà con để gây đàn gà đẻ và bắt đầu cho ăn hạn chế (sau 2 tuần tuổi đối với gà trống 27-29 15 3 30

và sau 3 tuần tuổi đối với gà mái), phải chọn đồng 30-32 15,5 3

30

đều, hoặc phân loại đồng đều theo đàn. Các biện Sau 32

16 3 30

pháp nuôi dưỡng để tăng độ đồng đều của đàn gà gây đẻ như sau:

Để đạt được tỷ lệ đẻ 5% vào lúc gà 25 tuần

+ Tăng số lượng máng ăn, bảo đảm mọi con có tuổi trong điều kiện nuôi ở chuồng thông thoáng chỗ đứng ăn cùng một lúc.

tự nhiên, ta phải thực hiện nghiêm ngặt chế độ

+ Hạn chế số lượng thức ăn hoặc chất lượng chiếu sáng qua các giai đoạn gà con, gà giò, gà đẻ.

thức ăn từ 2-3 tuần tuổi.

Ở Việt Nam, thời gian và cường độ chiếu sáng

+ Rải thức ăn nhanh vào các máng ăn, tránh gà không ổn định giữa các mùa, việc điều chỉnh chế

đổ xô về một máng, thời gian rải thức ăn là 4 phút.

+ Định kỳ 10 tuần và 20 tuần tuổi phân loại độ chiếu sáng theo tiêu chuẩn là rất khó khăn.

gà theo độ đồng đều để nuôi riêng làm sao đạt Tuy vậy, điều này có thể khắc phục được bằng mức độ đồng đều 80%. Độ đồng đều cao, sẽ giúp cách che bớt ánh nắng chiếu vào chuồng gà.

gà đẻ với tỷ lệ cao và tập trung. Đối với gà nhỏ, Khi gà lên đẻ (sau 20 tuần tuổi), phải tăng phải tăng khẩu phần ăn, gà lớn vượt tiêu chuẩn dần thời gian chiếu sáng hàng tuần, cứ mỗi tuần cần có chế độ ăn theo định lượng.

tăng 30 phút. Để đạt được độ chiếu sáng cao nhất

+ Cắt mỏ gà mái lúc 1 hoặc 10 ngày tuổi, như

lúc gà đẻ rộ là 15-16 giờ/ngày. Cường độ chiếu vậy gà đỡ cắn nhau gây chết. Cắt mỏ bằng dao sáng (độ mạnh của ánh sáng) 3 W/m2 nền chuồng máy hoặc dao thường sắc được nung đỏ.

hay 30 lux.

+ Chỉ dùng vắcxin khi đàn gà khỏe mạnh, sau Muốn bảo đảm thời gian chiếu sáng, ngoài tận khi dùng vắcxin đàn gà phải được uống nước pha dụng triệt để thời gian chiếu sáng tự nhiên cần chú vitamin C hoặc vitamin nhóm B (B1, B6, B12).

47

48

https://thuviensach.vn

Gà đẻ tính theo tuần tuổi ý bổ sung ánh đèn điện công suất thấp 40 W/bóng 21 10 3 30

và có thể có ánh sáng đỏ (sử dụng bóng tròn).

22 12 3 30

2. Những điều kiện cần thực hiện khi 23 14 3 30

nuôi gà giò (gà hậu bị đẻ)

24-26 14,5 3

30

Khi chọn gà con để gây đàn gà đẻ và bắt đầu cho ăn hạn chế (sau 2 tuần tuổi đối với gà trống 27-29 15 3 30

và sau 3 tuần tuổi đối với gà mái), phải chọn đồng 30-32 15,5 3

30

đều, hoặc phân loại đồng đều theo đàn. Các biện Sau 32

16 3 30

pháp nuôi dưỡng để tăng độ đồng đều của đàn gà gây đẻ như sau:

Để đạt được tỷ lệ đẻ 5% vào lúc gà 25 tuần

+ Tăng số lượng máng ăn, bảo đảm mọi con có tuổi trong điều kiện nuôi ở chuồng thông thoáng chỗ đứng ăn cùng một lúc.

tự nhiên, ta phải thực hiện nghiêm ngặt chế độ

+ Hạn chế số lượng thức ăn hoặc chất lượng chiếu sáng qua các giai đoạn gà con, gà giò, gà đẻ.

thức ăn từ 2-3 tuần tuổi.

Ở Việt Nam, thời gian và cường độ chiếu sáng

+ Rải thức ăn nhanh vào các máng ăn, tránh gà không ổn định giữa các mùa, việc điều chỉnh chế

đổ xô về một máng, thời gian rải thức ăn là 4 phút.

+ Định kỳ 10 tuần và 20 tuần tuổi phân loại độ chiếu sáng theo tiêu chuẩn là rất khó khăn.

gà theo độ đồng đều để nuôi riêng làm sao đạt Tuy vậy, điều này có thể khắc phục được bằng mức độ đồng đều 80%. Độ đồng đều cao, sẽ giúp cách che bớt ánh nắng chiếu vào chuồng gà.

gà đẻ với tỷ lệ cao và tập trung. Đối với gà nhỏ, Khi gà lên đẻ (sau 20 tuần tuổi), phải tăng phải tăng khẩu phần ăn, gà lớn vượt tiêu chuẩn dần thời gian chiếu sáng hàng tuần, cứ mỗi tuần cần có chế độ ăn theo định lượng.

tăng 30 phút. Để đạt được độ chiếu sáng cao nhất

+ Cắt mỏ gà mái lúc 1 hoặc 10 ngày tuổi, như

lúc gà đẻ rộ là 15-16 giờ/ngày. Cường độ chiếu vậy gà đỡ cắn nhau gây chết. Cắt mỏ bằng dao sáng (độ mạnh của ánh sáng) 3 W/m2 nền chuồng máy hoặc dao thường sắc được nung đỏ.

hay 30 lux.

+ Chỉ dùng vắcxin khi đàn gà khỏe mạnh, sau Muốn bảo đảm thời gian chiếu sáng, ngoài tận khi dùng vắcxin đàn gà phải được uống nước pha dụng triệt để thời gian chiếu sáng tự nhiên cần chú vitamin C hoặc vitamin nhóm B (B1, B6, B12).

47

48

https://thuviensach.vn

+ Không cho uống nước tự do, mà theo tỷ lệ

- Bảo đảm đủ ổ đẻ.

với thức ăn: 2 nước/1 thức ăn. Tuy nhiên, vào mùa

- Thay đệm lót trong ổ đẻ 1 lần/tuần.

nóng phải cho uống tăng nước để gà chống nóng.

- Chất độn chuồng khô, sạch sẽ.

+ Giảm mật độ gà nuôi/m2 nền chuồng ở giai

- Điều chỉnh thức ăn theo tỷ lệ đẻ trứng và đoạn gà giò, gà mái mật độ nuôi 5-6 con/m2 nền theo tuổi đẻ, sau giai đoạn đẻ cao (sau 45 tuần chuồng, gà trống 1-2 con/m2 nền chuồng.

tuổi) cho gà mái ăn lượng thức ăn giảm theo năng

+ Thực hiện chiếu sáng đúng quy định, tránh suất đẻ giảm.

gà phát dục sớm, làm giảm sức đẻ và khối lượng

- Thu nhặt trứng thường xuyên trong ngày.

trứng sau này.

Trứng cần được sát trùng trước khi đưa vào kho bảo quản.

3. Những điều cần thực hiện khi nuôi gà đẻ (sau 20 tuần tuổi)

4. Những điều kiện cần thực hiện khi nuôi gà trống đạp mái

- Chuẩn bị chuồng, ổ đẻ, hệ thống chiếu sáng,

- Nuôi tách riêng mái ngay từ mới nở đến 24

dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, nước uống đủ theo tuần tuổi.

quy mô đàn gà đẻ định nuôi.

- Gà trống phải cùng tuổi với gà mái.

- Chuyển đàn gà đã được kiểm tra đạt khối

- Cho ăn hạn chế sau 2 tuần tuổi. Hàng tuần lượng cơ thể, ngoại hình,... sang chuồng gà đẻ lúc cân khối lượng cơ thể để điều chỉnh thức ăn, làm 20 tuần tuổi (có thể chuyển lên chuồng gà đẻ lúc sao cho gà luôn luôn đạt khối lượng chuẩn.

19 tuần tuổi).

- Ngoài 6 tuần tuổi cho ăn thêm thức ăn hạt

- Khi gà trống, gà mái đạt 24 tuần tuổi mới được rải ra nền trên lớp độn chuồng. Số hạt rơi ghép trống mái.

xuống lẫn với chất độn chuồng làm cho gà đãi, bới

- Khi chuyển lên chuồng gà đẻ phải cho ăn tự

giúp khỏe chân, đạp mái tốt.

do 2-3 ngày, sau đó trở về mức ăn tiêu chuẩn.

- Gà trống có mào dựng đỏ từ 16 tuần tuổi trở

- Không để gà đẻ đạt 5% trước 24 và sau 26

đi mới là gà khỏe, thành thục tốt.

tuần tuổi.

- Lúc gà 14-15 tuần tuổi cần cân và chọn lọc

- Bảo đảm chế độ chiếu sáng theo quy định để

gà trống đạt tiêu chuẩn giống, loại những con có kích thích gà đẻ.

khuyết tật, không bảo đảm yêu cầu.

49

50

https://thuviensach.vn

+ Không cho uống nước tự do, mà theo tỷ lệ

- Bảo đảm đủ ổ đẻ.

với thức ăn: 2 nước/1 thức ăn. Tuy nhiên, vào mùa

- Thay đệm lót trong ổ đẻ 1 lần/tuần.

nóng phải cho uống tăng nước để gà chống nóng.

- Chất độn chuồng khô, sạch sẽ.

+ Giảm mật độ gà nuôi/m2 nền chuồng ở giai

- Điều chỉnh thức ăn theo tỷ lệ đẻ trứng và đoạn gà giò, gà mái mật độ nuôi 5-6 con/m2 nền theo tuổi đẻ, sau giai đoạn đẻ cao (sau 45 tuần chuồng, gà trống 1-2 con/m2 nền chuồng.

tuổi) cho gà mái ăn lượng thức ăn giảm theo năng

+ Thực hiện chiếu sáng đúng quy định, tránh suất đẻ giảm.

gà phát dục sớm, làm giảm sức đẻ và khối lượng

- Thu nhặt trứng thường xuyên trong ngày.

trứng sau này.

Trứng cần được sát trùng trước khi đưa vào kho bảo quản.

3. Những điều cần thực hiện khi nuôi gà đẻ (sau 20 tuần tuổi)

4. Những điều kiện cần thực hiện khi nuôi gà trống đạp mái

- Chuẩn bị chuồng, ổ đẻ, hệ thống chiếu sáng,

- Nuôi tách riêng mái ngay từ mới nở đến 24

dụng cụ chăn nuôi, thức ăn, nước uống đủ theo tuần tuổi.

quy mô đàn gà đẻ định nuôi.

- Gà trống phải cùng tuổi với gà mái.

- Chuyển đàn gà đã được kiểm tra đạt khối

- Cho ăn hạn chế sau 2 tuần tuổi. Hàng tuần lượng cơ thể, ngoại hình,... sang chuồng gà đẻ lúc cân khối lượng cơ thể để điều chỉnh thức ăn, làm 20 tuần tuổi (có thể chuyển lên chuồng gà đẻ lúc sao cho gà luôn luôn đạt khối lượng chuẩn.

19 tuần tuổi).

- Ngoài 6 tuần tuổi cho ăn thêm thức ăn hạt

- Khi gà trống, gà mái đạt 24 tuần tuổi mới được rải ra nền trên lớp độn chuồng. Số hạt rơi ghép trống mái.

xuống lẫn với chất độn chuồng làm cho gà đãi, bới

- Khi chuyển lên chuồng gà đẻ phải cho ăn tự

giúp khỏe chân, đạp mái tốt.

do 2-3 ngày, sau đó trở về mức ăn tiêu chuẩn.

- Gà trống có mào dựng đỏ từ 16 tuần tuổi trở

- Không để gà đẻ đạt 5% trước 24 và sau 26

đi mới là gà khỏe, thành thục tốt.

tuần tuổi.

- Lúc gà 14-15 tuần tuổi cần cân và chọn lọc

- Bảo đảm chế độ chiếu sáng theo quy định để

gà trống đạt tiêu chuẩn giống, loại những con có kích thích gà đẻ.

khuyết tật, không bảo đảm yêu cầu.

49

50

https://thuviensach.vn

- Cắt móng chân thứ 3 sát sườn lúc gà 8-10

Thành phần dinh

Gà con: 0-6

Gà giò: 7-19

tuần tuổi, có thể cắt mỏ lúc gà được 7 ngày tuổi, dưỡng/kg thức ăn

tuần tuổi

tuần tuổi

để gà không gây thương tích lúc đánh nhau và Metionin (%)

0,35-0,37

0,3-0,36

đạp mái.

Metionin + Xystin (%)

0,69-0,74

0,6-0,63

- Khi được 30 tuần tuổi cần chọn lọc các con Trytophan (%)

0,18-0,19

0,16-0,17

không có khả năng đạp mái, thay bằng gà trống Vitamin/1 kg thức ăn

khỏe dự trữ.

- Khi gà trống đạp mái, sản xuất tinh thì định Vitamin A (IU)

11.000-13.000

11.000

kỳ 3 ngày cho uống vitamin A, D, E, ăn thêm 5 g Vitamin D3 (IU)

3000-3300

3000-3300

thóc mầm/gà/ngày.

Vitamin E (IU)

22-30

20-22

Vitamin K3 (mg)

2-2,2

2-2,5

5. Yêu cầu thức ăn và dinh dưỡng cho gà sinh sản hướng thịt qua các giai đoạn tuổi Thiamin (mg)

2-5

3-5

Khoáng vi lượng, mg/kg thức ăn

- Thức ăn cho gà con và gà giò được thể hiện Mănggan 60-66

60-66

qua bảng dưới đây:

Kẽm 44-50

44-50

Thành phần dinh

Gà con: 0-6

Gà giò: 7-19

Sắt 44-50

44-50

dưỡng/kg thức ăn

tuần tuổi

tuần tuổi

Iốt 1-1,1

1-1,1

Năng lượng trao đổi

2.800-2.900

2.700-2.850

Đồng 5

5

(Kcal/kg)

Selen 0,18-20

0,1-0,4

Protein (%)

18-20

15-16

Mỡ thô (%)

3

3

- Thức ăn cho gà sinh sản thời kỳ đẻ trứng giống: Xơ thô (%)

3-5

3-5

+ Giai đoạn đẻ khởi động: Ở giai đoạn này khi cho ăn cần tách riêng gà trống và gà mái; cho ăn Canxi (%)

0,9-1

0,9-1

tăng dần số lượng thức ăn; nâng cao chất lượng Phốtpho tiêu hóa (%)

0,45-0,5

0,4-0,5

thức ăn.

Muối ăn (%)

0,45-0,5

0,45-0,5

+ Giai đoạn đẻ pha I (23-44 tuần tuổi). Trong Lyzin (%)

0,95-1

0,75-0,85

giai đoạn này, số lượng thức ăn tăng dần từ 145

51

52

https://thuviensach.vn

- Cắt móng chân thứ 3 sát sườn lúc gà 8-10

Thành phần dinh

Gà con: 0-6

Gà giò: 7-19

tuần tuổi, có thể cắt mỏ lúc gà được 7 ngày tuổi, dưỡng/kg thức ăn

tuần tuổi

tuần tuổi

để gà không gây thương tích lúc đánh nhau và Metionin (%)

0,35-0,37

0,3-0,36

đạp mái.

Metionin + Xystin (%)

0,69-0,74

0,6-0,63

- Khi được 30 tuần tuổi cần chọn lọc các con Trytophan (%)

0,18-0,19

0,16-0,17

không có khả năng đạp mái, thay bằng gà trống Vitamin/1 kg thức ăn

khỏe dự trữ.

- Khi gà trống đạp mái, sản xuất tinh thì định Vitamin A (IU)

11.000-13.000

11.000

kỳ 3 ngày cho uống vitamin A, D, E, ăn thêm 5 g Vitamin D3 (IU)

3000-3300

3000-3300

thóc mầm/gà/ngày.

Vitamin E (IU)

22-30

20-22

Vitamin K3 (mg)

2-2,2

2-2,5

5. Yêu cầu thức ăn và dinh dưỡng cho gà sinh sản hướng thịt qua các giai đoạn tuổi Thiamin (mg)

2-5

3-5

Khoáng vi lượng, mg/kg thức ăn

- Thức ăn cho gà con và gà giò được thể hiện Mănggan 60-66

60-66

qua bảng dưới đây:

Kẽm 44-50

44-50

Thành phần dinh

Gà con: 0-6

Gà giò: 7-19

Sắt 44-50

44-50

dưỡng/kg thức ăn

tuần tuổi

tuần tuổi

Iốt 1-1,1

1-1,1

Năng lượng trao đổi

2.800-2.900

2.700-2.850

Đồng 5

5

(Kcal/kg)

Selen 0,18-20

0,1-0,4

Protein (%)

18-20

15-16

Mỡ thô (%)

3

3

- Thức ăn cho gà sinh sản thời kỳ đẻ trứng giống: Xơ thô (%)

3-5

3-5

+ Giai đoạn đẻ khởi động: Ở giai đoạn này khi cho ăn cần tách riêng gà trống và gà mái; cho ăn Canxi (%)

0,9-1

0,9-1

tăng dần số lượng thức ăn; nâng cao chất lượng Phốtpho tiêu hóa (%)

0,45-0,5

0,4-0,5

thức ăn.

Muối ăn (%)

0,45-0,5

0,45-0,5

+ Giai đoạn đẻ pha I (23-44 tuần tuổi). Trong Lyzin (%)

0,95-1

0,75-0,85

giai đoạn này, số lượng thức ăn tăng dần từ 145

51

52

https://thuviensach.vn

đến 165 g/gà/ngày. Trong khẩu phần thức ăn tăng Gà mái

Gà trống

hàm lượng năng lượng, protein, chất khoáng.

Tuần

tuổi

Khối Lượng thức

Khối

Lượng thức

+ Giai đoạn đẻ pha II (44 tuần tuổi đến lúc lượng

ăn/ngày

lượng

ăn/ngày

kết thúc đẻ).

32

3.245

160 4.246

125

Ở giai đoạn này cần giảm khối lượng cho ăn hàng ngày. Trong khẩu phần ăn giảm năng lượng 33

3.258

160 4.258

125

và protein để tránh cho gà béo phì. Lưu ý, để gà 34

3.269

160 4.271

125

đẻ không bị ngắt quãng, cần tránh thay đổi chế độ

35

3.275

159 4.284

125

ăn quá đột ngột.

36

3.280

159 4.297

125

Yêu cầu thức ăn và khối lượng của gà mái, 46

3.290

154 4.424

125

gà trống ở thời kỳ đẻ trứng (g): 56

3.350

145 4.552

125

Gà mái

Gà trống

Tuần

66

3.451

140 4.680

125

tuổi

Khối Lượng thức

Khối

Lượng thức

lượng

ăn/ngày

lượng

ăn/ngày

6. Lịch dùng thuốc phòng cho đàn gà bố

21 2.164

110 3.052

110

mẹ (sinh sản) hướng thịt

22 2.205

120 3.125

115

23 2.275

125 3.305

120

Ngày

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

24 2.520

135 3.495

125

tuổi

25 2.560

145 3.689

129

Trạm ấp Tiêm vắcxin Marek

Tiêm cơ cho gà 1

ngày tuổi

26 2.810

155 3.836

134

1-4

Vitamin hòa tan trong

Hòa tan nước

27 2.931

160 3.954

136

nước phòng hô hấp

uống, pha 1 g/lít

28 3.030

160 4.061

129

farmasin, phòng đường

nước, 150-200

29 3.115

160 4.161

125

ruột furazolidon...

g/tấn thức ăn

30 3.195

160 4.220

125

5

Vắcxin Gumboro lần 1

Theo chỉ dẫn

31 3.205

160 4.223

125

của ngành thú y

53

54

https://thuviensach.vn

đến 165 g/gà/ngày. Trong khẩu phần thức ăn tăng Gà mái

Gà trống

hàm lượng năng lượng, protein, chất khoáng.

Tuần

tuổi

Khối Lượng thức

Khối

Lượng thức

+ Giai đoạn đẻ pha II (44 tuần tuổi đến lúc lượng

ăn/ngày

lượng

ăn/ngày

kết thúc đẻ).

32

3.245

160 4.246

125

Ở giai đoạn này cần giảm khối lượng cho ăn hàng ngày. Trong khẩu phần ăn giảm năng lượng 33

3.258

160 4.258

125

và protein để tránh cho gà béo phì. Lưu ý, để gà 34

3.269

160 4.271

125

đẻ không bị ngắt quãng, cần tránh thay đổi chế độ

35

3.275

159 4.284

125

ăn quá đột ngột.

36

3.280

159 4.297

125

Yêu cầu thức ăn và khối lượng của gà mái, 46

3.290

154 4.424

125

gà trống ở thời kỳ đẻ trứng (g): 56

3.350

145 4.552

125

Gà mái

Gà trống

Tuần

66

3.451

140 4.680

125

tuổi

Khối Lượng thức

Khối

Lượng thức

lượng

ăn/ngày

lượng

ăn/ngày

6. Lịch dùng thuốc phòng cho đàn gà bố

21 2.164

110 3.052

110

mẹ (sinh sản) hướng thịt

22 2.205

120 3.125

115

23 2.275

125 3.305

120

Ngày

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

24 2.520

135 3.495

125

tuổi

25 2.560

145 3.689

129

Trạm ấp Tiêm vắcxin Marek

Tiêm cơ cho gà 1

ngày tuổi

26 2.810

155 3.836

134

1-4

Vitamin hòa tan trong

Hòa tan nước

27 2.931

160 3.954

136

nước phòng hô hấp

uống, pha 1 g/lít

28 3.030

160 4.061

129

farmasin, phòng đường

nước, 150-200

29 3.115

160 4.161

125

ruột furazolidon...

g/tấn thức ăn

30 3.195

160 4.220

125

5

Vắcxin Gumboro lần 1

Theo chỉ dẫn

31 3.205

160 4.223

125

của ngành thú y

53

54

https://thuviensach.vn

Ngày

Ngày

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

tuổi

6 Phòng

CRD-Tylosin, Pha với nước

51

Vắcxin Newcastle hệ I

Tiêm dưới da

Suanovil

uống

lần 1

7

Chủng đậu lần 1

Chủng màng

78

Phòng CRD bằng tylosin Pha 1 g/1 lít cánh

nước uống

Dùng IB + ND lần 1

Nhỏ mắt, mũi

80

Kiểm tra HI

7-9 Thuốc cầu trùng 1 trong

2 loại:

- 0,5-1 g/lít nước

- Coccistop 2000

uống

III. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ ĐẺ

- Furazolidon

- 200 g/1 tấn

HƯỚNG CHUYÊN TRỨNG

thức ăn

Để chuẩn bị nuôi dưỡng gà đẻ hướng chuyên 15

Vắcxin Gumboro lần 2

Theo chỉ dẫn

của ngành thú y

trứng thì việc chuẩn bị các điều kiện chăn nuôi 22 Vắcxin Lasota +

Theo chỉ dẫn

giống như nuôi gà sinh sản lấy thịt.

Gumboro lần 3

của ngành thú y

1. Nhiệt độ môi trường nuôi gà 29

Phòng hô hấp CRD bằng Pha với nước tylosin

uống

Tuần

Nhiệt độ dưới

Nhiệt độ ngoài quây,

35

Tẩy giun sán

Trộn với thức ăn

tuổi

chụp sưởi

trong chuồng

Phòng IB + ND lần 2

Nhỏ mắt, mũi

1

Từ 35 xuống 33

34-29

42

Chọn giống

Cân mẫu

2

33-31 31-29

Kiểm tra bạch lỵ, CRD

3

31-28 29-26

44-50 Thức ăn đề kháng:

4

28-25 26-23

- Synavia, vitamin

- 1 g/1 lít nước

nhóm B

uống

5

25-22 23-20

- Tetracyline

- 200 g/1 tấn

- Furazolidon

thức ăn

Chế độ nhiệt này chỉ áp dụng vào mùa lạnh;

- 250 g/1 tấn

còn mùa nóng sau 3-4 tuần tuổi, chế độ nhiệt này thức ăn

phụ thuộc vào nhiệt độ ngoài trời. Cần theo dõi 55

56

https://thuviensach.vn

Ngày

Ngày

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

Vắcxin, thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

tuổi

6 Phòng

CRD-Tylosin, Pha với nước

51

Vắcxin Newcastle hệ I

Tiêm dưới da

Suanovil

uống

lần 1

7

Chủng đậu lần 1

Chủng màng

78

Phòng CRD bằng tylosin Pha 1 g/1 lít cánh

nước uống

Dùng IB + ND lần 1

Nhỏ mắt, mũi

80

Kiểm tra HI

7-9 Thuốc cầu trùng 1 trong

2 loại:

- 0,5-1 g/lít nước

- Coccistop 2000

uống

III. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ ĐẺ

- Furazolidon

- 200 g/1 tấn

HƯỚNG CHUYÊN TRỨNG

thức ăn

Để chuẩn bị nuôi dưỡng gà đẻ hướng chuyên 15

Vắcxin Gumboro lần 2

Theo chỉ dẫn

của ngành thú y

trứng thì việc chuẩn bị các điều kiện chăn nuôi 22 Vắcxin Lasota +

Theo chỉ dẫn

giống như nuôi gà sinh sản lấy thịt.

Gumboro lần 3

của ngành thú y

1. Nhiệt độ môi trường nuôi gà 29

Phòng hô hấp CRD bằng Pha với nước tylosin

uống

Tuần

Nhiệt độ dưới

Nhiệt độ ngoài quây,

35

Tẩy giun sán

Trộn với thức ăn

tuổi

chụp sưởi

trong chuồng

Phòng IB + ND lần 2

Nhỏ mắt, mũi

1

Từ 35 xuống 33

34-29

42

Chọn giống

Cân mẫu

2

33-31 31-29

Kiểm tra bạch lỵ, CRD

3

31-28 29-26

44-50 Thức ăn đề kháng:

4

28-25 26-23

- Synavia, vitamin

- 1 g/1 lít nước

nhóm B

uống

5

25-22 23-20

- Tetracyline

- 200 g/1 tấn

- Furazolidon

thức ăn

Chế độ nhiệt này chỉ áp dụng vào mùa lạnh;

- 250 g/1 tấn

còn mùa nóng sau 3-4 tuần tuổi, chế độ nhiệt này thức ăn

phụ thuộc vào nhiệt độ ngoài trời. Cần theo dõi 55

56

https://thuviensach.vn

nhiệt độ ngoài trời để có sự điều chỉnh phù hợp, đèn sáng vì nếu để xa gà con sẽ khó phát hiện ra tránh lãng phí và gây hại cho gà. Gà giống để lấy máng để uống nước. Đối với máng thủ công cần vệ

trứng có khả năng chịu nóng và lạnh rất tốt. Tuy sinh hàng ngày. Vào mùa hè, cần phải tăng cường vậy, vẫn cần phải duy trì nhiệt độ trên dưới 250C

thêm máng uống, mỗi con tăng 0,3 cm máng.

vào thời kỳ gà đẻ trứng.

4. Mật độ máng ăn

2. Mật độ nuôi gà

Gà dưới 3 tuần tuổi phải dùng khay ăn, khay ăn cần được vệ sinh hàng ngày. Không đặt khay Nuôi trên nền Nuôi trong

Nuôi trên

Tuần

ăn dưới chụp sưởi vì nhiệt độ cao sẽ làm hỏng chuồng thông

lồng, sàn nền nhà kín

tuổi thoáng (con/m2) (con/m2) (con/m2)

vitamin và các khoáng chất trong thức ăn.

0-8 11-20 10-25

15-30

Máng ăn thủ công

Máng ăn

9-18 8-9

9-10

9-10

Tuần tuổi

(tròn, dài)

tự động

Sau 18

3,5-4

5-6

5-6

0-3 100

gà/khay

ăn

100 gà/khay

3. Mật độ máng uống

4-7

15-18 cm/1 gà hay

15-18 cm/1 gà

30-35 con/máng

hay 50 con/máng

Máng uống thủ Máng uống tự

Tuần tuổi

tròn lớn

tròn (hình chảo)

công (tròn, dài)

động (Pal)

9-19 -

-

100 gà/máng galon 100 gà/máng gà 0-3

4 lít

con

20 kết thúc đẻ

- -

100 gà/máng

4-8

1,5 cm/1 gà

gà lớn

5. Chế độ chiếu sáng

9-18

2,0 cm/1 gà

Cần sử dụng triệt để ánh sáng tự nhiên, nếu Sau 18 tuần tuổi

2,5-2,8 cm/ 1gà

thiếu phải chiếu sáng bổ sung bằng đèn điện công suất không quá 60 W/bóng. Ở giai đoạn gà Không đặt máng uống dưới chụp sưởi và cạnh giò cần phải che ánh nắng mặt trời rọi thẳng máng ăn, nhưng không để quá xa chụp sưởi và vào chuồng.

57

58

https://thuviensach.vn

nhiệt độ ngoài trời để có sự điều chỉnh phù hợp, đèn sáng vì nếu để xa gà con sẽ khó phát hiện ra tránh lãng phí và gây hại cho gà. Gà giống để lấy máng để uống nước. Đối với máng thủ công cần vệ

trứng có khả năng chịu nóng và lạnh rất tốt. Tuy sinh hàng ngày. Vào mùa hè, cần phải tăng cường vậy, vẫn cần phải duy trì nhiệt độ trên dưới 250C

thêm máng uống, mỗi con tăng 0,3 cm máng.

vào thời kỳ gà đẻ trứng.

4. Mật độ máng ăn

2. Mật độ nuôi gà

Gà dưới 3 tuần tuổi phải dùng khay ăn, khay ăn cần được vệ sinh hàng ngày. Không đặt khay Nuôi trên nền Nuôi trong

Nuôi trên

Tuần

ăn dưới chụp sưởi vì nhiệt độ cao sẽ làm hỏng chuồng thông

lồng, sàn nền nhà kín

tuổi thoáng (con/m2) (con/m2) (con/m2)

vitamin và các khoáng chất trong thức ăn.

0-8 11-20 10-25

15-30

Máng ăn thủ công

Máng ăn

9-18 8-9

9-10

9-10

Tuần tuổi

(tròn, dài)

tự động

Sau 18

3,5-4

5-6

5-6

0-3 100

gà/khay

ăn

100 gà/khay

3. Mật độ máng uống

4-7

15-18 cm/1 gà hay

15-18 cm/1 gà

30-35 con/máng

hay 50 con/máng

Máng uống thủ Máng uống tự

Tuần tuổi

tròn lớn

tròn (hình chảo)

công (tròn, dài)

động (Pal)

9-19 -

-

100 gà/máng galon 100 gà/máng gà 0-3

4 lít

con

20 kết thúc đẻ

- -

100 gà/máng

4-8

1,5 cm/1 gà

gà lớn

5. Chế độ chiếu sáng

9-18

2,0 cm/1 gà

Cần sử dụng triệt để ánh sáng tự nhiên, nếu Sau 18 tuần tuổi

2,5-2,8 cm/ 1gà

thiếu phải chiếu sáng bổ sung bằng đèn điện công suất không quá 60 W/bóng. Ở giai đoạn gà Không đặt máng uống dưới chụp sưởi và cạnh giò cần phải che ánh nắng mặt trời rọi thẳng máng ăn, nhưng không để quá xa chụp sưởi và vào chuồng.

57

58

https://thuviensach.vn

Lưu ý: tuần đầu mắt gà còn kém, phải dùng 8. Yêu cầu thức ăn, dinh dưỡng của gà đèn sáng với cường độ cao để giúp gà con tìm thức giống để lấy trứng

ăn, nước uống. Sau 19 tuần, gà chuyển lên đẻ

cũng cần tăng thời gian và cường độ chiếu sáng để

Bảng tiêu chuẩn dinh dưỡng trong thức ăn kích thích gà nhanh đẻ.

cho gà đẻ hướng chuyên trứng

6. Độ ẩm tương đối trong chuồng gà Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

Để theo dõi nhiệt độ và độ ẩm, mỗi chuồng thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

cần đặt nhiệt kế và ẩm kế ở giữa chuồng để theo dõi. Các thiết bị trên đặt cách nền chuồng 40-50

Năng lượng

2.800-2.900

2.800

2.800-2.850

trao đổi

cm. Tiêu chuẩn độ ẩm không khí được quy định (Kcal/kg)

như sau:

Protein (%)

19-20

15-16

17-18

Tuần tuổi

Độ ẩm (%)

Xơ thô (không

5 5

5

quá)

1-3 65-75

Mỡ thô (không

3 2,5

3

4-18 60-75

quá)

Sau 18

60-75

Metionin (%)

0,4

0,34

0,35

7. Chế độ không khí

Metionin +

0,8

0,6

0,65

Xystin (%)

Chuồng nuôi phải thông thoáng, nếu là Lyzin (%)

1

0,7

0,75

chuồng kín thì phải có thiết bị thông khí. Độ

thông khí được tính theo tốc độ chuyển động Tryptophan (%)

0,18

0,16

0,16

không khí trong chuồng đạt 0,25-0,3 m/giây. Vào Canxi (%)

1

1

3,5-4

mùa hè, tốc độ này tăng lên 1,2 m/giây. Để tăng Photpho hấp

0,45

0,45

0,45

độ không khí trong chuồng, có thể dùng quạt để

thụ (%)

quạt. Ở chuồng kín cần dùng quạt hút, đẩy với Muối (% không

0,4

0,4

0,4

công suất lớn đặt ở hai đầu chuồng gà.

quá)

59

60

https://thuviensach.vn

Lưu ý: tuần đầu mắt gà còn kém, phải dùng 8. Yêu cầu thức ăn, dinh dưỡng của gà đèn sáng với cường độ cao để giúp gà con tìm thức giống để lấy trứng

ăn, nước uống. Sau 19 tuần, gà chuyển lên đẻ

cũng cần tăng thời gian và cường độ chiếu sáng để

Bảng tiêu chuẩn dinh dưỡng trong thức ăn kích thích gà nhanh đẻ.

cho gà đẻ hướng chuyên trứng

6. Độ ẩm tương đối trong chuồng gà Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

Để theo dõi nhiệt độ và độ ẩm, mỗi chuồng thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

cần đặt nhiệt kế và ẩm kế ở giữa chuồng để theo dõi. Các thiết bị trên đặt cách nền chuồng 40-50

Năng lượng

2.800-2.900

2.800

2.800-2.850

trao đổi

cm. Tiêu chuẩn độ ẩm không khí được quy định (Kcal/kg)

như sau:

Protein (%)

19-20

15-16

17-18

Tuần tuổi

Độ ẩm (%)

Xơ thô (không

5 5

5

quá)

1-3 65-75

Mỡ thô (không

3 2,5

3

4-18 60-75

quá)

Sau 18

60-75

Metionin (%)

0,4

0,34

0,35

7. Chế độ không khí

Metionin +

0,8

0,6

0,65

Xystin (%)

Chuồng nuôi phải thông thoáng, nếu là Lyzin (%)

1

0,7

0,75

chuồng kín thì phải có thiết bị thông khí. Độ

thông khí được tính theo tốc độ chuyển động Tryptophan (%)

0,18

0,16

0,16

không khí trong chuồng đạt 0,25-0,3 m/giây. Vào Canxi (%)

1

1

3,5-4

mùa hè, tốc độ này tăng lên 1,2 m/giây. Để tăng Photpho hấp

0,45

0,45

0,45

độ không khí trong chuồng, có thể dùng quạt để

thụ (%)

quạt. Ở chuồng kín cần dùng quạt hút, đẩy với Muối (% không

0,4

0,4

0,4

công suất lớn đặt ở hai đầu chuồng gà.

quá)

59

60

https://thuviensach.vn

Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

Chất khoáng vi lượng, mg/kg thức ăn Chất chống ôxy

- -

-

Selen 0,1

0,1

0,1

hóa

Chất kích thích

- -

-

Sắt 20

20

20

tăng trọng, đẻ

Mănggan 70

70

70

trứng

Đồng 10

10

10

Kẽm 70

70

70

9. Lịch dùng thuốc phòng dành cho đàn Iốt 1

1

1

gà đẻ hướng chuyên trứng

Coban 3

3

3

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc

Cách dùng

Các vitamin/kg thức ăn

1 Vắcxin Marek

Tiêm cơ

Vitamin A (IU)

12.000 12.000

12.000

1-4

Thuốc bổ dưỡng vitamin Pha với nước Vitamin D3

2.000 2.000

2.000

các loại

uống, trộn vào

(IU)

thức ăn

Vitamin E (IU)

10 10

10

5 Vắcxin Gumboro lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Vitamin K (mg)

3 2

3

6 Phòng

CRD:

Tylosin,

Pha nước uống

Farmcin,...

Vitamin C (mg)

10 10

10

7

Vắcxin Lasota lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Vitamin B12

30 30

30

Vắcxin đậu gà

Chủng màng

(mg)

cánh

Axit folic (mg)

0,5 0,5

1,0

IB + ND lần 1

Theo hướng

Thuốc sát trùng

- -

-

dẫn

đường ruột

15

Vắcxin Gumboro lần 2

-

Chất tạo màu

- -

-

22

Vắcxin Gumboro lần 3

-

61

62

https://thuviensach.vn

Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

Chất dinh

Gà con

Gà giò

Gà đẻ

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

dưỡng/kg

0-6

7-18 tuần 19-72 tuần

thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

thức ăn

tuần tuổi

tuổi

tuổi

Chất khoáng vi lượng, mg/kg thức ăn Chất chống ôxy

- -

-

Selen 0,1

0,1

0,1

hóa

Chất kích thích

- -

-

Sắt 20

20

20

tăng trọng, đẻ

Mănggan 70

70

70

trứng

Đồng 10

10

10

Kẽm 70

70

70

9. Lịch dùng thuốc phòng dành cho đàn Iốt 1

1

1

gà đẻ hướng chuyên trứng

Coban 3

3

3

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc

Cách dùng

Các vitamin/kg thức ăn

1 Vắcxin Marek

Tiêm cơ

Vitamin A (IU)

12.000 12.000

12.000

1-4

Thuốc bổ dưỡng vitamin Pha với nước Vitamin D3

2.000 2.000

2.000

các loại

uống, trộn vào

(IU)

thức ăn

Vitamin E (IU)

10 10

10

5 Vắcxin Gumboro lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Vitamin K (mg)

3 2

3

6 Phòng

CRD:

Tylosin,

Pha nước uống

Farmcin,...

Vitamin C (mg)

10 10

10

7

Vắcxin Lasota lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Vitamin B12

30 30

30

Vắcxin đậu gà

Chủng màng

(mg)

cánh

Axit folic (mg)

0,5 0,5

1,0

IB + ND lần 1

Theo hướng

Thuốc sát trùng

- -

-

dẫn

đường ruột

15

Vắcxin Gumboro lần 2

-

Chất tạo màu

- -

-

22

Vắcxin Gumboro lần 3

-

61

62

https://thuviensach.vn

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc Cách

dùng

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc

Cách dùng

29 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

133-140

Chọn lên đàn gà đẻ

Theo quy trình

Farmcin

Vắcxin Newcastle hệ

Tiêm cơ

35

IB + ND lần 2

Theo hướng

lần 2

dẫn

Kiểm tra bạch lỵ, CRD Lấy máu kiểm 42 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

tra

Farmcin

145-150

Thuốc và thức ăn tăng

Pha nước uống

45 Vắcxin Lasota lần 2

Nhỏ mắt mũi

sức đề kháng

hoặc trộn vào

thức ăn

63

Chọn giống lên đàn gà

Theo quy trình

223

Phòng CRD bằng

Trộn vào thức

hậu bị đẻ

Tylosin hoặc

ăn

Vắcxin Newcastle hệ I

Tiêm cơ

Erythromycin

64-67

- Thuốc tăng sức đề

Uống hoặc

267-274

Kiểm tra bạch lỵ, CRD

kháng (vitamin các loại) trộn vào thức 100% đàn gà

- Kháng sinh phòng

ăn

Thức ăn, thuốc tăng sức

đường ruột

đề kháng

78 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

296

Kiểm tra HI Newcastle

Farmcin

80 Kiểm tra HI (kháng thể Lấy máu kiểm IV. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ THỊT

Newcastle)

tra

(BROILER)

112

Vắcxin đậu gà lần 2

Chủng màng

Công tác chuẩn bị chuồng trại và vật tư chăn cánh

nuôi được tiến hành tương tự như việc nuôi gà bố

Phòng CRD: Tylosin

Pha nước uống

hoặc Erythromycin

mẹ sinh sản hướng thịt và gà đẻ trứng.

Tẩy giun sán: thuốc

Trộn thức ăn

1. Chọn gà con

piperazin,...

- Chọn gà con 1 ngày tuổi có khối lượng cơ thể

115 Vắcxin Gumboro dầu Trộn thức ăn 32 g trở lên; lông bóng, khô, chân bóng mập; đứng 63

64

https://thuviensach.vn

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc Cách

dùng

Ngày tuổi

Vắcxin và thuốc

Cách dùng

29 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

133-140

Chọn lên đàn gà đẻ

Theo quy trình

Farmcin

Vắcxin Newcastle hệ

Tiêm cơ

35

IB + ND lần 2

Theo hướng

lần 2

dẫn

Kiểm tra bạch lỵ, CRD Lấy máu kiểm 42 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

tra

Farmcin

145-150

Thuốc và thức ăn tăng

Pha nước uống

45 Vắcxin Lasota lần 2

Nhỏ mắt mũi

sức đề kháng

hoặc trộn vào

thức ăn

63

Chọn giống lên đàn gà

Theo quy trình

223

Phòng CRD bằng

Trộn vào thức

hậu bị đẻ

Tylosin hoặc

ăn

Vắcxin Newcastle hệ I

Tiêm cơ

Erythromycin

64-67

- Thuốc tăng sức đề

Uống hoặc

267-274

Kiểm tra bạch lỵ, CRD

kháng (vitamin các loại) trộn vào thức 100% đàn gà

- Kháng sinh phòng

ăn

Thức ăn, thuốc tăng sức

đường ruột

đề kháng

78 Phòng

CRD:

Tylosin, Pha nước uống

296

Kiểm tra HI Newcastle

Farmcin

80 Kiểm tra HI (kháng thể Lấy máu kiểm IV. KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG GÀ THỊT

Newcastle)

tra

(BROILER)

112

Vắcxin đậu gà lần 2

Chủng màng

Công tác chuẩn bị chuồng trại và vật tư chăn cánh

nuôi được tiến hành tương tự như việc nuôi gà bố

Phòng CRD: Tylosin

Pha nước uống

hoặc Erythromycin

mẹ sinh sản hướng thịt và gà đẻ trứng.

Tẩy giun sán: thuốc

Trộn thức ăn

1. Chọn gà con

piperazin,...

- Chọn gà con 1 ngày tuổi có khối lượng cơ thể

115 Vắcxin Gumboro dầu Trộn thức ăn 32 g trở lên; lông bóng, khô, chân bóng mập; đứng 63

64

https://thuviensach.vn

vững, nhanh nhẹn, rốn khép, kín, khô. Đàn gà bố

- Cần theo dõi nhiệt độ sưởi ấm cho gà, không mẹ không mắc bệnh truyền nhiễm, khỏe mạnh.

để gà bị lạnh sẽ dẫn đến kém ăn, chậm lớn, còi cọc.

- Loại những gà khuyết tật: khoèo chân, hở

rốn, vẹo mỏ, lông ướt bết, cánh sã. Những con gà 3. Chế độ nhiệt

dưới 32 g nếu không bị khuyết tật thì nuôi riêng.

Chế độ nhiệt được thể hiện qua bảng dưới đây:

- Khi tiến hành chọn xong, bỏ gà vào hộp các tông hoặc nhựa, xung quanh có lỗ nhỏ, đường Nhiệt độ dưới

Nhiệt độ

kính 1-1,2 cm, khoảng cách 8-10 cm/1 lỗ. Mỗi hộp Tuần tuổi

chụp sưởi

trong chuồng

nhốt 80-100 gà con. Sau đó đặt gà trong phòng (oC)

(oC)

kín gió, ấm nhưng thoáng khí.

1 37-33 35-32

- Trước khi cho gà vào hộp nên dùng thuốc 2 32-30 31-30

phòng vắcxin đa giá (phòng nhiều bệnh), hoặc 3 29-27 29-27

từng loại như Marek,...

4 26-25 26-25

- Vận chuyển gà con trên xe chuyên dụng 5 23-22 23-22

hoặc xe thường nhưng phải kín gió và thông Sau 5 tuần tuổi

20-18 20-18

thoáng, tránh cho gà bị ngạt thở. Mùa đông nên vận chuyển gà vào khoảng 9-16 giờ.

Trong 3-4 tuần đầu phải sưởi cho gà bằng chụp sưởi có công suất 1,5-2 kW/chụp cho 400-2. Úm gà con

500 gà con. Mùa hè, sau khi được 3 tuần tuổi cần

- Khi gà về chuồng cần nhanh chóng thả gà bỏ chụp sưởi, mùa đông thì sau 4-5 tuần tuổi mới vào quây đã bật đèn sưởi trước 2 giờ, có nước uống tiến hành bỏ chụp sưởi.

sẵn, chưa vội cho thức ăn.

Trong quá trình chăm sóc cho gà cần chú ý:

- Cho gà uống nước có pha vitamin C + đường nếu gà túm tụm lại có nghĩa là gà đang bị lạnh, glucose 0,5%. Khi nào gà uống hết lượt nước mới nếu gà tản ra xa chụp có nghĩa là nóng, cần nâng tiến hành cho ăn để tránh cho gà không bị bội thực.

cao chụp lên.

- Trong hai ngày đầu nên cho gà ăn ngô Gà rất sợ gió lùa, nếu bị gió lùa gà thường nghiền, không cho thức ăn hỗn hợp giúp cho gà dễ

xuyên thường bị mắc bệnh đường hô hấp và cầu tiêu hóa nhanh thức ăn.

trùng. Do đó trong quá trình chăm sóc, cần phải 65

66

https://thuviensach.vn

vững, nhanh nhẹn, rốn khép, kín, khô. Đàn gà bố

- Cần theo dõi nhiệt độ sưởi ấm cho gà, không mẹ không mắc bệnh truyền nhiễm, khỏe mạnh.

để gà bị lạnh sẽ dẫn đến kém ăn, chậm lớn, còi cọc.

- Loại những gà khuyết tật: khoèo chân, hở

rốn, vẹo mỏ, lông ướt bết, cánh sã. Những con gà 3. Chế độ nhiệt

dưới 32 g nếu không bị khuyết tật thì nuôi riêng.

Chế độ nhiệt được thể hiện qua bảng dưới đây:

- Khi tiến hành chọn xong, bỏ gà vào hộp các tông hoặc nhựa, xung quanh có lỗ nhỏ, đường Nhiệt độ dưới

Nhiệt độ

kính 1-1,2 cm, khoảng cách 8-10 cm/1 lỗ. Mỗi hộp Tuần tuổi

chụp sưởi

trong chuồng

nhốt 80-100 gà con. Sau đó đặt gà trong phòng (oC)

(oC)

kín gió, ấm nhưng thoáng khí.

1 37-33 35-32

- Trước khi cho gà vào hộp nên dùng thuốc 2 32-30 31-30

phòng vắcxin đa giá (phòng nhiều bệnh), hoặc 3 29-27 29-27

từng loại như Marek,...

4 26-25 26-25

- Vận chuyển gà con trên xe chuyên dụng 5 23-22 23-22

hoặc xe thường nhưng phải kín gió và thông Sau 5 tuần tuổi

20-18 20-18

thoáng, tránh cho gà bị ngạt thở. Mùa đông nên vận chuyển gà vào khoảng 9-16 giờ.

Trong 3-4 tuần đầu phải sưởi cho gà bằng chụp sưởi có công suất 1,5-2 kW/chụp cho 400-2. Úm gà con

500 gà con. Mùa hè, sau khi được 3 tuần tuổi cần

- Khi gà về chuồng cần nhanh chóng thả gà bỏ chụp sưởi, mùa đông thì sau 4-5 tuần tuổi mới vào quây đã bật đèn sưởi trước 2 giờ, có nước uống tiến hành bỏ chụp sưởi.

sẵn, chưa vội cho thức ăn.

Trong quá trình chăm sóc cho gà cần chú ý:

- Cho gà uống nước có pha vitamin C + đường nếu gà túm tụm lại có nghĩa là gà đang bị lạnh, glucose 0,5%. Khi nào gà uống hết lượt nước mới nếu gà tản ra xa chụp có nghĩa là nóng, cần nâng tiến hành cho ăn để tránh cho gà không bị bội thực.

cao chụp lên.

- Trong hai ngày đầu nên cho gà ăn ngô Gà rất sợ gió lùa, nếu bị gió lùa gà thường nghiền, không cho thức ăn hỗn hợp giúp cho gà dễ

xuyên thường bị mắc bệnh đường hô hấp và cầu tiêu hóa nhanh thức ăn.

trùng. Do đó trong quá trình chăm sóc, cần phải 65

66

https://thuviensach.vn

có chế độ theo dõi nhiệt độ trong và ngoài chuồng 5. Độ ẩm không khí

một cách chặt chẽ và tiến hành thường xuyên.

Độ ẩm không khí tương đối bảo đảm là ở mức 4. Chế độ chiếu sáng

60-79% trong 2 tuần đầu, sau đó giảm dần còn 55-70%, bình quân là 65%.

Căn cứ vào quá trình sinh trưởng của gà, thời gian chiếu sáng 24 giờ giảm xuống còn 23 giờ. Có 6. Mật độ nuôi

thể chiếu sáng ngắt quãng 30 phút/ngày vào lúc Trong 4 tuần đầu, gà được úm trong quây, gà ăn no, nằm nghỉ.

mật độ tối đa là 100 con/m2 nền quây. Sau 4 tuần Trong 2 tuần đầu cần phải chiếu sáng với tuổi, tiến hành bỏ quây, khi đó mật độ nuôi khoa cường độ cao để giúp cho gà nhìn rõ thức ăn và học được thể hiện theo bảng dưới đây: nước uống, sau đó giảm dần theo tuần tuổi. Gà sau 5 tuần tuổi chỉ thắp đèn công suất nhỏ, hoặc Nuôi trong

có nút điều chỉnh cường độ điện. Nếu bị sáng quá, Nuôi trên Nuôi trong

chuồng

gà thịt sẽ bị stress ánh sáng, chạy nhảy nhiều Tuần tuổi

sàn

nhà kín

thông thoáng

làm giảm tăng trọng.

(con/m2)

(con/m2)

(con/m2)

Chế độ chiếu sáng cho gà thịt

0-3

úm úm

úm

4-7 (hoặc

9-10 15-20

12-13

Tuần

Thời gian chiếu Cường độ chiếu sáng sau 7)

tuổi

sáng/ngày (giờ)

(W/m2 nền)

1 24

4

7. Mật độ máng ăn, máng uống

2 23

4

Tuần

Máng ăn Máng

uống

3 23

3,5

tuổi

Thủ công Tự động Thủ công Tự động 4 22

2

0-3 (4)

100

50

100

100

gà/khay

gà/khay gà/máng 4 gà/máng

5 22

2

lít

tròn hay 20

Sau 5

22 0,5-0,2

gà/máng

tuần tuổi

núm

67

68

https://thuviensach.vn

có chế độ theo dõi nhiệt độ trong và ngoài chuồng 5. Độ ẩm không khí

một cách chặt chẽ và tiến hành thường xuyên.

Độ ẩm không khí tương đối bảo đảm là ở mức 4. Chế độ chiếu sáng

60-79% trong 2 tuần đầu, sau đó giảm dần còn 55-70%, bình quân là 65%.

Căn cứ vào quá trình sinh trưởng của gà, thời gian chiếu sáng 24 giờ giảm xuống còn 23 giờ. Có 6. Mật độ nuôi

thể chiếu sáng ngắt quãng 30 phút/ngày vào lúc Trong 4 tuần đầu, gà được úm trong quây, gà ăn no, nằm nghỉ.

mật độ tối đa là 100 con/m2 nền quây. Sau 4 tuần Trong 2 tuần đầu cần phải chiếu sáng với tuổi, tiến hành bỏ quây, khi đó mật độ nuôi khoa cường độ cao để giúp cho gà nhìn rõ thức ăn và học được thể hiện theo bảng dưới đây: nước uống, sau đó giảm dần theo tuần tuổi. Gà sau 5 tuần tuổi chỉ thắp đèn công suất nhỏ, hoặc Nuôi trong

có nút điều chỉnh cường độ điện. Nếu bị sáng quá, Nuôi trên Nuôi trong

chuồng

gà thịt sẽ bị stress ánh sáng, chạy nhảy nhiều Tuần tuổi

sàn

nhà kín

thông thoáng

làm giảm tăng trọng.

(con/m2)

(con/m2)

(con/m2)

Chế độ chiếu sáng cho gà thịt

0-3

úm úm

úm

4-7 (hoặc

9-10 15-20

12-13

Tuần

Thời gian chiếu Cường độ chiếu sáng sau 7)

tuổi

sáng/ngày (giờ)

(W/m2 nền)

1 24

4

7. Mật độ máng ăn, máng uống

2 23

4

Tuần

Máng ăn Máng

uống

3 23

3,5

tuổi

Thủ công Tự động Thủ công Tự động 4 22

2

0-3 (4)

100

50

100

100

gà/khay

gà/khay gà/máng 4 gà/máng

5 22

2

lít

tròn hay 20

Sau 5

22 0,5-0,2

gà/máng

tuần tuổi

núm

67

68

https://thuviensach.vn

Tuần

Máng ăn Máng

uống

Khởi

Tăng

Kết thúc

tuổi

Thủ công Tự động Thủ công Tự động Thành phần

động

trưởng (giết thịt)

dinh dưỡng

(0-2 tuần (3-5 tuần

(sau 6

4 (5) - 16-18 cm/1 15 cm/ 1

2,5-2,8 50 gà/máng

tuổi)

tuổi)

tuần tuổi)

kết thúc gà (máng gà (băng cm/ 1 gà hay 10

dài) hay

tải thức

gà/núm

Phốtpho hấp thụ (%) 0,45-0,47 0,42-0,45 0,4-0,43

30-35

ăn)

Lyzin (%)

1,1-1,25

1-1,15

0,95-1

gà/máng

Metionin %

0,46-0,48 0,45-0,47 0,4-0,42

tròn

Tryptophan (%)

0,22-0,24 0,2-0,21 0,17-0,19

Xantophin (%)

18

18

18

8. Thức ăn dinh dưỡng

Coccidiostat (%)

0,05

0,05

0,05

Khẩu phần thức ăn cho gà thịt (broiler) cũng Các vitamin/1 kg thức ăn

được chia theo giai đoạn nuôi của chúng. Cụ thể: Vitamin A (IU)

8.800

8.800

6.600

giai đoạn 0-3 (4) tuần tuổi, 4 (5) - 6 tuần tuổi, sau Vitamin D3 (IU)

300

300

300

4 tuần tuổi.

Vitamin E (IU)

30

30

30

Tiêu chuẩn chất dinh dưỡng

Vitamin K3 (mg)

1,65

1,65

1,65

trong khẩu phần thức ăn cho gà thịt: Vitamin B1 (mg)

1,1

1,1

1,1

Vitamin B2 (mg)

6,6

6,6

6,6

Khởi

Tăng

Kết thúc

Vitamin B12 (mg)

0,022

0,022

0,011

Thành phần

động

trưởng (giết thịt)

Biotin (mg)

0,2

0,2

0,2

dinh dưỡng

(0-2 tuần (3-5 tuần

(sau 6

tuổi)

tuổi)

tuần tuổi)

Các chất khoáng, mg/kg thức ăn Mănggan 100

100

100

Năng lượng trao đổi

2.950-

3.100-

3.100-

(Kcal/kg)

3.050

3.150

3.150

Kẽm 75

75

75

Mỡ thô (khoảng %)

23-24 21-22

18-19

Sắt 100

100

100

Xơ thô (không quá

3,5-4 4-5

4-5

Đồng 8

8

8

%)

Iốt 0,45

0,45

0,45

Canxi (%)

1-1,1

1-1,1

1-1,1

Selen 0,3

0,3

0,3

69

70

https://thuviensach.vn

Tuần

Máng ăn Máng

uống

Khởi

Tăng

Kết thúc

tuổi

Thủ công Tự động Thủ công Tự động Thành phần

động

trưởng (giết thịt)

dinh dưỡng

(0-2 tuần (3-5 tuần

(sau 6

4 (5) - 16-18 cm/1 15 cm/ 1

2,5-2,8 50 gà/máng

tuổi)

tuổi)

tuần tuổi)

kết thúc gà (máng gà (băng cm/ 1 gà hay 10

dài) hay

tải thức

gà/núm

Phốtpho hấp thụ (%) 0,45-0,47 0,42-0,45 0,4-0,43

30-35

ăn)

Lyzin (%)

1,1-1,25

1-1,15

0,95-1

gà/máng

Metionin %

0,46-0,48 0,45-0,47 0,4-0,42

tròn

Tryptophan (%)

0,22-0,24 0,2-0,21 0,17-0,19

Xantophin (%)

18

18

18

8. Thức ăn dinh dưỡng

Coccidiostat (%)

0,05

0,05

0,05

Khẩu phần thức ăn cho gà thịt (broiler) cũng Các vitamin/1 kg thức ăn

được chia theo giai đoạn nuôi của chúng. Cụ thể: Vitamin A (IU)

8.800

8.800

6.600

giai đoạn 0-3 (4) tuần tuổi, 4 (5) - 6 tuần tuổi, sau Vitamin D3 (IU)

300

300

300

4 tuần tuổi.

Vitamin E (IU)

30

30

30

Tiêu chuẩn chất dinh dưỡng

Vitamin K3 (mg)

1,65

1,65

1,65

trong khẩu phần thức ăn cho gà thịt: Vitamin B1 (mg)

1,1

1,1

1,1

Vitamin B2 (mg)

6,6

6,6

6,6

Khởi

Tăng

Kết thúc

Vitamin B12 (mg)

0,022

0,022

0,011

Thành phần

động

trưởng (giết thịt)

Biotin (mg)

0,2

0,2

0,2

dinh dưỡng

(0-2 tuần (3-5 tuần

(sau 6

tuổi)

tuổi)

tuần tuổi)

Các chất khoáng, mg/kg thức ăn Mănggan 100

100

100

Năng lượng trao đổi

2.950-

3.100-

3.100-

(Kcal/kg)

3.050

3.150

3.150

Kẽm 75

75

75

Mỡ thô (khoảng %)

23-24 21-22

18-19

Sắt 100

100

100

Xơ thô (không quá

3,5-4 4-5

4-5

Đồng 8

8

8

%)

Iốt 0,45

0,45

0,45

Canxi (%)

1-1,1

1-1,1

1-1,1

Selen 0,3

0,3

0,3

69

70

https://thuviensach.vn

Lưu ý: vào mùa nóng gà thường ăn giảm 10%

Ngày

lượng thức ăn, do đó cần bổ sung thêm 1,5-2% protein Vắcxin và thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

thô và 100 Kcal/kg thức ăn, tăng cường bổ sung thêm Thuốc bổ - vitamin B.complex Trộn vào thức vitamin C, B1. Vào mùa lạnh, dưới 180C, gà thường ăn ăn 200 g/1 tấn

tăng khoảng 10% lượng thức ăn, do đó cần giảm 1,5-thức ăn

2% protein.

42

Vắcxin Lasota lần 2

Pha nước uống

9. Lịch dùng thuốc phòng cho gà thịt 52-Thuốc phòng bệnh đường ruột Pha nước uống 54

0,5-1 g/1 lít nước

Ngày

Coccistop 2000

Vắcxin và thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

Trộn vào thức

Furazolidon

ăn 200 g/1 tấn

1-4 Thuốc tăng sức đề kháng:

Pha với nước

thức ăn

vitamin B.complex,...

uống

Thuốc phòng bệnh đường hô

Pha nước uống

54

Vắcxin Newcastle hệ I hoặc

Tiêm cơ hoặc

hấp: Tylosin, Farmacin,...

theo chỉ định

Lasota lần 3

pha nước uống

3-4 Thuốc phòng bệnh đường ruột: Trộn vào thức Furazolidon, Tetracyclin,...

ăn theo chỉ định

V. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

5 Vắcxin Gumboro lần 1

Nhỏ mắt mũi

Ở GÀ CÔNG NGHIỆP

theo hướng dẫn

7

Vắcxin đậu gà

Chủng màng

1. Bệnh Newcastle (gà rù)

cánh

- Nguyên nhân: do virus Paramyxo gây ra.

Vắcxin Lasota lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Loại virus này trong cơ thể gà sinh ra độc lực cao, 15 Vắcxin Gumboro lần 2

Nhỏ mắt, mũi

gây chết hàng loạt, là bệnh truyền nhiễm cho tất hoặc uống

cả các giống gà, loại gà.

20-

Thuốc phòng bệnh hô hấp:

Pha nước uống

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, bỏ ăn, uống nước 21

Synavia, Erythromycin

theo chỉ định

nhiều, diều chướng không tiêu, khó thở, ỉa phân 26-Thuốc phòng bệnh đường ruột: Trộn vào thức trắng ngà, loãng lẫn xanh, mào và tai tím bầm, 28

Coccistat 2000, Coccistop 2000 ăn hoặc nước uống, 0,5-1 g/1

nhiệt độ cơ thể cao. Nếu bị nhiễm bệnh có thể dẫn lít nước uống

tới 100% đàn gà bị chết do bệnh.

71

72

https://thuviensach.vn

Lưu ý: vào mùa nóng gà thường ăn giảm 10%

Ngày

lượng thức ăn, do đó cần bổ sung thêm 1,5-2% protein Vắcxin và thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

thô và 100 Kcal/kg thức ăn, tăng cường bổ sung thêm Thuốc bổ - vitamin B.complex Trộn vào thức vitamin C, B1. Vào mùa lạnh, dưới 180C, gà thường ăn ăn 200 g/1 tấn

tăng khoảng 10% lượng thức ăn, do đó cần giảm 1,5-thức ăn

2% protein.

42

Vắcxin Lasota lần 2

Pha nước uống

9. Lịch dùng thuốc phòng cho gà thịt 52-Thuốc phòng bệnh đường ruột Pha nước uống 54

0,5-1 g/1 lít nước

Ngày

Coccistop 2000

Vắcxin và thuốc phòng

Cách dùng

tuổi

Trộn vào thức

Furazolidon

ăn 200 g/1 tấn

1-4 Thuốc tăng sức đề kháng:

Pha với nước

thức ăn

vitamin B.complex,...

uống

Thuốc phòng bệnh đường hô

Pha nước uống

54

Vắcxin Newcastle hệ I hoặc

Tiêm cơ hoặc

hấp: Tylosin, Farmacin,...

theo chỉ định

Lasota lần 3

pha nước uống

3-4 Thuốc phòng bệnh đường ruột: Trộn vào thức Furazolidon, Tetracyclin,...

ăn theo chỉ định

V. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

5 Vắcxin Gumboro lần 1

Nhỏ mắt mũi

Ở GÀ CÔNG NGHIỆP

theo hướng dẫn

7

Vắcxin đậu gà

Chủng màng

1. Bệnh Newcastle (gà rù)

cánh

- Nguyên nhân: do virus Paramyxo gây ra.

Vắcxin Lasota lần 1

Nhỏ mắt, mũi

Loại virus này trong cơ thể gà sinh ra độc lực cao, 15 Vắcxin Gumboro lần 2

Nhỏ mắt, mũi

gây chết hàng loạt, là bệnh truyền nhiễm cho tất hoặc uống

cả các giống gà, loại gà.

20-

Thuốc phòng bệnh hô hấp:

Pha nước uống

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, bỏ ăn, uống nước 21

Synavia, Erythromycin

theo chỉ định

nhiều, diều chướng không tiêu, khó thở, ỉa phân 26-Thuốc phòng bệnh đường ruột: Trộn vào thức trắng ngà, loãng lẫn xanh, mào và tai tím bầm, 28

Coccistat 2000, Coccistop 2000 ăn hoặc nước uống, 0,5-1 g/1

nhiệt độ cơ thể cao. Nếu bị nhiễm bệnh có thể dẫn lít nước uống

tới 100% đàn gà bị chết do bệnh.

71

72

https://thuviensach.vn

- Phòng bệnh: dùng vắcxin nhược độc Lasota mụn đậu đã cạy vảy. Ngoài ra có thể bổ sung và Newcastle hệ I theo lịch phòng bệnh của cơ

thêm vitamin A, C vào thức ăn cho gà.

quan thú y.

- Trị bệnh: bệnh Newcastle không cứu chữa 3. Bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm được, phòng bệnh là biện pháp chính. Phòng bệnh

- Nguyên nhân: do virus thuộc nhóm Herpes được thực hiện bằng cách vệ sinh chuồng trại sạch gây ra dẫn đến viêm thanh khí quản và vòm sẽ, lập vành đai xung quanh nhằm ngăn ngừa họng. Khi gà đẻ sẽ bị bệnh nhiều hơn.

dịch, triệt để thực hiện lịch tiêm phòng...

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, kém ăn, chảy nước mắt, nước mũi. Hai ngày sau khi bị bệnh gà có 2. Bệnh đậu gà (Powl Pox)

hiện tượng khó thở, ho khan. Bệnh này gây tử

- Nguyên nhân: do virus thuộc nhóm Avipox vong thấp nhưng lại làm cho gà giảm tăng trọng gây ra. Bệnh thường xảy ra vào mùa đông xuân, và đẻ trứng.

lúc tiết trời khô. Gà con 1-3 tháng rất dễ cảm

- Phòng bệnh: định kỳ vệ sinh, tẩy uế chuồng nhiễm bệnh.

trại, dụng cụ chăn nuôi; không nhập trứng giống

- Biểu hiện bệnh: mụn đậu mọc ở mào, khóe từ đàn gà đã và đang bị bệnh này; tiến hành tiêu mắt, mép miệng, chân, hậu môn,... Mụn đậu có hủy hết số gà bị chết và cách ly toàn bộ số gà bị

màu nâu xám, vài ngày sau khi bị bệnh sẽ đóng ốm; tiêm vắcxin phòng bệnh đúng liều lượng và vẩy và bong ra. Tỷ lệ chết do bệnh là 10-50%.

đúng lịch.

- Phòng bệnh: vệ sinh chuồng trại, bảo đảm

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

chất độn chuồng phải luôn sạch sẽ, sát trùng, đặc hiệu, để tránh bị bệnh thì cần có quy trình thường xuyên diệt côn trùng hút máu (rệp, muỗi, phòng bệnh khoa học.

mò). Phòng bệnh bằng vắcxin đông khô hoặc nước theo lịch.

4. Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

- Nguyên nhân: bệnh do virus nhóm Corona đặc hiệu, mà chỉ có thể phòng bệnh cho tốt. Tuy gây ra, đối với những con bị bệnh thì tỷ lệ chết nhiên cũng có cách chữa nhằm hạn chế sự lây lan: cao. Đối với gà đẻ mà bị bệnh sẽ gây khó thở, dùng xanhmetylen (màu xanh) 2%, glyxerin Iot lượng trứng giảm.

10%, axit boric 1-3% hoặc giã hạt cau bôi vào các

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, kém ăn, chảy nước 73

74

https://thuviensach.vn

- Phòng bệnh: dùng vắcxin nhược độc Lasota mụn đậu đã cạy vảy. Ngoài ra có thể bổ sung và Newcastle hệ I theo lịch phòng bệnh của cơ

thêm vitamin A, C vào thức ăn cho gà.

quan thú y.

- Trị bệnh: bệnh Newcastle không cứu chữa 3. Bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm được, phòng bệnh là biện pháp chính. Phòng bệnh

- Nguyên nhân: do virus thuộc nhóm Herpes được thực hiện bằng cách vệ sinh chuồng trại sạch gây ra dẫn đến viêm thanh khí quản và vòm sẽ, lập vành đai xung quanh nhằm ngăn ngừa họng. Khi gà đẻ sẽ bị bệnh nhiều hơn.

dịch, triệt để thực hiện lịch tiêm phòng...

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, kém ăn, chảy nước mắt, nước mũi. Hai ngày sau khi bị bệnh gà có 2. Bệnh đậu gà (Powl Pox)

hiện tượng khó thở, ho khan. Bệnh này gây tử

- Nguyên nhân: do virus thuộc nhóm Avipox vong thấp nhưng lại làm cho gà giảm tăng trọng gây ra. Bệnh thường xảy ra vào mùa đông xuân, và đẻ trứng.

lúc tiết trời khô. Gà con 1-3 tháng rất dễ cảm

- Phòng bệnh: định kỳ vệ sinh, tẩy uế chuồng nhiễm bệnh.

trại, dụng cụ chăn nuôi; không nhập trứng giống

- Biểu hiện bệnh: mụn đậu mọc ở mào, khóe từ đàn gà đã và đang bị bệnh này; tiến hành tiêu mắt, mép miệng, chân, hậu môn,... Mụn đậu có hủy hết số gà bị chết và cách ly toàn bộ số gà bị

màu nâu xám, vài ngày sau khi bị bệnh sẽ đóng ốm; tiêm vắcxin phòng bệnh đúng liều lượng và vẩy và bong ra. Tỷ lệ chết do bệnh là 10-50%.

đúng lịch.

- Phòng bệnh: vệ sinh chuồng trại, bảo đảm

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

chất độn chuồng phải luôn sạch sẽ, sát trùng, đặc hiệu, để tránh bị bệnh thì cần có quy trình thường xuyên diệt côn trùng hút máu (rệp, muỗi, phòng bệnh khoa học.

mò). Phòng bệnh bằng vắcxin đông khô hoặc nước theo lịch.

4. Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

- Nguyên nhân: bệnh do virus nhóm Corona đặc hiệu, mà chỉ có thể phòng bệnh cho tốt. Tuy gây ra, đối với những con bị bệnh thì tỷ lệ chết nhiên cũng có cách chữa nhằm hạn chế sự lây lan: cao. Đối với gà đẻ mà bị bệnh sẽ gây khó thở, dùng xanhmetylen (màu xanh) 2%, glyxerin Iot lượng trứng giảm.

10%, axit boric 1-3% hoặc giã hạt cau bôi vào các

- Biểu hiện bệnh: gà ủ rũ, kém ăn, chảy nước 73

74

https://thuviensach.vn

mũi, hắt hơi (thường xuyên vẩy mỏ). Tỷ lệ gà chết nhập gà con, trứng giống từ đàn gà bố mẹ bị bệnh; do ngạt thở ở mức 20-25%.

cách ly đàn gà bị bệnh; dùng vắcxin Gumbro đúng

- Phòng bệnh: thường xuyên vệ sinh, tẩy uế

liều, đúng lịch.

chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi; sát trùng xe

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

vận chuyển, vật tư, người chăn nuôi trước khi vào đặc hiệu bệnh Gumboro. Khi gà bị bệnh cần nhanh khu vực chuồng nuôi; loại những con gà bị bệnh chóng tách đàn, có chế độ ăn tốt, môi trường sống để tiến hành chữa trị hoặc tiêu hủy; tiêm phòng sạch sẽ để tăng sức đề kháng cho gà.

số gà còn lại.

Tiêm phòng IB theo đúng lịch, liều lượng. Có 6. Bệnh tụ huyết trùng gia cầm thể dùng một trong các loại vắcxin sau: Bioral

- Nguyên nhân: bệnh do vi khuẩn gram (+) H120, Bioral H52, Bipestos hoặc vắcxin vô hoạt Pasteurella multocida gây ra. Loại vi khuẩn này Bigopest (phòng được 3 bệnh: IB, Gumboro, phát triển trong chất độn chuồng.

Newcastle). Các loại vắcxin trên có thể tiêm dưới

- Biểu hiện bệnh:

da hoặc tiêm bắp 0,3 ml/1 gà trước khi đẻ 2-4 tuần.

Biểu hiện bệnh được thể hiện dưới 2 thể: 5. Bệnh Gumboro

+ Thể mãn tính thường cuối ổ dịch (sau vài ngày), gà gầy yếu, viêm khớp đầu gối.

- Nguyên nhân: do virus Biruaviridal gây ra.

+ Thể cấp tính: gia cầm sốt cao, ủ rũ, lông xù, Bệnh này làm suy giảm miễn dịch (khả năng đề

chảy nước mũi, nước miếng lẫn máu, phân loãng kháng) của gà. Gà con 3-6 tuần hay bị mắc nhất.

lẫn máu, khó thở, chết do ngạt thở, chết đột ngột.

Tỷ lệ chết do mắc bệnh chiếm tới 25-30%, nếu gà

- Phòng bệnh: cần giữ cho chất độn chuồng bị nhiều bệnh thì tỷ lệ chết có thể lên tới 50-60%.

luôn khô ráo, nước uống bảo đảm vệ sinh. Cần

- Biểu hiện bệnh: gà ăn uống giảm, lông xù, ủ

rũ, khi mới bị bệnh gà thường hay mổ cắn nhau.

trộn thuốc phòng: tetracyclin 250 g/1 tấn thức ăn, Khi bị viêm túi Fabricius (phía trong hậu môn): furazolidon 200 g/1 tấn thức ăn.

lúc đầu sưng to sau teo lại, gà ỉa phân loãng màu

- Trị bệnh: dùng kháng huyết thanh đa giá tụ

vàng nhạt.

huyết trùng bị bệnh. Có thể dùng 2 loại kháng

- Phòng bệnh: vệ sinh, tẩy uế chuồng trại, sinh sau: furazolidon liều 400g/1 tấn thức ăn và dụng cụ chăn nuôi thường xuyên; chăm sóc, nuôi streptomycine + penicilin 50 mg/kg thể trọng tiêm dưỡng tốt để tăng sức đề kháng cho gà; không bắp. Khi gà bị bệnh cần tiêu hủy ngay.

75

76

https://thuviensach.vn

mũi, hắt hơi (thường xuyên vẩy mỏ). Tỷ lệ gà chết nhập gà con, trứng giống từ đàn gà bố mẹ bị bệnh; do ngạt thở ở mức 20-25%.

cách ly đàn gà bị bệnh; dùng vắcxin Gumbro đúng

- Phòng bệnh: thường xuyên vệ sinh, tẩy uế

liều, đúng lịch.

chuồng trại và dụng cụ chăn nuôi; sát trùng xe

- Trị bệnh: hiện nay chưa có thuốc chữa trị

vận chuyển, vật tư, người chăn nuôi trước khi vào đặc hiệu bệnh Gumboro. Khi gà bị bệnh cần nhanh khu vực chuồng nuôi; loại những con gà bị bệnh chóng tách đàn, có chế độ ăn tốt, môi trường sống để tiến hành chữa trị hoặc tiêu hủy; tiêm phòng sạch sẽ để tăng sức đề kháng cho gà.

số gà còn lại.

Tiêm phòng IB theo đúng lịch, liều lượng. Có 6. Bệnh tụ huyết trùng gia cầm thể dùng một trong các loại vắcxin sau: Bioral

- Nguyên nhân: bệnh do vi khuẩn gram (+) H120, Bioral H52, Bipestos hoặc vắcxin vô hoạt Pasteurella multocida gây ra. Loại vi khuẩn này Bigopest (phòng được 3 bệnh: IB, Gumboro, phát triển trong chất độn chuồng.

Newcastle). Các loại vắcxin trên có thể tiêm dưới

- Biểu hiện bệnh:

da hoặc tiêm bắp 0,3 ml/1 gà trước khi đẻ 2-4 tuần.

Biểu hiện bệnh được thể hiện dưới 2 thể: 5. Bệnh Gumboro

+ Thể mãn tính thường cuối ổ dịch (sau vài ngày), gà gầy yếu, viêm khớp đầu gối.

- Nguyên nhân: do virus Biruaviridal gây ra.

+ Thể cấp tính: gia cầm sốt cao, ủ rũ, lông xù, Bệnh này làm suy giảm miễn dịch (khả năng đề

chảy nước mũi, nước miếng lẫn máu, phân loãng kháng) của gà. Gà con 3-6 tuần hay bị mắc nhất.

lẫn máu, khó thở, chết do ngạt thở, chết đột ngột.

Tỷ lệ chết do mắc bệnh chiếm tới 25-30%, nếu gà

- Phòng bệnh: cần giữ cho chất độn chuồng bị nhiều bệnh thì tỷ lệ chết có thể lên tới 50-60%.

luôn khô ráo, nước uống bảo đảm vệ sinh. Cần

- Biểu hiện bệnh: gà ăn uống giảm, lông xù, ủ

rũ, khi mới bị bệnh gà thường hay mổ cắn nhau.

trộn thuốc phòng: tetracyclin 250 g/1 tấn thức ăn, Khi bị viêm túi Fabricius (phía trong hậu môn): furazolidon 200 g/1 tấn thức ăn.

lúc đầu sưng to sau teo lại, gà ỉa phân loãng màu

- Trị bệnh: dùng kháng huyết thanh đa giá tụ

vàng nhạt.

huyết trùng bị bệnh. Có thể dùng 2 loại kháng

- Phòng bệnh: vệ sinh, tẩy uế chuồng trại, sinh sau: furazolidon liều 400g/1 tấn thức ăn và dụng cụ chăn nuôi thường xuyên; chăm sóc, nuôi streptomycine + penicilin 50 mg/kg thể trọng tiêm dưỡng tốt để tăng sức đề kháng cho gà; không bắp. Khi gà bị bệnh cần tiêu hủy ngay.

75

76

https://thuviensach.vn

Loại vịt

Vịt con Vịt giò và

(0-8

vịt hậu bị

Thành

Đơn vị

Vịt đẻ

tuần

(9-24 tuần

phần

tuổi)

tuổi)

dinh dưỡng

Chương IV

Protein thô

%

22

15,5

19

CHĂN NUÔI VỊT BẢO ĐẢM AN TOÀN

Metionin %

0,47

0,35

0,35

SINH HỌC

Metionin +

%

0,8

0,6

0,6

Xistin

I. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA VỊT

Lyzin %

1,2

0,8

0,7

1. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt sinh sản Acginin %

1,2

1 0,8

Trong chăn nuôi vịt giống và vịt sinh sản, muốn Triptophan

%

0,23

0,2

0,16

đạt được năng suất trứng cao người ta phải bắt đầu công việc từ lúc nuôi vịt con mới nở. Quá trình nuôi Canxi %

0,65

0,6

2,75

vịt sinh sản được bắt đầu lúc vịt được 1 ngày tuổi Phốtpho %

0,4

0,35

0,3

và kết thúc khi vịt hoàn thành một quá trình sinh sản. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt được chia làm các Natri %

0,15

0,14

0,14

giai đoạn: giai đoạn vịt con (1-8 tuần tuổi), giai Magiê %

0,04

0,035

0,3

đoạn vịt giò và vịt hậu bị (sau 8 tuần tuổi đến lúc Mănggan %

0,6

0,5

0,5

vịt bắt đầu đẻ), giai đoạn vịt đẻ (từ lúc đẻ được 5%

đến lúc kết thúc chu kỳ đẻ).

Kẽm %

0,07

0,06

0,06

- Đối với các giống vịt hướng thịt: Iốt %

0,00035

0,00035 0,0003

Loại vịt

Vịt con Vịt giò và

Vitamin A

IU

4.000

3.000

4.000

(0-8

vịt hậu bị

Thành

Đơn vị

Vịt đẻ

tuần

(9-24 tuần

Vitamin D

IU

500

400

500

phần

tuổi)

tuổi)

dinh dưỡng

Vitamin E

IU

20

05

20

Năng lượng

Kcal/kg 2.890

2.890

2.790

trao đổi

Vitamin K

Mg/kg

2

1 2

77

78

https://thuviensach.vn

Loại vịt

Vịt con Vịt giò và

(0-8

vịt hậu bị

Thành

Đơn vị

Vịt đẻ

tuần

(9-24 tuần

phần

tuổi)

tuổi)

dinh dưỡng

Chương IV

Protein thô

%

22

15,5

19

CHĂN NUÔI VỊT BẢO ĐẢM AN TOÀN

Metionin %

0,47

0,35

0,35

SINH HỌC

Metionin +

%

0,8

0,6

0,6

Xistin

I. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA VỊT

Lyzin %

1,2

0,8

0,7

1. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt sinh sản Acginin %

1,2

1 0,8

Trong chăn nuôi vịt giống và vịt sinh sản, muốn Triptophan

%

0,23

0,2

0,16

đạt được năng suất trứng cao người ta phải bắt đầu công việc từ lúc nuôi vịt con mới nở. Quá trình nuôi Canxi %

0,65

0,6

2,75

vịt sinh sản được bắt đầu lúc vịt được 1 ngày tuổi Phốtpho %

0,4

0,35

0,3

và kết thúc khi vịt hoàn thành một quá trình sinh sản. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt được chia làm các Natri %

0,15

0,14

0,14

giai đoạn: giai đoạn vịt con (1-8 tuần tuổi), giai Magiê %

0,04

0,035

0,3

đoạn vịt giò và vịt hậu bị (sau 8 tuần tuổi đến lúc Mănggan %

0,6

0,5

0,5

vịt bắt đầu đẻ), giai đoạn vịt đẻ (từ lúc đẻ được 5%

đến lúc kết thúc chu kỳ đẻ).

Kẽm %

0,07

0,06

0,06

- Đối với các giống vịt hướng thịt: Iốt %

0,00035

0,00035 0,0003

Loại vịt

Vịt con Vịt giò và

Vitamin A

IU

4.000

3.000

4.000

(0-8

vịt hậu bị

Thành

Đơn vị

Vịt đẻ

tuần

(9-24 tuần

Vitamin D

IU

500

400

500

phần

tuổi)

tuổi)

dinh dưỡng

Vitamin E

IU

20

05

20

Năng lượng

Kcal/kg 2.890

2.890

2.790

trao đổi

Vitamin K

Mg/kg

2

1 2

77

78

https://thuviensach.vn

- Đối với các giống vịt hướng trứng: 2. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt hướng thịt Loại vịt

Loại vịt

Vịt con

Vịt hậu bị

Sau 2

(0-3

Vịt con

Thành

Đơn vị

(sau 3

Vịt đẻ

tuần tuổi

tuần

Thành

Đơn vị (0-2 tuần

phần

tuần tuổi)

đến lúc

tuổi)

phần

tuổi)

dinh dưỡng

giết thịt

dinh dưỡng

Năng lượng

Kcal/kg 2.810-

2.500-

2.700

trao đổi

2.890

2.600

Năng lượng trao Kcal/kg

3.000

2.500-

đổi

2.600

Protein thô

%

19-22

13-14

16-17

Metionin %

0,38

0,29

0,35

Protein thô

%

22

17

Metionin +

% 0,72 0,54

0,7

Metionin %

0,47

0,35

Xistin

Metionin + Xistin

%

0,8

0,6

Lyzin %

1

0,75

0,88

Lyzin %

1,2

0,2

Acginin %

1,18

0,89

1

Acginin %

1,2

1

Triptophan

% 0,2 0,15

0,2

Triptophan %

0,23

0,20

Canxi %

0,9

0,8

2,9

Canxi %

0,65

0,6

Phốtpho %

0,45

0,35

0,47

Phốtpho %

0,4

0,35

Natri %

0,15

0,15

0,15

Magiê %

0,04

0,03

0,06

Kẽm %

0,06

0,05

Mănggan %

0,1

0,1

0,025

Mănggan %

0,6

0,5

Kẽm %

0,006

0,06

0,06

Vitamin A

IU

4.000

40.00

Iốt %

0,0006

0,0006 0,0006

Vitamin D

IU

500

40

Vitamin A

IU

4.000

4.000

8.000

Vitamin E

Mg/kg

10

5

Vitamin D3

IU 600 600

1000

Vitamin E

IU

20

20

20

3. Thức ăn chăn nuôi vịt

Vitamin K

Mg/kg

2

2

2

Cũng như các loại vật nuôi khác, vịt được Vitamin B12

Mg/kg 0,01 0,01

0,01

nuôi bằng nhiều loại thức ăn khác nhau. Căn cứ

79

80

https://thuviensach.vn

- Đối với các giống vịt hướng trứng: 2. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt hướng thịt Loại vịt

Loại vịt

Vịt con

Vịt hậu bị

Sau 2

(0-3

Vịt con

Thành

Đơn vị

(sau 3

Vịt đẻ

tuần tuổi

tuần

Thành

Đơn vị (0-2 tuần

phần

tuần tuổi)

đến lúc

tuổi)

phần

tuổi)

dinh dưỡng

giết thịt

dinh dưỡng

Năng lượng

Kcal/kg 2.810-

2.500-

2.700

trao đổi

2.890

2.600

Năng lượng trao Kcal/kg

3.000

2.500-

đổi

2.600

Protein thô

%

19-22

13-14

16-17

Metionin %

0,38

0,29

0,35

Protein thô

%

22

17

Metionin +

% 0,72 0,54

0,7

Metionin %

0,47

0,35

Xistin

Metionin + Xistin

%

0,8

0,6

Lyzin %

1

0,75

0,88

Lyzin %

1,2

0,2

Acginin %

1,18

0,89

1

Acginin %

1,2

1

Triptophan

% 0,2 0,15

0,2

Triptophan %

0,23

0,20

Canxi %

0,9

0,8

2,9

Canxi %

0,65

0,6

Phốtpho %

0,45

0,35

0,47

Phốtpho %

0,4

0,35

Natri %

0,15

0,15

0,15

Magiê %

0,04

0,03

0,06

Kẽm %

0,06

0,05

Mănggan %

0,1

0,1

0,025

Mănggan %

0,6

0,5

Kẽm %

0,006

0,06

0,06

Vitamin A

IU

4.000

40.00

Iốt %

0,0006

0,0006 0,0006

Vitamin D

IU

500

40

Vitamin A

IU

4.000

4.000

8.000

Vitamin E

Mg/kg

10

5

Vitamin D3

IU 600 600

1000

Vitamin E

IU

20

20

20

3. Thức ăn chăn nuôi vịt

Vitamin K

Mg/kg

2

2

2

Cũng như các loại vật nuôi khác, vịt được Vitamin B12

Mg/kg 0,01 0,01

0,01

nuôi bằng nhiều loại thức ăn khác nhau. Căn cứ

79

80

https://thuviensach.vn

vào mục đích người ta chia thức ăn thành các

+ Protein động vật: có trong bột cá, bột đầu nhóm sau:

tôm,...

- Thức ăn năng lượng:

- Thức ăn khoáng và vitamin (được gọi là thức Thức ăn năng lượng gồm các loại ngũ cốc và ăn bổ sung):

sản phẩm phụ của chúng, có hàm lượng protein

+ Thức ăn bổ sung khoáng thường dùng trong dưới 20% và xơ thô dưới 18%. Người ta thường chăn nuôi gia cầm là các phức hợp muối có chứa dùng loại thức ăn này với tên gọi: thức ăn cơ sở.

canxi, phốtpho, muối amoni, muối ăn, muối của Trung bình thức ăn cơ sở có chứa 12% protein thô, một số khoáng vi lượng.

75-80% lượng protein này được tiêu hóa ở gia

+ Thức ăn bổ sung vitamin: việc bổ sung cầm. Protein của nhóm thức ăn này có chất lượng các loại vitamin vào hỗn hợp thức ăn được sử

không cao. Hàm lượng chất béo trung bình của dụng dưới dạng premix vitamin là hỗn hợp thức ăn cơ sở là 2-5% và được tạo thành từ các đồng nhất của các loại vitamin A, D, E, K, B1, axit béo không no. Thức ăn cơ sở giàu phốtpho B2, B12, PP, kháng sinh phòng bệnh và chất nhưng lại nghèo canxi.

chống ôxy hóa.

Những loại thức ăn năng lượng thường được dùng gồm các hạt họ hòa thảo như thóc, ngô, kê, II. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI VỊT SINH SẢN

cao lương,... thì có thể sử dụng các sản phẩm phụ

của chúng như tấm, cám,...

Chăn nuôi vịt sinh sản bắt đầu từ nuôi vịt con

- Thức ăn protein:

1 ngày tuổi cho đến hết một chu kỳ đẻ nhằm thu Trong khẩu phần ăn của vịt, khối lượng được sản lượng trứng giống cao nhất và con giống thức ăn năng lượng thường chiếm khoảng 70%, tốt nhất.

do đó thức ăn protein chiếm không quá 30%.

1. Nuôi vịt sinh sản giai đoạn 1-56 ngày Thức ăn protein được sử dụng nhằm thỏa mãn tuổi

nhu cầu về protein và nâng cao giá trị sinh học cho khẩu phần. Thức ăn protein được khai thác

1.1. Chuẩn bị chuồng nuôi

từ hai nguồn:

Trước khi đưa vịt vào nuôi, chuồng trại và các

+ Protein thực vật: có trong các loại hạt đỗ

dụng cụ chăn nuôi như máng ăn và máng uống tương, lạc,...

phải được vệ sinh sạch sẽ và được tẩy trùng.

81

82

https://thuviensach.vn

vào mục đích người ta chia thức ăn thành các

+ Protein động vật: có trong bột cá, bột đầu nhóm sau:

tôm,...

- Thức ăn năng lượng:

- Thức ăn khoáng và vitamin (được gọi là thức Thức ăn năng lượng gồm các loại ngũ cốc và ăn bổ sung):

sản phẩm phụ của chúng, có hàm lượng protein

+ Thức ăn bổ sung khoáng thường dùng trong dưới 20% và xơ thô dưới 18%. Người ta thường chăn nuôi gia cầm là các phức hợp muối có chứa dùng loại thức ăn này với tên gọi: thức ăn cơ sở.

canxi, phốtpho, muối amoni, muối ăn, muối của Trung bình thức ăn cơ sở có chứa 12% protein thô, một số khoáng vi lượng.

75-80% lượng protein này được tiêu hóa ở gia

+ Thức ăn bổ sung vitamin: việc bổ sung cầm. Protein của nhóm thức ăn này có chất lượng các loại vitamin vào hỗn hợp thức ăn được sử

không cao. Hàm lượng chất béo trung bình của dụng dưới dạng premix vitamin là hỗn hợp thức ăn cơ sở là 2-5% và được tạo thành từ các đồng nhất của các loại vitamin A, D, E, K, B1, axit béo không no. Thức ăn cơ sở giàu phốtpho B2, B12, PP, kháng sinh phòng bệnh và chất nhưng lại nghèo canxi.

chống ôxy hóa.

Những loại thức ăn năng lượng thường được dùng gồm các hạt họ hòa thảo như thóc, ngô, kê, II. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI VỊT SINH SẢN

cao lương,... thì có thể sử dụng các sản phẩm phụ

của chúng như tấm, cám,...

Chăn nuôi vịt sinh sản bắt đầu từ nuôi vịt con

- Thức ăn protein:

1 ngày tuổi cho đến hết một chu kỳ đẻ nhằm thu Trong khẩu phần ăn của vịt, khối lượng được sản lượng trứng giống cao nhất và con giống thức ăn năng lượng thường chiếm khoảng 70%, tốt nhất.

do đó thức ăn protein chiếm không quá 30%.

1. Nuôi vịt sinh sản giai đoạn 1-56 ngày Thức ăn protein được sử dụng nhằm thỏa mãn tuổi

nhu cầu về protein và nâng cao giá trị sinh học cho khẩu phần. Thức ăn protein được khai thác

1.1. Chuẩn bị chuồng nuôi

từ hai nguồn:

Trước khi đưa vịt vào nuôi, chuồng trại và các

+ Protein thực vật: có trong các loại hạt đỗ

dụng cụ chăn nuôi như máng ăn và máng uống tương, lạc,...

phải được vệ sinh sạch sẽ và được tẩy trùng.

81

82

https://thuviensach.vn

- Nền chuồng và tường vách được rửa sạch sẽ, vịt gần dưới chụp sưởi để giữ nhiệt. Sau ngày thứ

tẩy trùng bằng vôi trước 2-3 ngày, để khô, sau đó ba, cần nới dần quây theo mức độ lớn của vịt.

phải xông bằng formol và thuốc tím hoặc phun Tuần thứ nhất nuôi sàn lưới: 28-32 con/m2, bằng crezin. Xung quanh chuồng nuôi được dọn tuần thứ hai trở đi, nuôi trên nền với mật độ ở

dẹp sạch sẽ và phun thuốc khử trùng, không để

tuần thứ nhất là 26-28 con/m2, tuần thứ hai: 15-chuột bọ, chim chóc hoành hành trong khu vực 18 con/m2, tuần thứ ba và thứ tư: 8-10 con/m2. Bắt chuồng nuôi. Đặc biệt cần chú ý chống chuột khu đầu từ tuần thứ hai cần bỏ quây chuồng để tạo vực chuồng nuôi, chuột có thể vào cắn chết nhiều điều kiện cho vịt chạy khắp ô chuồng.

vịt con trong giai đoạn vịt còn bé.

1.2. Chất độn chuồng

- Chuồng cần khô ráo, thông thoáng về mùa hè và thoáng ấm về mùa đông.

Chất độn chuồng tốt nhất là phoi bào, nếu

- Đối với vịt con từ 1-28 ngày tuổi: không có phoi bào có thể dùng rơm rạ băm nhỏ

hoặc trấu.

Trong 7 ngày tuổi đầu, vịt nuôi trong quây Cần lưu ý chất độn chuồng phải được phơi khô dưới chụp sưởi trên nền chuồng hoặc trên sàn và khử trùng trước khi sử dụng bằng dung dịch lưới. Nuôi vịt trên sàn lưới có ưu điểm là vệ sinh formalin hoặc bằng thuốc tím và formol với liều sạch sẽ, những thức ăn thừa, phân, nước uống sẽ

lượng 18 g thuốc tím, 36 g formol cộng với nước lọt qua khe lưới rơi xuống sàn nền vệ sinh hơn.

cho đủ 100 lít. Chất độn bảo đảm dày 10-12 cm là Mắt lưới có kích thước khoảng 18-19 mm và bằng tốt nhất, như vậy sẽ giữ được nhiệt độ và độ ẩm vật liệu cứng, tốt nhất là chỉ nên nuôi trên sàn cho vịt ở giai đoạn đầu.

trong tuần đầu vì khi vịt lớn các mắt lưới dễ làm Hàng ngày cần đảo lớp chất độn làm cho bề

tổn thương đến gan bàn chân tạo điều kiện cho mặt lớp chất độn không bị bết ướt. Khi nền bị ẩm nấm mốc xâm nhập vào cơ thể.

ướt phải rải thêm lớp chất độn mới. Không để vịt Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và độ ẩm con nằm trên nền ướt dễ bị cảm lạnh sinh ra đi ỉa không khí cao nên phân đàn càng nhỏ càng tốt, hoặc dính bết lông làm mất lớp lông tơ ở dưới mỗi quây vịt chỉ nên nuôi 70-100 vịt con là tốt bụng làm cho vịt chậm lớn và tỷ lệ hao hụt cao.

nhất. Có chuồng rộng cũng không nên quá 280 vịt Vào mùa xuân độ ẩm cao cần thay chất độn con 1 ngày tuổi trong 1 ô. Trong 3 ngày đầu quây chuồng thường xuyên, giảm mật độ vịt nuôi trên 83

84

https://thuviensach.vn

- Nền chuồng và tường vách được rửa sạch sẽ, vịt gần dưới chụp sưởi để giữ nhiệt. Sau ngày thứ

tẩy trùng bằng vôi trước 2-3 ngày, để khô, sau đó ba, cần nới dần quây theo mức độ lớn của vịt.

phải xông bằng formol và thuốc tím hoặc phun Tuần thứ nhất nuôi sàn lưới: 28-32 con/m2, bằng crezin. Xung quanh chuồng nuôi được dọn tuần thứ hai trở đi, nuôi trên nền với mật độ ở

dẹp sạch sẽ và phun thuốc khử trùng, không để

tuần thứ nhất là 26-28 con/m2, tuần thứ hai: 15-chuột bọ, chim chóc hoành hành trong khu vực 18 con/m2, tuần thứ ba và thứ tư: 8-10 con/m2. Bắt chuồng nuôi. Đặc biệt cần chú ý chống chuột khu đầu từ tuần thứ hai cần bỏ quây chuồng để tạo vực chuồng nuôi, chuột có thể vào cắn chết nhiều điều kiện cho vịt chạy khắp ô chuồng.

vịt con trong giai đoạn vịt còn bé.

1.2. Chất độn chuồng

- Chuồng cần khô ráo, thông thoáng về mùa hè và thoáng ấm về mùa đông.

Chất độn chuồng tốt nhất là phoi bào, nếu

- Đối với vịt con từ 1-28 ngày tuổi: không có phoi bào có thể dùng rơm rạ băm nhỏ

hoặc trấu.

Trong 7 ngày tuổi đầu, vịt nuôi trong quây Cần lưu ý chất độn chuồng phải được phơi khô dưới chụp sưởi trên nền chuồng hoặc trên sàn và khử trùng trước khi sử dụng bằng dung dịch lưới. Nuôi vịt trên sàn lưới có ưu điểm là vệ sinh formalin hoặc bằng thuốc tím và formol với liều sạch sẽ, những thức ăn thừa, phân, nước uống sẽ

lượng 18 g thuốc tím, 36 g formol cộng với nước lọt qua khe lưới rơi xuống sàn nền vệ sinh hơn.

cho đủ 100 lít. Chất độn bảo đảm dày 10-12 cm là Mắt lưới có kích thước khoảng 18-19 mm và bằng tốt nhất, như vậy sẽ giữ được nhiệt độ và độ ẩm vật liệu cứng, tốt nhất là chỉ nên nuôi trên sàn cho vịt ở giai đoạn đầu.

trong tuần đầu vì khi vịt lớn các mắt lưới dễ làm Hàng ngày cần đảo lớp chất độn làm cho bề

tổn thương đến gan bàn chân tạo điều kiện cho mặt lớp chất độn không bị bết ướt. Khi nền bị ẩm nấm mốc xâm nhập vào cơ thể.

ướt phải rải thêm lớp chất độn mới. Không để vịt Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới và độ ẩm con nằm trên nền ướt dễ bị cảm lạnh sinh ra đi ỉa không khí cao nên phân đàn càng nhỏ càng tốt, hoặc dính bết lông làm mất lớp lông tơ ở dưới mỗi quây vịt chỉ nên nuôi 70-100 vịt con là tốt bụng làm cho vịt chậm lớn và tỷ lệ hao hụt cao.

nhất. Có chuồng rộng cũng không nên quá 280 vịt Vào mùa xuân độ ẩm cao cần thay chất độn con 1 ngày tuổi trong 1 ô. Trong 3 ngày đầu quây chuồng thường xuyên, giảm mật độ vịt nuôi trên 83

84

https://thuviensach.vn

một mét vuông diện tích chuồng nền và giữ cho nền chuồng 0,5 m ở khoảng giữa quây vịt. Quây vịt sạch sẽ, khỏe mạnh.

vịt làm bằng cót ép, cót thường, đường kính quây phụ thuộc vào ô chuồng và số lượng vịt nuôi trong

1.3. Sưởi ấm

chuồng. Với đường kính quây 4 m ta mắc 4 bóng Trong những ngày đầu vịt con cần được sưởi điện. Nếu quây vịt nhỏ có thể dùng 2-3 bóng điện ấm. Nhiệt độ chuồng nuôi trong 10 ngày đầu bảo đảm đủ nhiệt và không lãng phí điện.

như sau:

Người chăn nuôi phải luôn quan sát trạng thái sinh lý phân bố đàn ở trong quây để điều Ngày tuổi (ngày)

Nhiệt độ chuồng nuôi (0C)

chỉnh nhiệt độ cho hợp lý:

1 28-30

+ Nếu đàn vịt tụm lại dưới đèn, nằm chồng 4 27

chất lên nhau là nhiệt độ quá thấp, vịt bị lạnh.

5 26

+ Nếu đàn vịt tản hết ra xa nguồn sưởi sát vào vách quây thì nhiệt độ trong quây quá nóng.

6 25

+ Nếu vịt túm tụm lại vào những góc nhất 7 24

định, chắc trong chuồng có gió lùa.

8 23

+ Nhiệt độ chuồng nuôi thích hợp bảo đảm vịt 9 22

tản đều khắp nơi trong chuồng, vịt chạy nhanh nhẹn, khỏe mạnh.

Mức độ sưởi ấm phụ thuộc vào nhiệt độ môi Chuồng vịt nuôi giai đoạn 1-28 ngày tuổi cần trường. Mùa hè, thời gian sưởi ấm ngắn hơn; và có nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ nhằm điều chỉnh ngược lại về mùa đông, thời gian sưởi ấm nhiều nhiệt độ chuồng cho thích hợp. Mỗi ngày cần nới hơn. Chuồng nuôi phải sưởi ấm trước khi cho vịt quây rộng ra một ít để vịt đủ diện tích đi lại thoải con vào nuôi. Có nhiều cách sưởi ấm: bằng bóng mái, nếu diện tích chật sẽ làm ảnh hưởng đến bộ

điện tròn, bằng lò sưởi điện, lò sưởi gas, bếp lông của vịt con, vịt chậm lớn.

than,... nhưng tốt nhất là dùng chụp hình nón,

1.4. Nước uống

dưới chụp ta treo lò sưởi hoặc bóng điện.

Thông thường mỗi quây vịt cần dùng 4 bóng Nước uống cho vịt phải sạch, trong và thường điện công suất 60 W đính trên mỗi giá gỗ cách xuyên có đủ cho vịt uống.

85

86

https://thuviensach.vn

một mét vuông diện tích chuồng nền và giữ cho nền chuồng 0,5 m ở khoảng giữa quây vịt. Quây vịt sạch sẽ, khỏe mạnh.

vịt làm bằng cót ép, cót thường, đường kính quây phụ thuộc vào ô chuồng và số lượng vịt nuôi trong

1.3. Sưởi ấm

chuồng. Với đường kính quây 4 m ta mắc 4 bóng Trong những ngày đầu vịt con cần được sưởi điện. Nếu quây vịt nhỏ có thể dùng 2-3 bóng điện ấm. Nhiệt độ chuồng nuôi trong 10 ngày đầu bảo đảm đủ nhiệt và không lãng phí điện.

như sau:

Người chăn nuôi phải luôn quan sát trạng thái sinh lý phân bố đàn ở trong quây để điều Ngày tuổi (ngày)

Nhiệt độ chuồng nuôi (0C)

chỉnh nhiệt độ cho hợp lý:

1 28-30

+ Nếu đàn vịt tụm lại dưới đèn, nằm chồng 4 27

chất lên nhau là nhiệt độ quá thấp, vịt bị lạnh.

5 26

+ Nếu đàn vịt tản hết ra xa nguồn sưởi sát vào vách quây thì nhiệt độ trong quây quá nóng.

6 25

+ Nếu vịt túm tụm lại vào những góc nhất 7 24

định, chắc trong chuồng có gió lùa.

8 23

+ Nhiệt độ chuồng nuôi thích hợp bảo đảm vịt 9 22

tản đều khắp nơi trong chuồng, vịt chạy nhanh nhẹn, khỏe mạnh.

Mức độ sưởi ấm phụ thuộc vào nhiệt độ môi Chuồng vịt nuôi giai đoạn 1-28 ngày tuổi cần trường. Mùa hè, thời gian sưởi ấm ngắn hơn; và có nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ nhằm điều chỉnh ngược lại về mùa đông, thời gian sưởi ấm nhiều nhiệt độ chuồng cho thích hợp. Mỗi ngày cần nới hơn. Chuồng nuôi phải sưởi ấm trước khi cho vịt quây rộng ra một ít để vịt đủ diện tích đi lại thoải con vào nuôi. Có nhiều cách sưởi ấm: bằng bóng mái, nếu diện tích chật sẽ làm ảnh hưởng đến bộ

điện tròn, bằng lò sưởi điện, lò sưởi gas, bếp lông của vịt con, vịt chậm lớn.

than,... nhưng tốt nhất là dùng chụp hình nón,

1.4. Nước uống

dưới chụp ta treo lò sưởi hoặc bóng điện.

Thông thường mỗi quây vịt cần dùng 4 bóng Nước uống cho vịt phải sạch, trong và thường điện công suất 60 W đính trên mỗi giá gỗ cách xuyên có đủ cho vịt uống.

85

86

https://thuviensach.vn

Trong 7 ngày đầu, dùng máng chụp tự động nước trong mương, cần nhốt vịt vào những nơi có cho vịt con uống là thuận tiện nhất, cứ 100 vịt con nước vào ban đêm.

dùng 1 máng chụp tự động có đường kính 30 cm, cao 30 cm hay có dạng đường kính đáy 25 cm và

1.5. Thức ăn và cách cho vịt ăn

cao 35 cm. Trong ba ngày đầu cần bổ sung vitamin Đây là vấn đề hết sức quan trọng trong nuôi nhóm B, C và kháng sinh phòng các bệnh phó vịt giống sinh sản. Trong giai đoạn từ 1 ngày tuổi thương hàn, bệnh đường ruột hoặc chống viêm đến khi vịt đẻ, nuôi dưỡng theo đúng quy trình sẽ

rốn. Nếu hòa thuốc và vitamin vào nước thì nên giúp vịt sau này có năng suất đẻ trứng và mang hòa ít một để vịt uống hết rồi mới cho uống tiếp.

lại hiệu quả kinh tế cao hoặc ngược lại vịt quá gầy Khi vận chuyển vịt từ xa về cần cho vịt uống dẫn đến vịt đẻ sớm hoặc đẻ muộn làm giảm năng nước có bổ sung vitamin, khoáng chất và kháng suất đẻ trứng.

sinh rồi mới cho vịt ăn. Máng uống phải đặt ở

a) Đối với vịt giống hướng thịt phía cuối và có rãnh thoát nước để nước không đọng lại trên nền chuồng. Mỗi ngày, rửa máng 2-3

Nhu cầu dinh dưỡng cho các giống này ở giai lần: sáng sớm, đầu giờ chiều và tối. Không được đoạn 1-28 ngày tuổi là 2.890 Kcal năng lượng/kg, dùng máng uống tự động của gà cho vịt vì rãnh thức ăn hỗn hợp với tỷ lệ protein 22%. Lượng thức máng nước cho gà nhỏ, bình chụp hơi phình ra, vịt ăn hàng ngày cụ thể ở bảng sau:

uống nước hay rơi ra ngoài, hơn nữa do rãnh nước bé, đầu vịt bị cọ vào chụp làm mất lông đầu gây Lượng thức ăn hàng ngày cho vịt (g/con) Ngày

cho vịt bị stress, dẫn đến vịt chậm lớn và xấu mã.

tuổi CV Super M CV Super

Vịt Anh Vịt Tiệp

Máng uống cho vịt không được để ngoài trời (trống)

M (mái) Đào (mái) (mái)

nắng, ánh nắng làm nóng nước vịt sẽ không thích 1

5,2 4,8

4,5

4,7

uống và uống vào không tốt. Độ dài máng uống 2

10,5 9,7

9,5

9,5

cho vịt 28-56 ngày tuổi là 16 mm/con, không được 3

15,7 14,5

13,5

14,2

cho vịt uống nước quá lạnh, dưới 120C.

4

21 19,2

18

19

Nước uống phải có thường xuyên 24/24 giờ. Ở

những nơi chuồng trại có mương bơi thì phải giữ

5

26,2 24,2

22,5

23,7

cho nước mương luôn sạch sẽ, thường xuyên thay 6

31,5 29

27

28,5

87

88

https://thuviensach.vn

Trong 7 ngày đầu, dùng máng chụp tự động nước trong mương, cần nhốt vịt vào những nơi có cho vịt con uống là thuận tiện nhất, cứ 100 vịt con nước vào ban đêm.

dùng 1 máng chụp tự động có đường kính 30 cm, cao 30 cm hay có dạng đường kính đáy 25 cm và

1.5. Thức ăn và cách cho vịt ăn

cao 35 cm. Trong ba ngày đầu cần bổ sung vitamin Đây là vấn đề hết sức quan trọng trong nuôi nhóm B, C và kháng sinh phòng các bệnh phó vịt giống sinh sản. Trong giai đoạn từ 1 ngày tuổi thương hàn, bệnh đường ruột hoặc chống viêm đến khi vịt đẻ, nuôi dưỡng theo đúng quy trình sẽ

rốn. Nếu hòa thuốc và vitamin vào nước thì nên giúp vịt sau này có năng suất đẻ trứng và mang hòa ít một để vịt uống hết rồi mới cho uống tiếp.

lại hiệu quả kinh tế cao hoặc ngược lại vịt quá gầy Khi vận chuyển vịt từ xa về cần cho vịt uống dẫn đến vịt đẻ sớm hoặc đẻ muộn làm giảm năng nước có bổ sung vitamin, khoáng chất và kháng suất đẻ trứng.

sinh rồi mới cho vịt ăn. Máng uống phải đặt ở

a) Đối với vịt giống hướng thịt phía cuối và có rãnh thoát nước để nước không đọng lại trên nền chuồng. Mỗi ngày, rửa máng 2-3

Nhu cầu dinh dưỡng cho các giống này ở giai lần: sáng sớm, đầu giờ chiều và tối. Không được đoạn 1-28 ngày tuổi là 2.890 Kcal năng lượng/kg, dùng máng uống tự động của gà cho vịt vì rãnh thức ăn hỗn hợp với tỷ lệ protein 22%. Lượng thức máng nước cho gà nhỏ, bình chụp hơi phình ra, vịt ăn hàng ngày cụ thể ở bảng sau:

uống nước hay rơi ra ngoài, hơn nữa do rãnh nước bé, đầu vịt bị cọ vào chụp làm mất lông đầu gây Lượng thức ăn hàng ngày cho vịt (g/con) Ngày

cho vịt bị stress, dẫn đến vịt chậm lớn và xấu mã.

tuổi CV Super M CV Super

Vịt Anh Vịt Tiệp

Máng uống cho vịt không được để ngoài trời (trống)

M (mái) Đào (mái) (mái)

nắng, ánh nắng làm nóng nước vịt sẽ không thích 1

5,2 4,8

4,5

4,7

uống và uống vào không tốt. Độ dài máng uống 2

10,5 9,7

9,5

9,5

cho vịt 28-56 ngày tuổi là 16 mm/con, không được 3

15,7 14,5

13,5

14,2

cho vịt uống nước quá lạnh, dưới 120C.

4

21 19,2

18

19

Nước uống phải có thường xuyên 24/24 giờ. Ở

những nơi chuồng trại có mương bơi thì phải giữ

5

26,2 24,2

22,5

23,7

cho nước mương luôn sạch sẽ, thường xuyên thay 6

31,5 29

27

28,5

87

88

https://thuviensach.vn

Lượng thức ăn hàng ngày cho vịt (g/con) Lúc vịt 28 ngày tuổi cần cân toàn bộ đàn vịt.

Ngày

Nếu khối lượng trung bình đạt bằng khối lượng tuổi CV Super M CV Super

Vịt Anh Vịt Tiệp

(trống)

M (mái) Đào (mái) (mái)

chuẩn thì giữ nguyên mức ăn như ở 28 ngày tuổi.

7 36,7 33,8 31,5

33,2

Nếu khối lượng thấp hơn thì tăng thêm lượng thức ăn và nếu khối lượng cao cần bớt khẩu phần 8 42 38,7 36

38

ăn. Cứ như vậy, mỗi tuần cân 10% tổng đàn vịt 1

9 47,2 43,5 40,5

42,7

lần để xác định lượng thức ăn cho tuần tiếp theo 10 52,5 48,3 45

47,5

cho đến 8 tuần tuổi.

11 57,7 53,2 49,5

52,2

12 63

58 54

57

b) Vịt giống hướng trứng

13 68,2 62,8 58,5

61,7

- Giai đoạn 1-56 ngày tuổi: trong 21 ngày tuổi 14 73,5 67,7 63

66,5

đầu tiên cho vịt ăn thức ăn có 2.890 Kcal năng 15 78,7 72,5 67,5

71,2

lượng trao đổi và 20% protein thô, lượng cho ăn hàng ngày được ghi trong bảng dưới đây: 16 84 77,3 72

76

17 89,2 82,2 76,5

80,5

Lượng thức ăn (g/con)

Ngày

18 94,5

67 81

85,5

tuổi

Vịt Khaki

Vịt CV 2000

Vịt Cỏ

19 99,7 91,8 85,5

90,2

Campbell

Layer

20 105 96,7 90

95

1

3,5 3,4

3,3

21 110,2

101,5 91,5

99,7

2

7 6,8

6,6

22 115,5

106,4 99

104,5

3

10,5 10,2

9,9

23 120,7

111,2 103,5

109,2

4

14 13,6

13,2

24 126 116 108

114

5

17,5 17 16,5

25 131,2

120 112,5

118,7

6

21 20,4

19,8

26 136,5

125,7 117

123,5

7

24,5 23,8

23,1

27 141,7

130,5 121,5

128,2

8

28 27,2

26,4

28 147 135,4 126

133

9

34,5 30,6

29,7

89

90

https://thuviensach.vn

Lượng thức ăn hàng ngày cho vịt (g/con) Lúc vịt 28 ngày tuổi cần cân toàn bộ đàn vịt.

Ngày

Nếu khối lượng trung bình đạt bằng khối lượng tuổi CV Super M CV Super

Vịt Anh Vịt Tiệp

(trống)

M (mái) Đào (mái) (mái)

chuẩn thì giữ nguyên mức ăn như ở 28 ngày tuổi.

7 36,7 33,8 31,5

33,2

Nếu khối lượng thấp hơn thì tăng thêm lượng thức ăn và nếu khối lượng cao cần bớt khẩu phần 8 42 38,7 36

38

ăn. Cứ như vậy, mỗi tuần cân 10% tổng đàn vịt 1

9 47,2 43,5 40,5

42,7

lần để xác định lượng thức ăn cho tuần tiếp theo 10 52,5 48,3 45

47,5

cho đến 8 tuần tuổi.

11 57,7 53,2 49,5

52,2

12 63

58 54

57

b) Vịt giống hướng trứng

13 68,2 62,8 58,5

61,7

- Giai đoạn 1-56 ngày tuổi: trong 21 ngày tuổi 14 73,5 67,7 63

66,5

đầu tiên cho vịt ăn thức ăn có 2.890 Kcal năng 15 78,7 72,5 67,5

71,2

lượng trao đổi và 20% protein thô, lượng cho ăn hàng ngày được ghi trong bảng dưới đây: 16 84 77,3 72

76

17 89,2 82,2 76,5

80,5

Lượng thức ăn (g/con)

Ngày

18 94,5

67 81

85,5

tuổi

Vịt Khaki

Vịt CV 2000

Vịt Cỏ

19 99,7 91,8 85,5

90,2

Campbell

Layer

20 105 96,7 90

95

1

3,5 3,4

3,3

21 110,2

101,5 91,5

99,7

2

7 6,8

6,6

22 115,5

106,4 99

104,5

3

10,5 10,2

9,9

23 120,7

111,2 103,5

109,2

4

14 13,6

13,2

24 126 116 108

114

5

17,5 17 16,5

25 131,2

120 112,5

118,7

6

21 20,4

19,8

26 136,5

125,7 117

123,5

7

24,5 23,8

23,1

27 141,7

130,5 121,5

128,2

8

28 27,2

26,4

28 147 135,4 126

133

9

34,5 30,6

29,7

89

90

https://thuviensach.vn

Lượng thức ăn (g/con) Lưu ý: Kinh nghiệm cho thấy dùng thóc, gạo, cám Ngày

là tốt nhất và an toàn nhất để làm thức ăn cho vịt, nếu tuổi

Vịt Khaki

Vịt CV 2000

Vịt Cỏ

có ngô thì chỉ nên chiếm 20% trong khẩu phần ăn hàng Campbell

Layer

ngày của vịt. Không dùng khô dầu lạc, vì đó là nguyên 10 35

34

33

liệu có nguy cơ nhiễm nấm mốc sản sinh độc tố aflatoxin 11 38,5 37,4

36,3

rất cao có hại cho vịt.

12 42 40,8 39,6

1.6. Chế độ chiếu sáng

13 45,5 44,2

39,6

Thời gian tối, sáng trong một ngày đêm có 14 49 47,6 42,9

ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng và tuổi thành 15 52,5

51

49,5

thục của vịt.

16 56 54,5 52,8

- Cường độ chiếu sáng trong chuồng phải đạt 17 59,5 57,8

56,1

10 Lux. Có thể đạt được cường độ này bằng cách sử dụng bóng đèn sáng bình thường với công suất 18 62 61,2 59,4

trung bình 5 W/m2 nền chuồng. Dùng một bóng 19 66,5 64,6

62,7

đèn có công suất 60 W đủ chiếu sáng cho 12 m2

20 70

68

66

nền chuồng. Ban ngày nên tận dụng ánh sáng tự

21 73,5 71,4

69,4

nhiên để chiếu sáng.

22 77 74,8 72,6

- Chương trình chiếu sáng: vịt từ 1-2 tuần 23 80,5 78,2

75,9

tuổi, chiếu sáng 23 giờ một ngày. Trong 10 ngày đầu, mỗi ngày cho vịt làm quen với bóng tối 1 giờ

24 84 81,6 79,2

để tránh cho vịt không bị hoảng sợ khi hệ thống 25 85,5

85

82,5

chiếu sáng bị trục trặc không hoạt động. Từ tuần 26 91 88,4 85,8

thứ 3, cứ mỗi tuần giảm 1 giờ, sau đó dùng ánh 27 94,5

91

89,1

sáng tự nhiên ban ngày, tối đến mới thắp bổ sung 28 98

95

92,4

đến 22 giờ.

Cần hết sức chú ý không dùng thức ăn mốc, 2. Kỹ thuật chăn nuôi vịt hậu bị

thối để tránh những tai hại do độc tố nấm mốc Giai đoạn hậu bị là giai đoạn từ 57 ngày tuổi gây ra cho đàn vịt,...

đến khi vịt bắt đầu đẻ. Vịt được nuôi với lượng 91

92

https://thuviensach.vn

Lượng thức ăn (g/con) Lưu ý: Kinh nghiệm cho thấy dùng thóc, gạo, cám Ngày

là tốt nhất và an toàn nhất để làm thức ăn cho vịt, nếu tuổi

Vịt Khaki

Vịt CV 2000

Vịt Cỏ

có ngô thì chỉ nên chiếm 20% trong khẩu phần ăn hàng Campbell

Layer

ngày của vịt. Không dùng khô dầu lạc, vì đó là nguyên 10 35

34

33

liệu có nguy cơ nhiễm nấm mốc sản sinh độc tố aflatoxin 11 38,5 37,4

36,3

rất cao có hại cho vịt.

12 42 40,8 39,6

1.6. Chế độ chiếu sáng

13 45,5 44,2

39,6

Thời gian tối, sáng trong một ngày đêm có 14 49 47,6 42,9

ảnh hưởng nhiều đến sinh trưởng và tuổi thành 15 52,5

51

49,5

thục của vịt.

16 56 54,5 52,8

- Cường độ chiếu sáng trong chuồng phải đạt 17 59,5 57,8

56,1

10 Lux. Có thể đạt được cường độ này bằng cách sử dụng bóng đèn sáng bình thường với công suất 18 62 61,2 59,4

trung bình 5 W/m2 nền chuồng. Dùng một bóng 19 66,5 64,6

62,7

đèn có công suất 60 W đủ chiếu sáng cho 12 m2

20 70

68

66

nền chuồng. Ban ngày nên tận dụng ánh sáng tự

21 73,5 71,4

69,4

nhiên để chiếu sáng.

22 77 74,8 72,6

- Chương trình chiếu sáng: vịt từ 1-2 tuần 23 80,5 78,2

75,9

tuổi, chiếu sáng 23 giờ một ngày. Trong 10 ngày đầu, mỗi ngày cho vịt làm quen với bóng tối 1 giờ

24 84 81,6 79,2

để tránh cho vịt không bị hoảng sợ khi hệ thống 25 85,5

85

82,5

chiếu sáng bị trục trặc không hoạt động. Từ tuần 26 91 88,4 85,8

thứ 3, cứ mỗi tuần giảm 1 giờ, sau đó dùng ánh 27 94,5

91

89,1

sáng tự nhiên ban ngày, tối đến mới thắp bổ sung 28 98

95

92,4

đến 22 giờ.

Cần hết sức chú ý không dùng thức ăn mốc, 2. Kỹ thuật chăn nuôi vịt hậu bị

thối để tránh những tai hại do độc tố nấm mốc Giai đoạn hậu bị là giai đoạn từ 57 ngày tuổi gây ra cho đàn vịt,...

đến khi vịt bắt đầu đẻ. Vịt được nuôi với lượng 91

92

https://thuviensach.vn

thức ăn hạn chế cả về số lượng và chất lượng

- Từ 23-24 tuần tuổi, đối với vịt CV Super M, nhằm đạt được khối lượng ở mức yêu cầu của vịt Anh Đào, vịt Tiệp cho ăn khẩu phần giống giống để bảo đảm có năng suất đẻ trứng cao trong như vịt đẻ có 2.700 Kcal/kg thức ăn và 19,5%

giai đoạn sinh sản.

protein thô.

- Từ 25-26 tuần tuổi, đối với vịt CV Super M

2.1. Điều kiện khí hậu

cũng cho ăn khẩu phần giống như vịt đẻ. Trong Vịt đòi hỏi điều kiện khí hậu không ngặt giai đoạn này, phải thường xuyên kiểm tra khối nghèo, song trong thời gian thay lông, vịt mẫn lượng vịt 2 tuần 1 lần để điều chỉnh thức ăn sao cảm với nhiệt độ thấp và mưa. Do đó, chuồng trại cho vịt đạt khối lượng của giống lúc 24 tuần tuổi ở

trong thời gian này phải sạch và khô ráo, mùa hè mức 2,7-2,8 kg/con đối với vịt CV Super M, ở mức phải có bóng râm cho vịt tránh nắng.

2,4-2,6 kg/con đối với vịt Anh Đào và vịt Tiệp.

Lượng thức ăn cần như sau:

2.2. Bố trí sân chơi

Tốt nhất sân chơi cho vịt hậu bị là bãi cát, bãi Tuần tuổi Vịt Anh Đào, vịt Tiệp Vịt CV Super M

(tuần)

(g/con/ngày)

(g/con/ngày)

cỏ, ao, hồ. Trước khi sử dụng nên dọn sạch và tiêu độc. Sân chơi cho vịt còn có thể là sân gạch hoặc 9-11

140 145

sân bê tông. Sân phải nhẵn để tránh những xây 12-15

150 155

xát ở gan bàn chân tạo ra điều kiện cho nấm xâm 16-18

160 165

nhập cơ thể.

19-22

170 175

2.3. Thức ăn

23-24

180 185

a) Đối với vịt CV Super M và các giống vịt thịt 25-26

190 200

khác

27-28

200 220

- Từ 9-22 tuần tuổi đối với vịt Anh Đào, vịt Tiệp và từ 9-26 tuần tuổi đối với vịt CV Super M

b) Đối với vịt Khaki Campbell và vịt Cỏ

yêu cầu thức ăn đạt protein 15,5%, năng lượng

- Giai đoạn hậu bị của vịt Khaki Campbell và 2.890 Kcal.

vịt Cỏ từ 9-20 tuần tuổi nhu cầu dinh dưỡng trong 93

94

https://thuviensach.vn

thức ăn hạn chế cả về số lượng và chất lượng

- Từ 23-24 tuần tuổi, đối với vịt CV Super M, nhằm đạt được khối lượng ở mức yêu cầu của vịt Anh Đào, vịt Tiệp cho ăn khẩu phần giống giống để bảo đảm có năng suất đẻ trứng cao trong như vịt đẻ có 2.700 Kcal/kg thức ăn và 19,5%

giai đoạn sinh sản.

protein thô.

- Từ 25-26 tuần tuổi, đối với vịt CV Super M

2.1. Điều kiện khí hậu

cũng cho ăn khẩu phần giống như vịt đẻ. Trong Vịt đòi hỏi điều kiện khí hậu không ngặt giai đoạn này, phải thường xuyên kiểm tra khối nghèo, song trong thời gian thay lông, vịt mẫn lượng vịt 2 tuần 1 lần để điều chỉnh thức ăn sao cảm với nhiệt độ thấp và mưa. Do đó, chuồng trại cho vịt đạt khối lượng của giống lúc 24 tuần tuổi ở

trong thời gian này phải sạch và khô ráo, mùa hè mức 2,7-2,8 kg/con đối với vịt CV Super M, ở mức phải có bóng râm cho vịt tránh nắng.

2,4-2,6 kg/con đối với vịt Anh Đào và vịt Tiệp.

Lượng thức ăn cần như sau:

2.2. Bố trí sân chơi

Tốt nhất sân chơi cho vịt hậu bị là bãi cát, bãi Tuần tuổi Vịt Anh Đào, vịt Tiệp Vịt CV Super M

(tuần)

(g/con/ngày)

(g/con/ngày)

cỏ, ao, hồ. Trước khi sử dụng nên dọn sạch và tiêu độc. Sân chơi cho vịt còn có thể là sân gạch hoặc 9-11

140 145

sân bê tông. Sân phải nhẵn để tránh những xây 12-15

150 155

xát ở gan bàn chân tạo ra điều kiện cho nấm xâm 16-18

160 165

nhập cơ thể.

19-22

170 175

2.3. Thức ăn

23-24

180 185

a) Đối với vịt CV Super M và các giống vịt thịt 25-26

190 200

khác

27-28

200 220

- Từ 9-22 tuần tuổi đối với vịt Anh Đào, vịt Tiệp và từ 9-26 tuần tuổi đối với vịt CV Super M

b) Đối với vịt Khaki Campbell và vịt Cỏ

yêu cầu thức ăn đạt protein 15,5%, năng lượng

- Giai đoạn hậu bị của vịt Khaki Campbell và 2.890 Kcal.

vịt Cỏ từ 9-20 tuần tuổi nhu cầu dinh dưỡng trong 93

94

https://thuviensach.vn

1 kg thức ăn cần đạt: protein thô 13-14%, năng Đối với vịt chăn thả, tùy theo lượng thức ăn lượng: 2.500- 2.600 Kcal.

kiếm được trong ngày mà bổ sung thêm thức ăn

- Lượng thức ăn trong giai đoạn hậu bị cho 1

cho vịt một cách hợp lý và bảo đảm đủ dinh dưỡng.

con trong 1 ngày:

+ 9-13 tuần tuổi: 74 g/con/ngày; 14-17 tuần 3. Kỹ thuật chăn nuôi vịt đẻ

tuổi: 80 g/con/ngày; 18 tuần tuổi: 100 g/con/ngày;

3.1. Chuyển vịt vào chuồng nuôi vịt đẻ

19 tuần tuổi: 110 g/con/ngày; 20 tuần tuổi: 120 g/

Vịt hậu bị phải được chuyển vào chuồng nuôi con/ngày; 21 tuần tuổi: 130 g/con/ngày; 22 tuần vịt đẻ ít nhất 2 tuần tuổi trước khi đẻ. Thông qua tuổi: 140 g/con/ngày.

chọn lọc ngoại hình, chỉ đưa những con đạt tiêu Nếu tiến hành nuôi chăn thả có thể sử dụng chuẩn giống vào đàn sinh sản, cả vịt đực và vịt cái bột sắn, khoai lang thay thế cho thức ăn cơ sở

với tỷ lệ đực cái phụ thuộc vào điều kiện nuôi, trong giai đoạn 9-15 tuần tuổi. Sau đó thay thế

phương thức nuôi. Nuôi tại gia đình, tỷ lệ đực/cái dần bằng thóc cho đến tuần tuổi thứ 19 trở đi cho ăn hoàn toàn bằng thóc và thức ăn bổ sung giàu cao hơn nuôi quần thể.

protein.

3.2. Điều kiện khí hậu chuồng nuôi

c) Đối với vịt CV 2000 Layer

Nhiệt độ thích hợp nhất đối với vịt đẻ là 18-

- Giai đoạn 5-22 tuần tuổi nhu cầu dinh 240C và độ ẩm là 60-80%. Chuồng nuôi phải luôn dưỡng trong 1 kg thức ăn như sau: protein thô khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát. Trong chuồng phải 15,5%; năng lượng 2.890 Kcal/kg thức ăn.

có ổ đẻ. Ổ đẻ phải có chất độn khô ráo, sạch sẽ và Lượng thức ăn trong giai đoạn này: từ 5-14

được thay thường xuyên.

tuần tuổi: 90g/con/ngày; 15-16 tuần tuổi: 100g/

3.3. Ánh sáng và chế độ chiếu sáng

con/ngày; 17-18 tuần tuổi: 110g/con/ngày; 19-20

tuần tuổi: 125g/con/ngày; 21-22 tuần tuổi: 140g/

Trước khi vịt đẻ 4 tuần cần bảo đảm 12 giờ

con/ngày.

chiếu sáng. Sau 5 tuần tuổi cần bảo đảm 10 giờ

- Giai đoạn vịt đẻ, mức protein 19% và 2.700

chiếu sáng. Sau đó cứ mỗi tuần tăng lên 1 giờ cho Kcal năng lượng và từ 23 tuần tuổi trở đi cho vịt đến khi đạt mức độ chiếu sáng là 17-18 giờ/ngày ăn tự do từ sáng đến chiều tối.

và giữ nguyên cho đến hết chu kỳ đẻ. Cường độ

95

96

https://thuviensach.vn

1 kg thức ăn cần đạt: protein thô 13-14%, năng Đối với vịt chăn thả, tùy theo lượng thức ăn lượng: 2.500- 2.600 Kcal.

kiếm được trong ngày mà bổ sung thêm thức ăn

- Lượng thức ăn trong giai đoạn hậu bị cho 1

cho vịt một cách hợp lý và bảo đảm đủ dinh dưỡng.

con trong 1 ngày:

+ 9-13 tuần tuổi: 74 g/con/ngày; 14-17 tuần 3. Kỹ thuật chăn nuôi vịt đẻ

tuổi: 80 g/con/ngày; 18 tuần tuổi: 100 g/con/ngày;

3.1. Chuyển vịt vào chuồng nuôi vịt đẻ

19 tuần tuổi: 110 g/con/ngày; 20 tuần tuổi: 120 g/

Vịt hậu bị phải được chuyển vào chuồng nuôi con/ngày; 21 tuần tuổi: 130 g/con/ngày; 22 tuần vịt đẻ ít nhất 2 tuần tuổi trước khi đẻ. Thông qua tuổi: 140 g/con/ngày.

chọn lọc ngoại hình, chỉ đưa những con đạt tiêu Nếu tiến hành nuôi chăn thả có thể sử dụng chuẩn giống vào đàn sinh sản, cả vịt đực và vịt cái bột sắn, khoai lang thay thế cho thức ăn cơ sở

với tỷ lệ đực cái phụ thuộc vào điều kiện nuôi, trong giai đoạn 9-15 tuần tuổi. Sau đó thay thế

phương thức nuôi. Nuôi tại gia đình, tỷ lệ đực/cái dần bằng thóc cho đến tuần tuổi thứ 19 trở đi cho ăn hoàn toàn bằng thóc và thức ăn bổ sung giàu cao hơn nuôi quần thể.

protein.

3.2. Điều kiện khí hậu chuồng nuôi

c) Đối với vịt CV 2000 Layer

Nhiệt độ thích hợp nhất đối với vịt đẻ là 18-

- Giai đoạn 5-22 tuần tuổi nhu cầu dinh 240C và độ ẩm là 60-80%. Chuồng nuôi phải luôn dưỡng trong 1 kg thức ăn như sau: protein thô khô ráo, sạch sẽ, thoáng mát. Trong chuồng phải 15,5%; năng lượng 2.890 Kcal/kg thức ăn.

có ổ đẻ. Ổ đẻ phải có chất độn khô ráo, sạch sẽ và Lượng thức ăn trong giai đoạn này: từ 5-14

được thay thường xuyên.

tuần tuổi: 90g/con/ngày; 15-16 tuần tuổi: 100g/

3.3. Ánh sáng và chế độ chiếu sáng

con/ngày; 17-18 tuần tuổi: 110g/con/ngày; 19-20

tuần tuổi: 125g/con/ngày; 21-22 tuần tuổi: 140g/

Trước khi vịt đẻ 4 tuần cần bảo đảm 12 giờ

con/ngày.

chiếu sáng. Sau 5 tuần tuổi cần bảo đảm 10 giờ

- Giai đoạn vịt đẻ, mức protein 19% và 2.700

chiếu sáng. Sau đó cứ mỗi tuần tăng lên 1 giờ cho Kcal năng lượng và từ 23 tuần tuổi trở đi cho vịt đến khi đạt mức độ chiếu sáng là 17-18 giờ/ngày ăn tự do từ sáng đến chiều tối.

và giữ nguyên cho đến hết chu kỳ đẻ. Cường độ

95

96

https://thuviensach.vn

chiếu sáng trong giai đoạn vịt đẻ là 5 W/m2 diện Vịt thường đẻ rộ từ 2 đến 6 giờ sáng. Trước tích chuồng.

khi vịt đẻ 2 tuần, cần bố trí ổ đẻ trong chuồng nuôi, chất độn ổ đẻ phải được thay thường xuyên

3.4. Thức ăn và chế độ chăm sóc nuôi dưỡng

hàng tuần, trứng thu nhặt hàng ngày vào buổi Mức nhu cầu cho mỗi kilôgam thức ăn của vịt sáng sớm từ 6-7 giờ sáng.

CV Super M, Anh Đào, Tiệp và CV 2000 Layer: năng lượng 2.700 Kcal, protein thô: 19,5%.

4. Một số điểm cần chú ý trong chăn nuôi Mức nhu cầu cho mỗi kilôgam thức ăn của vịt vịt sinh sản từ sơ sinh đến hết chu kỳ đẻ trứng Khaki Campbell, vịt Cỏ: năng lượng 2.700 Kcal,

4.1. Kiểm tra tình hình sức khỏe đàn vịt

protein thô: 17%.

Hàng ngày sáng sớm phải đi kiểm tra tình Chuyển từ thức ăn vịt hậu bị sang thức ăn vịt đẻ cần được tiến hành hai tuần trước khi đẻ.

hình sức khỏe đàn vịt và vịt đẻ. Nếu có sự thay Máng ăn vịt đẻ nên để trong chuồng nuôi tránh đổi khác thường phải báo ngay cho bác sĩ thú y để

mưa và sương làm ướt thức ăn gây chua và mốc.

can thiệp. Luôn luôn phải kiểm tra tỷ lệ đực, mái Với khí hậu nóng ẩm, sau mỗi lần cho vịt ăn, phải trong đàn, chuồng và ổ đẻ phải luôn khô ráo và quét sạch máng. Nơi để máng ăn cần phải quét sạch sẽ.

dọn sạch sẽ để vịt tận dụng hết thức ăn rơi vãi,

4.2. Vệ sinh phòng bệnh kịp thời

tránh vịt ăn phải thức ăn mốc. Thức ăn cho vịt phải tươi, không được mốc thối, đặc biệt là không

- Phòng bệnh: Phải thực hiện nghiêm ngặt được sử dụng khô dầu lạc sẽ gây nhiễm độc cho công tác phòng trừ dịch bệnh. Phải có hàng rào vịt. Khi vịt đẻ được 5% hãy tăng mức thức ăn bao quanh cơ sở chăn nuôi, mỗi chuồng nuôi phải thêm 5 g/con/ngày cho đến khi đạt tiêu chuẩn thì có hố khử trùng bằng formalin hoặc vôi bột.

tiến hành cho vịt ăn tự do từ sáng đến tối.

Những người không có trách nhiệm với đàn vịt Đối với vịt chăn thả phải căn cứ vào nhu cầu không được phép ra vào khu vực chăn nuôi. Trong để tính quy đổi thóc, đầu tôm, cua ốc,... bảo đảm mỗi ô chuồng nuôi phải thực hiện nguyên tắc đủ dinh dưỡng cho vịt đẻ. Chú ý không nên chăn quản lý tất cả cùng vào nuôi và cùng bán ra.

quá xa nơi nhốt vịt. Nơi cho ăn phải ổn định, sạch Trong một dãy chuồng nuôi, chỉ nên có hai đàn sẽ và đủ nước uống.

cách nhau 2-5 ngày tuổi.

97

98

https://thuviensach.vn

chiếu sáng trong giai đoạn vịt đẻ là 5 W/m2 diện Vịt thường đẻ rộ từ 2 đến 6 giờ sáng. Trước tích chuồng.

khi vịt đẻ 2 tuần, cần bố trí ổ đẻ trong chuồng nuôi, chất độn ổ đẻ phải được thay thường xuyên

3.4. Thức ăn và chế độ chăm sóc nuôi dưỡng

hàng tuần, trứng thu nhặt hàng ngày vào buổi Mức nhu cầu cho mỗi kilôgam thức ăn của vịt sáng sớm từ 6-7 giờ sáng.

CV Super M, Anh Đào, Tiệp và CV 2000 Layer: năng lượng 2.700 Kcal, protein thô: 19,5%.

4. Một số điểm cần chú ý trong chăn nuôi Mức nhu cầu cho mỗi kilôgam thức ăn của vịt vịt sinh sản từ sơ sinh đến hết chu kỳ đẻ trứng Khaki Campbell, vịt Cỏ: năng lượng 2.700 Kcal,

4.1. Kiểm tra tình hình sức khỏe đàn vịt

protein thô: 17%.

Hàng ngày sáng sớm phải đi kiểm tra tình Chuyển từ thức ăn vịt hậu bị sang thức ăn vịt đẻ cần được tiến hành hai tuần trước khi đẻ.

hình sức khỏe đàn vịt và vịt đẻ. Nếu có sự thay Máng ăn vịt đẻ nên để trong chuồng nuôi tránh đổi khác thường phải báo ngay cho bác sĩ thú y để

mưa và sương làm ướt thức ăn gây chua và mốc.

can thiệp. Luôn luôn phải kiểm tra tỷ lệ đực, mái Với khí hậu nóng ẩm, sau mỗi lần cho vịt ăn, phải trong đàn, chuồng và ổ đẻ phải luôn khô ráo và quét sạch máng. Nơi để máng ăn cần phải quét sạch sẽ.

dọn sạch sẽ để vịt tận dụng hết thức ăn rơi vãi,

4.2. Vệ sinh phòng bệnh kịp thời

tránh vịt ăn phải thức ăn mốc. Thức ăn cho vịt phải tươi, không được mốc thối, đặc biệt là không

- Phòng bệnh: Phải thực hiện nghiêm ngặt được sử dụng khô dầu lạc sẽ gây nhiễm độc cho công tác phòng trừ dịch bệnh. Phải có hàng rào vịt. Khi vịt đẻ được 5% hãy tăng mức thức ăn bao quanh cơ sở chăn nuôi, mỗi chuồng nuôi phải thêm 5 g/con/ngày cho đến khi đạt tiêu chuẩn thì có hố khử trùng bằng formalin hoặc vôi bột.

tiến hành cho vịt ăn tự do từ sáng đến tối.

Những người không có trách nhiệm với đàn vịt Đối với vịt chăn thả phải căn cứ vào nhu cầu không được phép ra vào khu vực chăn nuôi. Trong để tính quy đổi thóc, đầu tôm, cua ốc,... bảo đảm mỗi ô chuồng nuôi phải thực hiện nguyên tắc đủ dinh dưỡng cho vịt đẻ. Chú ý không nên chăn quản lý tất cả cùng vào nuôi và cùng bán ra.

quá xa nơi nhốt vịt. Nơi cho ăn phải ổn định, sạch Trong một dãy chuồng nuôi, chỉ nên có hai đàn sẽ và đủ nước uống.

cách nhau 2-5 ngày tuổi.

97

98

https://thuviensach.vn

- Chuyển chuồng: trong một cơ sở chăn nuôi, Ngày tuổi

Thuốc và cách dùng

cần có chu kỳ luân chuyển chuồng nuôi hàng năm 15 ngày tuổi

Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 1. Liều để có thời gian xử lý tiêu độc và trống chuồng một 1 ml/con, tiêm dưới da cổ, cánh

thời gian. Vịt nhập vào phải nuôi cách ly 15-20

15-18 ngày

Bổ sung vitamin và kháng sinh để

ngày và giữ đúng các nguyên tắc thú y quy định.

tuổi

nâng cao sức đề kháng và chống

- Xử lý vịt ốm và vịt chết: vịt ốm và vịt yếu stress sau tiêm phòng - có thể dùng cần loại ngay khỏi đàn, xác định rõ nguyên nhân triquind, chloramyenicol,

gây chết, xác vịt chết phải được đưa ngay ra khỏi neomyxin,...

khu vực chăn nuôi và xử lý tùy từng loại bệnh.

21 ngày tuổi

Chuyển vịt sang chuồng mới - phòng Phân vịt cần phải được thu gom và đưa vào đúng bệnh tụ huyết trùng và phó thương nơi quy định.

hàn cho vịt bằng kháng sinh và

4.3. Lịch tiêm phòng và uống thuốc phòng

sunfamind. Bổ sung vitamin nhóm B

- Thực hiện nghiêm túc lịch phòng dịch tả sau 40-56 ngày tuổi Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 2

15 ngày tuổi, sau 45 ngày tuổi nên tiêm nhắc lại, 90-120 ngày

- Bổ sung vitamin và kháng sinh

sau đó cứ 6 tháng tiêm 1 lần.

tuổi

phòng bệnh (nhất là thời điểm tiêm

- Từ 2 đến 3 tháng nên dùng kháng sinh để

phòng và chọn giống)

phòng các bệnh salmonella, tụ huyết trùng và các

- Theo dõi sự biến động của thời tiết, bệnh khác tùy theo thời tiết và tình trạng sức sức khỏe của đàn vịt để bổ sung

khỏe đàn vịt. Lịch tiêm phòng cho đàn vịt giống kháng sinh phòng bệnh vịt 1-2

như sau:

tháng/lần

180-190 ngày - Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 3, kết Ngày tuổi

Thuốc và cách dùng

tuổi (dựng đẻ) hợp chọn giống vịt trước lúc đẻ

Mới nở Chọn vịt đực và mái 1 ngày tuổi, đeo

- Bổ sung kháng sinh và vitamin,

số cánh hay đánh số bằng cắt màng nhất là vitamin A, D, E đối với đàn chân vịt - sát trùng bằng cồn iốt 2-5%

vịt đẻ

1-3 ngày tuổi

Dùng thuốc phòng chống stress và

nhiễm trùng rốn, có thể dùng

Sau khi đẻ 6

Tiêm nhắc lại vắcxin dịch tả vịt. Bổ

streptomyxin 4-6 mg/1 vịt con, hoặc tháng

sung vitamin và kháng sinh phòng

neotesol tetraxyclin, chloramyenicol bệnh

99

100

https://thuviensach.vn

- Chuyển chuồng: trong một cơ sở chăn nuôi, Ngày tuổi

Thuốc và cách dùng

cần có chu kỳ luân chuyển chuồng nuôi hàng năm 15 ngày tuổi

Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 1. Liều để có thời gian xử lý tiêu độc và trống chuồng một 1 ml/con, tiêm dưới da cổ, cánh

thời gian. Vịt nhập vào phải nuôi cách ly 15-20

15-18 ngày

Bổ sung vitamin và kháng sinh để

ngày và giữ đúng các nguyên tắc thú y quy định.

tuổi

nâng cao sức đề kháng và chống

- Xử lý vịt ốm và vịt chết: vịt ốm và vịt yếu stress sau tiêm phòng - có thể dùng cần loại ngay khỏi đàn, xác định rõ nguyên nhân triquind, chloramyenicol,

gây chết, xác vịt chết phải được đưa ngay ra khỏi neomyxin,...

khu vực chăn nuôi và xử lý tùy từng loại bệnh.

21 ngày tuổi

Chuyển vịt sang chuồng mới - phòng Phân vịt cần phải được thu gom và đưa vào đúng bệnh tụ huyết trùng và phó thương nơi quy định.

hàn cho vịt bằng kháng sinh và

4.3. Lịch tiêm phòng và uống thuốc phòng

sunfamind. Bổ sung vitamin nhóm B

- Thực hiện nghiêm túc lịch phòng dịch tả sau 40-56 ngày tuổi Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 2

15 ngày tuổi, sau 45 ngày tuổi nên tiêm nhắc lại, 90-120 ngày

- Bổ sung vitamin và kháng sinh

sau đó cứ 6 tháng tiêm 1 lần.

tuổi

phòng bệnh (nhất là thời điểm tiêm

- Từ 2 đến 3 tháng nên dùng kháng sinh để

phòng và chọn giống)

phòng các bệnh salmonella, tụ huyết trùng và các

- Theo dõi sự biến động của thời tiết, bệnh khác tùy theo thời tiết và tình trạng sức sức khỏe của đàn vịt để bổ sung

khỏe đàn vịt. Lịch tiêm phòng cho đàn vịt giống kháng sinh phòng bệnh vịt 1-2

như sau:

tháng/lần

180-190 ngày - Tiêm vắcxin dịch tả vịt lần 3, kết Ngày tuổi

Thuốc và cách dùng

tuổi (dựng đẻ) hợp chọn giống vịt trước lúc đẻ

Mới nở Chọn vịt đực và mái 1 ngày tuổi, đeo

- Bổ sung kháng sinh và vitamin,

số cánh hay đánh số bằng cắt màng nhất là vitamin A, D, E đối với đàn chân vịt - sát trùng bằng cồn iốt 2-5%

vịt đẻ

1-3 ngày tuổi

Dùng thuốc phòng chống stress và

nhiễm trùng rốn, có thể dùng

Sau khi đẻ 6

Tiêm nhắc lại vắcxin dịch tả vịt. Bổ

streptomyxin 4-6 mg/1 vịt con, hoặc tháng

sung vitamin và kháng sinh phòng

neotesol tetraxyclin, chloramyenicol bệnh

99

100

https://thuviensach.vn

III. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI VỊT THỊT

Thức ăn tiêu thụ

Tuần

Trong cả

Cộng

1. Chọn con giống

tuổi Bình quân 1 ngày

trong tuần

tuần

dồn

Chọn những con vịt loại I khỏe mạnh, nhanh 3

0,165 1,16

2,13

nhẹn, bóng lông, mắt sáng, không khoèo chân, hở

4

0,191 1,34

3,47

rốn, nặng bụng, không khô chân. Vịt nuôi thịt 5

0,210 1,47

4,94

thường chọn con giống từ các tổ hợp lai 2, 3, 4

máu để đạt kết quả tốt.

6

0,230 1,63

6,58

7

0,252 1,77

8,35

2. Nuôi dưỡng

Căn cứ vào tốc độ sinh trưởng của vịt, người Với đặc điểm lớn nhanh, các giống vịt hướng ta chia quá trình nuôi dưỡng vịt thịt thành hai thịt có nhu cầu rất khắt khe về thức ăn bổ sung, giai đoạn có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Giai đặc biệt là các khoáng vi lượng, nếu thiếu vịt rất đoạn vịt con 0-2 tuần tuổi: 3.000 Kcal năng lượng dễ bị bệnh thiếu khoáng.

trao đổi/kg thức ăn hỗn hợp với 22% protein; giai Vịt được nuôi nhốt trong chuồng, cho ăn tự

đoạn vịt giò 3-8 tuần tuổi: 3.100 Kcal năng lượng do, tốt nhất là dùng máng ăn tự động, thức ăn đổ

trao đổi/kg thức ăn hỗn hợp và 17% protein. Thức cho vịt mỗi ngày 1 lần, hàng ngày kiểm tra lượng ăn sau khi đã làm thành hỗn hợp chỉ dùng trong thức ăn thừa, thiếu để điều chỉnh thức ăn cho 2-3 tuần, không được dự trữ lâu. Lượng thức ăn hợp lý. Nuôi vịt thâm canh luôn phải bảo đảm hàng ngày biến đổi theo tuổi vịt như ghi trong cho vịt ăn được lượng thức ăn nhiều nhất để vịt bảng dưới đây:

đạt được tốc độ tăng khối lượng cao nhất. Vịt nuôi chăn thả, ngoài lượng thức ăn kiếm được, Thức ăn tiêu thụ

Tuần

cần cung cấp thêm thức ăn để vịt ăn no về lượng tuổi Bình quân 1 ngày

Trong cả

Cộng

và chất. Từ nhu cầu, người nuôi cần tính toán để

trong tuần

tuần

dồn

bổ sung đủ thức ăn thì vịt mới lớn nhanh, khỏe 1 0,032 0,23

0,23

mạnh, rút ngắn được thời gian nuôi và đạt hiệu 2 0,107 0,75

0,98

quả kinh tế cao.

101

102

https://thuviensach.vn

III. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI VỊT THỊT

Thức ăn tiêu thụ

Tuần

Trong cả

Cộng

1. Chọn con giống

tuổi Bình quân 1 ngày

trong tuần

tuần

dồn

Chọn những con vịt loại I khỏe mạnh, nhanh 3

0,165 1,16

2,13

nhẹn, bóng lông, mắt sáng, không khoèo chân, hở

4

0,191 1,34

3,47

rốn, nặng bụng, không khô chân. Vịt nuôi thịt 5

0,210 1,47

4,94

thường chọn con giống từ các tổ hợp lai 2, 3, 4

máu để đạt kết quả tốt.

6

0,230 1,63

6,58

7

0,252 1,77

8,35

2. Nuôi dưỡng

Căn cứ vào tốc độ sinh trưởng của vịt, người Với đặc điểm lớn nhanh, các giống vịt hướng ta chia quá trình nuôi dưỡng vịt thịt thành hai thịt có nhu cầu rất khắt khe về thức ăn bổ sung, giai đoạn có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau. Giai đặc biệt là các khoáng vi lượng, nếu thiếu vịt rất đoạn vịt con 0-2 tuần tuổi: 3.000 Kcal năng lượng dễ bị bệnh thiếu khoáng.

trao đổi/kg thức ăn hỗn hợp với 22% protein; giai Vịt được nuôi nhốt trong chuồng, cho ăn tự

đoạn vịt giò 3-8 tuần tuổi: 3.100 Kcal năng lượng do, tốt nhất là dùng máng ăn tự động, thức ăn đổ

trao đổi/kg thức ăn hỗn hợp và 17% protein. Thức cho vịt mỗi ngày 1 lần, hàng ngày kiểm tra lượng ăn sau khi đã làm thành hỗn hợp chỉ dùng trong thức ăn thừa, thiếu để điều chỉnh thức ăn cho 2-3 tuần, không được dự trữ lâu. Lượng thức ăn hợp lý. Nuôi vịt thâm canh luôn phải bảo đảm hàng ngày biến đổi theo tuổi vịt như ghi trong cho vịt ăn được lượng thức ăn nhiều nhất để vịt bảng dưới đây:

đạt được tốc độ tăng khối lượng cao nhất. Vịt nuôi chăn thả, ngoài lượng thức ăn kiếm được, Thức ăn tiêu thụ

Tuần

cần cung cấp thêm thức ăn để vịt ăn no về lượng tuổi Bình quân 1 ngày

Trong cả

Cộng

và chất. Từ nhu cầu, người nuôi cần tính toán để

trong tuần

tuần

dồn

bổ sung đủ thức ăn thì vịt mới lớn nhanh, khỏe 1 0,032 0,23

0,23

mạnh, rút ngắn được thời gian nuôi và đạt hiệu 2 0,107 0,75

0,98

quả kinh tế cao.

101

102

https://thuviensach.vn

3. Quản lý, chăm sóc

- Trải chất độn lần đầu dày 8-10 cm.

`- Định kỳ trải dần lên bằng chất độn khô.

3.1. Chuồng nuôi

- Dành riêng một vùng có sàn lưới thoát nước a) Diện tích nền chuồng

để đặt máng uống.

Có thể nuôi vịt thịt trên nền xi măng, nền

- Bố trí mật độ vịt thích hợp.

gạch hoặc sàn lưới, thông thường vịt được nuôi c) Sưởi ấm

trên nền chuồng xi măng hoặc gạch. Diện tích chuồng nuôi thay đổi theo tuổi:

Trong 3 tuần tuổi đầu tiên, vịt cần được sưởi

- Tuần thứ nhất: 20-25 con/m2.

ấm. Về mùa ấm chỉ cần sưởi 2 tuần là đủ. Nhu cầu nhiệt độ thích hợp cho vịt trong 3 tuần tuổi

- Tuần thứ hai: 10-15 con/m2.

đầu như sau: tuần thứ nhất: 24 - 350C, tuần thứ

- Tuần thứ ba: 6-7 con/m2.

hai: 18 - 240C, tuần thứ ba: 18-200C.

- Từ tuần thứ tư đến tuần thứ bảy: 4 con/m2.

Nhiệt độ chuồng nuôi cố gắng ổn định suốt Trong 3 tuần đầu phải rải chất độn chuồng ngày đêm. Đó là một trong những yếu tố vô cùng trên 2/3 nền chuồng.

quan trọng đối với vịt con, đặc biệt là tuần tuổi b) Chất độn chuồng

thứ nhất. Nếu tuần đầu không bảo đảm đủ ấm cho vịt, về sau đàn vịt sẽ phát triển không đều, dễ

Khác với các loại gia cầm khác, vịt hay làm cảm nhiễm bệnh tật, tốc độ tăng trưởng giảm sút.

ướt nền chuồng vì vịt đi phân lỏng, thích sục Có thể dùng chụp sưởi gà con để sưởi cho vịt, nước, té nước lên chất độn chuồng. Khi chất độn song mật độ phải giảm. Thông thường, chụp sưởi chuồng ướt sẽ gây nên nhiều tác hại: dùng cho 500 gà con chỉ thích hợp cho khoảng 300

- Vịt con nằm ngủ trên nền có chất độn chuồng vịt con. Vịt con đứng cao hơn gà con trong giai ướt sẽ bị rét, gây cảm lạnh, đi ỉa.

đoạn sưởi ấm, do vậy muốn dùng chụp sưởi của gà

- Làm lông vịt bẩn bết lại.

con để sưởi cho vịt con thì phải điều chỉnh lại

- Tạo điều kiện cho nấm, mốc phát triển trên nhiệt độ cho thích hợp.

chất độn chuồng, vi khuẩn có điều kiện phát triển mạnh, trứng giun sán có điều kiện sống lâu hơn.

3.2. Nước uống

Biện pháp khắc phục hiện tượng ướt chất độn Mặc dù vịt là một loài thủy cầm, nhưng ngày chuồng:

nay người ta đã khẳng định không nhất thiết phải 103

104

https://thuviensach.vn

3. Quản lý, chăm sóc

- Trải chất độn lần đầu dày 8-10 cm.

`- Định kỳ trải dần lên bằng chất độn khô.

3.1. Chuồng nuôi

- Dành riêng một vùng có sàn lưới thoát nước a) Diện tích nền chuồng

để đặt máng uống.

Có thể nuôi vịt thịt trên nền xi măng, nền

- Bố trí mật độ vịt thích hợp.

gạch hoặc sàn lưới, thông thường vịt được nuôi c) Sưởi ấm

trên nền chuồng xi măng hoặc gạch. Diện tích chuồng nuôi thay đổi theo tuổi:

Trong 3 tuần tuổi đầu tiên, vịt cần được sưởi

- Tuần thứ nhất: 20-25 con/m2.

ấm. Về mùa ấm chỉ cần sưởi 2 tuần là đủ. Nhu cầu nhiệt độ thích hợp cho vịt trong 3 tuần tuổi

- Tuần thứ hai: 10-15 con/m2.

đầu như sau: tuần thứ nhất: 24 - 350C, tuần thứ

- Tuần thứ ba: 6-7 con/m2.

hai: 18 - 240C, tuần thứ ba: 18-200C.

- Từ tuần thứ tư đến tuần thứ bảy: 4 con/m2.

Nhiệt độ chuồng nuôi cố gắng ổn định suốt Trong 3 tuần đầu phải rải chất độn chuồng ngày đêm. Đó là một trong những yếu tố vô cùng trên 2/3 nền chuồng.

quan trọng đối với vịt con, đặc biệt là tuần tuổi b) Chất độn chuồng

thứ nhất. Nếu tuần đầu không bảo đảm đủ ấm cho vịt, về sau đàn vịt sẽ phát triển không đều, dễ

Khác với các loại gia cầm khác, vịt hay làm cảm nhiễm bệnh tật, tốc độ tăng trưởng giảm sút.

ướt nền chuồng vì vịt đi phân lỏng, thích sục Có thể dùng chụp sưởi gà con để sưởi cho vịt, nước, té nước lên chất độn chuồng. Khi chất độn song mật độ phải giảm. Thông thường, chụp sưởi chuồng ướt sẽ gây nên nhiều tác hại: dùng cho 500 gà con chỉ thích hợp cho khoảng 300

- Vịt con nằm ngủ trên nền có chất độn chuồng vịt con. Vịt con đứng cao hơn gà con trong giai ướt sẽ bị rét, gây cảm lạnh, đi ỉa.

đoạn sưởi ấm, do vậy muốn dùng chụp sưởi của gà

- Làm lông vịt bẩn bết lại.

con để sưởi cho vịt con thì phải điều chỉnh lại

- Tạo điều kiện cho nấm, mốc phát triển trên nhiệt độ cho thích hợp.

chất độn chuồng, vi khuẩn có điều kiện phát triển mạnh, trứng giun sán có điều kiện sống lâu hơn.

3.2. Nước uống

Biện pháp khắc phục hiện tượng ướt chất độn Mặc dù vịt là một loài thủy cầm, nhưng ngày chuồng:

nay người ta đã khẳng định không nhất thiết phải 103

104

https://thuviensach.vn

cung cấp nước bơi cho vịt. Thực tế nước bơi chỉ có lỏng có mùi thối khắm; vịt đẻ giảm, tiếng kêu tác dụng làm mát môi trường trong những ngày khàn, đầu sưng to; phù thũng dưới da vùng cổ, nắng nóng và làm sạch bộ lông. Nước uống là một đầu, ngực và đùi; xuất huyết toàn thân; gan sưng trong những yếu tố quyết định sự phát triển cơ

hoại tử, xuất huyết phủ tạng;...

thể của vịt. Một nguyên tắc tối cao đối với vịt thịt

- Phòng trị bệnh:

là nước uống phải được cung cấp đầy đủ suốt ngày

+ Vệ sinh tốt chuồng và xung quanh chuồng đêm vì vịt thịt ăn suốt ngày đêm, hơn nữa vịt nuôi.

không thể ăn mà không uống được. Nhu cầu nước

+ Tiêm phòng định kỳ bằng vắcxin nhược độc uống cho vịt thịt cũng biến đổi theo tuần tuổi, qua phôi liều 1 ml vắcxin pha loãng và tiêm vào khối lượng nước nhu cầu cao hơn vịt hướng trứng.

dưới da cổ, cánh.

Nhu cầu nước uống của vịt hướng thịt cũng giống

+ Phải chú ý diệt chuột và các loại gặm nhấm như vịt hướng trứng.

quanh khu chuồng nuôi.

+ Vịt mới mua về phải nuôi cách ly ít nhất 3

IV. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở VỊT VÀ

tuần.

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

2. Bệnh tụ huyết trùng

Vịt thường mắc những bệnh như bệnh dịch tả

vịt, bệnh tụ huyết trùng, bệnh phó thương hàn,

- Bệnh do Pasteurela mutocida gây nên.

bệnh nhiễm độc tố aflatoxin, bệnh dinh dưỡng,...

- Vịt thường mắc bệnh từ trên 4 tuần tuổi trở

và gây nhiều thiệt hại cho chăn nuôi vịt.

lên, hay mắc nhất là vịt 4-5 tháng tuổi.

- Đường lây nhiễm: bệnh thường lây nhiễm 1. Bệnh dịch tả vịt (Duck plague) qua niêm mạc, đường hô hấp.

- Bệnh do virus Herper gây nên cho các loại

- Biểu hiện bệnh: phủ tạng: gan sưng to, thủy cầm.

chấm hoại tử; bao tim tích nước, xuất huyết vành

- Lứa tuổi mắc bệnh: vịt ở mọi lứa tuổi.

tim; ruột: niêm mạc ruột xuất huyết.

- Đường lây nhiễm: lây trực tiếp qua miệng.

- Phòng trị bệnh: thực hiện tốt vệ sinh chăm

- Triệu chứng chủ yếu: vịt ít bơi lội, đi lại; sóc và nuôi dưỡng đàn vịt; dùng sunfamind và viêm mắt, chảy nước mắt, nước mũi; phân màu xanh, kháng sinh để phòng bệnh cho vịt.

105

106

https://thuviensach.vn

cung cấp nước bơi cho vịt. Thực tế nước bơi chỉ có lỏng có mùi thối khắm; vịt đẻ giảm, tiếng kêu tác dụng làm mát môi trường trong những ngày khàn, đầu sưng to; phù thũng dưới da vùng cổ, nắng nóng và làm sạch bộ lông. Nước uống là một đầu, ngực và đùi; xuất huyết toàn thân; gan sưng trong những yếu tố quyết định sự phát triển cơ

hoại tử, xuất huyết phủ tạng;...

thể của vịt. Một nguyên tắc tối cao đối với vịt thịt

- Phòng trị bệnh:

là nước uống phải được cung cấp đầy đủ suốt ngày

+ Vệ sinh tốt chuồng và xung quanh chuồng đêm vì vịt thịt ăn suốt ngày đêm, hơn nữa vịt nuôi.

không thể ăn mà không uống được. Nhu cầu nước

+ Tiêm phòng định kỳ bằng vắcxin nhược độc uống cho vịt thịt cũng biến đổi theo tuần tuổi, qua phôi liều 1 ml vắcxin pha loãng và tiêm vào khối lượng nước nhu cầu cao hơn vịt hướng trứng.

dưới da cổ, cánh.

Nhu cầu nước uống của vịt hướng thịt cũng giống

+ Phải chú ý diệt chuột và các loại gặm nhấm như vịt hướng trứng.

quanh khu chuồng nuôi.

+ Vịt mới mua về phải nuôi cách ly ít nhất 3

IV. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP Ở VỊT VÀ

tuần.

BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

2. Bệnh tụ huyết trùng

Vịt thường mắc những bệnh như bệnh dịch tả

vịt, bệnh tụ huyết trùng, bệnh phó thương hàn,

- Bệnh do Pasteurela mutocida gây nên.

bệnh nhiễm độc tố aflatoxin, bệnh dinh dưỡng,...

- Vịt thường mắc bệnh từ trên 4 tuần tuổi trở

và gây nhiều thiệt hại cho chăn nuôi vịt.

lên, hay mắc nhất là vịt 4-5 tháng tuổi.

- Đường lây nhiễm: bệnh thường lây nhiễm 1. Bệnh dịch tả vịt (Duck plague) qua niêm mạc, đường hô hấp.

- Bệnh do virus Herper gây nên cho các loại

- Biểu hiện bệnh: phủ tạng: gan sưng to, thủy cầm.

chấm hoại tử; bao tim tích nước, xuất huyết vành

- Lứa tuổi mắc bệnh: vịt ở mọi lứa tuổi.

tim; ruột: niêm mạc ruột xuất huyết.

- Đường lây nhiễm: lây trực tiếp qua miệng.

- Phòng trị bệnh: thực hiện tốt vệ sinh chăm

- Triệu chứng chủ yếu: vịt ít bơi lội, đi lại; sóc và nuôi dưỡng đàn vịt; dùng sunfamind và viêm mắt, chảy nước mắt, nước mũi; phân màu xanh, kháng sinh để phòng bệnh cho vịt.

105

106

https://thuviensach.vn

3. Bệnh phó thương hàn nhiễm vào phôi và xâm nhập do lây qua các dụng

- Bệnh do Salmonella anatum, S.enteritin và cụ chăn nuôi, nguồn nước, nguồn thức ăn.

S.typhi murium gây nên.

- Triệu chứng: có 3 thể nhiễm:

- Lứa tuổi mắc bệnh: bệnh này có thể mắc ở

+ Thể nhiễm trùng hô hấp - nhiễm trùng máu: mọi lứa tuổi, mẫn cảm nhất là ở vịt 5-14 ngày tuổi.

E.coli xâm nhập qua đường miệng, vào hệ thống

- Đường lây nhiễm: chủ yếu qua trứng trước hô hấp, định vị trực tiếp tại túi khí, làm túi khí và sau khi đẻ.

trở nên đầy và đục. Sau vài ngày vi trùng E.coli

- Triệu trứng của bệnh: vịt viêm kết mạc mắt; xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng máu, từ

phân lỏng có bọt; vịt chết có triệu chứng thần kinh, máu E.coli đi đến nhiều nơi, gây tổn thương nhiều đầu nghẹo ra sau; vịt con chết xác gầy; tích nước cơ quan khác làm viêm màng bao tim, màng bao xoang bụng; trứng bị dị dạng, méo mó; gan sưng...

quanh gan, khớp và thận, lá lách.

- Phòng trị bệnh:

+ Thể viêm ruột: Thường làm vịt ỉa chảy với

+ Vệ sinh trứng và máy ấp, lò ấp bằng formol nhiều nước, xuất huyết phần trên ruột non.

và thuốc tím.

+ Thể viêm rốn: Thường thấy ở gà, vịt mới nở,

+ Salmonella mẫn cảm với nhiệt vì vậy các E.coli nhiễm vào cuống rốn do người nuôi vệ sinh, dụng cụ chăn nuôi, chất độn chuồng, ổ đẻ cần sát trùng máy ấp không tốt. E.coli làm bụng sưng được phơi khô sau đó phun hoặc xông khử trùng to, nếu vịt sống được hơn 4-5 ngày thì E.coli có thời bằng formol 0,5-1% hay cerzin 5%.

gian để vào máu gây viêm màng ngoài tim, màng

+ Dùng furazolidon với liều 50-100 g/tấn thức bao quanh gan, viêm túi khí tỷ lệ chết rất cao.

ăn để phòng bệnh, song cần lưu ý thuốc này rất độc

- Phòng bệnh:

với vịt con nên rất cẩn thận và trộn đều khi dùng.

+ Vệ sinh trứng cho thật tốt kể cả máy ấp

+ Vệ sinh chuồng trại, ổ đẻ, khu vực xung trứng, dụng cụ ấp trứng.

quanh chuồng và dụng cụ chăn nuôi.

+ Sát trùng dụng cụ nuôi, chuồng trại theo định kỳ.

4. Bệnh do E.coli

+ Dùng kháng sinh với E.coli qua nước uống Bệnh này khá phổ biến, gây thiệt hại rất nặng và trộn vào thức ăn cho vịt ăn uống ngay giai cho vịt đàn, đặc biệt là vịt con. Vi trùng E.coli đoạn vịt mới nở.

thường xâm nhập vào trứng, xuyên qua vỏ trứng

+ Chích ngừa vắcxin E.coli cho vịt.

107

108

https://thuviensach.vn

3. Bệnh phó thương hàn nhiễm vào phôi và xâm nhập do lây qua các dụng

- Bệnh do Salmonella anatum, S.enteritin và cụ chăn nuôi, nguồn nước, nguồn thức ăn.

S.typhi murium gây nên.

- Triệu chứng: có 3 thể nhiễm:

- Lứa tuổi mắc bệnh: bệnh này có thể mắc ở

+ Thể nhiễm trùng hô hấp - nhiễm trùng máu: mọi lứa tuổi, mẫn cảm nhất là ở vịt 5-14 ngày tuổi.

E.coli xâm nhập qua đường miệng, vào hệ thống

- Đường lây nhiễm: chủ yếu qua trứng trước hô hấp, định vị trực tiếp tại túi khí, làm túi khí và sau khi đẻ.

trở nên đầy và đục. Sau vài ngày vi trùng E.coli

- Triệu trứng của bệnh: vịt viêm kết mạc mắt; xâm nhập vào máu, gây nhiễm trùng máu, từ

phân lỏng có bọt; vịt chết có triệu chứng thần kinh, máu E.coli đi đến nhiều nơi, gây tổn thương nhiều đầu nghẹo ra sau; vịt con chết xác gầy; tích nước cơ quan khác làm viêm màng bao tim, màng bao xoang bụng; trứng bị dị dạng, méo mó; gan sưng...

quanh gan, khớp và thận, lá lách.

- Phòng trị bệnh:

+ Thể viêm ruột: Thường làm vịt ỉa chảy với

+ Vệ sinh trứng và máy ấp, lò ấp bằng formol nhiều nước, xuất huyết phần trên ruột non.

và thuốc tím.

+ Thể viêm rốn: Thường thấy ở gà, vịt mới nở,

+ Salmonella mẫn cảm với nhiệt vì vậy các E.coli nhiễm vào cuống rốn do người nuôi vệ sinh, dụng cụ chăn nuôi, chất độn chuồng, ổ đẻ cần sát trùng máy ấp không tốt. E.coli làm bụng sưng được phơi khô sau đó phun hoặc xông khử trùng to, nếu vịt sống được hơn 4-5 ngày thì E.coli có thời bằng formol 0,5-1% hay cerzin 5%.

gian để vào máu gây viêm màng ngoài tim, màng

+ Dùng furazolidon với liều 50-100 g/tấn thức bao quanh gan, viêm túi khí tỷ lệ chết rất cao.

ăn để phòng bệnh, song cần lưu ý thuốc này rất độc

- Phòng bệnh:

với vịt con nên rất cẩn thận và trộn đều khi dùng.

+ Vệ sinh trứng cho thật tốt kể cả máy ấp

+ Vệ sinh chuồng trại, ổ đẻ, khu vực xung trứng, dụng cụ ấp trứng.

quanh chuồng và dụng cụ chăn nuôi.

+ Sát trùng dụng cụ nuôi, chuồng trại theo định kỳ.

4. Bệnh do E.coli

+ Dùng kháng sinh với E.coli qua nước uống Bệnh này khá phổ biến, gây thiệt hại rất nặng và trộn vào thức ăn cho vịt ăn uống ngay giai cho vịt đàn, đặc biệt là vịt con. Vi trùng E.coli đoạn vịt mới nở.

thường xâm nhập vào trứng, xuyên qua vỏ trứng

+ Chích ngừa vắcxin E.coli cho vịt.

107

108

https://thuviensach.vn

- Điều trị: Khi phát hiện bệnh cần tiến hành điều trị ngay bằng kháng sinh trong 4-5 ngày liên tục. Có thể dùng các loại kháng sinh sau:

+ Norfloxacin 200: 1cc/3-4 lít nước.

+ Enro-kaneocol: 1 g/lít nước hoặc 3 g/kg thức

Chương V

ăn.

+ Enro-trimecol: 1 g/1,5 lít nước hoặc 1,5 g/kg CHĂN NUÔI NGAN BẢO ĐẢM

thức ăn.

AN TOÀN SINH HỌC

Trường hợp bệnh nặng quá, có thể dùng kháng sinh Bio-anflox 50:1 m1/5 kg thể trọng, chích trong 4-5 ngày liên tục.

I. ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH, SINH TRƯỞNG, SINH SẢN

1. Đặc điểm ngoại hình

Ngan có nguồn gốc từ Nam Mỹ, được thuần hóa và đưa về nuôi ở một số nước trên thế giới.

Ngan đầu nhỏ trán phẳng, con trống mào to, rộng hơn con mái, màu đỏ tía. Khác với vịt, tiếng kêu của ngan khàn, có mồng thịt ở gốc mỏ màu đỏ

rượu vang kéo dài đến tận mang tai, mắt sáng, dáng đi nặng nề và chắc chắn, cơ thể nằm ngang.

Mỏ của ngan dẹt, dễ xúc thức ăn dưới nước và đưa vào miệng dễ dàng. So với vịt, tính bầy đàn của ngan kém hơn, hiền lành và chậm chạp hơn.

2. Đặc điểm sinh trưởng

Ngan có sức lớn mạnh nhất từ lúc mới nở đến 2

tháng tuổi, và đặc biệt khác với vịt hay gà là ngan 109

110

https://thuviensach.vn

- Điều trị: Khi phát hiện bệnh cần tiến hành điều trị ngay bằng kháng sinh trong 4-5 ngày liên tục. Có thể dùng các loại kháng sinh sau:

+ Norfloxacin 200: 1cc/3-4 lít nước.

+ Enro-kaneocol: 1 g/lít nước hoặc 3 g/kg thức

Chương V

ăn.

+ Enro-trimecol: 1 g/1,5 lít nước hoặc 1,5 g/kg CHĂN NUÔI NGAN BẢO ĐẢM

thức ăn.

AN TOÀN SINH HỌC

Trường hợp bệnh nặng quá, có thể dùng kháng sinh Bio-anflox 50:1 m1/5 kg thể trọng, chích trong 4-5 ngày liên tục.

I. ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH, SINH TRƯỞNG, SINH SẢN

1. Đặc điểm ngoại hình

Ngan có nguồn gốc từ Nam Mỹ, được thuần hóa và đưa về nuôi ở một số nước trên thế giới.

Ngan đầu nhỏ trán phẳng, con trống mào to, rộng hơn con mái, màu đỏ tía. Khác với vịt, tiếng kêu của ngan khàn, có mồng thịt ở gốc mỏ màu đỏ

rượu vang kéo dài đến tận mang tai, mắt sáng, dáng đi nặng nề và chắc chắn, cơ thể nằm ngang.

Mỏ của ngan dẹt, dễ xúc thức ăn dưới nước và đưa vào miệng dễ dàng. So với vịt, tính bầy đàn của ngan kém hơn, hiền lành và chậm chạp hơn.

2. Đặc điểm sinh trưởng

Ngan có sức lớn mạnh nhất từ lúc mới nở đến 2

tháng tuổi, và đặc biệt khác với vịt hay gà là ngan 109

110

https://thuviensach.vn

trống lúc 3 tháng tuổi lớn gần gấp đôi ngan mái.

Sau mỗi lứa đẻ, ngan ngừng đẻ để ấp. Trên thực Lúc này con trống nặng gần 2,9-3,1 kg, trong khi tế để tập trung cho ngan mẹ đẻ, thường dùng gà con mái chỉ nặng 1,7-1,8 kg. Tốc độ sinh trưởng tây ấp thay ngan, hoặc dồn trứng cho một số ngan của ngan giảm dần từ tuần thứ 10 trở đi. Nhờ vào mái khác ấp hay đưa vào ấp nhân tạo. Trong lúc đặc điểm này, người nuôi ngan có kinh nghiệm này, ngan cần được bồi dưỡng thêm bằng thức ăn thường chọn con trống lúc mới nở để nuôi thịt.

giàu protein, ngan sẽ hồi sức nhanh hơn và có thể

Ngan mọc lông đầy đủ vào tuần thứ 11 hay đẻ tới 6 lứa trong một năm.

tuần thứ 12, do vậy có những trận mổ nhau dữ

- Thời gian khai thác đối với ngan đẻ trong dội vào tuần tuổi thứ 7 do thiếu hụt về protein, vòng 3 năm, tuy nhiên sản lượng trứng cao nhất phốtpho. Với ngan sinh sản, sự thay lông diễn ra là ở năm đẻ thứ nhất.

vào tháng tuổi thứ 4-5. Sau khi thay lông xong,

- Ngan trống thành thục về tính lúc 30-40

ngan bắt đầu đẻ. Trong quá trình sinh sản, khi tuần tuổi, trong khi đó, ngan mái đã bước vào thời ngan ấp, một phần lông của ngan mẹ được thay kỳ đẻ trứng lúc 26-28 tuần tuổi.

gọi là thay lông từng phần; còn thay lông toàn phần thường xảy ra vào tháng 10-11 hàng năm 4. Đặc điểm sử dụng thức ăn

trước khi ngan bước vào vụ đẻ.

Ngan là loài gia cầm thích ứng rộng rãi cả

3. Đặc điểm sinh sản của ngan

trên cạn và dưới nước, và có thể nuôi quanh năm.

- Nếu được nuôi tốt, ngan có thể đẻ quanh Trong nuôi chăn thả truyền thống, thức ăn của năm, nhưng tốt nhất là điều tiết cho ngan đẻ từ

ngan rất đa dạng, phong phú, không đòi hỏi khắt đầu tháng 8 năm trước đến hết tháng 2 năm sau.

khe dinh dưỡng trong khẩu phần.

Từ tháng 3 đến tháng 7 ngan nghỉ đẻ, thay lông.

Thức ăn thường dùng của ngan gồm các loại Tuổi đẻ lần đầu tiên của ngan khá muộn so thức ăn sẵn có ở địa phương. Thức ăn tinh gồm: với vịt và có sự thay đổi lớn: từ 6 tháng rưỡi đến 8

ngô, thóc, gạo, cám, khoai,... Thức ăn protein gồm tháng rưỡi. Nếu cho ăn tốt thì ngan đẻ sớm hơn, đậu tương, bột cá, cá tép, giun, cua ốc,... Thức ăn nếu có chế độ nuôi không tốt, ngan sẽ đẻ muộn.

xanh gồm bèo tấm, bèo tây, lá su hào, bắp cải,..

- Ngan thường đẻ theo lứa, trung bình đẻ 3-5

Ngan thích ăn dạng mảnh, hạt, không thích thức lứa trong một năm, mỗi lứa khoảng 15-16 trứng.

ăn bột và trơn.

111

112

https://thuviensach.vn

trống lúc 3 tháng tuổi lớn gần gấp đôi ngan mái.

Sau mỗi lứa đẻ, ngan ngừng đẻ để ấp. Trên thực Lúc này con trống nặng gần 2,9-3,1 kg, trong khi tế để tập trung cho ngan mẹ đẻ, thường dùng gà con mái chỉ nặng 1,7-1,8 kg. Tốc độ sinh trưởng tây ấp thay ngan, hoặc dồn trứng cho một số ngan của ngan giảm dần từ tuần thứ 10 trở đi. Nhờ vào mái khác ấp hay đưa vào ấp nhân tạo. Trong lúc đặc điểm này, người nuôi ngan có kinh nghiệm này, ngan cần được bồi dưỡng thêm bằng thức ăn thường chọn con trống lúc mới nở để nuôi thịt.

giàu protein, ngan sẽ hồi sức nhanh hơn và có thể

Ngan mọc lông đầy đủ vào tuần thứ 11 hay đẻ tới 6 lứa trong một năm.

tuần thứ 12, do vậy có những trận mổ nhau dữ

- Thời gian khai thác đối với ngan đẻ trong dội vào tuần tuổi thứ 7 do thiếu hụt về protein, vòng 3 năm, tuy nhiên sản lượng trứng cao nhất phốtpho. Với ngan sinh sản, sự thay lông diễn ra là ở năm đẻ thứ nhất.

vào tháng tuổi thứ 4-5. Sau khi thay lông xong,

- Ngan trống thành thục về tính lúc 30-40

ngan bắt đầu đẻ. Trong quá trình sinh sản, khi tuần tuổi, trong khi đó, ngan mái đã bước vào thời ngan ấp, một phần lông của ngan mẹ được thay kỳ đẻ trứng lúc 26-28 tuần tuổi.

gọi là thay lông từng phần; còn thay lông toàn phần thường xảy ra vào tháng 10-11 hàng năm 4. Đặc điểm sử dụng thức ăn

trước khi ngan bước vào vụ đẻ.

Ngan là loài gia cầm thích ứng rộng rãi cả

3. Đặc điểm sinh sản của ngan

trên cạn và dưới nước, và có thể nuôi quanh năm.

- Nếu được nuôi tốt, ngan có thể đẻ quanh Trong nuôi chăn thả truyền thống, thức ăn của năm, nhưng tốt nhất là điều tiết cho ngan đẻ từ

ngan rất đa dạng, phong phú, không đòi hỏi khắt đầu tháng 8 năm trước đến hết tháng 2 năm sau.

khe dinh dưỡng trong khẩu phần.

Từ tháng 3 đến tháng 7 ngan nghỉ đẻ, thay lông.

Thức ăn thường dùng của ngan gồm các loại Tuổi đẻ lần đầu tiên của ngan khá muộn so thức ăn sẵn có ở địa phương. Thức ăn tinh gồm: với vịt và có sự thay đổi lớn: từ 6 tháng rưỡi đến 8

ngô, thóc, gạo, cám, khoai,... Thức ăn protein gồm tháng rưỡi. Nếu cho ăn tốt thì ngan đẻ sớm hơn, đậu tương, bột cá, cá tép, giun, cua ốc,... Thức ăn nếu có chế độ nuôi không tốt, ngan sẽ đẻ muộn.

xanh gồm bèo tấm, bèo tây, lá su hào, bắp cải,..

- Ngan thường đẻ theo lứa, trung bình đẻ 3-5

Ngan thích ăn dạng mảnh, hạt, không thích thức lứa trong một năm, mỗi lứa khoảng 15-16 trứng.

ăn bột và trơn.

111

112

https://thuviensach.vn

5. Giới thiệu một số giống ngan 2. Đặc điểm sinh lý và sự nuôi dưỡng So với vịt, ngan có rất ít các chủng loại, dòng

- Sự thành thục về tính ở ngan trống vào lúc và giống.

30-40 tuần tuổi sau khi ngan mái bước vào thời

- Các giống ngan cao sản trên thế giới: bằng kỳ đẻ trứng (26-28 tuần tuổi). Trong điều kiện con đường chọn lọc, cải tạo và nhân giống, công ty ánh sáng tự nhiên, khối lượng tối đa của dịch Grimaud Freres (Pháp) đã tạo ra được các dòng hoàn ngan trống đạt vào tháng 6 (thời điểm giờ

ngan cao sản với những đặc tính sinh học và khả

chiếu sáng tự nhiên nhiều nhất, 16 giờ/ngày) năng sản xuất riêng biệt. Một số giống ngan cao khoảng 30 g.

sản là: R31, R41, R51, R61. Các dòng ngan cao

- Ngan trống được nuôi tách riêng khỏi ngan sản cho sản lượng trứng cao và ổn định.

mái, đến 22 tuần tuổi mới ghép vào với mái để

- Các giống ngan nội: ngan Ré, ngan Sen, chúng làm quen với nhau trước khi đẻ rộ (26-28

ngan đen.

tuần tuổi). Tốt nhất nên sử dụng con trống có độ

tuổi lớn hơn con mái 1 tháng vì ngan trống thành II. KỸ THUẬT NUÔI NGAN TRỐNG

thục muộn hơn so với ngan mái 1 tháng.

1. Chọn giống

- Việc phối giống của ngan chủ yếu được nhảy Đối với ngan trống, việc quan tâm đến khả

trực tiếp. Việc thụ tinh nhân tạo chưa được sử

năng sinh sản và cấu tạo cơ thể quan trọng hơn là dụng rộng rãi, vì tinh dịch thu được không nhiều tốc độ sinh trưởng. Bằng con đường chọn lọc và và độ đậm đặc kém; bên cạnh đó đòi hỏi kỹ thuật nuôi dưỡng, chọn ngan có năng suất thịt và tỷ lệ

cao và chi phí tốn kém.

cơ, xương cao, tức là cải thiện tỷ lệ nạc. Trong

- Ngan trống được nuôi theo quy trình đối với thực tế khó có thể kiểm chứng được các tỷ lệ trên.

ngan sinh sản nói chung. Tỷ lệ trống/mái khi Do đó, trong thực tế, có thể đánh giá thành tích ghép là 1/5-1/6 là thích hợp. Trong thời kỳ ngan của ngan bố mẹ thông qua thành tích đời con. Bên sinh sản, ngoài cách chăm sóc, nuôi dưỡng (thức cạnh đó, người ta thường dùng công thức: C=P/Lxd2.

ăn, mật độ, ánh sáng, chuồng trại,...) như đối với Trong đó L là chiều dài cổ chân, d là đường kính ngan sinh sản, ngan cần được ăn thêm rau xanh cổ chân, P là khối lượng cơ thể.

hoặc bổ sung thêm vitamin để tăng tỷ lệ phôi.

113

114

https://thuviensach.vn

5. Giới thiệu một số giống ngan 2. Đặc điểm sinh lý và sự nuôi dưỡng So với vịt, ngan có rất ít các chủng loại, dòng

- Sự thành thục về tính ở ngan trống vào lúc và giống.

30-40 tuần tuổi sau khi ngan mái bước vào thời

- Các giống ngan cao sản trên thế giới: bằng kỳ đẻ trứng (26-28 tuần tuổi). Trong điều kiện con đường chọn lọc, cải tạo và nhân giống, công ty ánh sáng tự nhiên, khối lượng tối đa của dịch Grimaud Freres (Pháp) đã tạo ra được các dòng hoàn ngan trống đạt vào tháng 6 (thời điểm giờ

ngan cao sản với những đặc tính sinh học và khả

chiếu sáng tự nhiên nhiều nhất, 16 giờ/ngày) năng sản xuất riêng biệt. Một số giống ngan cao khoảng 30 g.

sản là: R31, R41, R51, R61. Các dòng ngan cao

- Ngan trống được nuôi tách riêng khỏi ngan sản cho sản lượng trứng cao và ổn định.

mái, đến 22 tuần tuổi mới ghép vào với mái để

- Các giống ngan nội: ngan Ré, ngan Sen, chúng làm quen với nhau trước khi đẻ rộ (26-28

ngan đen.

tuần tuổi). Tốt nhất nên sử dụng con trống có độ

tuổi lớn hơn con mái 1 tháng vì ngan trống thành II. KỸ THUẬT NUÔI NGAN TRỐNG

thục muộn hơn so với ngan mái 1 tháng.

1. Chọn giống

- Việc phối giống của ngan chủ yếu được nhảy Đối với ngan trống, việc quan tâm đến khả

trực tiếp. Việc thụ tinh nhân tạo chưa được sử

năng sinh sản và cấu tạo cơ thể quan trọng hơn là dụng rộng rãi, vì tinh dịch thu được không nhiều tốc độ sinh trưởng. Bằng con đường chọn lọc và và độ đậm đặc kém; bên cạnh đó đòi hỏi kỹ thuật nuôi dưỡng, chọn ngan có năng suất thịt và tỷ lệ

cao và chi phí tốn kém.

cơ, xương cao, tức là cải thiện tỷ lệ nạc. Trong

- Ngan trống được nuôi theo quy trình đối với thực tế khó có thể kiểm chứng được các tỷ lệ trên.

ngan sinh sản nói chung. Tỷ lệ trống/mái khi Do đó, trong thực tế, có thể đánh giá thành tích ghép là 1/5-1/6 là thích hợp. Trong thời kỳ ngan của ngan bố mẹ thông qua thành tích đời con. Bên sinh sản, ngoài cách chăm sóc, nuôi dưỡng (thức cạnh đó, người ta thường dùng công thức: C=P/Lxd2.

ăn, mật độ, ánh sáng, chuồng trại,...) như đối với Trong đó L là chiều dài cổ chân, d là đường kính ngan sinh sản, ngan cần được ăn thêm rau xanh cổ chân, P là khối lượng cơ thể.

hoặc bổ sung thêm vitamin để tăng tỷ lệ phôi.

113

114

https://thuviensach.vn

Ngan trống cần có chỗ tắm để làm sạch bộ lông và mái phải đạt 2,1-2,2 kg đối với ngan nội và 2,2-phối giống.

2,4 kg đối với ngan Pháp.

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết bị

III. KỸ THUẬT NUÔI NGAN ĐẺ

(169 đến 602 ngày tuổi)

3.1. Chuồng nuôi và ổ đẻ

- Bảo đảm tránh gió lùa, thoáng mát về mùa hè 1. Đặc điểm của ngan đẻ

và ấm về mùa đông. Bảo đảm mật độ 3-4 con/m2.

Có 2 chu kỳ đẻ:

- Nền chuồng nên có độ dốc để tiện vệ sinh

- Chu kỳ 1: từ tuần thứ 26 trở đi, thời gian đẻ

và tốt nhất có 2 bậc (bậc trên chiếm 1/4 diện kéo dài 24-28 tuần.

tích chuồng để ổ đẻ, bậc dưới là nơi ngan ăn và

- Nghỉ đẻ thay lông: giữa 2 chu kỳ là 10-12

uống nước.

tuần.

- Ổ đẻ có kích thước 40 cm x 40 cm cho ngan

- Chu kỳ 2: từ tuần thứ 60-86, kéo dài 22-24

mái đẻ. Ổ đẻ cần có đệm lót, phoi bào dày 5 cm để

tuần tuổi.

trứng ngan được sạch sẽ, tỷ lệ 4-5 mái/ổ.

Các ổ đẻ nên đặt tựa vào dãy hành lang ở lối 2. Kỹ thuật chọn ngan sinh sản vào và có thể có cửa mở phía sau để thu nhặt trứng được dễ dàng.

Ngan hậu bị phải được chuyển vào chuồng nuôi đẻ (nếu nuôi tập trung) ít nhất 2 tuần trước

3.2. Sân chơi, mương nước, máng ăn,

khi đẻ, khoảng tuần tuổi 23-24.

máng uống

- Con trống có mào đỏ, dáng hùng dũng, có

- Cũng như ngan hậu bị, ngan sinh sản cần phản xạ tốt khi kiểm tra gai giao cấu và gai giao tối thiểu diện tích 3 mái/m2 để vận động, tắm và cấu có màu hồng sáng dài 3-4 cm. Khối lượng phối giống. Có thể sử dụng hồ ao hay mương nước phải đạt 3,4-3,5 kg đối với ngan nội và 4-4,5 kg nhân tạo và hệ thống máy bơm nước sạch để cung đối với ngan Pháp.

cấp nước cho ngan sinh hoạt.

- Chọn ngan mái có mặt đỏ, thân hình cân

- Đối với ngan sinh sản, cần có đủ máng ăn đối, vùng bụng mềm, lỗ huyệt ướt, lông bóng sáng, cho cùng một lúc tất cả ngan đều được ăn. Mỗi vùng xương chậu mở rộng. Khối lượng cơ thể con ngan cần 5 cm chiều dài máng ăn. Trong việc bố

115

116

https://thuviensach.vn

Ngan trống cần có chỗ tắm để làm sạch bộ lông và mái phải đạt 2,1-2,2 kg đối với ngan nội và 2,2-phối giống.

2,4 kg đối với ngan Pháp.

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết bị

III. KỸ THUẬT NUÔI NGAN ĐẺ

(169 đến 602 ngày tuổi)

3.1. Chuồng nuôi và ổ đẻ

- Bảo đảm tránh gió lùa, thoáng mát về mùa hè 1. Đặc điểm của ngan đẻ

và ấm về mùa đông. Bảo đảm mật độ 3-4 con/m2.

Có 2 chu kỳ đẻ:

- Nền chuồng nên có độ dốc để tiện vệ sinh

- Chu kỳ 1: từ tuần thứ 26 trở đi, thời gian đẻ

và tốt nhất có 2 bậc (bậc trên chiếm 1/4 diện kéo dài 24-28 tuần.

tích chuồng để ổ đẻ, bậc dưới là nơi ngan ăn và

- Nghỉ đẻ thay lông: giữa 2 chu kỳ là 10-12

uống nước.

tuần.

- Ổ đẻ có kích thước 40 cm x 40 cm cho ngan

- Chu kỳ 2: từ tuần thứ 60-86, kéo dài 22-24

mái đẻ. Ổ đẻ cần có đệm lót, phoi bào dày 5 cm để

tuần tuổi.

trứng ngan được sạch sẽ, tỷ lệ 4-5 mái/ổ.

Các ổ đẻ nên đặt tựa vào dãy hành lang ở lối 2. Kỹ thuật chọn ngan sinh sản vào và có thể có cửa mở phía sau để thu nhặt trứng được dễ dàng.

Ngan hậu bị phải được chuyển vào chuồng nuôi đẻ (nếu nuôi tập trung) ít nhất 2 tuần trước

3.2. Sân chơi, mương nước, máng ăn,

khi đẻ, khoảng tuần tuổi 23-24.

máng uống

- Con trống có mào đỏ, dáng hùng dũng, có

- Cũng như ngan hậu bị, ngan sinh sản cần phản xạ tốt khi kiểm tra gai giao cấu và gai giao tối thiểu diện tích 3 mái/m2 để vận động, tắm và cấu có màu hồng sáng dài 3-4 cm. Khối lượng phối giống. Có thể sử dụng hồ ao hay mương nước phải đạt 3,4-3,5 kg đối với ngan nội và 4-4,5 kg nhân tạo và hệ thống máy bơm nước sạch để cung đối với ngan Pháp.

cấp nước cho ngan sinh hoạt.

- Chọn ngan mái có mặt đỏ, thân hình cân

- Đối với ngan sinh sản, cần có đủ máng ăn đối, vùng bụng mềm, lỗ huyệt ướt, lông bóng sáng, cho cùng một lúc tất cả ngan đều được ăn. Mỗi vùng xương chậu mở rộng. Khối lượng cơ thể con ngan cần 5 cm chiều dài máng ăn. Trong việc bố

115

116

https://thuviensach.vn

trí máng ăn dùng máng treo thích hợp hơn máng Tại các cơ sở chăn nuôi có thể bổ sung thêm cố định vì máng cố định gây trở ngại nhiều cho nguồn thức ăn của địa phương: giun, don, dắt, việc đi lại của ngan.

cua, ốc,... thì giảm bớt thức ăn viên. Định kỳ bổ

- Cần có máng uống bằng nhựa loại 4 lít bảo sung thêm sỏi dưới dạng hạt nhỏ có tác dụng tăng đảm cho 25 con/máng để sử dụng khi ngan uống khả năng nghiền và hấp thụ thức ăn. Nhất thiết thuốc phòng...

phải cho ngan ăn rau, bèo 0,5 kg/con/ngày.

4. Thức ăn

5. Chăm sóc quản lý đàn

Đây là vấn đề quan trọng liên quan đến hiệu Cần chú ý tránh các stress cho đàn ngan sinh quả chăn nuôi ngan. Chất lượng thức ăn có quan sản như thay đổi thức ăn đột ngột, tiếng ồn, người hệ trực tiếp đến việc đẻ trứng và chất lượng trứng lạ, chuyển địa điểm,...

ngan. Khác với các gia cầm như gà, vịt, trứng của Kiểm tra sức khỏe đàn ngan: hàng ngày quan chúng còn phục vụ mục đích thương mại, ở ngan sát tình hình sức khỏe đàn ngan, phát hiện sớm gần như toàn bộ số trứng đẻ ra đều được đưa đi ấp những ngan yếu, loại khỏi đàn những ngan ốm, để nở ra ngan con. Giá trị kinh tế là số ngan con đồng thời kiểm tra tình hình ăn uống của ngan.

nở/mái.

Kiểm tra khối lượng ngan trong quá trình đẻ

Trong quá trình chăn nuôi cần chú ý đặc trứng, theo dõi diễn biến đẻ trứng, ghi chép số

điểm của ngan là không thích thức ăn bột, bởi vậy thức ăn viên đường kính từ 3,5-4 mm + thóc ngan loại thải, số trứng đẻ hàng ngày, tỷ lệ phôi có chất lượng tốt được sử dụng trong suốt chu kỳ

và tỷ lệ nở.

đẻ trứng.

Cần vệ sinh thường xuyên thay chất độn Dinh dưỡng của thức ăn và nhu cầu ăn đối với chuồng hàng ngày nếu có điều kiện, tránh nấm ngan sinh sản cần bảo đảm: trong 1 kg thức ăn có mốc, bảo đảm chuồng khô sạch. Bổ sung ánh sáng 2.850 Kcal năng lượng trao đổi và 17,5-18,5%

12-14 giờ/ngày căn cứ vào độ dài giờ chiếu sáng tự

protein thô.

nhiên. Tránh hiện tượng ngan béo dẫn đến đẻ

Định lượng thức ăn (g/con/ngày) được bảo kém. Phòng bệnh định kỳ cho đàn ngan.

đảm: đối với ngan mái là 160-170 g/con; đối với Trứng ngan cần thu lượm ngay sau khi ngan ngan trống là 190-200 g/con.

đẻ. Trứng được xếp vào khay và loại các trứng đẻ

117

118

https://thuviensach.vn

trí máng ăn dùng máng treo thích hợp hơn máng Tại các cơ sở chăn nuôi có thể bổ sung thêm cố định vì máng cố định gây trở ngại nhiều cho nguồn thức ăn của địa phương: giun, don, dắt, việc đi lại của ngan.

cua, ốc,... thì giảm bớt thức ăn viên. Định kỳ bổ

- Cần có máng uống bằng nhựa loại 4 lít bảo sung thêm sỏi dưới dạng hạt nhỏ có tác dụng tăng đảm cho 25 con/máng để sử dụng khi ngan uống khả năng nghiền và hấp thụ thức ăn. Nhất thiết thuốc phòng...

phải cho ngan ăn rau, bèo 0,5 kg/con/ngày.

4. Thức ăn

5. Chăm sóc quản lý đàn

Đây là vấn đề quan trọng liên quan đến hiệu Cần chú ý tránh các stress cho đàn ngan sinh quả chăn nuôi ngan. Chất lượng thức ăn có quan sản như thay đổi thức ăn đột ngột, tiếng ồn, người hệ trực tiếp đến việc đẻ trứng và chất lượng trứng lạ, chuyển địa điểm,...

ngan. Khác với các gia cầm như gà, vịt, trứng của Kiểm tra sức khỏe đàn ngan: hàng ngày quan chúng còn phục vụ mục đích thương mại, ở ngan sát tình hình sức khỏe đàn ngan, phát hiện sớm gần như toàn bộ số trứng đẻ ra đều được đưa đi ấp những ngan yếu, loại khỏi đàn những ngan ốm, để nở ra ngan con. Giá trị kinh tế là số ngan con đồng thời kiểm tra tình hình ăn uống của ngan.

nở/mái.

Kiểm tra khối lượng ngan trong quá trình đẻ

Trong quá trình chăn nuôi cần chú ý đặc trứng, theo dõi diễn biến đẻ trứng, ghi chép số

điểm của ngan là không thích thức ăn bột, bởi vậy thức ăn viên đường kính từ 3,5-4 mm + thóc ngan loại thải, số trứng đẻ hàng ngày, tỷ lệ phôi có chất lượng tốt được sử dụng trong suốt chu kỳ

và tỷ lệ nở.

đẻ trứng.

Cần vệ sinh thường xuyên thay chất độn Dinh dưỡng của thức ăn và nhu cầu ăn đối với chuồng hàng ngày nếu có điều kiện, tránh nấm ngan sinh sản cần bảo đảm: trong 1 kg thức ăn có mốc, bảo đảm chuồng khô sạch. Bổ sung ánh sáng 2.850 Kcal năng lượng trao đổi và 17,5-18,5%

12-14 giờ/ngày căn cứ vào độ dài giờ chiếu sáng tự

protein thô.

nhiên. Tránh hiện tượng ngan béo dẫn đến đẻ

Định lượng thức ăn (g/con/ngày) được bảo kém. Phòng bệnh định kỳ cho đàn ngan.

đảm: đối với ngan mái là 160-170 g/con; đối với Trứng ngan cần thu lượm ngay sau khi ngan ngan trống là 190-200 g/con.

đẻ. Trứng được xếp vào khay và loại các trứng đẻ

117

118

https://thuviensach.vn

non dễ bị vỡ hoặc bị bẩn, không đưa ấp. Nếu nhặt 3. Chuẩn bị chuồng nuôi, vật tư cần thiết trứng thấy hiện tượng số trứng ít hơn ngày trước

3.1. Chuồng nuôi

10% trở lên thì phải kiểm tra lại khẩu phần chăm Trước khi đưa ngan vào nuôi, chuồng cần sóc, nuôi dưỡng đàn ngan sinh sản kịp thời.

được vệ sinh, khử trùng chu đáo bằng formalin 0,05% và được quét vôi trước 3-5 ngày. Nơi nuôi IV. KỸ THUẬT NUÔI NGAN CON

cần bảo đảm khô ráo, thoáng mát về mùa hè, ấm (1-84 ngày tuổi)

về mùa đông. Trước khi đưa ngan về, chuồng cần 1. Đặc điểm

được sưởi ấm trước 4-5 giờ. Cần chú ý chống chuột cho ngan con bằng lưới mắt cáo.

Ngan con có sự mẫn cảm rất lớn đối với sự

mất nước, do thận chưa hoàn chỉnh, bởi vậy cần

3.2. Vật tư cần thiết

cho ngan uống nước đầy đủ ngay khi mới nở, đặc

- Cót quây: nhất thiết trong những ngày đầu biệt là uống chất lợi tiểu ngay từ buổi đầu cho tới phải quây ngan trong các quây cót có chiều cao 18 ngày sau. Đây là giai đoạn rất quan trọng 0,5 m, chiều dài 4,5 m với 70-100 ngan/quây.

quyết định thành công hay thất bại, bởi tỷ lệ hao

- Sử dụng bóng điện 100 W thắp sáng và sưởi hụt đầu con sẽ cao, đàn ngan sẽ phát triển không ấm. Thời gian thắp sáng 24/24 giờ trong 2 tuần bình thường nếu việc nuôi dưỡng, chăm sóc kém.

đầu. Các tuần sau 20 giờ/ngày. Bóng điện được Giai đoạn này chia thành 2 giai đoạn nhỏ: úm phân bố treo cách nền chuồng 0,5 m bảo đảm ngan (1-28 ngày tuổi), nuôi ngan con (29-84

cung cấp nhiệt đều trong quây.

ngày tuổi).

- Máng ăn: cần có đủ máng ăn cho mỗi con ngan trong một lần cho ăn. Khay ăn có thể bằng 2. Kỹ thuật chọn ngan con

tôn, có cấu tạo cao 2 cm, rộng 40 cm, dài 60 cm Nguyên tắc chọn ngan nở đúng ngày (ngày bảo đảm cho 25-30 ngan con/khay.

thứ 34 và 35) khỏe mạnh, nhanh nhẹn, lông bóng,

- Máng uống: bảo đảm cung cấp nước sạch cho mắt sáng, có màu sắc lông tơ đặc trưng của giống.

ngan 25-30 con/máng. Loại máng 1,5 lít: sử dụng Loại bỏ hết các con có khuyết tật: khoèo chân, hở

trong 7 ngày đầu. Loại máng 4 lít: sử dụng ở các rốn, khô chân, bết lông, quá nhỏ,...

tuần tuổi lớn hơn để khi cần uống phòng bệnh.

119

120

https://thuviensach.vn

non dễ bị vỡ hoặc bị bẩn, không đưa ấp. Nếu nhặt 3. Chuẩn bị chuồng nuôi, vật tư cần thiết trứng thấy hiện tượng số trứng ít hơn ngày trước

3.1. Chuồng nuôi

10% trở lên thì phải kiểm tra lại khẩu phần chăm Trước khi đưa ngan vào nuôi, chuồng cần sóc, nuôi dưỡng đàn ngan sinh sản kịp thời.

được vệ sinh, khử trùng chu đáo bằng formalin 0,05% và được quét vôi trước 3-5 ngày. Nơi nuôi IV. KỸ THUẬT NUÔI NGAN CON

cần bảo đảm khô ráo, thoáng mát về mùa hè, ấm (1-84 ngày tuổi)

về mùa đông. Trước khi đưa ngan về, chuồng cần 1. Đặc điểm

được sưởi ấm trước 4-5 giờ. Cần chú ý chống chuột cho ngan con bằng lưới mắt cáo.

Ngan con có sự mẫn cảm rất lớn đối với sự

mất nước, do thận chưa hoàn chỉnh, bởi vậy cần

3.2. Vật tư cần thiết

cho ngan uống nước đầy đủ ngay khi mới nở, đặc

- Cót quây: nhất thiết trong những ngày đầu biệt là uống chất lợi tiểu ngay từ buổi đầu cho tới phải quây ngan trong các quây cót có chiều cao 18 ngày sau. Đây là giai đoạn rất quan trọng 0,5 m, chiều dài 4,5 m với 70-100 ngan/quây.

quyết định thành công hay thất bại, bởi tỷ lệ hao

- Sử dụng bóng điện 100 W thắp sáng và sưởi hụt đầu con sẽ cao, đàn ngan sẽ phát triển không ấm. Thời gian thắp sáng 24/24 giờ trong 2 tuần bình thường nếu việc nuôi dưỡng, chăm sóc kém.

đầu. Các tuần sau 20 giờ/ngày. Bóng điện được Giai đoạn này chia thành 2 giai đoạn nhỏ: úm phân bố treo cách nền chuồng 0,5 m bảo đảm ngan (1-28 ngày tuổi), nuôi ngan con (29-84

cung cấp nhiệt đều trong quây.

ngày tuổi).

- Máng ăn: cần có đủ máng ăn cho mỗi con ngan trong một lần cho ăn. Khay ăn có thể bằng 2. Kỹ thuật chọn ngan con

tôn, có cấu tạo cao 2 cm, rộng 40 cm, dài 60 cm Nguyên tắc chọn ngan nở đúng ngày (ngày bảo đảm cho 25-30 ngan con/khay.

thứ 34 và 35) khỏe mạnh, nhanh nhẹn, lông bóng,

- Máng uống: bảo đảm cung cấp nước sạch cho mắt sáng, có màu sắc lông tơ đặc trưng của giống.

ngan 25-30 con/máng. Loại máng 1,5 lít: sử dụng Loại bỏ hết các con có khuyết tật: khoèo chân, hở

trong 7 ngày đầu. Loại máng 4 lít: sử dụng ở các rốn, khô chân, bết lông, quá nhỏ,...

tuần tuổi lớn hơn để khi cần uống phòng bệnh.

119

120

https://thuviensach.vn

Nước uống cần được cung cấp đầy đủ bảo đảm

- Cách cho ăn:

0,3-0,4 lít/con/ngày.

Từ 1-28 ngày tuổi cho ngan ăn tự do, bảo đảm 5-6 bữa/ngày. Cần chú ý bữa ăn tối trước khi đi 4. Các điều kiện nuôi dưỡng

ngủ lúc 10 giờ đêm.

- Nhiệt độ: Nhiệt độ được cấp bằng nguồn từ

Từ 29-84 ngày tuổi cho ngan ăn theo định lò sưởi hoặc bóng điện sưởi để bảo đảm nhiệt lượng như sau:

trong quây. Tuần 1: 32-350C, tuần 2: 30-320C, tuần 3: 28-300C, tuần 4: 26-280C.

Ngan mái

Ngan trống

Ngày tuổi

- Mật độ:

(g/ngày)

(g/ngày)

+ Nuôi thâm canh: độ đông đàn khoảng 500-29-41 60-70 80-100

600 con/đàn.

42-48 70-80 120

+ Trong các hộ chăn nuôi theo dạng bán chăn 49-55 80-100 140

thả: 50-100 con/đàn. Giai đoạn 1-28 ngày tuổi: 25

con/m2, giai đoạn 29-84 ngày tuổi: 7-10 con/m2.

59-62 120 140

- Chất độn chuồng: Có thể sử dụng trấu, phoi 63-69 130 150

bào, rơm, cỏ khô để độn chuồng. Các chất độn chuồng 70-76 145 150

phải bảo đảm sạch sẽ, khô, không nhiễm mốc.

77-83 145 150

- Thức ăn:

Bảng tiêu chuẩn thức ăn cho ngan con Bắt đầu từ ngày thứ 3, tập cho ngan ăn rau từ 1-84 ngày tuổi

xanh: lá xà lách, cải bắp,... thái nhỏ, rắc đều trong máng. Từ ngày thứ 5 trở lên có thể sử dụng thêm Năng lượng

Thời kỳ

bèo tây, lá su hào,...

trao đổi

Protein Metionin

(tuần

Lyzin (%)

(Kcal/kg

thô (%)

(%)

tuổi)

5. Một số điểm cần chú ý trong nuôi ngan thức ăn)

con

0-3 2.800-3.000

17,7-19

0,38-0,41 0,9-0,96

- Tránh các stress trong quá trình vận chuyển 3-6 2.800-3.000

14,9-16

0,32-0,34 0,73-0,78

ngan con: mất nước do quá chật, quá nóng, gió 6-12 2.800-3.000

12,3-13

0,22-0,23 0,51-0,55

lùa, vận chuyển lúc trời quá nóng, quá lạnh.

121

122

https://thuviensach.vn

Nước uống cần được cung cấp đầy đủ bảo đảm

- Cách cho ăn:

0,3-0,4 lít/con/ngày.

Từ 1-28 ngày tuổi cho ngan ăn tự do, bảo đảm 5-6 bữa/ngày. Cần chú ý bữa ăn tối trước khi đi 4. Các điều kiện nuôi dưỡng

ngủ lúc 10 giờ đêm.

- Nhiệt độ: Nhiệt độ được cấp bằng nguồn từ

Từ 29-84 ngày tuổi cho ngan ăn theo định lò sưởi hoặc bóng điện sưởi để bảo đảm nhiệt lượng như sau:

trong quây. Tuần 1: 32-350C, tuần 2: 30-320C, tuần 3: 28-300C, tuần 4: 26-280C.

Ngan mái

Ngan trống

Ngày tuổi

- Mật độ:

(g/ngày)

(g/ngày)

+ Nuôi thâm canh: độ đông đàn khoảng 500-29-41 60-70 80-100

600 con/đàn.

42-48 70-80 120

+ Trong các hộ chăn nuôi theo dạng bán chăn 49-55 80-100 140

thả: 50-100 con/đàn. Giai đoạn 1-28 ngày tuổi: 25

con/m2, giai đoạn 29-84 ngày tuổi: 7-10 con/m2.

59-62 120 140

- Chất độn chuồng: Có thể sử dụng trấu, phoi 63-69 130 150

bào, rơm, cỏ khô để độn chuồng. Các chất độn chuồng 70-76 145 150

phải bảo đảm sạch sẽ, khô, không nhiễm mốc.

77-83 145 150

- Thức ăn:

Bảng tiêu chuẩn thức ăn cho ngan con Bắt đầu từ ngày thứ 3, tập cho ngan ăn rau từ 1-84 ngày tuổi

xanh: lá xà lách, cải bắp,... thái nhỏ, rắc đều trong máng. Từ ngày thứ 5 trở lên có thể sử dụng thêm Năng lượng

Thời kỳ

bèo tây, lá su hào,...

trao đổi

Protein Metionin

(tuần

Lyzin (%)

(Kcal/kg

thô (%)

(%)

tuổi)

5. Một số điểm cần chú ý trong nuôi ngan thức ăn)

con

0-3 2.800-3.000

17,7-19

0,38-0,41 0,9-0,96

- Tránh các stress trong quá trình vận chuyển 3-6 2.800-3.000

14,9-16

0,32-0,34 0,73-0,78

ngan con: mất nước do quá chật, quá nóng, gió 6-12 2.800-3.000

12,3-13

0,22-0,23 0,51-0,55

lùa, vận chuyển lúc trời quá nóng, quá lạnh.

121

122

https://thuviensach.vn

- Tránh sử dụng thức ăn ôi mốc.

2. Kỹ thuật chọn ngan hậu bị

- Hiện tượng ngan xếp đống lên nhau do thiếu Sau khi nuôi hết giai đoạn ngan con, chọn nhiệt, chuồng ẩm dẫn đến tỷ lệ tử vong cao, tỷ lệ

ngan hậu bị phải chọn từ đàn ngan con khỏe nuôi sống thấp.

mạnh, không mắc bệnh, đạt tỷ lệ nuôi sống cao. Ở

- Khi ngan được 7 ngày cần cho tiếp xúc với giai đoạn này, ngan được chọn phải chéo cánh, nước để quen với môi trường nước.

ngoại hình đẹp, bộ lông mượt, loại bỏ con cánh

- Từ tuần thứ 5 trở đi, ngan mọc lông vai, lông tiên hay bộ lông mọc không đầy đủ. Khối lượng cánh dẫn đến hiện tượng cắn mổ lẫn nhau, ăn phải đạt tiêu chuẩn của giống, ngan mái đạt 1,1-lông nhau (do thiếu dinh dưỡng, rau xanh, nuôi 1,9 kg (ngan nội) và 1,8-2,2 kg (ngan Pháp) ở 77

chật, độ ẩm cao,...) nên cần chú ý chăm sóc, nuôi ngày tuổi; ngan trống 2,9-3 kg (ngan nội), 3,5-4

dưỡng chu đáo. Có thể cắt 0,5 cm mỏ trên của kg (ngan Pháp) vào lúc 88 ngày tuổi. Đối với ngan ở lứa tuổi còn nhỏ, ngay từ lúc 1 tuần tuổi những con trống, phải chọn những con dáng hùng để tránh ngan mổ, cắn nhau.

dũng, có gai giao cấu rõ nét, lỗ huyệt không viêm.

- Chú ý chọn ngan vận động để tránh liệt chân.

Đối với con mái, chọn những con nhanh nhẹn, chân vững vàng, lỗ huyệt ướt, bụng mềm, phần V. KỸ THUẬT NUÔI NGAN HẬU BỊ

hông nở nang.

(85-165 ngày tuổi)

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết 1. Đặc điểm

bị khác

Giai đoạn này ngan trống và ngan mái được

- Giai đoạn nuôi hậu bị ngan cần có đủ diện áp dụng nuôi theo chế độ ăn hạn chế trong điều tích nhà nuôi và sân chơi, mương nước hoặc ao kiện tự nhiên nhằm bảo đảm cho ngan không cho ngan đầm, tắm.

quá béo, không quá gầy, có khối lượng đạt yêu

- Chuồng và sân chơi bảo đảm các yếu tố kỹ

cầu chuẩn bị bước vào thời kỳ đẻ trứng. Chế độ

thuật để ngan có thể phát triển tốt.

ăn này được áp dụng trong suốt quá trình đẻ.

- Nền chuồng: có thể là sân xi măng hay sàn Ngan quá béo hay quá gầy hoặc ngan bị bệnh sẽ

gỗ bảo đảm ấm trong mùa đông, mát về mùa hè.

ảnh hưởng đến sức khỏe và sản lượng trứng Nền chuồng nên có độ dốc 3-50 thuận tiện trong trong giai đoạn sau.

khâu vệ sinh. Diện tích chuồng nuôi nên bảo đảm 123

124

https://thuviensach.vn

- Tránh sử dụng thức ăn ôi mốc.

2. Kỹ thuật chọn ngan hậu bị

- Hiện tượng ngan xếp đống lên nhau do thiếu Sau khi nuôi hết giai đoạn ngan con, chọn nhiệt, chuồng ẩm dẫn đến tỷ lệ tử vong cao, tỷ lệ

ngan hậu bị phải chọn từ đàn ngan con khỏe nuôi sống thấp.

mạnh, không mắc bệnh, đạt tỷ lệ nuôi sống cao. Ở

- Khi ngan được 7 ngày cần cho tiếp xúc với giai đoạn này, ngan được chọn phải chéo cánh, nước để quen với môi trường nước.

ngoại hình đẹp, bộ lông mượt, loại bỏ con cánh

- Từ tuần thứ 5 trở đi, ngan mọc lông vai, lông tiên hay bộ lông mọc không đầy đủ. Khối lượng cánh dẫn đến hiện tượng cắn mổ lẫn nhau, ăn phải đạt tiêu chuẩn của giống, ngan mái đạt 1,1-lông nhau (do thiếu dinh dưỡng, rau xanh, nuôi 1,9 kg (ngan nội) và 1,8-2,2 kg (ngan Pháp) ở 77

chật, độ ẩm cao,...) nên cần chú ý chăm sóc, nuôi ngày tuổi; ngan trống 2,9-3 kg (ngan nội), 3,5-4

dưỡng chu đáo. Có thể cắt 0,5 cm mỏ trên của kg (ngan Pháp) vào lúc 88 ngày tuổi. Đối với ngan ở lứa tuổi còn nhỏ, ngay từ lúc 1 tuần tuổi những con trống, phải chọn những con dáng hùng để tránh ngan mổ, cắn nhau.

dũng, có gai giao cấu rõ nét, lỗ huyệt không viêm.

- Chú ý chọn ngan vận động để tránh liệt chân.

Đối với con mái, chọn những con nhanh nhẹn, chân vững vàng, lỗ huyệt ướt, bụng mềm, phần V. KỸ THUẬT NUÔI NGAN HẬU BỊ

hông nở nang.

(85-165 ngày tuổi)

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết 1. Đặc điểm

bị khác

Giai đoạn này ngan trống và ngan mái được

- Giai đoạn nuôi hậu bị ngan cần có đủ diện áp dụng nuôi theo chế độ ăn hạn chế trong điều tích nhà nuôi và sân chơi, mương nước hoặc ao kiện tự nhiên nhằm bảo đảm cho ngan không cho ngan đầm, tắm.

quá béo, không quá gầy, có khối lượng đạt yêu

- Chuồng và sân chơi bảo đảm các yếu tố kỹ

cầu chuẩn bị bước vào thời kỳ đẻ trứng. Chế độ

thuật để ngan có thể phát triển tốt.

ăn này được áp dụng trong suốt quá trình đẻ.

- Nền chuồng: có thể là sân xi măng hay sàn Ngan quá béo hay quá gầy hoặc ngan bị bệnh sẽ

gỗ bảo đảm ấm trong mùa đông, mát về mùa hè.

ảnh hưởng đến sức khỏe và sản lượng trứng Nền chuồng nên có độ dốc 3-50 thuận tiện trong trong giai đoạn sau.

khâu vệ sinh. Diện tích chuồng nuôi nên bảo đảm 123

124

https://thuviensach.vn

6-8 con mái/m2, 5-7 con trống/m2. Nền chuồng cần Lượng thức ăn hàng ngày như sau:

nhẵn, tránh xây xát gan bàn chân.

- Sân chơi có thể là nền xi măng hoặc vườn Ngày

Ngan mái

Ngan trống

cây, bãi chăn và có hàng rào ngăn cách với khu tuổi

(g thức ăn/con/ngày (g thức ăn/con/ngày) dân cư và ngăn các gia súc khác đi vào.

85-126

85 150-160

- Ngan là loài thủy cầm nên rất cần nước 127-147

95 170

trong quá trình sinh sống để bộ lông sạch, bóng.

148-168

110 170

Những nơi không có ao, hồ, có thể sử dụng mương nước nhân tạo.

169-182

130 180

- Chất độn chuồng sử dụng trấu, phoi bào 183-196

140 200

sạch không bị nấm mốc, rải dày 2-3 cm.

- Máng ăn bảo đảm 5 cm chiều dài máng cho Cung cấp đầy đủ nước uống sạch cho đàn 1 con, máng uống sử dụng loại 5 lít cho 25 con.

ngan, bảo đảm tối thiểu 0,5 lít/con/ngày. Tốt nhất

- Chế độ chiếu sáng: nên sử dụng ánh sáng tự

là cho ngan uống tự do và thả vào hệ thống có nhiên để chiếu sáng, vào mùa đông nếu nhốt trong mương máng nước chảy hoặc hồ, ao.

chuồng không có điều kiện chăn thả thì cần thắp đèn từ 7-10 giờ/ngày, bảo đảm 4 W/m2.

5. Quản lý đàn ngan hậu bị

- Sau 84 ngày tuổi, ngan đã có đôi cánh với 4. Thức ăn

lông mọc dài, khỏe và thích bay. Vì vậy, để hạn chế

Ngan rất thích ăn loại thức ăn dạng hạt, tốt ngan bay xa người ta xén bớt lông cánh tới khuỷu.

nhất loại thức ăn có đường kính 3-5 mm. Có thể

- Cần theo dõi trọng lượng cơ thể ngan. Nếu sử dụng thức ăn hỗn hợp dạng viên loại 4V

ngan trống quá béo sẽ phối giống khó khăn, chất (Vifaco) + thóc tẻ theo tỷ lệ 50% thức ăn viên và lượng tinh trùng thấp. Ngan mái quá béo làm 50% thóc tẻ. Ở những nơi không có bãi chăn thả

cho sản lượng trứng thấp, khả năng ấp trứng cần cho ngan ăn các loại nhuyễn thể như ốc, don, không tốt.

dắt, giun đất, cua, cào cào, châu chấu,...

- Hàng ngày cần kiểm tra sức khỏe của đàn Nhu cầu dinh dưỡng cho 1 kg thức ăn có 14-ngan, tách riêng các ngan ốm yếu ra khỏi đàn, xử

15% protein thô và 2.700 Kcal năng lượng.

lý các ngan chết do nghi mắc bệnh. Không vứt xác 125

126

https://thuviensach.vn

6-8 con mái/m2, 5-7 con trống/m2. Nền chuồng cần Lượng thức ăn hàng ngày như sau:

nhẵn, tránh xây xát gan bàn chân.

- Sân chơi có thể là nền xi măng hoặc vườn Ngày

Ngan mái

Ngan trống

cây, bãi chăn và có hàng rào ngăn cách với khu tuổi

(g thức ăn/con/ngày (g thức ăn/con/ngày) dân cư và ngăn các gia súc khác đi vào.

85-126

85 150-160

- Ngan là loài thủy cầm nên rất cần nước 127-147

95 170

trong quá trình sinh sống để bộ lông sạch, bóng.

148-168

110 170

Những nơi không có ao, hồ, có thể sử dụng mương nước nhân tạo.

169-182

130 180

- Chất độn chuồng sử dụng trấu, phoi bào 183-196

140 200

sạch không bị nấm mốc, rải dày 2-3 cm.

- Máng ăn bảo đảm 5 cm chiều dài máng cho Cung cấp đầy đủ nước uống sạch cho đàn 1 con, máng uống sử dụng loại 5 lít cho 25 con.

ngan, bảo đảm tối thiểu 0,5 lít/con/ngày. Tốt nhất

- Chế độ chiếu sáng: nên sử dụng ánh sáng tự

là cho ngan uống tự do và thả vào hệ thống có nhiên để chiếu sáng, vào mùa đông nếu nhốt trong mương máng nước chảy hoặc hồ, ao.

chuồng không có điều kiện chăn thả thì cần thắp đèn từ 7-10 giờ/ngày, bảo đảm 4 W/m2.

5. Quản lý đàn ngan hậu bị

- Sau 84 ngày tuổi, ngan đã có đôi cánh với 4. Thức ăn

lông mọc dài, khỏe và thích bay. Vì vậy, để hạn chế

Ngan rất thích ăn loại thức ăn dạng hạt, tốt ngan bay xa người ta xén bớt lông cánh tới khuỷu.

nhất loại thức ăn có đường kính 3-5 mm. Có thể

- Cần theo dõi trọng lượng cơ thể ngan. Nếu sử dụng thức ăn hỗn hợp dạng viên loại 4V

ngan trống quá béo sẽ phối giống khó khăn, chất (Vifaco) + thóc tẻ theo tỷ lệ 50% thức ăn viên và lượng tinh trùng thấp. Ngan mái quá béo làm 50% thóc tẻ. Ở những nơi không có bãi chăn thả

cho sản lượng trứng thấp, khả năng ấp trứng cần cho ngan ăn các loại nhuyễn thể như ốc, don, không tốt.

dắt, giun đất, cua, cào cào, châu chấu,...

- Hàng ngày cần kiểm tra sức khỏe của đàn Nhu cầu dinh dưỡng cho 1 kg thức ăn có 14-ngan, tách riêng các ngan ốm yếu ra khỏi đàn, xử

15% protein thô và 2.700 Kcal năng lượng.

lý các ngan chết do nghi mắc bệnh. Không vứt xác 125

126

https://thuviensach.vn

ngan chết xuống ao, hồ hay vườn, bãi, cây gây ô 3. Chuẩn bị chuồng nuôi và vật tư cần thiết nhiễm môi trường khu vực chăn nuôi.

- Chuẩn bị máng ăn: cần bảo đảm đủ cho mỗi

- Tiêm vắcxin dịch tả vịt cho đàn ngan ngay con ngan có một vị trí đứng ăn. Sử dụng khay ăn từ 12 tuần tuổi trước khi chuyển đàn vào hậu bị, bằng tôn có chiều cao 4 cm, rộng 5 cm và dài 60

tiêm lại lần 2 ở tuần tuổi 22-23 trước khi chuyển cm với tỷ lệ 15 ngan/khay.

vào chuồng sinh sản. Phòng bệnh tụ huyết trùng

- Chuẩn bị máng uống: nước cung cấp cho bằng kháng sinh 1 tháng/ 1 lần (60 mg ngan thịt phải sạch, bảo đảm vệ sinh, bình quân tetracillin/kg thể trọng trộn vào thức ăn cho ăn 3

0,1-0,5 lít/ngan/ngày. Có thể sử dụng chụp nhựa ngày liên tục).

loại 1,5 lít hoặc 4 lít hoặc ống nhựa có đường kính

- Vệ sinh chuồng, sân chơi và sử dụng thức ăn sạch không bị ôi mốc để phòng các bệnh nấm phổi 10-15 cm làm máng uống.

và nhiễm độc aflatonxin.

- Chế độ sưởi và thắp sáng:

+ Cần có đầy đủ cót quây và bóng điện để

sưởi cũng như thắp sáng. Mùa hè sử dụng 1

VI. KỸ THUẬT NUÔI NGAN THỊT

bóng 75-100 W/quây, mùa đông sử dụng 2 bóng 1. Đặc điểm của ngan thịt

75-100 W/quây.

+ Bảo đảm chế độ nhiệt độ ở các tuần nuôi

- Tuổi giết thịt: con mái là 70-77 ngày, con trống khoảng 84 ngày.

úm: tuần 1 (32-350C), tuần 2 (30-320C), tuần 3

- Khối lượng cơ thể lúc giết thịt: ngan mái nội: (28-300C), tuần 4 (26-280C).

1,8-1,9 kg, ngan mái Pháp: 2,5-2,6 kg, ngan trống 4. Vỗ ngan béo (từ 2-3 tuần trước khi xuất nội: 2,9-3 kg, ngan trống Pháp: 4,7-4,8 kg.

chuồng)

- Hiện nay có 3 phương thức nuôi ngan thịt: nuôi tập trung, nuôi chăn thả và nuôi bán chăn thả.

- Đặc điểm:

+ Đối với ngan mái, bắt đầu vỗ béo từ 50-60

2. Kỹ thuật chọn giống

ngày tuổi, ngan trống bắt đầu vỗ béo từ 63-70

Về cơ bản, kỹ thuật chọn giống ngan thịt ngày tuổi.

giống các bước tiến hành chọn giống đối với các

+ Sử dụng ngô hạt và đỗ tương ngâm, luộc loại ngan khác.

chín, nhồi cưỡng bức 2 lần/ngày.

127

128

https://thuviensach.vn

ngan chết xuống ao, hồ hay vườn, bãi, cây gây ô 3. Chuẩn bị chuồng nuôi và vật tư cần thiết nhiễm môi trường khu vực chăn nuôi.

- Chuẩn bị máng ăn: cần bảo đảm đủ cho mỗi

- Tiêm vắcxin dịch tả vịt cho đàn ngan ngay con ngan có một vị trí đứng ăn. Sử dụng khay ăn từ 12 tuần tuổi trước khi chuyển đàn vào hậu bị, bằng tôn có chiều cao 4 cm, rộng 5 cm và dài 60

tiêm lại lần 2 ở tuần tuổi 22-23 trước khi chuyển cm với tỷ lệ 15 ngan/khay.

vào chuồng sinh sản. Phòng bệnh tụ huyết trùng

- Chuẩn bị máng uống: nước cung cấp cho bằng kháng sinh 1 tháng/ 1 lần (60 mg ngan thịt phải sạch, bảo đảm vệ sinh, bình quân tetracillin/kg thể trọng trộn vào thức ăn cho ăn 3

0,1-0,5 lít/ngan/ngày. Có thể sử dụng chụp nhựa ngày liên tục).

loại 1,5 lít hoặc 4 lít hoặc ống nhựa có đường kính

- Vệ sinh chuồng, sân chơi và sử dụng thức ăn sạch không bị ôi mốc để phòng các bệnh nấm phổi 10-15 cm làm máng uống.

và nhiễm độc aflatonxin.

- Chế độ sưởi và thắp sáng:

+ Cần có đầy đủ cót quây và bóng điện để

sưởi cũng như thắp sáng. Mùa hè sử dụng 1

VI. KỸ THUẬT NUÔI NGAN THỊT

bóng 75-100 W/quây, mùa đông sử dụng 2 bóng 1. Đặc điểm của ngan thịt

75-100 W/quây.

+ Bảo đảm chế độ nhiệt độ ở các tuần nuôi

- Tuổi giết thịt: con mái là 70-77 ngày, con trống khoảng 84 ngày.

úm: tuần 1 (32-350C), tuần 2 (30-320C), tuần 3

- Khối lượng cơ thể lúc giết thịt: ngan mái nội: (28-300C), tuần 4 (26-280C).

1,8-1,9 kg, ngan mái Pháp: 2,5-2,6 kg, ngan trống 4. Vỗ ngan béo (từ 2-3 tuần trước khi xuất nội: 2,9-3 kg, ngan trống Pháp: 4,7-4,8 kg.

chuồng)

- Hiện nay có 3 phương thức nuôi ngan thịt: nuôi tập trung, nuôi chăn thả và nuôi bán chăn thả.

- Đặc điểm:

+ Đối với ngan mái, bắt đầu vỗ béo từ 50-60

2. Kỹ thuật chọn giống

ngày tuổi, ngan trống bắt đầu vỗ béo từ 63-70

Về cơ bản, kỹ thuật chọn giống ngan thịt ngày tuổi.

giống các bước tiến hành chọn giống đối với các

+ Sử dụng ngô hạt và đỗ tương ngâm, luộc loại ngan khác.

chín, nhồi cưỡng bức 2 lần/ngày.

127

128

https://thuviensach.vn

+ Lượng thức ăn tăng dần 200-300 g/con/ngày.

+ Độn chuồng: phoi bào, trấu cần phải khô

+ Có thể sử dụng các thức ăn nấu chín cho sạch, không bị mốc.

ngan ăn để ngan dễ béo.

+ Dụng cụ chăn nuôi: rửa sạch, phơi nắng

- Sân chơi: ngan vỗ béo có thể nuôi trên lồng khô, tiêu độc kỹ.

lưới theo kiểu nhồi cưỡng bức. Ngoài ra, có thể

+ Thức ăn: tuyệt đối không được sử dụng khi đã bị mốc, đặc biệt chú ý rửa kỹ rau xanh trước nuôi trên nền, lúc này cần có diện tích sân và khi cho ngan ăn để tránh bị ngộ độc do các loại mương cho ngan vận động vào buổi sáng để tăng thuốc trừ sâu.

cường sức khỏe cho đàn ngan.

+ Nước uống: sử dụng nước uống hợp vệ sinh,

- Chuẩn bị thức ăn:

tuần đầu tiên nên sử dụng nước đun sôi.

+ Có thể sử dụng thức ăn nuôi vịt 1-28 ngày

+ Nơi nuôi nhốt và phương tiện vận chuyển 4V (Vifaco) + thóc tẻ hoặc ngô mảnh.

ngan con phải bảo đảm vệ sinh.

+ Cần chú ý bảo đảm chất lượng thức ăn tốt

+ Không nuôi ngan nhiều lứa trong một không bị nhiễm nấm mốc.

chuồng.

+ Giai đoạn 1-28 ngày tuổi: chuẩn bị thức ăn

- Phòng bệnh:

nuôi gột giống quy trình úm ngan con để sinh sản.

+ Phòng bệnh bằng thuốc: chú ý phòng bệnh

- Chăm sóc, nuôi dưỡng: tuân thủ nghiêm túc đường tiêu hóa, bệnh nấm phổi, bệnh tụ huyết quy trình phòng ngừa bệnh bằng vắcxin đối với trùng.

+ Phòng bệnh bằng vắcxin: vắcxin tụ huyết bệnh dịch tả, tụ huyết trùng và phòng các bệnh trùng, vắcxin dịch tả vịt.

thường gặp ở ngan theo hướng dẫn ở phần nuôi ngan giống. Loại bỏ hoặc nuôi riêng những ngan VII. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG

nhỏ, yếu,... Vệ sinh chuồng nuôi thường kỳ 2

CHĂN NUÔI NGAN

lần/ngày (giai đoạn 1) và 1 lần/ngày (giai đoạn 2).

1. Bệnh nấm phổi

5. Vệ sinh phòng bệnh

Bệnh này thường gây chết lúc ngan dưới 30

- Vệ sinh:

ngày tuổi. Ngan thường chết nhiều nhất từ 10-24

+ Chuồng nuôi: trước khi nuôi cần được rửa ngày tuổi. Ngan bị nhiễm bệnh có tỷ lệ chết cao do sạch, quét vôi, phun formalin 3%.

chúng rất mẫn cảm với các độc tố của nấm.

129

130

https://thuviensach.vn

+ Lượng thức ăn tăng dần 200-300 g/con/ngày.

+ Độn chuồng: phoi bào, trấu cần phải khô

+ Có thể sử dụng các thức ăn nấu chín cho sạch, không bị mốc.

ngan ăn để ngan dễ béo.

+ Dụng cụ chăn nuôi: rửa sạch, phơi nắng

- Sân chơi: ngan vỗ béo có thể nuôi trên lồng khô, tiêu độc kỹ.

lưới theo kiểu nhồi cưỡng bức. Ngoài ra, có thể

+ Thức ăn: tuyệt đối không được sử dụng khi đã bị mốc, đặc biệt chú ý rửa kỹ rau xanh trước nuôi trên nền, lúc này cần có diện tích sân và khi cho ngan ăn để tránh bị ngộ độc do các loại mương cho ngan vận động vào buổi sáng để tăng thuốc trừ sâu.

cường sức khỏe cho đàn ngan.

+ Nước uống: sử dụng nước uống hợp vệ sinh,

- Chuẩn bị thức ăn:

tuần đầu tiên nên sử dụng nước đun sôi.

+ Có thể sử dụng thức ăn nuôi vịt 1-28 ngày

+ Nơi nuôi nhốt và phương tiện vận chuyển 4V (Vifaco) + thóc tẻ hoặc ngô mảnh.

ngan con phải bảo đảm vệ sinh.

+ Cần chú ý bảo đảm chất lượng thức ăn tốt

+ Không nuôi ngan nhiều lứa trong một không bị nhiễm nấm mốc.

chuồng.

+ Giai đoạn 1-28 ngày tuổi: chuẩn bị thức ăn

- Phòng bệnh:

nuôi gột giống quy trình úm ngan con để sinh sản.

+ Phòng bệnh bằng thuốc: chú ý phòng bệnh

- Chăm sóc, nuôi dưỡng: tuân thủ nghiêm túc đường tiêu hóa, bệnh nấm phổi, bệnh tụ huyết quy trình phòng ngừa bệnh bằng vắcxin đối với trùng.

+ Phòng bệnh bằng vắcxin: vắcxin tụ huyết bệnh dịch tả, tụ huyết trùng và phòng các bệnh trùng, vắcxin dịch tả vịt.

thường gặp ở ngan theo hướng dẫn ở phần nuôi ngan giống. Loại bỏ hoặc nuôi riêng những ngan VII. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG

nhỏ, yếu,... Vệ sinh chuồng nuôi thường kỳ 2

CHĂN NUÔI NGAN

lần/ngày (giai đoạn 1) và 1 lần/ngày (giai đoạn 2).

1. Bệnh nấm phổi

5. Vệ sinh phòng bệnh

Bệnh này thường gây chết lúc ngan dưới 30

- Vệ sinh:

ngày tuổi. Ngan thường chết nhiều nhất từ 10-24

+ Chuồng nuôi: trước khi nuôi cần được rửa ngày tuổi. Ngan bị nhiễm bệnh có tỷ lệ chết cao do sạch, quét vôi, phun formalin 3%.

chúng rất mẫn cảm với các độc tố của nấm.

129

130

https://thuviensach.vn

- Nguyên nhân: do hít phải bào tử nấm từ môi 2. Bệnh Salmonella

trường bên ngoài như máy ấp, nở, độn chuồng Đây là bệnh rất phổ biến, thường gặp ở ngan, nhiễm nấm mốc.

bệnh có khả năng truyền qua trứng nên ngan con

- Triệu chứng: ngan bị bệnh thường có biểu có thể bị nhiễm bệnh ngay khi mới nở. Mầm bệnh hiện khó thở, chậm chạp, lười vận động, nhiều xâm nhập chủ yếu thông qua thức ăn, nước uống.

trường hợp có biểu hiện co giật. Một điểm dễ nhận Ngan dưới 20 ngày tuổi nhiễm bệnh nặng hơn cả

biết là khi nghe ngan thở có âm rít khan đặc và tỷ lệ chết có thể dưới 60-70%.

trưng, ngan luôn vẩy mỏ. Ngoài các triệu chứng

- Triệu chứng: ngan thường tập trung thành về hô hấp, ngan còn có một số biểu hiện lâm sàng từng đám, lười vận động, ăn ít hay bỏ ăn, có ở đường tiêu hóa như ỉa chảy,...

những trường hợp ngan đi tập tễnh. Một điểm dễ

- Biện pháp phòng, trị bệnh: Việc điều trị

nhận thấy: ngan thường có biểu hiện dính bết bệnh kịp thời sẽ có kết quả tốt, ngan sẽ khỏi trong phân ở hậu môn. Về bệnh tích: gan sưng, mật 3-5 ngày. Nếu điều trị chậm khi phổi đã bị hủy căng, có trường hợp gan hoại tử trắng lốm đốm.

hoại nặng, kết quả điều trị sẽ rất kém.

- Phòng bệnh:

+ Phòng bệnh: việc phòng bệnh là chính, vì Muốn hạn chế được bệnh, phải áp dụng biện nếu bệnh đã xảy ra, điều trị kịp thời vẫn gây thiệt pháp phòng bệnh tổng hợp, kết hợp vệ sinh phòng hại. Từ ngày tuổi thứ 4, 5, 6, 7 trộn mycostatin 1

bệnh với sử dụng thuốc dự phòng.

phần nghìn trong thức ăn đồng thời bổ sung các

+ Đối với ngan sinh sản: loại thải những vitamin kèm theo.

trường hợp ngan có biểu hiện lâm sàng. Ổ đẻ

+ Thuốc trị bệnh:

trứng phải giữ thường xuyên sạch sẽ, mỗi ngày

• Nystatin liều 55 mg/kg/ngày, kết hợp với thu trứng 2 lần, tránh để trứng lâu trong ổ đẻ.

vitamin C và glucoza, sử dụng 3-5 ngày. Pha vào Trước khi đưa trứng vào ấp, chọn và loại bỏ trứng với nước cất, nhỏ trực tiếp vào mồm cho ngan quá bẩn và xử lý tiêu độc theo quy trình vệ sinh ngày 2 lần.

ấp trứng.

• Mycostatin, thuốc dạng bột, trộn tỷ lệ 2

+ Đối với ngan con 1 ngày tuổi: cần duy trì đủ

phần nghìn vào thức ăn, sử dụng 3-5 ngày. Phối nhiệt trong quá trình vận chuyển và nuôi dưỡng.

hợp với vitamin C và glucoza để hỗ trợ giải độc Thức ăn, nước uống hợp vệ sinh. Ngan thường cho ngan.

131

132

https://thuviensach.vn

- Nguyên nhân: do hít phải bào tử nấm từ môi 2. Bệnh Salmonella

trường bên ngoài như máy ấp, nở, độn chuồng Đây là bệnh rất phổ biến, thường gặp ở ngan, nhiễm nấm mốc.

bệnh có khả năng truyền qua trứng nên ngan con

- Triệu chứng: ngan bị bệnh thường có biểu có thể bị nhiễm bệnh ngay khi mới nở. Mầm bệnh hiện khó thở, chậm chạp, lười vận động, nhiều xâm nhập chủ yếu thông qua thức ăn, nước uống.

trường hợp có biểu hiện co giật. Một điểm dễ nhận Ngan dưới 20 ngày tuổi nhiễm bệnh nặng hơn cả

biết là khi nghe ngan thở có âm rít khan đặc và tỷ lệ chết có thể dưới 60-70%.

trưng, ngan luôn vẩy mỏ. Ngoài các triệu chứng

- Triệu chứng: ngan thường tập trung thành về hô hấp, ngan còn có một số biểu hiện lâm sàng từng đám, lười vận động, ăn ít hay bỏ ăn, có ở đường tiêu hóa như ỉa chảy,...

những trường hợp ngan đi tập tễnh. Một điểm dễ

- Biện pháp phòng, trị bệnh: Việc điều trị

nhận thấy: ngan thường có biểu hiện dính bết bệnh kịp thời sẽ có kết quả tốt, ngan sẽ khỏi trong phân ở hậu môn. Về bệnh tích: gan sưng, mật 3-5 ngày. Nếu điều trị chậm khi phổi đã bị hủy căng, có trường hợp gan hoại tử trắng lốm đốm.

hoại nặng, kết quả điều trị sẽ rất kém.

- Phòng bệnh:

+ Phòng bệnh: việc phòng bệnh là chính, vì Muốn hạn chế được bệnh, phải áp dụng biện nếu bệnh đã xảy ra, điều trị kịp thời vẫn gây thiệt pháp phòng bệnh tổng hợp, kết hợp vệ sinh phòng hại. Từ ngày tuổi thứ 4, 5, 6, 7 trộn mycostatin 1

bệnh với sử dụng thuốc dự phòng.

phần nghìn trong thức ăn đồng thời bổ sung các

+ Đối với ngan sinh sản: loại thải những vitamin kèm theo.

trường hợp ngan có biểu hiện lâm sàng. Ổ đẻ

+ Thuốc trị bệnh:

trứng phải giữ thường xuyên sạch sẽ, mỗi ngày

• Nystatin liều 55 mg/kg/ngày, kết hợp với thu trứng 2 lần, tránh để trứng lâu trong ổ đẻ.

vitamin C và glucoza, sử dụng 3-5 ngày. Pha vào Trước khi đưa trứng vào ấp, chọn và loại bỏ trứng với nước cất, nhỏ trực tiếp vào mồm cho ngan quá bẩn và xử lý tiêu độc theo quy trình vệ sinh ngày 2 lần.

ấp trứng.

• Mycostatin, thuốc dạng bột, trộn tỷ lệ 2

+ Đối với ngan con 1 ngày tuổi: cần duy trì đủ

phần nghìn vào thức ăn, sử dụng 3-5 ngày. Phối nhiệt trong quá trình vận chuyển và nuôi dưỡng.

hợp với vitamin C và glucoza để hỗ trợ giải độc Thức ăn, nước uống hợp vệ sinh. Ngan thường cho ngan.

131

132

https://thuviensach.vn

được điều trị dự phòng ngay từ những ngày đầu bệnh cho ngan ngay từ 3 ngày đầu với một trong xuống chuồng bằng những loại thuốc sau đây: các loại thuốc sau: neotesol liều 60 mg/kg/ngày; streptomycin: liều 150 mg/kg/ngày, sử dụng trong chloramphenycol 40 mg/kg/ngày; anticoli 20 mg/kg/

3 ngày; neotesol: liều 60 mg/kg/ngày, sử dụng ngày hoặc ampicillin 50-75 mg/kg/ngày.

trong 3 ngày.

- Trị bệnh: thường dùng các loại thuốc như

- Chữa bệnh: dùng một trong số các loại thuốc trong phòng bệnh nhưng liều dùng tăng gấp đôi, sau với thời gian sử dụng 5-7 ngày: neotesol liều sử dụng trong 5-7 ngày.

120 mg/kg/ngày; chloramphenycol 50-60 mg/kg/

ngày; ampicilline 50-100 mg/kg/ngày. Trong quá 4. Bệnh tụ huyết trùng

trình điều trị nên kết hợp với các loại vitamin.

Bệnh này thường gặp ở ngan giò, ngan sinh 3. Bệnh E.coli

sản. Nguồn bệnh xâm nhập vào cơ thể qua nhiều nguồn: qua thức ăn, nước uống bị nhiễm mầm Bệnh có khả năng truyền dọc qua trứng. Bệnh bệnh; lây từ con ốm đến con khỏe; từ nơi này đến E.coli có nhiều chủng nên biểu hiện lâm sàng rất nơi khác do chim hoang, chuột, côn trùng,...

đa dạng. Mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể qua

- Triệu chứng: xuất hiện hiện tượng chết đột thức ăn, nước uống bị ô nhiễm. Ngoài ra, bệnh còn ngột với tỷ lệ cao. Quan sát toàn thân thấy biểu xâm nhập vào cơ thể qua những vết tổn thương hiện chậm chạp, khó thở, phân ỉa chảy thất ngoài da, niêm mạc. Bệnh gây chết nhiều ở ngan dưới 1 tháng tuổi.

thường. Những ngày sau thấy hiện tượng ngan

- Triệu chứng: ngan con bị bệnh ban đầu thấy phù mặt, bại liệt.

hiện tượng chết đột ngột, tiếp theo là hiện tượng

- Phòng bệnh:

bỏ ăn, đứng tụm thành đám, kêu nhiều. Ngoài

+ Phòng bệnh bằng vắcxin: dùng vắcxin nhũ

biểu hiện về tiêu hóa như ỉa chảy, phân trắng dầu, tiêm cho ngan lúc 35-45 ngày tuổi, những dính bết quanh hậu môn, ngan còn có các biểu lần tiêm nhắc lại sau đó 3-4 tháng.

hiện triệu chứng thần kinh.

+ Phòng bằng thuốc: nhiều loại kháng sinh có

- Phòng bệnh:

tác dụng phòng bệnh, nhưng đơn giản nhất và có Ngoài việc làm tốt vệ sinh môi trường, thức hiệu quả cao nên dùng tetracyllin 60 mg/kg/ngày ăn, nước uống, người nuôi nên chủ động phòng trộn vào thức ăn trong 3 ngày. Mỗi tháng định kỳ

133

134

https://thuviensach.vn

được điều trị dự phòng ngay từ những ngày đầu bệnh cho ngan ngay từ 3 ngày đầu với một trong xuống chuồng bằng những loại thuốc sau đây: các loại thuốc sau: neotesol liều 60 mg/kg/ngày; streptomycin: liều 150 mg/kg/ngày, sử dụng trong chloramphenycol 40 mg/kg/ngày; anticoli 20 mg/kg/

3 ngày; neotesol: liều 60 mg/kg/ngày, sử dụng ngày hoặc ampicillin 50-75 mg/kg/ngày.

trong 3 ngày.

- Trị bệnh: thường dùng các loại thuốc như

- Chữa bệnh: dùng một trong số các loại thuốc trong phòng bệnh nhưng liều dùng tăng gấp đôi, sau với thời gian sử dụng 5-7 ngày: neotesol liều sử dụng trong 5-7 ngày.

120 mg/kg/ngày; chloramphenycol 50-60 mg/kg/

ngày; ampicilline 50-100 mg/kg/ngày. Trong quá 4. Bệnh tụ huyết trùng

trình điều trị nên kết hợp với các loại vitamin.

Bệnh này thường gặp ở ngan giò, ngan sinh 3. Bệnh E.coli

sản. Nguồn bệnh xâm nhập vào cơ thể qua nhiều nguồn: qua thức ăn, nước uống bị nhiễm mầm Bệnh có khả năng truyền dọc qua trứng. Bệnh bệnh; lây từ con ốm đến con khỏe; từ nơi này đến E.coli có nhiều chủng nên biểu hiện lâm sàng rất nơi khác do chim hoang, chuột, côn trùng,...

đa dạng. Mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể qua

- Triệu chứng: xuất hiện hiện tượng chết đột thức ăn, nước uống bị ô nhiễm. Ngoài ra, bệnh còn ngột với tỷ lệ cao. Quan sát toàn thân thấy biểu xâm nhập vào cơ thể qua những vết tổn thương hiện chậm chạp, khó thở, phân ỉa chảy thất ngoài da, niêm mạc. Bệnh gây chết nhiều ở ngan dưới 1 tháng tuổi.

thường. Những ngày sau thấy hiện tượng ngan

- Triệu chứng: ngan con bị bệnh ban đầu thấy phù mặt, bại liệt.

hiện tượng chết đột ngột, tiếp theo là hiện tượng

- Phòng bệnh:

bỏ ăn, đứng tụm thành đám, kêu nhiều. Ngoài

+ Phòng bệnh bằng vắcxin: dùng vắcxin nhũ

biểu hiện về tiêu hóa như ỉa chảy, phân trắng dầu, tiêm cho ngan lúc 35-45 ngày tuổi, những dính bết quanh hậu môn, ngan còn có các biểu lần tiêm nhắc lại sau đó 3-4 tháng.

hiện triệu chứng thần kinh.

+ Phòng bằng thuốc: nhiều loại kháng sinh có

- Phòng bệnh:

tác dụng phòng bệnh, nhưng đơn giản nhất và có Ngoài việc làm tốt vệ sinh môi trường, thức hiệu quả cao nên dùng tetracyllin 60 mg/kg/ngày ăn, nước uống, người nuôi nên chủ động phòng trộn vào thức ăn trong 3 ngày. Mỗi tháng định kỳ

133

134

https://thuviensach.vn

phòng bệnh cho ngan 1-2 lần, nhất là khi thời tiết thay đổi.

- Trị bệnh: Trị bệnh này cho ngan có thể tham khảo phác đồ sau đây:

+ Streptomycin tiêm bắp 50-100 mg/kg/ngày,

Chương VI

tiêm 3-5 ngày.

+ Chloramphenycol tiêm bắp 30-40 mg/kg/ngày, CHĂN NUÔI NGỖNG BẢO ĐẢM

tiêm 3-5 ngày.

AN TOÀN SINH HỌC

+ Có thể tiến hành phối trộn cả hai loại thuốc: Gentamycin + Ampicillin tiêm bắp liều 40-50

mg/kg/ngày, sử dụng trong 3-5 ngày.

I. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NGỖNG

Khả năng đặc thù của ngỗng là có thể sử dụng rất hiệu quả thức ăn xanh. Con ngỗng được ví như

một cỗ máy xén cỏ, khả năng vặt cỏ của ngỗng tốt hơn bò, ngỗng có thể vặt tận gốc cây cỏ, cả phần củ rễ, ngỗng ăn tạp các loại cỏ và không chê cỏ

non, cỏ già, cỏ dại, từ cỏ tranh đến bèo lục bình ngỗng đều ăn được cả.

Ngỗng là loại gia cầm có khả năng tăng trọng rất nhanh, chỉ sau 10-11 tuần nuôi, trọng ượng cơ

thể đã tăng gấp 40-45 lần so với trọng lượng cơ

thể lúc mới nở. Ngan, vịt cũng là loại thủy cầm có khả năng lớn nhanh nhưng phải có thức ăn tinh cao, thức ăn giàu đạm trong khẩu phần. Với ngỗng khi được nuôi bằng thức ăn hỗn hợp thì tốc độ lớn sẽ là kỷ lục, song nếu nguồn thức ăn chỉ là cỏ, rau xanh và các loại củ hạt do ngỗng tự tìm 135

136

https://thuviensach.vn

phòng bệnh cho ngan 1-2 lần, nhất là khi thời tiết thay đổi.

- Trị bệnh: Trị bệnh này cho ngan có thể tham khảo phác đồ sau đây:

+ Streptomycin tiêm bắp 50-100 mg/kg/ngày,

Chương VI

tiêm 3-5 ngày.

+ Chloramphenycol tiêm bắp 30-40 mg/kg/ngày, CHĂN NUÔI NGỖNG BẢO ĐẢM

tiêm 3-5 ngày.

AN TOÀN SINH HỌC

+ Có thể tiến hành phối trộn cả hai loại thuốc: Gentamycin + Ampicillin tiêm bắp liều 40-50

mg/kg/ngày, sử dụng trong 3-5 ngày.

I. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA NGỖNG

Khả năng đặc thù của ngỗng là có thể sử dụng rất hiệu quả thức ăn xanh. Con ngỗng được ví như

một cỗ máy xén cỏ, khả năng vặt cỏ của ngỗng tốt hơn bò, ngỗng có thể vặt tận gốc cây cỏ, cả phần củ rễ, ngỗng ăn tạp các loại cỏ và không chê cỏ

non, cỏ già, cỏ dại, từ cỏ tranh đến bèo lục bình ngỗng đều ăn được cả.

Ngỗng là loại gia cầm có khả năng tăng trọng rất nhanh, chỉ sau 10-11 tuần nuôi, trọng ượng cơ

thể đã tăng gấp 40-45 lần so với trọng lượng cơ

thể lúc mới nở. Ngan, vịt cũng là loại thủy cầm có khả năng lớn nhanh nhưng phải có thức ăn tinh cao, thức ăn giàu đạm trong khẩu phần. Với ngỗng khi được nuôi bằng thức ăn hỗn hợp thì tốc độ lớn sẽ là kỷ lục, song nếu nguồn thức ăn chỉ là cỏ, rau xanh và các loại củ hạt do ngỗng tự tìm 135

136

https://thuviensach.vn

kiếm, hoặc nông hộ chỉ cho ăn hạn chế thì ngỗng Nhưng không nên cho ngỗng đi ăn quá xa sẽ bị

vẫn phát triển và cho sản phẩm một cách bình mệt, nhất là vào mùa đẻ.

thường, tuy nhiên, thời gian cho sản phẩm thịt sẽ

- Ngỗng có thể chăn thả ở những cánh đồng bị chậm lại 15-20 ngày. Đặc biệt, ngỗng còn là đã gặt, bãi cỏ ven đê, bờ cỏ ven mương máng, đó loại gia cầm chịu nhồi và thức ăn nhồi chỉ là ngô, là những bãi chăn quanh năm của ngỗng. Ngỗng cám, khoai lang và hạt đậu nấu chín nên chi phí thích vặt cỏ non, còn cỏ già hay cỏ quá cao chúng nuôi thấp, giá thành sản phẩm sẽ hạ.

chỉ ăn khi không còn cỏ khác. Có thể lùa ngỗng đi Toàn bộ sản phẩm thịt, gan, lông ngỗng đều chăn theo các mương máng thường có nhiều cỏ

được coi là sản phẩm chính, tuy nhiên các loại sản non và hạt cỏ.

phẩm này chỉ đạt đến giá trị cao khi chăn nuôi

- Ngỗng ít mò kiếm mồi như vịt nên ao, hồ chỉ

ngỗng trở thành hàng hóa có đủ số lượng và bảo là nơi phối giống, bơi lội là chủ yếu. Người ta đảm chất lượng để có thể tham gia xuất khẩu lấy không thả ngỗng ra ven biển vì chúng không ngoại tệ.

thích ăn những loại thức ăn mà vịt rất thích.

Một số giống ngỗng được chăn nuôi nhiều ở

- Ngỗng ở nước ta chịu khó kiếm ăn, nói nước ta hiện nay là: ngỗng cỏ (ngỗng sen) Việt chung trong toàn bộ thời gian chăn thả, chúng chỉ

Nam, ngỗng sư tử, ngỗng Landes, ngỗng Emden, nghỉ lúc đã ăn no, khi trời quá nóng hoặc khi bị

ngỗng Toulouse, ngỗng Italia, ngỗng Hunggary bùn bẩn phải xuống ao, hồ tắm.

cải tiến...

Thời gian nuôi ngỗng bố mẹ được chia làm ba thời kỳ:

II. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI NGỖNG

1.1. Thời kỳ sinh sản

1. Nuôi ngỗng sinh sản

Ở thời kỳ này, ngỗng cỏ, ngỗng sư tử thường

- Ngỗng sinh sản có thể chăn đàn từ 50-300 con.

đẻ làm ba đợt, đợt đầu thường kéo dài hơn. Như

- Buổi sáng khi thả ngỗng ra khỏi chuồng nên vậy, không phải toàn bộ ngỗng cái đều cùng đẻ

lùa xuống ao sạch để chúng giao phối và tắm. Sau đồng loạt như nhau, mà có con đẻ trước có con đẻ

đó đưa ngỗng ra đồng chăn. Ngỗng thường nhớ

sau. Ngỗng rất nhớ ổ đẻ nên dù đang ăn ở đâu khi đường đi về, chỉ cần tập vài lần là quen, chúng có mót đẻ chúng cũng tự ý tách đàn đi về ổ đẻ của thể đi ăn rất xa rồi tự tìm đường về chuồng được.

mình. Đang ở ngoài đồng, khi ngỗng cái bỏ về

137

138

https://thuviensach.vn

kiếm, hoặc nông hộ chỉ cho ăn hạn chế thì ngỗng Nhưng không nên cho ngỗng đi ăn quá xa sẽ bị

vẫn phát triển và cho sản phẩm một cách bình mệt, nhất là vào mùa đẻ.

thường, tuy nhiên, thời gian cho sản phẩm thịt sẽ

- Ngỗng có thể chăn thả ở những cánh đồng bị chậm lại 15-20 ngày. Đặc biệt, ngỗng còn là đã gặt, bãi cỏ ven đê, bờ cỏ ven mương máng, đó loại gia cầm chịu nhồi và thức ăn nhồi chỉ là ngô, là những bãi chăn quanh năm của ngỗng. Ngỗng cám, khoai lang và hạt đậu nấu chín nên chi phí thích vặt cỏ non, còn cỏ già hay cỏ quá cao chúng nuôi thấp, giá thành sản phẩm sẽ hạ.

chỉ ăn khi không còn cỏ khác. Có thể lùa ngỗng đi Toàn bộ sản phẩm thịt, gan, lông ngỗng đều chăn theo các mương máng thường có nhiều cỏ

được coi là sản phẩm chính, tuy nhiên các loại sản non và hạt cỏ.

phẩm này chỉ đạt đến giá trị cao khi chăn nuôi

- Ngỗng ít mò kiếm mồi như vịt nên ao, hồ chỉ

ngỗng trở thành hàng hóa có đủ số lượng và bảo là nơi phối giống, bơi lội là chủ yếu. Người ta đảm chất lượng để có thể tham gia xuất khẩu lấy không thả ngỗng ra ven biển vì chúng không ngoại tệ.

thích ăn những loại thức ăn mà vịt rất thích.

Một số giống ngỗng được chăn nuôi nhiều ở

- Ngỗng ở nước ta chịu khó kiếm ăn, nói nước ta hiện nay là: ngỗng cỏ (ngỗng sen) Việt chung trong toàn bộ thời gian chăn thả, chúng chỉ

Nam, ngỗng sư tử, ngỗng Landes, ngỗng Emden, nghỉ lúc đã ăn no, khi trời quá nóng hoặc khi bị

ngỗng Toulouse, ngỗng Italia, ngỗng Hunggary bùn bẩn phải xuống ao, hồ tắm.

cải tiến...

Thời gian nuôi ngỗng bố mẹ được chia làm ba thời kỳ:

II. KỸ THUẬT CHĂN NUÔI NGỖNG

1.1. Thời kỳ sinh sản

1. Nuôi ngỗng sinh sản

Ở thời kỳ này, ngỗng cỏ, ngỗng sư tử thường

- Ngỗng sinh sản có thể chăn đàn từ 50-300 con.

đẻ làm ba đợt, đợt đầu thường kéo dài hơn. Như

- Buổi sáng khi thả ngỗng ra khỏi chuồng nên vậy, không phải toàn bộ ngỗng cái đều cùng đẻ

lùa xuống ao sạch để chúng giao phối và tắm. Sau đồng loạt như nhau, mà có con đẻ trước có con đẻ

đó đưa ngỗng ra đồng chăn. Ngỗng thường nhớ

sau. Ngỗng rất nhớ ổ đẻ nên dù đang ăn ở đâu khi đường đi về, chỉ cần tập vài lần là quen, chúng có mót đẻ chúng cũng tự ý tách đàn đi về ổ đẻ của thể đi ăn rất xa rồi tự tìm đường về chuồng được.

mình. Đang ở ngoài đồng, khi ngỗng cái bỏ về

137

138

https://thuviensach.vn

nhà, một ngỗng đực quen thuộc thường cũng theo

1.2. Thời kỳ ấp trứng

về đứng gần ổ đẻ. Khi đẻ xong ngỗng tự đi ra đồng Trước hết cần chuẩn bị tốt ổ đẻ cho ngỗng. Ổ

cùng kiếm ăn với đàn. Nhìn chung, tỷ lệ có phôi ở

đẻ có thể làm chung quanh tường trong chuồng, trứng ngỗng không cao và nếu không có cách khoét nền chuồng thành hình lòng chảo có đường quản lý nuôi dưỡng thì có khi tỷ lệ phôi rất thấp.

kính 40 cm, sâu 20 cm, lấy rơm vò mềm rồi lót Muốn nâng cao tỷ lệ trứng ngỗng có phôi cần phải lên ổ một lớp dầy 15 cm, có thể đổ thêm trấu vào làm như sau:

ổ. Giữa các ổ nên có vách ngăn để tránh tình

- Cho ngỗng đực ăn thêm thức ăn bổ sung. Vào trạng ngỗng tranh nhau ổ đẻ và đánh cắp trứng trước vụ phối giống tách riêng ngỗng đực cho ăn ấp của nhau. Khi ngỗng ấp cần san trứng trong thêm khoảng 15 ngày. Ngỗng đực được ăn tốt sẽ cho phẩm chất tinh dịch tốt. Thức ăn bổ sung là lúa ủ

mỗi ổ cho đều, không để con có nhiều trứng quá, mầm mới nhú, cũng có thể cho ăn thêm thức ăn con ít trứng quá. Ngỗng cái ham ấp, chỉ thỉnh hỗn hợp bao gồm bột cá, cám trộn với rau xanh...

thoảng chúng mới đi ra ngoài để phóng uế và ăn

- Khi thành lập đàn cần lưu ý đến tỷ lệ

uống, vì thế nên để thức ăn và nước uống sẵn ngỗng ở các lứa tuổi khác nhau. Đàn ngỗng bố

trong chuồng.

mẹ có thể sử dụng đến 5 năm, trong đàn nên có

1.3. Thời kỳ ngưng đẻ

10% ngỗng 1 năm tuổi, 20% ngỗng 2 năm tuổi, 35% ngỗng 3 năm tuổi, 25% ngỗng 4 năm tuổi Thời kỳ này kéo dài từ cuối tháng 4 đến và 10% ngỗng 5 năm tuổi. Thành lập đàn như

tháng 8. Trong thời gian này không phải cho vậy ngỗng đực có thể lựa chọn ngỗng cái phù ngỗng ăn thêm gì, vì ngỗng không có thói quen hợp với nó và nâng cao tỷ lệ trứng có phôi.

chăm con, ngỗng con thường được nuôi riêng.

- Thường ngỗng hay giao phối vào buổi sáng Cũng vào thời gian này, ngoài bãi chăn sẵn cỏ

sớm sau khi thả ra khỏi chuồng, vì vậy khi thả

non và đặc biệt lại vào vụ gặt đông - xuân ngỗng cần lùa chúng xuống ao, hồ nước sạch và ngỗng được lùa ra đồng cho ăn lúa rụng. Nếu sâu để chúng giao phối được thuận lợi.

được chăn thả tốt, ngỗng bố mẹ sẽ thay lông

- Buổi chiều lùa ngỗng về nếu thấy ngỗng còn nhanh chóng, hồi phục được sức khỏe và tích lũy đói thì nên cho ăn thêm thóc, ngô. Ngỗng đẻ được được các chất dinh dưỡng để phát triển trứng ăn no sẽ đẻ đều và có khả năng chịu đực tốt hơn.

non và chuẩn bị cho vụ đẻ sau.

139

140

https://thuviensach.vn

nhà, một ngỗng đực quen thuộc thường cũng theo

1.2. Thời kỳ ấp trứng

về đứng gần ổ đẻ. Khi đẻ xong ngỗng tự đi ra đồng Trước hết cần chuẩn bị tốt ổ đẻ cho ngỗng. Ổ

cùng kiếm ăn với đàn. Nhìn chung, tỷ lệ có phôi ở

đẻ có thể làm chung quanh tường trong chuồng, trứng ngỗng không cao và nếu không có cách khoét nền chuồng thành hình lòng chảo có đường quản lý nuôi dưỡng thì có khi tỷ lệ phôi rất thấp.

kính 40 cm, sâu 20 cm, lấy rơm vò mềm rồi lót Muốn nâng cao tỷ lệ trứng ngỗng có phôi cần phải lên ổ một lớp dầy 15 cm, có thể đổ thêm trấu vào làm như sau:

ổ. Giữa các ổ nên có vách ngăn để tránh tình

- Cho ngỗng đực ăn thêm thức ăn bổ sung. Vào trạng ngỗng tranh nhau ổ đẻ và đánh cắp trứng trước vụ phối giống tách riêng ngỗng đực cho ăn ấp của nhau. Khi ngỗng ấp cần san trứng trong thêm khoảng 15 ngày. Ngỗng đực được ăn tốt sẽ cho phẩm chất tinh dịch tốt. Thức ăn bổ sung là lúa ủ

mỗi ổ cho đều, không để con có nhiều trứng quá, mầm mới nhú, cũng có thể cho ăn thêm thức ăn con ít trứng quá. Ngỗng cái ham ấp, chỉ thỉnh hỗn hợp bao gồm bột cá, cám trộn với rau xanh...

thoảng chúng mới đi ra ngoài để phóng uế và ăn

- Khi thành lập đàn cần lưu ý đến tỷ lệ

uống, vì thế nên để thức ăn và nước uống sẵn ngỗng ở các lứa tuổi khác nhau. Đàn ngỗng bố

trong chuồng.

mẹ có thể sử dụng đến 5 năm, trong đàn nên có

1.3. Thời kỳ ngưng đẻ

10% ngỗng 1 năm tuổi, 20% ngỗng 2 năm tuổi, 35% ngỗng 3 năm tuổi, 25% ngỗng 4 năm tuổi Thời kỳ này kéo dài từ cuối tháng 4 đến và 10% ngỗng 5 năm tuổi. Thành lập đàn như

tháng 8. Trong thời gian này không phải cho vậy ngỗng đực có thể lựa chọn ngỗng cái phù ngỗng ăn thêm gì, vì ngỗng không có thói quen hợp với nó và nâng cao tỷ lệ trứng có phôi.

chăm con, ngỗng con thường được nuôi riêng.

- Thường ngỗng hay giao phối vào buổi sáng Cũng vào thời gian này, ngoài bãi chăn sẵn cỏ

sớm sau khi thả ra khỏi chuồng, vì vậy khi thả

non và đặc biệt lại vào vụ gặt đông - xuân ngỗng cần lùa chúng xuống ao, hồ nước sạch và ngỗng được lùa ra đồng cho ăn lúa rụng. Nếu sâu để chúng giao phối được thuận lợi.

được chăn thả tốt, ngỗng bố mẹ sẽ thay lông

- Buổi chiều lùa ngỗng về nếu thấy ngỗng còn nhanh chóng, hồi phục được sức khỏe và tích lũy đói thì nên cho ăn thêm thóc, ngô. Ngỗng đẻ được được các chất dinh dưỡng để phát triển trứng ăn no sẽ đẻ đều và có khả năng chịu đực tốt hơn.

non và chuẩn bị cho vụ đẻ sau.

139

140

https://thuviensach.vn

Nhìn chung, ngỗng lớn có khả năng thích nghi nhưng không nên để thành đàn đông trên 200

với sự thay đổi thời tiết cao. Nhiệt độ thích hợp con. Trong 3 ngày đầu chưa nên đưa ngỗng đi đối với ngỗng sinh sản thường là từ 14-150C. Nếu chăn vì lúc này chân ngỗng còn yếu, đi chưa vững.

trời mưa lạnh thì cần che chuồng cho ngỗng và Thời gian này không nên cho ngỗng ăn thức ăn tránh gió lùa. Về mùa hè, ngỗng thường không đạm động vật để cho khối lòng đỏ còn lại trong chịu được nóng, vì thế chăn thả nên tìm nơi có bụng tiêu hết, nếu không sẽ làm ảnh hưởng đến bóng cây và có ao, hồ nước sâu và mát để chúng sức lớn của ngỗng sau này. Thức ăn ngỗng thích bơi lội.

nhất là rau xà lách. Nếu là xà lách thì thái nhỏ

bằng sợi bún, trộn với ít cám hoặc cột thành bó cả

2. Nuôi ngỗng con (gột ngỗng)

cây treo lên vừa tầm để ngỗng tự vặt lấy. Nên để

- Ngỗng con ở từ lứa tuổi sơ sinh đến 4 tháng thức ăn thành nhiều chỗ để ngỗng đỡ tranh nhau tuổi khác với ngỗng bố mẹ, ngỗng con rất sợ lạnh ăn, nếu không sẽ có tình trạng con ăn ít, con ăn vì khả năng điều tiết thân nhiệt kém. Ngỗng con nhiều dẫn đến đàn ngỗng lớn không đều.

được ăn no đủ sẽ lớn rất nhanh, thể trọng có thể

- Ngỗng con ăn rất khỏe và ăn luôn miệng. Vì gấp 15-20 lần lúc mới nở. Nuôi ngỗng con chăn vậy, buổi tối nếu có đèn đủ sáng và đủ ấm thì thả hiện nay là một khâu khó khăn nhất, nhưng ngỗng con có thể vẫn ăn uống. Sau 3 ngày tuổi lại có ý nghĩa quyết định trong toàn bộ kỹ thuật phải tiếp tục cho ngỗng ăn vì chưa đưa chúng đi chăn nuôi ngỗng.

chăn thả được. Lúc này thức ăn phải có đủ thành

- Ở nước ta có rất ít người có kinh nghiệm gột phần và được gọi là thức ăn khởi điểm. Đây là một ngỗng con. Những người này thường ít phổ biến thứ thức ăn hỗn hợp gồm các thứ hạt nghiền (gạo, kinh nghiệm cho những người khác. Có thể đây là ngô nghiền, đậu mảnh). Kích thước hạt thức ăn một trong những nguyên nhân chính khiến nghề

không được quá 4 mm. Cho thêm khô dầu đậu nuôi ngỗng của ta qua bao thế kỷ vẫn chưa phát tương, khô dầu đậu phộng và bột cá. Tỷ lệ các loại triển được. Thật ra, việc gột ngỗng con không phải thức ăn trong khẩu phần (%) của ngỗng con trong là một việc làm quá phức tạp. Những ngày đầu 2 tuần đầu có thể phối hợp như sau: hỗn hợp thức ngỗng con cần có nhiệt độ bên ngoài là 320C, có ăn hạt: 70%, thức ăn đạm nguồn gốc động vật: thể quây ngỗng con bằng mê bồ cao từ 0,5-0,8 m.

5%, thức ăn đạm nguồn gốc thực vật: 8%, cám: Tùy theo số con mà quây mê bồ rộng hay hẹp 15%, các loại thức ăn bổ sung khác: 2%. Đây là 141

142

https://thuviensach.vn

Nhìn chung, ngỗng lớn có khả năng thích nghi nhưng không nên để thành đàn đông trên 200

với sự thay đổi thời tiết cao. Nhiệt độ thích hợp con. Trong 3 ngày đầu chưa nên đưa ngỗng đi đối với ngỗng sinh sản thường là từ 14-150C. Nếu chăn vì lúc này chân ngỗng còn yếu, đi chưa vững.

trời mưa lạnh thì cần che chuồng cho ngỗng và Thời gian này không nên cho ngỗng ăn thức ăn tránh gió lùa. Về mùa hè, ngỗng thường không đạm động vật để cho khối lòng đỏ còn lại trong chịu được nóng, vì thế chăn thả nên tìm nơi có bụng tiêu hết, nếu không sẽ làm ảnh hưởng đến bóng cây và có ao, hồ nước sâu và mát để chúng sức lớn của ngỗng sau này. Thức ăn ngỗng thích bơi lội.

nhất là rau xà lách. Nếu là xà lách thì thái nhỏ

bằng sợi bún, trộn với ít cám hoặc cột thành bó cả

2. Nuôi ngỗng con (gột ngỗng)

cây treo lên vừa tầm để ngỗng tự vặt lấy. Nên để

- Ngỗng con ở từ lứa tuổi sơ sinh đến 4 tháng thức ăn thành nhiều chỗ để ngỗng đỡ tranh nhau tuổi khác với ngỗng bố mẹ, ngỗng con rất sợ lạnh ăn, nếu không sẽ có tình trạng con ăn ít, con ăn vì khả năng điều tiết thân nhiệt kém. Ngỗng con nhiều dẫn đến đàn ngỗng lớn không đều.

được ăn no đủ sẽ lớn rất nhanh, thể trọng có thể

- Ngỗng con ăn rất khỏe và ăn luôn miệng. Vì gấp 15-20 lần lúc mới nở. Nuôi ngỗng con chăn vậy, buổi tối nếu có đèn đủ sáng và đủ ấm thì thả hiện nay là một khâu khó khăn nhất, nhưng ngỗng con có thể vẫn ăn uống. Sau 3 ngày tuổi lại có ý nghĩa quyết định trong toàn bộ kỹ thuật phải tiếp tục cho ngỗng ăn vì chưa đưa chúng đi chăn nuôi ngỗng.

chăn thả được. Lúc này thức ăn phải có đủ thành

- Ở nước ta có rất ít người có kinh nghiệm gột phần và được gọi là thức ăn khởi điểm. Đây là một ngỗng con. Những người này thường ít phổ biến thứ thức ăn hỗn hợp gồm các thứ hạt nghiền (gạo, kinh nghiệm cho những người khác. Có thể đây là ngô nghiền, đậu mảnh). Kích thước hạt thức ăn một trong những nguyên nhân chính khiến nghề

không được quá 4 mm. Cho thêm khô dầu đậu nuôi ngỗng của ta qua bao thế kỷ vẫn chưa phát tương, khô dầu đậu phộng và bột cá. Tỷ lệ các loại triển được. Thật ra, việc gột ngỗng con không phải thức ăn trong khẩu phần (%) của ngỗng con trong là một việc làm quá phức tạp. Những ngày đầu 2 tuần đầu có thể phối hợp như sau: hỗn hợp thức ngỗng con cần có nhiệt độ bên ngoài là 320C, có ăn hạt: 70%, thức ăn đạm nguồn gốc động vật: thể quây ngỗng con bằng mê bồ cao từ 0,5-0,8 m.

5%, thức ăn đạm nguồn gốc thực vật: 8%, cám: Tùy theo số con mà quây mê bồ rộng hay hẹp 15%, các loại thức ăn bổ sung khác: 2%. Đây là 141

142

https://thuviensach.vn

loại thức ăn dành cho ngỗng con của một số trại Số lượng thức ăn hàng ngày của ngỗng có thể lên nuôi ngỗng tập trung với phương thức nuôi thả là đến 150 g trong đó cỏ chiếm 100 g, lúc ngỗng ăn chủ yếu. Còn ở các trại giống nuôi ngỗng ngoại no trông thực quản còn to hơn cổ của nó. Để

theo hình thức nuôi thâm canh, trong đó chăn thả

ngỗng tự vặt cỏ ăn tốt hơn là cho ăn rau trồng chỉ là phụ thì phải có thức ăn khác, đầy đủ thành (rau muống, rau lang....) vì cỏ chứa ít nước hơn phần hơn.

(tổng giá trị dinh dưỡng của cỏ lớn hơn tuy vật

- Có thể đánh giá kết quả chăn nuôi ngỗng chất khô có thể kém so với một số loại rau trồng).

theo trọng lượng của ngỗng con ở các lứa tuổi Ngoài ra, ngỗng ăn cỏ thì phân đỡ ướt, do đó đỡ

khác nhau. Nói chung nếu sự tăng trọng đạt được công dọn vệ sinh.

như sau thì coi như ngỗng con đã phát triển bình

- Nước uống cho ngỗng trong những ngày đầu thường (đối với ngỗng cỏ): 1 ngày tuổi: 110 g, 7

rất quan trọng; mỗi ngỗng con từ 1 ngày tuổi đến ngày tuổi: 220 g, 14 ngày tuổi: 400 g, 21 ngày 5 ngày tuổi cần trung bình 50 ml một ngày đêm.

tuổi: 570 g, 28 ngày tuổi: 820 g. Thông thường Chú ý đặt máng uống hơi cao để ngỗng không muốn đạt được trọng lượng này thì trong chăn giẫm đạp vào và nhất là tránh chúng rỉa lông nuôi thả phải cho ngỗng ăn khoảng 2,5 kg thức ăn bằng nước uống. Lông ngỗng con là lông tơ, tuyến tinh/tháng.

nhờn chưa phát triển nên rất dể ướt. Khi lông bị

- Sau 5 ngày tuổi thì có thể đưa ngỗng đi ướt ngỗng lại ăn thức ăn bột thì lông dễ dính bết, chăn. Lúc này chân ngỗng vẫn còn yếu, nên nếu mắt có thể bị đau và có khi lông tróc ra thành bãi chăn thả khá xa thì phải chở chúng đi (có thể

từng mảng.

gánh bằng xịa có nắp hở. Chú ý không chở chật

- Khi chăn thả ngỗng con (dưới 15 ngày tuổi) quá vì ngỗng con có thể đè lên nhau mà chết).

nên mang theo máng đựng nước sạch cho ngỗng Bãi chăn ngỗng con ở lứa tuổi này phải có nhiều uống, vì nếu để ngỗng đi tìm nước uống thì chúng cỏ non nhưng phải bằng phẳng và không quá rậm có thể sa xuống hồ, ao không lên được. Những rạp. Ngỗng thích ăn cỏ gấu và cỏ gà non nhất.

ngày trời mưa lạnh và gió to, không cho ngỗng Phải tới 15 ngày tuổi mới có thể thả ngỗng đi ăn dưới 15 ngày tuổi ra đồng. Nếu nuôi ngỗng theo tự do được. Đến tuổi này ngỗng con luôn sục sạo lối bán thâm canh thì sự phụ thuộc của ngỗng con tìm thức ăn, nhất là tìm cỏ, lá và củ. Do đó phải vào thời tiết sẽ giảm đi nhiều. Những khi nắng chú ý không để chúng phá vườn tược hoa màu.

hoặc mưa gió nên để ngỗng ở lại chuồng và lúc 143

144

https://thuviensach.vn

loại thức ăn dành cho ngỗng con của một số trại Số lượng thức ăn hàng ngày của ngỗng có thể lên nuôi ngỗng tập trung với phương thức nuôi thả là đến 150 g trong đó cỏ chiếm 100 g, lúc ngỗng ăn chủ yếu. Còn ở các trại giống nuôi ngỗng ngoại no trông thực quản còn to hơn cổ của nó. Để

theo hình thức nuôi thâm canh, trong đó chăn thả

ngỗng tự vặt cỏ ăn tốt hơn là cho ăn rau trồng chỉ là phụ thì phải có thức ăn khác, đầy đủ thành (rau muống, rau lang....) vì cỏ chứa ít nước hơn phần hơn.

(tổng giá trị dinh dưỡng của cỏ lớn hơn tuy vật

- Có thể đánh giá kết quả chăn nuôi ngỗng chất khô có thể kém so với một số loại rau trồng).

theo trọng lượng của ngỗng con ở các lứa tuổi Ngoài ra, ngỗng ăn cỏ thì phân đỡ ướt, do đó đỡ

khác nhau. Nói chung nếu sự tăng trọng đạt được công dọn vệ sinh.

như sau thì coi như ngỗng con đã phát triển bình

- Nước uống cho ngỗng trong những ngày đầu thường (đối với ngỗng cỏ): 1 ngày tuổi: 110 g, 7

rất quan trọng; mỗi ngỗng con từ 1 ngày tuổi đến ngày tuổi: 220 g, 14 ngày tuổi: 400 g, 21 ngày 5 ngày tuổi cần trung bình 50 ml một ngày đêm.

tuổi: 570 g, 28 ngày tuổi: 820 g. Thông thường Chú ý đặt máng uống hơi cao để ngỗng không muốn đạt được trọng lượng này thì trong chăn giẫm đạp vào và nhất là tránh chúng rỉa lông nuôi thả phải cho ngỗng ăn khoảng 2,5 kg thức ăn bằng nước uống. Lông ngỗng con là lông tơ, tuyến tinh/tháng.

nhờn chưa phát triển nên rất dể ướt. Khi lông bị

- Sau 5 ngày tuổi thì có thể đưa ngỗng đi ướt ngỗng lại ăn thức ăn bột thì lông dễ dính bết, chăn. Lúc này chân ngỗng vẫn còn yếu, nên nếu mắt có thể bị đau và có khi lông tróc ra thành bãi chăn thả khá xa thì phải chở chúng đi (có thể

từng mảng.

gánh bằng xịa có nắp hở. Chú ý không chở chật

- Khi chăn thả ngỗng con (dưới 15 ngày tuổi) quá vì ngỗng con có thể đè lên nhau mà chết).

nên mang theo máng đựng nước sạch cho ngỗng Bãi chăn ngỗng con ở lứa tuổi này phải có nhiều uống, vì nếu để ngỗng đi tìm nước uống thì chúng cỏ non nhưng phải bằng phẳng và không quá rậm có thể sa xuống hồ, ao không lên được. Những rạp. Ngỗng thích ăn cỏ gấu và cỏ gà non nhất.

ngày trời mưa lạnh và gió to, không cho ngỗng Phải tới 15 ngày tuổi mới có thể thả ngỗng đi ăn dưới 15 ngày tuổi ra đồng. Nếu nuôi ngỗng theo tự do được. Đến tuổi này ngỗng con luôn sục sạo lối bán thâm canh thì sự phụ thuộc của ngỗng con tìm thức ăn, nhất là tìm cỏ, lá và củ. Do đó phải vào thời tiết sẽ giảm đi nhiều. Những khi nắng chú ý không để chúng phá vườn tược hoa màu.

hoặc mưa gió nên để ngỗng ở lại chuồng và lúc 143

144

https://thuviensach.vn

này rau xanh sẽ thay thế cho cỏ vì ngỗng không nên chênh lệch nhau quá nhiều để cho ngỗng lớn thể ra bãi chăn thả được. Từ 15 ngày tuổi trở lên, đều và dễ tổ chức chăn thả.

ngỗng con đã cứng cáp, có thể cho tự do tìm thức

- Nếu nuôi đúng vào vụ gặt lúa thì buổi sáng ăn và nước uống ở những bãi chăn xa hơn. Ở tuổi lùa ngỗng ra ngoài đồng để nhặt các hạt rơi vãi.

này ngỗng con có thể tự tìm ra bãi chăn nhưng Vào vụ gặt thường không phải cho ngỗng ăn thêm việc chăm sóc chúng trên đường đi hay ở bãi chăn gì, vì ngỗng ăn nhiều và phàm ăn, nhiều khi thả là rất cần thiết; chú ý đừng để chúng đi quá chúng ăn thức ăn đầy lên tận hầu. Khi thấy phân tán, lạc đàn, sa xuống chỗ sâu không lên ngỗng ăn đã no nên lùa chúng vào nghỉ chỗ râm được hoặc phá hoại các loại cây trồng.

mát, có nước để uống và bơi lội. Ngỗng choai rất

- Ngỗng con ăn nhiều ỉa nhiều. Phân ngỗng thích bơi lội và đùa giỡn dưới nước, đàn ngỗng rất ướt và hăng, vì thế trong chuồng hay chỗ ở

được tắm đầy đủ thường thay lông bóng mượt.

quây ngỗng cần luôn được quét dọn sạch sẽ. Ngoài

- Nếu nuôi ngỗng choai không đúng vào vụ

ra, cần chú ý đề phòng chuột, mèo hay cắn ngỗng gặt thì sau khi chăn ở đồng bãi về cần cho ngỗng con. Chỗ nuôi ngỗng phải được bảo vệ cẩn thận, ăn thêm. Thức ăn cho thêm thường là lúa xấu, nếu là quây mê bồ thì ở trên phải có nắp lưới hay khoai lang băm nhỏ, sắn, ngô... Nếu ở gia đình nắp phên (có khe hở để thông hơi) đậy khít. Bên nuôi với số lượng ít (khoảng 10-15 con) thì có thể

trong quây có treo đèn để có ánh sáng cho ngỗng tận dụng nước vo gạo trộn thêm thức ăn vào để

ăn đêm và chuột sợ không dám vào.

chúng mò, nước vo gạo chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin B

3.

1 rất cần cho ngỗng choai.

Nuôi ngỗng thịt và ngỗng hậu bị

Ngoài ra, có thể cho ngỗng ăn thêm bã rượu, bã

- Từ 1 tháng tuổi trở lên là ngỗng choai nuôi đậu, cám...

lấy thịt hay nuôi hậu bị để thành lập đàn mới

- Tùy theo điều kiện chăn nuôi có thể kết thúc hoặc bổ sung đàn ngỗng sinh sản.

nuôi ngỗng thịt vào lúc 75 hay 90 ngày tuổi, lúc

- Nuôi ngỗng thịt nói chung đơn giản hơn vì này ngỗng được 3,5-4,2 kg. Nếu ngỗng được nuôi lúc này ngỗng đã trưởng thành, chúng phàm ăn dưỡng tốt, chóng lớn thì có thể rút ngắn thời gian và chóng lớn, do đó rất thích hợp cho cách nuôi nuôi, vì ở 10 tuần tuổi có con đạt được 3,5 kg nếu chăn thả. Ngỗng thịt có thể nuôi theo đàn đông là ngỗng sư tử hay ngỗng cỏ và nặng 4 kg nếu là khoảng 300-500 con, lứa tuổi trong đàn không ngỗng Landes.

145

146

https://thuviensach.vn

này rau xanh sẽ thay thế cho cỏ vì ngỗng không nên chênh lệch nhau quá nhiều để cho ngỗng lớn thể ra bãi chăn thả được. Từ 15 ngày tuổi trở lên, đều và dễ tổ chức chăn thả.

ngỗng con đã cứng cáp, có thể cho tự do tìm thức

- Nếu nuôi đúng vào vụ gặt lúa thì buổi sáng ăn và nước uống ở những bãi chăn xa hơn. Ở tuổi lùa ngỗng ra ngoài đồng để nhặt các hạt rơi vãi.

này ngỗng con có thể tự tìm ra bãi chăn nhưng Vào vụ gặt thường không phải cho ngỗng ăn thêm việc chăm sóc chúng trên đường đi hay ở bãi chăn gì, vì ngỗng ăn nhiều và phàm ăn, nhiều khi thả là rất cần thiết; chú ý đừng để chúng đi quá chúng ăn thức ăn đầy lên tận hầu. Khi thấy phân tán, lạc đàn, sa xuống chỗ sâu không lên ngỗng ăn đã no nên lùa chúng vào nghỉ chỗ râm được hoặc phá hoại các loại cây trồng.

mát, có nước để uống và bơi lội. Ngỗng choai rất

- Ngỗng con ăn nhiều ỉa nhiều. Phân ngỗng thích bơi lội và đùa giỡn dưới nước, đàn ngỗng rất ướt và hăng, vì thế trong chuồng hay chỗ ở

được tắm đầy đủ thường thay lông bóng mượt.

quây ngỗng cần luôn được quét dọn sạch sẽ. Ngoài

- Nếu nuôi ngỗng choai không đúng vào vụ

ra, cần chú ý đề phòng chuột, mèo hay cắn ngỗng gặt thì sau khi chăn ở đồng bãi về cần cho ngỗng con. Chỗ nuôi ngỗng phải được bảo vệ cẩn thận, ăn thêm. Thức ăn cho thêm thường là lúa xấu, nếu là quây mê bồ thì ở trên phải có nắp lưới hay khoai lang băm nhỏ, sắn, ngô... Nếu ở gia đình nắp phên (có khe hở để thông hơi) đậy khít. Bên nuôi với số lượng ít (khoảng 10-15 con) thì có thể

trong quây có treo đèn để có ánh sáng cho ngỗng tận dụng nước vo gạo trộn thêm thức ăn vào để

ăn đêm và chuột sợ không dám vào.

chúng mò, nước vo gạo chứa nhiều chất dinh dưỡng như vitamin B

3.

1 rất cần cho ngỗng choai.

Nuôi ngỗng thịt và ngỗng hậu bị

Ngoài ra, có thể cho ngỗng ăn thêm bã rượu, bã

- Từ 1 tháng tuổi trở lên là ngỗng choai nuôi đậu, cám...

lấy thịt hay nuôi hậu bị để thành lập đàn mới

- Tùy theo điều kiện chăn nuôi có thể kết thúc hoặc bổ sung đàn ngỗng sinh sản.

nuôi ngỗng thịt vào lúc 75 hay 90 ngày tuổi, lúc

- Nuôi ngỗng thịt nói chung đơn giản hơn vì này ngỗng được 3,5-4,2 kg. Nếu ngỗng được nuôi lúc này ngỗng đã trưởng thành, chúng phàm ăn dưỡng tốt, chóng lớn thì có thể rút ngắn thời gian và chóng lớn, do đó rất thích hợp cho cách nuôi nuôi, vì ở 10 tuần tuổi có con đạt được 3,5 kg nếu chăn thả. Ngỗng thịt có thể nuôi theo đàn đông là ngỗng sư tử hay ngỗng cỏ và nặng 4 kg nếu là khoảng 300-500 con, lứa tuổi trong đàn không ngỗng Landes.

145

146

https://thuviensach.vn

- Ngỗng hậu bị có thể chọn ra từ đàn ngỗng người nuôi ngỗng có nhiều kinh nghiệm cố gắng thịt, chú ý tránh đồng huyết, chọn ngỗng thịt đưa tránh ngỗng béo lên trong thời kỳ này.

lên hậu bị chủ yếu căn cứ vào ngoại hình. Ở 3

- Lúc chuyển ngỗng hậu bị sang đàn sinh sản tháng tuổi, ngoại hình ngỗng chưa thật hoàn cần chọn lọc lại để loại bỏ những con không đủ

chỉnh, vì vậy cần kết hợp với cân đo và tiêu chuẩn tiêu chuẩn.

giống để chọn cho sát. Nên dự phòng một số

ngỗng đực ngoài yêu cầu cần thiết. Ví dụ nếu 100

4. Nuôi vỗ béo và nhồi béo ngỗng ngỗng cái yêu cầu cần thiết là 25 ngỗng đực, thì ta Nuôi vỗ béo ngỗng là phương pháp cho ngỗng nên chọn 30 con ngỗng đực làm hậu bị. Đến khi ăn các loại thức ăn giàu chất bột đường để chúng vào vụ đẻ ta sẽ loại bớt ngỗng đực xấu đi và cả

tích lũy mỡ và thịt nhanh chóng. Nhồi béo là những con cái không đạt yêu cầu.

phương pháp vỗ béo tích cực nhất bằng cách ép Sự phân biệt đực - cái ở các giai đoạn ngỗng chúng ăn thật nhiều loại thức ăn trên để tăng thịt chuyển lên hậu bị vẫn còn khó khăn. Thường mỡ, thịt hoặc để lấy gan béo. Ngỗng thịt nuôi ngỗng đực nặng cân hơn, đầu to, cổ dài, dáng đi theo lối chăn thả có thể dùng để vỗ hay nhồi béo nhanh nhẹn và thường đi trước đàn. Nhưng để

rất thích hợp

chính xác phải mở lỗ huyệt của ngỗng để chọn: Quá trình vỗ béo ngỗng lấy mỡ, thịt hay nhồi ngỗng đực có gai giao phối màu hồng nhạt, dài độ

béo lấy gan đều phải tuân theo các quy định chính 1,5 cm, ngỗng cái có lỗ huyệt nhẵn và hơi mềm hơn.

sau đây:

- Người ta thường nuôi ngỗng hậu bị theo lối

- Giống để vỗ và nhồi béo: cần phải chọn lọc

"cầm xác", chủ yếu cho ăn ngoài đồng bãi. Ở giai cẩn thận thì mới đạt hiệu quả cao, không dùng đoạn này, ngỗng hậu bị được chăn ngoài đồng sẽ

dùng ngỗng cỏ và ngỗng sư tử để nhồi béo lấy gan chịu đựng kham khổ, đỡ tốn thức ăn, chịu khó tìm và mỡ vì khả năng tích lũy mỡ của các giống này thức ăn, đồng thời cách nuôi chăn thả có thể nâng kém, ngỗng để nhồi tốt nhất là ngỗng Landes, cao sức khỏe của ngỗng. Ở lứa tuổi này, ngỗng hoặc con lai của ngỗng Landes x Rênan.

tăng trọng hầu như không đáng kể, chúng chỉ béo

- Tuổi vỗ và nhồi béo thích hợp: ngỗng vỗ béo lên trước vụ đẻ khi được nuôi vỗ béo. Việc tăng là 56 ngày tuổi và nhồi béo sau 10 tuần tuổi; nếu trọng chậm ở giai đoạn hậu bị không phải là tiêu quá muộn về độ tuổi thường chỉ đạt hiệu quả kinh chuẩn quan trọng để đánh giá con giống, trái lại tế thấp, còn quá sớm thì gây chết nhiều, đồng thời 147

148

https://thuviensach.vn

- Ngỗng hậu bị có thể chọn ra từ đàn ngỗng người nuôi ngỗng có nhiều kinh nghiệm cố gắng thịt, chú ý tránh đồng huyết, chọn ngỗng thịt đưa tránh ngỗng béo lên trong thời kỳ này.

lên hậu bị chủ yếu căn cứ vào ngoại hình. Ở 3

- Lúc chuyển ngỗng hậu bị sang đàn sinh sản tháng tuổi, ngoại hình ngỗng chưa thật hoàn cần chọn lọc lại để loại bỏ những con không đủ

chỉnh, vì vậy cần kết hợp với cân đo và tiêu chuẩn tiêu chuẩn.

giống để chọn cho sát. Nên dự phòng một số

ngỗng đực ngoài yêu cầu cần thiết. Ví dụ nếu 100

4. Nuôi vỗ béo và nhồi béo ngỗng ngỗng cái yêu cầu cần thiết là 25 ngỗng đực, thì ta Nuôi vỗ béo ngỗng là phương pháp cho ngỗng nên chọn 30 con ngỗng đực làm hậu bị. Đến khi ăn các loại thức ăn giàu chất bột đường để chúng vào vụ đẻ ta sẽ loại bớt ngỗng đực xấu đi và cả

tích lũy mỡ và thịt nhanh chóng. Nhồi béo là những con cái không đạt yêu cầu.

phương pháp vỗ béo tích cực nhất bằng cách ép Sự phân biệt đực - cái ở các giai đoạn ngỗng chúng ăn thật nhiều loại thức ăn trên để tăng thịt chuyển lên hậu bị vẫn còn khó khăn. Thường mỡ, thịt hoặc để lấy gan béo. Ngỗng thịt nuôi ngỗng đực nặng cân hơn, đầu to, cổ dài, dáng đi theo lối chăn thả có thể dùng để vỗ hay nhồi béo nhanh nhẹn và thường đi trước đàn. Nhưng để

rất thích hợp

chính xác phải mở lỗ huyệt của ngỗng để chọn: Quá trình vỗ béo ngỗng lấy mỡ, thịt hay nhồi ngỗng đực có gai giao phối màu hồng nhạt, dài độ

béo lấy gan đều phải tuân theo các quy định chính 1,5 cm, ngỗng cái có lỗ huyệt nhẵn và hơi mềm hơn.

sau đây:

- Người ta thường nuôi ngỗng hậu bị theo lối

- Giống để vỗ và nhồi béo: cần phải chọn lọc

"cầm xác", chủ yếu cho ăn ngoài đồng bãi. Ở giai cẩn thận thì mới đạt hiệu quả cao, không dùng đoạn này, ngỗng hậu bị được chăn ngoài đồng sẽ

dùng ngỗng cỏ và ngỗng sư tử để nhồi béo lấy gan chịu đựng kham khổ, đỡ tốn thức ăn, chịu khó tìm và mỡ vì khả năng tích lũy mỡ của các giống này thức ăn, đồng thời cách nuôi chăn thả có thể nâng kém, ngỗng để nhồi tốt nhất là ngỗng Landes, cao sức khỏe của ngỗng. Ở lứa tuổi này, ngỗng hoặc con lai của ngỗng Landes x Rênan.

tăng trọng hầu như không đáng kể, chúng chỉ béo

- Tuổi vỗ và nhồi béo thích hợp: ngỗng vỗ béo lên trước vụ đẻ khi được nuôi vỗ béo. Việc tăng là 56 ngày tuổi và nhồi béo sau 10 tuần tuổi; nếu trọng chậm ở giai đoạn hậu bị không phải là tiêu quá muộn về độ tuổi thường chỉ đạt hiệu quả kinh chuẩn quan trọng để đánh giá con giống, trái lại tế thấp, còn quá sớm thì gây chết nhiều, đồng thời 147

148

https://thuviensach.vn

khả năng tăng trọng cũng không cao (do chúng vỗ là hạt ngô vàng ngâm qua đêm, có thể cho chưa phát triển bộ khung đầy đủ và khả năng hấp thêm một chút muối, ngoài ra có thể cho chúng ăn thu cũng kém).

thêm cám, khoai, trộn với rau xanh khoảng 20%.

- Kỹ thuật nhồi nói chung cần được luyện tập Ở giai đoạn giữa về cuối có thể cho ngỗng ăn thêm để bảo đảm làm nhanh, nhẹ nhàng.

bột cá, bột đậu tương khoảng 8% (nếu có) và cho

- Chuồng nuôi cần bảo đảm yên tĩnh, hơi tối, ăn thêm bí đỏ nạo để chúng dễ ăn. Thời gian vỗ

có độ ẩm vừa phải cho ngỗng vỗ béo (75-80%) béo của ngỗng khoảng 15 ngày là vừa, nếu dài nhưng cần thoáng mát và vệ sinh.

hơn thì ngỗng ăn tốn mà tăng trọng chậm, vả lại

- Thức ăn dùng để nhồi hay vỗ béo cần được khi ngỗng đã béo đẫy thì chúng sẽ chán ăn.

lựa chọn cho thích hợp với giống và được xử lý

+ Nhồi béo lấy gan: ở nước ta việc nhồi béo lấy đúng cách, nói chung thức ăn phải mềm, dễ tiêu, gan chưa có tập quán, đến nay kỹ thuật này cũng sạch và có chất lượng tốt.

mới chỉ áp dụng trong phạm vi thí nghiệm ở viện

- Cho ngỗng uống nước đầy đủ, nước phải sạch, chăn nuôi và ở một số ít hộ gia đình. Những kết nên cho uống tự do trong thời kỳ vỗ và nhồi; thời quả bước đầu cho thấy chỉ nên dùng ngỗng gian nhồi béo ngỗng kéo dài bao nhiêu là tùy theo Landes và con lai của nó với ngỗng Rênan. Việc loại ngỗng và phụ thuộc vào mục đích lấy thịt, mỡ

nhồi ngỗng lấy gan thường tốn quá nhiều ngô hạt hay gan, đồng thời còn phụ thuộc vào yêu cầu nên hiện nay không có hiệu quả kinh tế trong chất lượng sản phẩm: béo vừa hay béo đẫy, gan to thực tiễn, chỉ khi nào gan ngỗng béo có thể xuất vừa và chắc hay gan thật béo.

khẩu với giá trị cao thì mới phổ biến kỹ thuật này.

- Vỗ béo hay nhồi béo ngỗng, ngỗng có thể vỗ

béo để bán thịt hoặc nhồi béo để lấy gan.

III. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

+ Vỗ béo bán thịt bằng cách cho ăn tự do: TRONG CHĂN NUÔI NGỖNG

trước khi vỗ béo cần cho ăn no đủ, sau đó trong 10

ngày vỗ đầu tiên cho ngỗng ăn thường xuyên thật 1. Bệnh tụ huyết trùng

no, tiếp theo khi ngỗng đã béo vừa phải thì cho ăn

- Nguyên nhân: Bệnh tụ huyết trùng hay còn các loại thức ăn ngon miệng để kích thích chúng gọi là hoại huyết ngỗng, do vi khuẩn Pasteurellosis ăn được nhiều, thức ăn trong giai đoạn sau cần có gây ra. Ngỗng rất mẫn cảm với bệnh này. Ở những giá trị dinh dưỡng cao, thức ăn chủ yếu dùng để

ngỗng khỏe mạnh vẫn có mầm bệnh.

149

150

https://thuviensach.vn

khả năng tăng trọng cũng không cao (do chúng vỗ là hạt ngô vàng ngâm qua đêm, có thể cho chưa phát triển bộ khung đầy đủ và khả năng hấp thêm một chút muối, ngoài ra có thể cho chúng ăn thu cũng kém).

thêm cám, khoai, trộn với rau xanh khoảng 20%.

- Kỹ thuật nhồi nói chung cần được luyện tập Ở giai đoạn giữa về cuối có thể cho ngỗng ăn thêm để bảo đảm làm nhanh, nhẹ nhàng.

bột cá, bột đậu tương khoảng 8% (nếu có) và cho

- Chuồng nuôi cần bảo đảm yên tĩnh, hơi tối, ăn thêm bí đỏ nạo để chúng dễ ăn. Thời gian vỗ

có độ ẩm vừa phải cho ngỗng vỗ béo (75-80%) béo của ngỗng khoảng 15 ngày là vừa, nếu dài nhưng cần thoáng mát và vệ sinh.

hơn thì ngỗng ăn tốn mà tăng trọng chậm, vả lại

- Thức ăn dùng để nhồi hay vỗ béo cần được khi ngỗng đã béo đẫy thì chúng sẽ chán ăn.

lựa chọn cho thích hợp với giống và được xử lý

+ Nhồi béo lấy gan: ở nước ta việc nhồi béo lấy đúng cách, nói chung thức ăn phải mềm, dễ tiêu, gan chưa có tập quán, đến nay kỹ thuật này cũng sạch và có chất lượng tốt.

mới chỉ áp dụng trong phạm vi thí nghiệm ở viện

- Cho ngỗng uống nước đầy đủ, nước phải sạch, chăn nuôi và ở một số ít hộ gia đình. Những kết nên cho uống tự do trong thời kỳ vỗ và nhồi; thời quả bước đầu cho thấy chỉ nên dùng ngỗng gian nhồi béo ngỗng kéo dài bao nhiêu là tùy theo Landes và con lai của nó với ngỗng Rênan. Việc loại ngỗng và phụ thuộc vào mục đích lấy thịt, mỡ

nhồi ngỗng lấy gan thường tốn quá nhiều ngô hạt hay gan, đồng thời còn phụ thuộc vào yêu cầu nên hiện nay không có hiệu quả kinh tế trong chất lượng sản phẩm: béo vừa hay béo đẫy, gan to thực tiễn, chỉ khi nào gan ngỗng béo có thể xuất vừa và chắc hay gan thật béo.

khẩu với giá trị cao thì mới phổ biến kỹ thuật này.

- Vỗ béo hay nhồi béo ngỗng, ngỗng có thể vỗ

béo để bán thịt hoặc nhồi béo để lấy gan.

III. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

+ Vỗ béo bán thịt bằng cách cho ăn tự do: TRONG CHĂN NUÔI NGỖNG

trước khi vỗ béo cần cho ăn no đủ, sau đó trong 10

ngày vỗ đầu tiên cho ngỗng ăn thường xuyên thật 1. Bệnh tụ huyết trùng

no, tiếp theo khi ngỗng đã béo vừa phải thì cho ăn

- Nguyên nhân: Bệnh tụ huyết trùng hay còn các loại thức ăn ngon miệng để kích thích chúng gọi là hoại huyết ngỗng, do vi khuẩn Pasteurellosis ăn được nhiều, thức ăn trong giai đoạn sau cần có gây ra. Ngỗng rất mẫn cảm với bệnh này. Ở những giá trị dinh dưỡng cao, thức ăn chủ yếu dùng để

ngỗng khỏe mạnh vẫn có mầm bệnh.

149

150

https://thuviensach.vn

- Triệu chứng: Thể quá cấp, ngỗng đang khỏe trước lúc nuôi đàn giống. Những nơi có ổ dịch tả

mạnh, lăn ra chết. Thể cấp tính: ngỗng uể oải, ủ

vịt thường xuyên xảy ra cần tiêm vắcxin dịch tả

rũ, từ mỏ và lỗ mũi có tiết chất nhờn có bọt, có thể

để phòng bệnh.

có tiếng khò khè; lông xù, mất óng ánh; phân màu

- Trị bệnh: Khi xảy ra bệnh thì việc điều trị là xám, vàng hoặc xanh, đôi khi có máu, ỉa nhiều; kém hiệu quả, cần tiêm ngay vắcxin vào thẳng ổ

mào bị tím xanh; thở nhanh và khó dịch. Những ngỗng mắc bệnh nặng sẽ chết (20-50%),

- Bệnh tích: Ở thể quá cấp có thanh dịch trong số còn lại trong đàn có khả năng tạo kháng thể và bao tim. Trong trường hợp cấp tính tụ máu trong tồn tại, tỷ lệ chết này tùy thuộc vào tính chất các lớp da bên trong và dưới da; xuất huyết ở nội nặng nhẹ của ổ dịch. Cần lưu ý cùng với việc tiêm tâm mạc; bao tim ứ đầy nước; viêm tá tràng; trong thẳng vắcxin vào ổ dịch thì công tác tẩy uế

xoang bụng có thanh dịch; gan sưng, có nhiều điểm chuồng trại cần được thực hiện nghiêm túc, xác hoại tử, lá lách sưng; phổi viêm và có nốt sần.

ngỗng chết phải được chôn cùng chất sát trùng

- Phòng bệnh: Không nên nuôi lẫn lộn giữa như vôi bột hoặc foormol. Bổ sung vitamin C và vịt, ngan và ngỗng. Chuồng trại cần làm vệ sinh vitamin B vào nước uống liều 2 g/1 lít nước.

thật chu đáo, kể cả các dụng cụ ăn uống cũng cần được tẩy uế, sát trùng theo định kỳ, nhất là khi có 3. Bệnh phó thương hàn

dịch bệnh xảy ra.

- Nguyên nhân: Gia cầm bệnh và khỏi bệnh là

- Trị bệnh:

nguồn lây bệnh chủ yếu. Chúng có thể đẻ trứng

+ Dùng Streptomicin 100-150 mg/kg thể

đã bị nhiễm bệnh, nếu nhiễm nặng khi ấp phôi trọng liên tục trong 3-5 ngày.

thai có thể chết, nếu nở được thì con cũng mắc

+ Sunfamethazin trộn với thức ăn 0,5% hoặc bệnh. Khi ngỗng bị quá mệt do vận chuyển, chuồng hoà với nước uống 1%.

trại chật chội, độ ẩm cao, bẩn, thiếu nước uống, sự

biến đổi nhiệt lớn sẽ phát bệnh. Sự nhiễm bệnh 2. Bệnh dịch tả vịt lây sang ngỗng chủ yếu qua đường tiêu hóa, có khi qua hô hấp,

- Triệu chứng: Điển hình là đau mắt đỏ và sưng.

qua phối giống.

- Phòng bệnh: Trước hết cần cách ly đàn giống

- Triệu chứng và bệnh tích: (1) Thể cấp tính: khỏi khu vực có các đàn vịt lớn hoặc đang mắc ỉa chảy, phân có bọt khí, viêm thanh dịch, có mủ, bệnh, chuồng trại cần được tiêu độc cẩn thận viêm màng kết mạc làm cho đau mắt; cánh rủ, 151

152

https://thuviensach.vn

- Triệu chứng: Thể quá cấp, ngỗng đang khỏe trước lúc nuôi đàn giống. Những nơi có ổ dịch tả

mạnh, lăn ra chết. Thể cấp tính: ngỗng uể oải, ủ

vịt thường xuyên xảy ra cần tiêm vắcxin dịch tả

rũ, từ mỏ và lỗ mũi có tiết chất nhờn có bọt, có thể

để phòng bệnh.

có tiếng khò khè; lông xù, mất óng ánh; phân màu

- Trị bệnh: Khi xảy ra bệnh thì việc điều trị là xám, vàng hoặc xanh, đôi khi có máu, ỉa nhiều; kém hiệu quả, cần tiêm ngay vắcxin vào thẳng ổ

mào bị tím xanh; thở nhanh và khó dịch. Những ngỗng mắc bệnh nặng sẽ chết (20-50%),

- Bệnh tích: Ở thể quá cấp có thanh dịch trong số còn lại trong đàn có khả năng tạo kháng thể và bao tim. Trong trường hợp cấp tính tụ máu trong tồn tại, tỷ lệ chết này tùy thuộc vào tính chất các lớp da bên trong và dưới da; xuất huyết ở nội nặng nhẹ của ổ dịch. Cần lưu ý cùng với việc tiêm tâm mạc; bao tim ứ đầy nước; viêm tá tràng; trong thẳng vắcxin vào ổ dịch thì công tác tẩy uế

xoang bụng có thanh dịch; gan sưng, có nhiều điểm chuồng trại cần được thực hiện nghiêm túc, xác hoại tử, lá lách sưng; phổi viêm và có nốt sần.

ngỗng chết phải được chôn cùng chất sát trùng

- Phòng bệnh: Không nên nuôi lẫn lộn giữa như vôi bột hoặc foormol. Bổ sung vitamin C và vịt, ngan và ngỗng. Chuồng trại cần làm vệ sinh vitamin B vào nước uống liều 2 g/1 lít nước.

thật chu đáo, kể cả các dụng cụ ăn uống cũng cần được tẩy uế, sát trùng theo định kỳ, nhất là khi có 3. Bệnh phó thương hàn

dịch bệnh xảy ra.

- Nguyên nhân: Gia cầm bệnh và khỏi bệnh là

- Trị bệnh:

nguồn lây bệnh chủ yếu. Chúng có thể đẻ trứng

+ Dùng Streptomicin 100-150 mg/kg thể

đã bị nhiễm bệnh, nếu nhiễm nặng khi ấp phôi trọng liên tục trong 3-5 ngày.

thai có thể chết, nếu nở được thì con cũng mắc

+ Sunfamethazin trộn với thức ăn 0,5% hoặc bệnh. Khi ngỗng bị quá mệt do vận chuyển, chuồng hoà với nước uống 1%.

trại chật chội, độ ẩm cao, bẩn, thiếu nước uống, sự

biến đổi nhiệt lớn sẽ phát bệnh. Sự nhiễm bệnh 2. Bệnh dịch tả vịt lây sang ngỗng chủ yếu qua đường tiêu hóa, có khi qua hô hấp,

- Triệu chứng: Điển hình là đau mắt đỏ và sưng.

qua phối giống.

- Phòng bệnh: Trước hết cần cách ly đàn giống

- Triệu chứng và bệnh tích: (1) Thể cấp tính: khỏi khu vực có các đàn vịt lớn hoặc đang mắc ỉa chảy, phân có bọt khí, viêm thanh dịch, có mủ, bệnh, chuồng trại cần được tiêu độc cẩn thận viêm màng kết mạc làm cho đau mắt; cánh rủ, 151

152

https://thuviensach.vn

lông xơ, cánh khô mất óng ánh. Bệnh kéo dài từ

trong thời gian ngắn cho ăn quá nhiều đạm động 1-4 ngày, gây chết đến 70%. (2) Thể mãn tính vật, sau đó lại thiếu, hoặc trong thức ăn thiếu thường thấy ở gia cầm lớn: ỉa chảy, phân đôi khi khoáng (lưu huỳnh, phốt pho, coban, mănggan).

có máu, lông khô mất óng ánh; viêm lỗ huyệt, Có thể do các yếu tố sinh lý như sự ồn ào.

buồng trứng. Trong thể mãn tính, niêm mạc Điều hết sức quan tâm đối với ngỗng con là thiếu manh tràng thường bị phủ bởi lớp màng dễ bóc; rau cỏ. Ngỗng con hầu như suốt ngày cần rỉa rau, túi mật sưng, đầy mật; trong lòng ruột non chứa nếu không có, chúng buồn miệng nên hay nhấm dịch đục, đặc, màng niêm mạc thủy thũng, thường rỉa lông nhau, rỉa đến khi chảy máu và màu đỏ

sung huyết, đôi khi bị phủ lớp màng như cám của máu lại tăng kích thích mổ cắn lông.

xám bẩn.

- Phòng bệnh: Cần kết hợp các yếu tố tổng

- Phòng và trị bệnh:

hợp, nhất là nuôi dưỡng và chuồng trại. Điều dễ

+ Dùng Biomixin liều: 5-10 mg/lần từ 2-3

dàng, đơn giản nhất là nhanh chóng tập cho lần/ngày, liên tục trong 5-6 ngày.

ngỗng ra sân và chăn thả ngay từ ngày tuổi thứ 7

+ Có thể dùng các loại thuốc khác: Norflorxacin, trở đi. Phát hiện sớm các ngỗng con bị rỉa lông để

TA.vimicin... (theo hướng dẫn của nhà sản xuất).

cách ly chúng ra khỏi đàn.

Không dùng trứng của ngỗng mẹ có bệnh để

- Trị bệnh: Cho ăn sunfat canxi (thạch cao) vì cho ấp.

trong chất này chứa 23% canxi và 18% lưu huỳnh; và cho uống nước pha 1% muối liên tục trong vài 4. Bệnh cắn lông, rỉa lông

ngày có thể dập tắt được bệnh. Cho ăn bột lông và

- Nguyên nhân: Bệnh thường xảy ra ở các đàn tăng cường rau xanh. Bổ sung dầu cá hoặc ngỗng nuôi nhốt chật chội, không có sân để vận vitamin A từ 5-10 ngày với liều 10.000-15.000 IU

động. Chuồng trại ẩm ướt, thiếu ánh sáng. Nhiệt và cách nhau 15-20 ngày lặp lại 3 lần.

độ môi trường tăng cao đột ngột, không khí khô, ánh nắng chói chang, hoặc do nhốt chung con lớn, con bé, hoặc do đưa các con mới về chuồng.

Bệnh thường xảy ra ở các đàn ngỗng đang ở

lứa tuổi mọc lông vai và lông cánh. Ngoài ra có thể

trong khẩu phần thiếu protein nghiêm trọng, hoặc 153

154

https://thuviensach.vn

lông xơ, cánh khô mất óng ánh. Bệnh kéo dài từ

trong thời gian ngắn cho ăn quá nhiều đạm động 1-4 ngày, gây chết đến 70%. (2) Thể mãn tính vật, sau đó lại thiếu, hoặc trong thức ăn thiếu thường thấy ở gia cầm lớn: ỉa chảy, phân đôi khi khoáng (lưu huỳnh, phốt pho, coban, mănggan).

có máu, lông khô mất óng ánh; viêm lỗ huyệt, Có thể do các yếu tố sinh lý như sự ồn ào.

buồng trứng. Trong thể mãn tính, niêm mạc Điều hết sức quan tâm đối với ngỗng con là thiếu manh tràng thường bị phủ bởi lớp màng dễ bóc; rau cỏ. Ngỗng con hầu như suốt ngày cần rỉa rau, túi mật sưng, đầy mật; trong lòng ruột non chứa nếu không có, chúng buồn miệng nên hay nhấm dịch đục, đặc, màng niêm mạc thủy thũng, thường rỉa lông nhau, rỉa đến khi chảy máu và màu đỏ

sung huyết, đôi khi bị phủ lớp màng như cám của máu lại tăng kích thích mổ cắn lông.

xám bẩn.

- Phòng bệnh: Cần kết hợp các yếu tố tổng

- Phòng và trị bệnh:

hợp, nhất là nuôi dưỡng và chuồng trại. Điều dễ

+ Dùng Biomixin liều: 5-10 mg/lần từ 2-3

dàng, đơn giản nhất là nhanh chóng tập cho lần/ngày, liên tục trong 5-6 ngày.

ngỗng ra sân và chăn thả ngay từ ngày tuổi thứ 7

+ Có thể dùng các loại thuốc khác: Norflorxacin, trở đi. Phát hiện sớm các ngỗng con bị rỉa lông để

TA.vimicin... (theo hướng dẫn của nhà sản xuất).

cách ly chúng ra khỏi đàn.

Không dùng trứng của ngỗng mẹ có bệnh để

- Trị bệnh: Cho ăn sunfat canxi (thạch cao) vì cho ấp.

trong chất này chứa 23% canxi và 18% lưu huỳnh; và cho uống nước pha 1% muối liên tục trong vài 4. Bệnh cắn lông, rỉa lông

ngày có thể dập tắt được bệnh. Cho ăn bột lông và

- Nguyên nhân: Bệnh thường xảy ra ở các đàn tăng cường rau xanh. Bổ sung dầu cá hoặc ngỗng nuôi nhốt chật chội, không có sân để vận vitamin A từ 5-10 ngày với liều 10.000-15.000 IU

động. Chuồng trại ẩm ướt, thiếu ánh sáng. Nhiệt và cách nhau 15-20 ngày lặp lại 3 lần.

độ môi trường tăng cao đột ngột, không khí khô, ánh nắng chói chang, hoặc do nhốt chung con lớn, con bé, hoặc do đưa các con mới về chuồng.

Bệnh thường xảy ra ở các đàn ngỗng đang ở

lứa tuổi mọc lông vai và lông cánh. Ngoài ra có thể

trong khẩu phần thiếu protein nghiêm trọng, hoặc 153

154

https://thuviensach.vn

đạt 100%. Vì vậy, khi mua bồ câu cần tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn, các chuyên gia có kinh nghiệm.

Một cặp bồ câu sinh sản có thể dùng sản xuất

Chương VII

trong 5 năm; nhưng sau 3 năm đẻ, khả năng sinh sản có chiều hướng giảm, do vậy cần phải thay NUÔI CHIM BỒ CÂU BẢO ĐẢM

chim bố mẹ mới.

AN TOÀN SINH HỌC

2. Chuồng nuôi và thiết bị nuôi chim Thông thường chim bồ câu được nuôi thả tự

I. KỸ THUẬT CHỌN GIỐNG VÀ CHUẨN BỊ

do, chim tự kiếm mồi, tự xây tổ. Sự can thiệp của THIẾT BỊ NUÔI CHIM BỒ CÂU

con người là rất ít. Hiện nay, Trung tâm Nghiên 1. Chọn giống chim bồ câu

cứu Gia cầm Thụy Phương khuyến cáo một phương pháp nuôi mới đã cho kết quả khả quan: Để chăn nuôi chim bồ câu cho hiệu quả kinh phương pháp nuôi nhốt bán công nghiệp.

tế cao, khâu chọn giống đóng vai trò quan trọng.

Chim bồ câu được chọn làm giống phải bảo đảm

2.1. Chuồng nuôi

các yêu cầu: khỏe mạnh, lông mượt, không có bệnh tật, dị tật, lanh lợi.

Môi trường là một trong những yếu tố quan Do bồ câu là loài đơn phối, khi nuôi chim nên trọng quyết định sự thành công trong chăn nuôi, mua loại chim từ 4-5 tháng tuổi. Có thể phân biệt do vậy chuồng nuôi chim phải có ánh sáng mặt trống mái dựa trên ngoại hình: con trống to hơn, trời, khô ráo, thoáng mát, sạch sẽ, yên tĩnh, tránh đầu thô, có phản xạ gù mái (lúc thành thục), được gió lùa, mưa, ồn ào quá mức, tránh phiền khoảng cách giữa 2 xương chậu hẹp; con mái nhiễu của mèo, chuột, có độ cao vừa phải... Đặc thường có khối lượng nhỏ hơn, đầu nhỏ và thanh, biệt chuồng nuôi chim ấp trứng và chim sữa càng khoảng cách giữa 2 xương chậu rộng. Tuy nhiên, cần được yên tĩnh. Chuồng nuôi được chia làm 3

khi bồ câu còn nhỏ rất khó phân biệt, ngay cả khi loại: chuồng nuôi cá thể, chuồng nuôi quần thể và bồ câu đã trưởng thành thì độ chính xác cũng khó chuồng nuôi dưỡng chim thịt.

155

156

https://thuviensach.vn

đạt 100%. Vì vậy, khi mua bồ câu cần tham khảo ý kiến của các nhà chuyên môn, các chuyên gia có kinh nghiệm.

Một cặp bồ câu sinh sản có thể dùng sản xuất

Chương VII

trong 5 năm; nhưng sau 3 năm đẻ, khả năng sinh sản có chiều hướng giảm, do vậy cần phải thay NUÔI CHIM BỒ CÂU BẢO ĐẢM

chim bố mẹ mới.

AN TOÀN SINH HỌC

2. Chuồng nuôi và thiết bị nuôi chim Thông thường chim bồ câu được nuôi thả tự

I. KỸ THUẬT CHỌN GIỐNG VÀ CHUẨN BỊ

do, chim tự kiếm mồi, tự xây tổ. Sự can thiệp của THIẾT BỊ NUÔI CHIM BỒ CÂU

con người là rất ít. Hiện nay, Trung tâm Nghiên 1. Chọn giống chim bồ câu

cứu Gia cầm Thụy Phương khuyến cáo một phương pháp nuôi mới đã cho kết quả khả quan: Để chăn nuôi chim bồ câu cho hiệu quả kinh phương pháp nuôi nhốt bán công nghiệp.

tế cao, khâu chọn giống đóng vai trò quan trọng.

Chim bồ câu được chọn làm giống phải bảo đảm

2.1. Chuồng nuôi

các yêu cầu: khỏe mạnh, lông mượt, không có bệnh tật, dị tật, lanh lợi.

Môi trường là một trong những yếu tố quan Do bồ câu là loài đơn phối, khi nuôi chim nên trọng quyết định sự thành công trong chăn nuôi, mua loại chim từ 4-5 tháng tuổi. Có thể phân biệt do vậy chuồng nuôi chim phải có ánh sáng mặt trống mái dựa trên ngoại hình: con trống to hơn, trời, khô ráo, thoáng mát, sạch sẽ, yên tĩnh, tránh đầu thô, có phản xạ gù mái (lúc thành thục), được gió lùa, mưa, ồn ào quá mức, tránh phiền khoảng cách giữa 2 xương chậu hẹp; con mái nhiễu của mèo, chuột, có độ cao vừa phải... Đặc thường có khối lượng nhỏ hơn, đầu nhỏ và thanh, biệt chuồng nuôi chim ấp trứng và chim sữa càng khoảng cách giữa 2 xương chậu rộng. Tuy nhiên, cần được yên tĩnh. Chuồng nuôi được chia làm 3

khi bồ câu còn nhỏ rất khó phân biệt, ngay cả khi loại: chuồng nuôi cá thể, chuồng nuôi quần thể và bồ câu đã trưởng thành thì độ chính xác cũng khó chuồng nuôi dưỡng chim thịt.

155

156

https://thuviensach.vn

a) Chuồng nuôi cá thể (dùng nuôi chim sinh lại, nên mỗi đôi chim cần hai ổ, một ổ đẻ và ấp sản từ 6 tháng tuổi trở đi)

trứng đặt ở trên, một ổ để nuôi con đặt ở dưới. Ổ

Mỗi cặp chim sinh sản cần một ô chuồng có thể làm bằng gỗ, chất dẻo nhưng yêu cầu phải riêng, tùy theo điều kiện cụ thể mà có thể làm khô ráo, sạch sẽ, tiện cho việc vệ sinh, thay rửa bằng tre, gỗ, hay lưới sắt... Trong chăn nuôi công thường xuyên. Kích thước của ổ: đường kính: 20-nghiệp dùng lồng 2 tầng bằng lưới sắt, cũng có 25 cm, chiều cao: 7-8 cm.

thể đóng bằng gỗ, tre...

2.3. Máng ăn

Mỗi ô chuồng được đặt các ổ đẻ, máng ăn, máng Đây là những máng cung cấp thức ăn cho uống, máng đựng thức ăn bổ sung và một đôi trống chim hàng ngày, những máng ăn này nên đặt ở

mái sinh sản. Kích thước của một ô chuồng: chiều những vị trí tránh chim ỉa vào, tránh các nguồn cao: 40 cm, chiều sâu: 60 cm, chiều rộng: 50 cm.

gây ẩm ướt và đặc biệt hạn chế thức ăn không rơi b) Chuồng nuôi quần thể (nuôi chim hậu bị

vãi (do chim bồ câu có đặc tính chọn ăn thức ăn sinh sản từ 2-6 tháng tuổi)

cao). Tùy theo điều kiện có thể dùng máng ăn Kích thước của một gian: chiều dài: 6 m, chiều bằng tre hoặc bằng tôn. Kích thước máng ăn cho một đôi chim bố mẹ: chiều dài: 15 cm, chiều rộng: rộng: 3,5 m, chiều cao: 5,5 m (cả mái). Máng ăn, 5 cm, chiều sâu: 5 - 10 cm.

máng uống, ổ đẻ, máng đựng thức ăn bổ sung được thiết kế riêng cho kiểu chuồng này.

2.4. Máng uống

c) Chuồng nuôi dưỡng chim thịt (nuôi vỗ béo Máng uống phải bảo đảm tiện lợi và vệ sinh.

chim thương phẩm từ 21-30 ngày tuổi) Có thể dùng đồ hộp (lon nước giải khát, lon bia...), cốc nhựa... với kích thước dùng cho một đôi chim Tương tự như chuồng nuôi cá thể nhưng mật bố mẹ: đường kính: 5-6 cm, chiều cao: 8-10 cm.

độ dày hơn 45-50 con/m2, không có ổ đẻ, không có máng ăn (phải nhồi trực tiếp cho chim ăn), ánh

2.5. Máng đựng thức ăn bổ sung

sáng tối thiểu.

Do chim bồ câu được nuôi nhốt theo phương pháp công nghiệp nên chúng rất cần chất khoáng,

2.2. Ổ đẻ

sỏi, muối ăn. Kích thước của máng đựng thức ăn Ổ dùng để chim đẻ, ấp trứng và nuôi con. Do bổ sung như máng uống, nên dùng gỗ hoặc chất đang trong giai đoạn nuôi con, chim bồ câu đã đẻ

dẻo, không nên làm bằng kim loại.

157

158

https://thuviensach.vn

a) Chuồng nuôi cá thể (dùng nuôi chim sinh lại, nên mỗi đôi chim cần hai ổ, một ổ đẻ và ấp sản từ 6 tháng tuổi trở đi)

trứng đặt ở trên, một ổ để nuôi con đặt ở dưới. Ổ

Mỗi cặp chim sinh sản cần một ô chuồng có thể làm bằng gỗ, chất dẻo nhưng yêu cầu phải riêng, tùy theo điều kiện cụ thể mà có thể làm khô ráo, sạch sẽ, tiện cho việc vệ sinh, thay rửa bằng tre, gỗ, hay lưới sắt... Trong chăn nuôi công thường xuyên. Kích thước của ổ: đường kính: 20-nghiệp dùng lồng 2 tầng bằng lưới sắt, cũng có 25 cm, chiều cao: 7-8 cm.

thể đóng bằng gỗ, tre...

2.3. Máng ăn

Mỗi ô chuồng được đặt các ổ đẻ, máng ăn, máng Đây là những máng cung cấp thức ăn cho uống, máng đựng thức ăn bổ sung và một đôi trống chim hàng ngày, những máng ăn này nên đặt ở

mái sinh sản. Kích thước của một ô chuồng: chiều những vị trí tránh chim ỉa vào, tránh các nguồn cao: 40 cm, chiều sâu: 60 cm, chiều rộng: 50 cm.

gây ẩm ướt và đặc biệt hạn chế thức ăn không rơi b) Chuồng nuôi quần thể (nuôi chim hậu bị

vãi (do chim bồ câu có đặc tính chọn ăn thức ăn sinh sản từ 2-6 tháng tuổi)

cao). Tùy theo điều kiện có thể dùng máng ăn Kích thước của một gian: chiều dài: 6 m, chiều bằng tre hoặc bằng tôn. Kích thước máng ăn cho một đôi chim bố mẹ: chiều dài: 15 cm, chiều rộng: rộng: 3,5 m, chiều cao: 5,5 m (cả mái). Máng ăn, 5 cm, chiều sâu: 5 - 10 cm.

máng uống, ổ đẻ, máng đựng thức ăn bổ sung được thiết kế riêng cho kiểu chuồng này.

2.4. Máng uống

c) Chuồng nuôi dưỡng chim thịt (nuôi vỗ béo Máng uống phải bảo đảm tiện lợi và vệ sinh.

chim thương phẩm từ 21-30 ngày tuổi) Có thể dùng đồ hộp (lon nước giải khát, lon bia...), cốc nhựa... với kích thước dùng cho một đôi chim Tương tự như chuồng nuôi cá thể nhưng mật bố mẹ: đường kính: 5-6 cm, chiều cao: 8-10 cm.

độ dày hơn 45-50 con/m2, không có ổ đẻ, không có máng ăn (phải nhồi trực tiếp cho chim ăn), ánh

2.5. Máng đựng thức ăn bổ sung

sáng tối thiểu.

Do chim bồ câu được nuôi nhốt theo phương pháp công nghiệp nên chúng rất cần chất khoáng,

2.2. Ổ đẻ

sỏi, muối ăn. Kích thước của máng đựng thức ăn Ổ dùng để chim đẻ, ấp trứng và nuôi con. Do bổ sung như máng uống, nên dùng gỗ hoặc chất đang trong giai đoạn nuôi con, chim bồ câu đã đẻ

dẻo, không nên làm bằng kim loại.

157

158

https://thuviensach.vn

2.6. Mật độ nuôi chim

thiết thức ăn đã gia công chứa nhiều chất khoáng Nếu nuôi nhốt theo kiểu ô chuồng thì mỗi ô và vitamin.

Đỗ bao gồm: đỗ xanh, đỗ đen, đỗ tương,... Riêng chuồng là một đôi chim sinh sản. Nếu nuôi thả

đỗ tương hàm lượng chất béo nhiều nên cho ăn ít trong chuồng thì mật độ là 6-8 con/m2 chuồng.

hơn và phải được rang trước khi cho chim ăn.

Khi được 28 ngày tuổi, chim non tách mẹ (giai Thức ăn cơ sở: thóc, ngô, gạo, cao lương,...

đoạn về sau này được gọi là chim giò). Nuôi trong đó ngô là thành phần chính của khẩu phần.

chim giò với mật độ gấp đôi nuôi chim sinh sản Yêu cầu của thức ăn phải bảo đảm sạch, chất (10-14 con/m2).

lượng tốt, không mốc, mọt.

2.7. Chế độ chiếu sáng

Chim bồ câu cần một lượng nhất định các hạt sỏi, giúp cho chim trong quá trình tiêu hóa của dạ

Chim bồ câu rất nhạy cảm với ánh sáng. Sự đẻ

dày (mề). Kích cỡ của các hạt: dài 0,5-0,8 mm, trứng chỉ phụ thuộc vào một phần ánh sáng nhưng đường kính 0,3-0,4 mm. Vì vậy, nên đưa sỏi vào sự ấp trứng lại phụ thuộc chặt chẽ vào yếu tố ánh máng dành riêng đựng thức ăn bổ sung cho chim sáng. Bản năng ấp trứng của bồ câu phụ thuộc vào ăn (trộn cùng với muối ăn và khoáng Premix).

thời gian chiếu sáng ban ngày tối thiểu là 13 giờ.

2. Cách phối trộn thức ăn

Do đó chuồng trại thiết kế thoáng để bảo đảm cung cấp đủ ánh sáng cho chim. Tuy nhiên, ở miền Bắc, Thức ăn bổ sung (chứa vào máng ăn riêng): ban ngày mùa đông ánh sáng ngắn, có thể lắp khoáng Premix: 85%; NaCl: 5%; sỏi: 10%. Thông bóng đèn 40 W chiếu sáng thêm vào ban đêm (nếu thường lượng hạt đậu đỗ từ 25-30%; ngô và thóc nuôi theo quy mô lớn) với cường độ 4-5 W/m2 nền gạo: 70-75%. Bổ sung liên tục trong máng cho chuồng với thời gian 3-4 giờ/ngày.

chim ăn tự do. Tuy nhiên hỗn hợp được trộn nên dùng với một lượng vừa phải. Không nên để thức ăn bổ sung quá nhiều trong một thời gian dài gây II. DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN NUÔI CHIM

biến chất các thành phần có trong hỗn hợp. Khi 1. Thức ăn cho chim

phối trộn thức ăn, càng nhiều thành phần càng tốt, bảo đảm đủ chất lượng và bổ sung hỗ trợ cho Thông thường chim ăn trực tiếp các loại hạt nhau đạt hiệu quả cao nhất. Tùy từng loại nhiên thực vật: đỗ, ngô, thóc, gạo... và một lượng cần nguyên liệu khác nhau mà cách phối hợp cũng 159

160

https://thuviensach.vn

2.6. Mật độ nuôi chim

thiết thức ăn đã gia công chứa nhiều chất khoáng Nếu nuôi nhốt theo kiểu ô chuồng thì mỗi ô và vitamin.

Đỗ bao gồm: đỗ xanh, đỗ đen, đỗ tương,... Riêng chuồng là một đôi chim sinh sản. Nếu nuôi thả

đỗ tương hàm lượng chất béo nhiều nên cho ăn ít trong chuồng thì mật độ là 6-8 con/m2 chuồng.

hơn và phải được rang trước khi cho chim ăn.

Khi được 28 ngày tuổi, chim non tách mẹ (giai Thức ăn cơ sở: thóc, ngô, gạo, cao lương,...

đoạn về sau này được gọi là chim giò). Nuôi trong đó ngô là thành phần chính của khẩu phần.

chim giò với mật độ gấp đôi nuôi chim sinh sản Yêu cầu của thức ăn phải bảo đảm sạch, chất (10-14 con/m2).

lượng tốt, không mốc, mọt.

2.7. Chế độ chiếu sáng

Chim bồ câu cần một lượng nhất định các hạt sỏi, giúp cho chim trong quá trình tiêu hóa của dạ

Chim bồ câu rất nhạy cảm với ánh sáng. Sự đẻ

dày (mề). Kích cỡ của các hạt: dài 0,5-0,8 mm, trứng chỉ phụ thuộc vào một phần ánh sáng nhưng đường kính 0,3-0,4 mm. Vì vậy, nên đưa sỏi vào sự ấp trứng lại phụ thuộc chặt chẽ vào yếu tố ánh máng dành riêng đựng thức ăn bổ sung cho chim sáng. Bản năng ấp trứng của bồ câu phụ thuộc vào ăn (trộn cùng với muối ăn và khoáng Premix).

thời gian chiếu sáng ban ngày tối thiểu là 13 giờ.

2. Cách phối trộn thức ăn

Do đó chuồng trại thiết kế thoáng để bảo đảm cung cấp đủ ánh sáng cho chim. Tuy nhiên, ở miền Bắc, Thức ăn bổ sung (chứa vào máng ăn riêng): ban ngày mùa đông ánh sáng ngắn, có thể lắp khoáng Premix: 85%; NaCl: 5%; sỏi: 10%. Thông bóng đèn 40 W chiếu sáng thêm vào ban đêm (nếu thường lượng hạt đậu đỗ từ 25-30%; ngô và thóc nuôi theo quy mô lớn) với cường độ 4-5 W/m2 nền gạo: 70-75%. Bổ sung liên tục trong máng cho chuồng với thời gian 3-4 giờ/ngày.

chim ăn tự do. Tuy nhiên hỗn hợp được trộn nên dùng với một lượng vừa phải. Không nên để thức ăn bổ sung quá nhiều trong một thời gian dài gây II. DINH DƯỠNG VÀ THỨC ĂN NUÔI CHIM

biến chất các thành phần có trong hỗn hợp. Khi 1. Thức ăn cho chim

phối trộn thức ăn, càng nhiều thành phần càng tốt, bảo đảm đủ chất lượng và bổ sung hỗ trợ cho Thông thường chim ăn trực tiếp các loại hạt nhau đạt hiệu quả cao nhất. Tùy từng loại nhiên thực vật: đỗ, ngô, thóc, gạo... và một lượng cần nguyên liệu khác nhau mà cách phối hợp cũng 159

160

https://thuviensach.vn

khác nhau. Sau đây xin giới thiệu 2 khẩu phần ăn Nguyên liệu và giá trị

Chim

Chim sinh sản

dành cho việc nuôi chim bồ câu Pháp được áp dinh dưỡng

giò

dụng có hiệu quả:

Ca (%)

2,045

1,84

Khẩu phần 1

Phốtpho tiêu hóa (%)

0,40

0,25

(Sử dụng nguyên liệu thông thường):

Lizin (%)

0,75

0,52

Methionin (%)

0,35

0,29

Nguyên liệu và giá trị Chim sinh sản Chim giò dinh dưỡng

3. Cách cho ăn

Ngô (%)

50

50

- Thời gian: hai lần trong ngày, buổi sáng lúc Đỗ xanh (%)

30

25

8-9 h, buổi chiều lúc 14-15 h, nên cho ăn vào một Gạo xay (%)

20

25

thời gian cố định trong ngày.

Năng lượng ME (kcal/kg)

3.165,5 3.185,5

- Định lượng: tùy theo từng loại chim mà Protein (%)

13,08

12,32

chúng ta cho ăn với số lượng thức ăn khác nhau, ME/P 242,08

258,5

thông thường lượng thức ăn bằng 1/10 trọng lượng Ca (%)

0,129

0,12

cơ thể:

P (%)

0,429

0,23

+ Chim giò (2-5 tháng tuổi): 40-50 g thức ăn/con/ngày:

Khẩu phần 2

+ Chim sinh sản: (6 tháng tuổi trở đi): khi

(Sử dụng kết hợp cám gà công nghiệp):

nuôi con: 125-130 g thức ăn/đôi/ngày; không nuôi con: 90-100 g thức ăn/đôi/ngày.

Nguyên liệu và giá trị

Chim

Chim sinh sản

- Lượng thức ăn/đôi sinh sản/năm: 45-50 kg.

dinh dưỡng

giò

Cám viên Proconco C24 (%)

50

33

III. KỸ THUẬT NUÔI CHIM

Ngô hạt đỏ (%)

50

67

Năng lượng ME (kcal/kg)

3.000

3.089

1. Chim sinh sản (6 tháng tuổi trở đi) Protein (%)

13,5

11,99

Sau khi được nuôi tập trung ở giai đoạn chim Xơ thô (%)

4,05

3,49

giò đến 5 tháng tuổi và đã ghép đôi tự nhiên, mỗi 161

162

https://thuviensach.vn

khác nhau. Sau đây xin giới thiệu 2 khẩu phần ăn Nguyên liệu và giá trị

Chim

Chim sinh sản

dành cho việc nuôi chim bồ câu Pháp được áp dinh dưỡng

giò

dụng có hiệu quả:

Ca (%)

2,045

1,84

Khẩu phần 1

Phốtpho tiêu hóa (%)

0,40

0,25

(Sử dụng nguyên liệu thông thường):

Lizin (%)

0,75

0,52

Methionin (%)

0,35

0,29

Nguyên liệu và giá trị Chim sinh sản Chim giò dinh dưỡng

3. Cách cho ăn

Ngô (%)

50

50

- Thời gian: hai lần trong ngày, buổi sáng lúc Đỗ xanh (%)

30

25

8-9 h, buổi chiều lúc 14-15 h, nên cho ăn vào một Gạo xay (%)

20

25

thời gian cố định trong ngày.

Năng lượng ME (kcal/kg)

3.165,5 3.185,5

- Định lượng: tùy theo từng loại chim mà Protein (%)

13,08

12,32

chúng ta cho ăn với số lượng thức ăn khác nhau, ME/P 242,08

258,5

thông thường lượng thức ăn bằng 1/10 trọng lượng Ca (%)

0,129

0,12

cơ thể:

P (%)

0,429

0,23

+ Chim giò (2-5 tháng tuổi): 40-50 g thức ăn/con/ngày:

Khẩu phần 2

+ Chim sinh sản: (6 tháng tuổi trở đi): khi

(Sử dụng kết hợp cám gà công nghiệp):

nuôi con: 125-130 g thức ăn/đôi/ngày; không nuôi con: 90-100 g thức ăn/đôi/ngày.

Nguyên liệu và giá trị

Chim

Chim sinh sản

- Lượng thức ăn/đôi sinh sản/năm: 45-50 kg.

dinh dưỡng

giò

Cám viên Proconco C24 (%)

50

33

III. KỸ THUẬT NUÔI CHIM

Ngô hạt đỏ (%)

50

67

Năng lượng ME (kcal/kg)

3.000

3.089

1. Chim sinh sản (6 tháng tuổi trở đi) Protein (%)

13,5

11,99

Sau khi được nuôi tập trung ở giai đoạn chim Xơ thô (%)

4,05

3,49

giò đến 5 tháng tuổi và đã ghép đôi tự nhiên, mỗi 161

162

https://thuviensach.vn

đôi đó được chuyển sang 1 ô chuồng riêng đã được quả trứng nào mổ vỏ lâu mà chim không đạp vỏ

chuẩn bị sẵn sàng về máng ăn, máng uống, ổ đẻ, trứng chui ra thì người nuôi cần trợ giúp bằng máng đựng thức ăn bổ sung như đã hướng dẫn ở

cách bóc vỏ trứng để chim non không chết ngạt trên. Giai đoạn này có chế độ chăm sóc, nuôi trong trứng. Những đôi chỉ nở 1 con thì chúng ta dưỡng riêng.

cũng có thể ghép nuôi vào những ổ 1 con khác với ngày nở chênh lệch nhau 2-3 ngày (có cùng ngày a) Thời kỳ đẻ và ấp trứng

nở là tốt nhất), số lượng con ghép tối đa: 3 con/ổ.

- Khi ghép đôi xong, quen với chuồng và ổ, chim sẽ đẻ. Trước khi chim đẻ, chuẩn bị ổ (chỉ

b) Thời kỳ nuôi con

dùng 1 ổ). Dùng rơm khô, sạch sẽ và dài để lót ổ.

Trong thời kỳ nuôi con (từ khi nở đến 28

Ở những lứa đầu tiên chim thường có hiện tượng ngày tuổi), cần thay lót ổ thường xuyên (2-3

làm vãi rơm gây vỡ trứng, do đó nên bện 1 vòng ngày/lần), để tránh sự tích tụ phân trong ổ vì đó rơm lót vừa khít đường kính của ổ.

là nơi lý tưởng cho ký sinh trùng, vi khuẩn và

- Nơi ấp trứng phải yên tĩnh, đặc biệt với virus. Khi chim non được 7-10 ngày mới tiến chim ấp lần đầu nên giảm bớt tầm nhìn, âm hành cho ổ đẻ thứ hai vào. Sau khi tách mẹ, ổ đẻ

thanh, ánh sáng để chim chuyên tâm ấp trứng.

tương ứng được bỏ ra rửa sạch, phơi khô để bố trí

- Theo dõi ngày chim đẻ bằng sổ sách ghi chép lứa đẻ tiếp theo.

cụ thể hoặc, nếu máng ăn được làm bằng tôn thì dùng bút dạ ghi trực tiếp lên máng. Nhờ vậy, 2. Chim giò (2-5 tháng tuổi) nuôi hậu bị

chúng ta có thể ghép ấp những quả trứng có cùng sinh sản

ngày đẻ hoặc chênh lệch nhau 2-3 ngày (số lượng Sau khi được 28-30 ngày tuổi, cần tách chim trứng ghép ấp tối đa: 3 quả/ổ).

non khỏi mẹ. Chim giò được nuôi thả ở chuồng

- Khi chim ấp nên định kỳ kiểm tra: xem quần thể với lứa tuổi tương đương nhau. Sau khi trứng có thụ tinh không (soi trứng khi ấp được rời ổ, chim non chuyển sang một giai đoạn mới 7 ngày), trứng không được thụ tinh thì loại ngay.

phải tự đi lại, tự ăn. Giai đoạn này chim còn yếu, Có thể dựa vào kinh nghiệm để nhận biết được khả năng đề kháng và khả năng tiêu hóa kém dễ

trứng có phôi hay không thông qua màu sắc của sinh bệnh. Do đó, cần chú ý công tác chăm sóc vỏ trứng. Khi chim ấp được 18-20 ngày sẽ nở, nếu nuôi dưỡng. Giai đoạn này nên bổ sung vitamin A, 163

164

https://thuviensach.vn

đôi đó được chuyển sang 1 ô chuồng riêng đã được quả trứng nào mổ vỏ lâu mà chim không đạp vỏ

chuẩn bị sẵn sàng về máng ăn, máng uống, ổ đẻ, trứng chui ra thì người nuôi cần trợ giúp bằng máng đựng thức ăn bổ sung như đã hướng dẫn ở

cách bóc vỏ trứng để chim non không chết ngạt trên. Giai đoạn này có chế độ chăm sóc, nuôi trong trứng. Những đôi chỉ nở 1 con thì chúng ta dưỡng riêng.

cũng có thể ghép nuôi vào những ổ 1 con khác với ngày nở chênh lệch nhau 2-3 ngày (có cùng ngày a) Thời kỳ đẻ và ấp trứng

nở là tốt nhất), số lượng con ghép tối đa: 3 con/ổ.

- Khi ghép đôi xong, quen với chuồng và ổ, chim sẽ đẻ. Trước khi chim đẻ, chuẩn bị ổ (chỉ

b) Thời kỳ nuôi con

dùng 1 ổ). Dùng rơm khô, sạch sẽ và dài để lót ổ.

Trong thời kỳ nuôi con (từ khi nở đến 28

Ở những lứa đầu tiên chim thường có hiện tượng ngày tuổi), cần thay lót ổ thường xuyên (2-3

làm vãi rơm gây vỡ trứng, do đó nên bện 1 vòng ngày/lần), để tránh sự tích tụ phân trong ổ vì đó rơm lót vừa khít đường kính của ổ.

là nơi lý tưởng cho ký sinh trùng, vi khuẩn và

- Nơi ấp trứng phải yên tĩnh, đặc biệt với virus. Khi chim non được 7-10 ngày mới tiến chim ấp lần đầu nên giảm bớt tầm nhìn, âm hành cho ổ đẻ thứ hai vào. Sau khi tách mẹ, ổ đẻ

thanh, ánh sáng để chim chuyên tâm ấp trứng.

tương ứng được bỏ ra rửa sạch, phơi khô để bố trí

- Theo dõi ngày chim đẻ bằng sổ sách ghi chép lứa đẻ tiếp theo.

cụ thể hoặc, nếu máng ăn được làm bằng tôn thì dùng bút dạ ghi trực tiếp lên máng. Nhờ vậy, 2. Chim giò (2-5 tháng tuổi) nuôi hậu bị

chúng ta có thể ghép ấp những quả trứng có cùng sinh sản

ngày đẻ hoặc chênh lệch nhau 2-3 ngày (số lượng Sau khi được 28-30 ngày tuổi, cần tách chim trứng ghép ấp tối đa: 3 quả/ổ).

non khỏi mẹ. Chim giò được nuôi thả ở chuồng

- Khi chim ấp nên định kỳ kiểm tra: xem quần thể với lứa tuổi tương đương nhau. Sau khi trứng có thụ tinh không (soi trứng khi ấp được rời ổ, chim non chuyển sang một giai đoạn mới 7 ngày), trứng không được thụ tinh thì loại ngay.

phải tự đi lại, tự ăn. Giai đoạn này chim còn yếu, Có thể dựa vào kinh nghiệm để nhận biết được khả năng đề kháng và khả năng tiêu hóa kém dễ

trứng có phôi hay không thông qua màu sắc của sinh bệnh. Do đó, cần chú ý công tác chăm sóc vỏ trứng. Khi chim ấp được 18-20 ngày sẽ nở, nếu nuôi dưỡng. Giai đoạn này nên bổ sung vitamin A, 163

164

https://thuviensach.vn

B, D, các chất kháng sinh... vào nước uống để

IV. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

chống mềm xương, trợ giúp tiêu hóa và chống các Ở CHIM BỒ CÂU

bệnh khác. Trong giai đoạn đầu có một số con chưa quen với cuộc sống tự lập, không biết ăn, 1. Bệnh giun mắt (Oxyspiruriosis) uống, do đó người nuôi phải kiên nhẫn tập cho

- Nguyên nhân: tác nhân gây bệnh là giun chim non.

Oxyspirura mansoni (Cobvold 1879). Giun ký sinh gây các tổn thương ở kết mạc mắt, gây viêm 3. Nuôi vỗ béo chim lấy thịt

nhiễm. Nếu có nhiễm khuẩn thì những kết mạc có Tiến hành tách mẹ lúc 20-21 ngày tuổi (khối thể viêm mủ, làm hỏng mắt chim.

lượng cơ thể đạt 350-400 g/con) để nhồi vỗ béo.

Đặc điểm sinh học:

- Địa điểm: nhà xây, lán trại, khu nuôi riêng,

+ Vị trí ký sinh: kết mạc mắt.

dùng lồng như đã trình bày ở trên, bảo đảm sạch

+ Hình thái: giun đực có kích thước: dài 8,2-sẽ, thoáng mát, tuyệt đối yên tĩnh, chỉ có ánh 16 mm, rộng 350 micromet, gai giao hợp 3-4,5

sáng khi cho chim ăn, uống.

mm. Giun cái có kích thước: dài 12-20 mm; rộng

- Mật độ: 45-50 con/m2 lồng, không để không 270-430 micromet; trứng có kích thước 50-65 x 45

gian cho chim hoạt động nhiều, bảo đảm ngoài giờ

micromet.

+ Vòng đời: Giun có vật chủ trung gian là bọ

ăn, uống thì thời gian ngủ là chính.

hung Pycnoscelus, surinamensis. Giun cái sống ở

- Thức ăn dùng để nhồi: ngô: 80%, đậu xanh 20%.

kết mạc mắt, đẻ trứng; trứng theo các giọt nước

- Cách nhồi: thức ăn được nghiền nhỏ, viên mắt rơi vào môi trường tự nhiên. Bọ hung ăn phải thành viên nhỏ ngâm cho mềm rồi sấy khô bảo trứng, trứng sẽ phát triển thành ấu trùng sau 50

đảm tỷ lệ thức ăn/nước là 1:1; định lượng: 50-80

ngày. Chim ăn phải ấu trùng từ bọ hung, sẽ bị

g/con. Thời gian cho ăn 2-3 lần/ngày. Phương nhiễm giun.

pháp: dùng tay nhét thức ăn vào miệng chim hoặc

- Điều trị: dùng dung dịch tetramisol (2-5%) dùng máy nhồi như vịt.

nhỏ thẳng vào mắt chim. Giun sẽ chui ra khỏi mắt.

Lưu ý: trong thời gian vỗ béo vẫn cần phải Cũng có thể dùng kẹp nhỏ lấy giun từ mắt chim.

thường xuyên bổ sung chất khoáng, các loại

- Phòng bệnh: kiểm tra phát hiện chim nhiễm vitamin, thuốc bổ khác và được bổ sung qua việc giun để điều trị và thực hiện vệ sinh phòng bệnh pha lẫn vào nước uống của chim.

chuồng trại và môi trường sống của chim.

165

166

https://thuviensach.vn

B, D, các chất kháng sinh... vào nước uống để

IV. MỘT SỐ BỆNH THƯỜNG GẶP

chống mềm xương, trợ giúp tiêu hóa và chống các Ở CHIM BỒ CÂU

bệnh khác. Trong giai đoạn đầu có một số con chưa quen với cuộc sống tự lập, không biết ăn, 1. Bệnh giun mắt (Oxyspiruriosis) uống, do đó người nuôi phải kiên nhẫn tập cho

- Nguyên nhân: tác nhân gây bệnh là giun chim non.

Oxyspirura mansoni (Cobvold 1879). Giun ký sinh gây các tổn thương ở kết mạc mắt, gây viêm 3. Nuôi vỗ béo chim lấy thịt

nhiễm. Nếu có nhiễm khuẩn thì những kết mạc có Tiến hành tách mẹ lúc 20-21 ngày tuổi (khối thể viêm mủ, làm hỏng mắt chim.

lượng cơ thể đạt 350-400 g/con) để nhồi vỗ béo.

Đặc điểm sinh học:

- Địa điểm: nhà xây, lán trại, khu nuôi riêng,

+ Vị trí ký sinh: kết mạc mắt.

dùng lồng như đã trình bày ở trên, bảo đảm sạch

+ Hình thái: giun đực có kích thước: dài 8,2-sẽ, thoáng mát, tuyệt đối yên tĩnh, chỉ có ánh 16 mm, rộng 350 micromet, gai giao hợp 3-4,5

sáng khi cho chim ăn, uống.

mm. Giun cái có kích thước: dài 12-20 mm; rộng

- Mật độ: 45-50 con/m2 lồng, không để không 270-430 micromet; trứng có kích thước 50-65 x 45

gian cho chim hoạt động nhiều, bảo đảm ngoài giờ

micromet.

+ Vòng đời: Giun có vật chủ trung gian là bọ

ăn, uống thì thời gian ngủ là chính.

hung Pycnoscelus, surinamensis. Giun cái sống ở

- Thức ăn dùng để nhồi: ngô: 80%, đậu xanh 20%.

kết mạc mắt, đẻ trứng; trứng theo các giọt nước

- Cách nhồi: thức ăn được nghiền nhỏ, viên mắt rơi vào môi trường tự nhiên. Bọ hung ăn phải thành viên nhỏ ngâm cho mềm rồi sấy khô bảo trứng, trứng sẽ phát triển thành ấu trùng sau 50

đảm tỷ lệ thức ăn/nước là 1:1; định lượng: 50-80

ngày. Chim ăn phải ấu trùng từ bọ hung, sẽ bị

g/con. Thời gian cho ăn 2-3 lần/ngày. Phương nhiễm giun.

pháp: dùng tay nhét thức ăn vào miệng chim hoặc

- Điều trị: dùng dung dịch tetramisol (2-5%) dùng máy nhồi như vịt.

nhỏ thẳng vào mắt chim. Giun sẽ chui ra khỏi mắt.

Lưu ý: trong thời gian vỗ béo vẫn cần phải Cũng có thể dùng kẹp nhỏ lấy giun từ mắt chim.

thường xuyên bổ sung chất khoáng, các loại

- Phòng bệnh: kiểm tra phát hiện chim nhiễm vitamin, thuốc bổ khác và được bổ sung qua việc giun để điều trị và thực hiện vệ sinh phòng bệnh pha lẫn vào nước uống của chim.

chuồng trại và môi trường sống của chim.

165

166

https://thuviensach.vn

2. Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus tượng viêm ruột và ỉa chảy. Bồ câu bị bệnh ở hai Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus ở bồ

thể: (1) Thể cấp tính: thường thấy ở chim non với câu đã được biết đến từ năm 1945 khi nghiên cứu các triệu chứng điển hình như chảy nước mắt, gen của một bồ câu bệnh. Nhưng mãi đến năm nước mũi, thở khó. Sau đó, miệng và mũi chim 1967, Herpesvirus mới được phân lập. Hiện nay, viêm hoại tử, có màng giả, chảy dịch nhày trắng, người ta đã xác định rằng: bệnh phổ biến và được vàng xám. Chim bị chết với tỷ lệ sau 7-10 ngày; phân bố rộng khắp trên thế giới.

(2) Thể mãn tính: thường thấy ở chim trưởng

- Nguyên nhân: người ta đã xác định bệnh thành với các triệu chứng nhẹ hơn. Một số chim viêm đường hô hấp gồm viêm thanh khí quản và không thể hiện các triệu chứng lâm sàng; nhưng viêm hoại tử mũi họng cấp tính ở bồ câu ở một số

trở thành vật mang trùng và truyền bá mầm bệnh nước châu Âu... là do một virus thuộc nhóm trong tự nhiên. Mổ chim bệnh thấy: các mụn loét Herpesvirus gây nên, nên được gọi là Herpesvirus ở miệng, vòm họng, thanh quản. Các mụn loét ở bồ câu.

này có phủ màng giả là lớp bựa trắng hoặc vàng

- Bệnh lý và lâm sàng: virus xâm nhập vào cơ

xám. Các dịch nhày ở mũi và thanh khí quản đã thể bồ câu qua niêm mạc đường hô hấp từ bồ câu làm cho chim khó thở. Các mụn loét hoại tử có bệnh sang bồ câu khỏe một cách trực tiếp. Mặt phủ bựu vàng xám cũng thấy ở gan chim bệnh.

khác bồ câu khỏe cũng có thể bị nhiễm virus do

- Dịch tễ học: bồ câu ở tất cả các lứa tuổi đều hít thở không khí bị nhiễm mầm bệnh. Virus phát có thể mắc bệnh. Bồ câu hoang dã cũng bị mắc triển ở niêm mạc mũi, thanh quản và khí quản, bệnh. Nhưng bồ câu cảnh và bồ câu nuôi thịt bị

xâm nhập vào các hạch lâm ba khí quản và phổi.

bệnh nặng hơn.

Do tác động của virus, niêm mạc đường hô hấp bị

- Điều trị: hiện nay chưa có thuốc điều trị

tổn thương, loét và chảy dịch nhày trắng hoặc đặc hiệu. Tuy nhiên, người ta đã sử dụng hai hóa vàng xám. Một số loài vi khuẩn có sẵn ở đường hô dược để điều trị bệnh cho bồ câu bệnh có hiệu hấp sẽ phối hợp làm cho hiện tượng viêm nặng quả nhất định (Vindenogel, 1982): Trisodium hơn. Đó là các Mycoplasma columborale, Pasterella phosphonoformate và Acycloguanosine.

multocida, liên cầu Streptococcus beta - hemolysin

- Phòng bệnh: phòng bệnh bằng vắcxin. Có 2

và tụ cầu Staphilococcus betahemolitic. Virus loại vắcxin: vắcxin chết và vắcxin nhược độc cũng tác động đến niêm mạc ruột gây ra hiện phòng bệnh viêm đường hô hấp của bồ câu do 167

168

https://thuviensach.vn

2. Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus tượng viêm ruột và ỉa chảy. Bồ câu bị bệnh ở hai Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus ở bồ

thể: (1) Thể cấp tính: thường thấy ở chim non với câu đã được biết đến từ năm 1945 khi nghiên cứu các triệu chứng điển hình như chảy nước mắt, gen của một bồ câu bệnh. Nhưng mãi đến năm nước mũi, thở khó. Sau đó, miệng và mũi chim 1967, Herpesvirus mới được phân lập. Hiện nay, viêm hoại tử, có màng giả, chảy dịch nhày trắng, người ta đã xác định rằng: bệnh phổ biến và được vàng xám. Chim bị chết với tỷ lệ sau 7-10 ngày; phân bố rộng khắp trên thế giới.

(2) Thể mãn tính: thường thấy ở chim trưởng

- Nguyên nhân: người ta đã xác định bệnh thành với các triệu chứng nhẹ hơn. Một số chim viêm đường hô hấp gồm viêm thanh khí quản và không thể hiện các triệu chứng lâm sàng; nhưng viêm hoại tử mũi họng cấp tính ở bồ câu ở một số

trở thành vật mang trùng và truyền bá mầm bệnh nước châu Âu... là do một virus thuộc nhóm trong tự nhiên. Mổ chim bệnh thấy: các mụn loét Herpesvirus gây nên, nên được gọi là Herpesvirus ở miệng, vòm họng, thanh quản. Các mụn loét ở bồ câu.

này có phủ màng giả là lớp bựa trắng hoặc vàng

- Bệnh lý và lâm sàng: virus xâm nhập vào cơ

xám. Các dịch nhày ở mũi và thanh khí quản đã thể bồ câu qua niêm mạc đường hô hấp từ bồ câu làm cho chim khó thở. Các mụn loét hoại tử có bệnh sang bồ câu khỏe một cách trực tiếp. Mặt phủ bựu vàng xám cũng thấy ở gan chim bệnh.

khác bồ câu khỏe cũng có thể bị nhiễm virus do

- Dịch tễ học: bồ câu ở tất cả các lứa tuổi đều hít thở không khí bị nhiễm mầm bệnh. Virus phát có thể mắc bệnh. Bồ câu hoang dã cũng bị mắc triển ở niêm mạc mũi, thanh quản và khí quản, bệnh. Nhưng bồ câu cảnh và bồ câu nuôi thịt bị

xâm nhập vào các hạch lâm ba khí quản và phổi.

bệnh nặng hơn.

Do tác động của virus, niêm mạc đường hô hấp bị

- Điều trị: hiện nay chưa có thuốc điều trị

tổn thương, loét và chảy dịch nhày trắng hoặc đặc hiệu. Tuy nhiên, người ta đã sử dụng hai hóa vàng xám. Một số loài vi khuẩn có sẵn ở đường hô dược để điều trị bệnh cho bồ câu bệnh có hiệu hấp sẽ phối hợp làm cho hiện tượng viêm nặng quả nhất định (Vindenogel, 1982): Trisodium hơn. Đó là các Mycoplasma columborale, Pasterella phosphonoformate và Acycloguanosine.

multocida, liên cầu Streptococcus beta - hemolysin

- Phòng bệnh: phòng bệnh bằng vắcxin. Có 2

và tụ cầu Staphilococcus betahemolitic. Virus loại vắcxin: vắcxin chết và vắcxin nhược độc cũng tác động đến niêm mạc ruột gây ra hiện phòng bệnh viêm đường hô hấp của bồ câu do 167

168

https://thuviensach.vn

Hecpervirus. Ngoài ra, cần thực hiện vệ sinh tránh đầu mặt ra, đối với chim đang ấp nuôi con phòng bệnh khu chăn nuôi bồ câu, môi trường, nhỏ không được phun vào bụng và hai âu dưới phát hiện sớm chim bệnh, cách ly điều trị, tránh cánh chim bố mẹ, mà chỉ được phun vào lưng lây nhiễm toàn đàn.

và hai âu cánh trên. Khi phun vào chuồng trại phải bỏ trứng chim non ra rồi mới được phun, 3. Bệnh đậu

phun xong sau 10 phút lại cho trứng chim non trở

- Nguyên nhân: bệnh này thường phát triển lại. Những lần phun thuốc sau chỉ phun thuốc vào theo mùa do một loại virus gây ra. Đồng minh chuồng trại không phải phun vào chim nữa.

khăng khít nhất của chúng là các loại ký sinh

+ Dùng thuốc Erythra cho chim uống ngày 3

trùng như ruồi, ve, muỗi, bọ, rệp... và phân để lâu lần, dùng Colyre bleu bôi lên vết thương (mụn), ngày trong điều kiện ẩm ướt, nấm mốc là nơi cư

hoặc dùng thuốc Chlortetracyclin 7,5 mg pha với ngụ phát triển lây truyền bệnh nhanh và mạnh.

3,5 lít nước cho chim uống hàng ngày để phòng,

- Triệu chứng: bệnh này có nốt mụn đầu tiên trị bệnh cho đàn.

nhỏ sau to dần, lúc đầu ít sau nhiều, mọc khắp cơ

+ Không được bóc hoặc cậy vẩy hoặc lấy mụn thể chim, nguy hiểm nhất là ở hàm, họng. Chim đậu ra, mà để mụn tự khô mà rụng ra.

bị bệnh thường sốt cao, bỏ ăn, lười vận động, 2

+ Nghiêm cấm không cho chim non tắm, dễ bị

cánh sã xuống, gầy yếu nhanh, nếu không chữa cảm lạnh dẫn đến nguy cơ mắc bệnh rất cao.

trị kịp thời thì tỷ lệ tử vong cao.

- Chữa trị:

4. Bệnh thương hàn

+ Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, thoáng Đây là một bệnh chung của bồ câu, gà, ngan, mát về mùa hè, kín gió về mùa đông.

ngỗng, vịt với hội chứng viêm ruột, ỉa chảy.

+ Dùng gói thuốc giặt màn Pendona, 1 gói pha

- Nguyên nhân: bệnh do vi khuẩn Salmonella với 6 lít nước phun khắp chuồng trại, phun định gallinacerum và S. enteritidis thuộc họ Enterbacteriacae kỳ: 1 tháng đầu 2 lần, sau là 2 tháng 1 lần. Thời gây ra. Vi khuẩn là loại trực khuẩn nhỏ, ngắn, có gian đầu để diệt tận gốc các loại ký sinh trùng là kích thước: 1 - 2 x 1,5 micromet, thường chụm 2 vi tác nhân lây truyền bệnh, ta dùng bình xịt, phun khuẩn với nhau, thuộc gram âm (-), không sinh xịt nhẹ (phun qua 1 lần dạng sương mù) vào hai nha bào và nang (Copsule). Vi khuẩn có thể nuôi âu cánh, trên, dưới, lưng, bụng. Chú ý khi phun cấy, phát triển tốt ở môi trường thạch nước thịt và 169

170

https://thuviensach.vn

Hecpervirus. Ngoài ra, cần thực hiện vệ sinh tránh đầu mặt ra, đối với chim đang ấp nuôi con phòng bệnh khu chăn nuôi bồ câu, môi trường, nhỏ không được phun vào bụng và hai âu dưới phát hiện sớm chim bệnh, cách ly điều trị, tránh cánh chim bố mẹ, mà chỉ được phun vào lưng lây nhiễm toàn đàn.

và hai âu cánh trên. Khi phun vào chuồng trại phải bỏ trứng chim non ra rồi mới được phun, 3. Bệnh đậu

phun xong sau 10 phút lại cho trứng chim non trở

- Nguyên nhân: bệnh này thường phát triển lại. Những lần phun thuốc sau chỉ phun thuốc vào theo mùa do một loại virus gây ra. Đồng minh chuồng trại không phải phun vào chim nữa.

khăng khít nhất của chúng là các loại ký sinh

+ Dùng thuốc Erythra cho chim uống ngày 3

trùng như ruồi, ve, muỗi, bọ, rệp... và phân để lâu lần, dùng Colyre bleu bôi lên vết thương (mụn), ngày trong điều kiện ẩm ướt, nấm mốc là nơi cư

hoặc dùng thuốc Chlortetracyclin 7,5 mg pha với ngụ phát triển lây truyền bệnh nhanh và mạnh.

3,5 lít nước cho chim uống hàng ngày để phòng,

- Triệu chứng: bệnh này có nốt mụn đầu tiên trị bệnh cho đàn.

nhỏ sau to dần, lúc đầu ít sau nhiều, mọc khắp cơ

+ Không được bóc hoặc cậy vẩy hoặc lấy mụn thể chim, nguy hiểm nhất là ở hàm, họng. Chim đậu ra, mà để mụn tự khô mà rụng ra.

bị bệnh thường sốt cao, bỏ ăn, lười vận động, 2

+ Nghiêm cấm không cho chim non tắm, dễ bị

cánh sã xuống, gầy yếu nhanh, nếu không chữa cảm lạnh dẫn đến nguy cơ mắc bệnh rất cao.

trị kịp thời thì tỷ lệ tử vong cao.

- Chữa trị:

4. Bệnh thương hàn

+ Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô ráo, thoáng Đây là một bệnh chung của bồ câu, gà, ngan, mát về mùa hè, kín gió về mùa đông.

ngỗng, vịt với hội chứng viêm ruột, ỉa chảy.

+ Dùng gói thuốc giặt màn Pendona, 1 gói pha

- Nguyên nhân: bệnh do vi khuẩn Salmonella với 6 lít nước phun khắp chuồng trại, phun định gallinacerum và S. enteritidis thuộc họ Enterbacteriacae kỳ: 1 tháng đầu 2 lần, sau là 2 tháng 1 lần. Thời gây ra. Vi khuẩn là loại trực khuẩn nhỏ, ngắn, có gian đầu để diệt tận gốc các loại ký sinh trùng là kích thước: 1 - 2 x 1,5 micromet, thường chụm 2 vi tác nhân lây truyền bệnh, ta dùng bình xịt, phun khuẩn với nhau, thuộc gram âm (-), không sinh xịt nhẹ (phun qua 1 lần dạng sương mù) vào hai nha bào và nang (Copsule). Vi khuẩn có thể nuôi âu cánh, trên, dưới, lưng, bụng. Chú ý khi phun cấy, phát triển tốt ở môi trường thạch nước thịt và 169

170

https://thuviensach.vn

peptone, độ pH=7,2, nhiệt độ thích hợp 370C. Vi huyết; niêm mạc diều, dạ dày tuyến và ruột tụ

khuẩn sẽ bị diệt ở nhiệt độ 6000C trong 10 phút, huyết từng đám, ở ruột non và ruột già còn thấy dưới ánh sáng mặt trời trong 24 giờ. Nhưng có thể

niêm mạc bị tổn thương, tróc ra và có các điểm tồn tại 20 ngày khi đặt trong bóng tối. Các hóa hoại tử ở phần ruột già.

chất thông thường diệt được vi khuẩn như: axit Chim ở các lứa tuổi đều có thể bị nhiễm vi phenol -1/1.000; chlorua mercur-1/20.000; thuốc khuẩn. Nhưng chim non dưới một năm tuổi tím 1/1.000 trong 3-5 phút.

thường thấy phát bệnh nặng và chết với tỷ lệ cao

- Bệnh lý và lâm sàng: trong tự nhiên có một (50-60%). Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, số chủng Salmonella gallinacerum có độc lực nhưng cũng lây qua trứng khi bồ câu mẹ bị

mạnh, gây bệnh cho bồ câu nhà, bồ câu rừng, gà, nhiễm bệnh. Ở các khu vực nuôi gà và bồ câu vịt và nhiều loài chim trời khác. Bồ câu nhiễm vi trong cùng chuồng trại, hoặc cùng môi trường khuẩn qua đường tiêu hóa. Khi ăn phải thức ăn sinh thái, bồ câu thường bị lây nhiễm mầm bệnh hoặc nước uống có vi khuẩn, bồ câu sẽ bị nhiễm từ gà bệnh. Bệnh có thể lây nhiễm quanh năm.

bệnh. Vi khuẩn vào niêm mạc ruột, hạch lâm ba Nhưng thường thấy vào các tháng có thời tiết ấm ruột, phát triển ở đó và tiết ra độc tố. Độc tố vào áp và ẩm ướt trong mùa xuân, đầu mùa hè và nước, tác động đến hệ thần kinh trung ương, gây cuối mùa thu.

ra biến đổi bệnh lý như nhiệt độ tăng cao, run

- Điều trị:

rẩy. Vi khuẩn phát triển trong hệ thống tiêu hóa

+ Phác đồ 1:

gây ra các tổn thương niêm mạc ruột, cơ ruột, làm Thuốc điều trị: Chloramphenicol dùng liều cho ruột bị viêm và xuất huyết. Trong trường hợp 50 mg/kg thể trọng; thuốc pha với nước theo tỷ

bệnh nặng, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây ra lệ: 1 thuốc + 10 nước; cho chim uống trực tiếp.

hiện tượng nhiễm trùng máu. Bồ câu có thời gian Cho uống thuốc liên tục trong 3-4 ngày. Thuốc ủ bệnh từ 1-2 ngày, thể hiện : ít hoạt động, kém trợ sức: cho uống thêm vitamin B1, C, K. Để

ăn, uống nước nhiều. Sau đó, thân nhiệt tăng, tránh tổn thương niêm mạc tiêu hóa, cần cho chim đứng ủ rũ một chỗ, thở gấp, đặc biệt là ỉa chim ăn thức ăn mềm, dễ tiêu như thức ăn hỗn chảy, phân màu xanh hoặc xám vàng, giai đoạn hợp dạng bột hoặc trong thời gian điều trị; thực cuối có lẫn máu. Chim sẽ chết sau 3-5 ngày. Mổ

hiện cách ly chim ốm và chim khỏe; làm vệ sinh, khám chim bệnh, thấy: các niêm mạc bị sưng tiêu độc chuồng trại.

171

172

https://thuviensach.vn

peptone, độ pH=7,2, nhiệt độ thích hợp 370C. Vi huyết; niêm mạc diều, dạ dày tuyến và ruột tụ

khuẩn sẽ bị diệt ở nhiệt độ 6000C trong 10 phút, huyết từng đám, ở ruột non và ruột già còn thấy dưới ánh sáng mặt trời trong 24 giờ. Nhưng có thể

niêm mạc bị tổn thương, tróc ra và có các điểm tồn tại 20 ngày khi đặt trong bóng tối. Các hóa hoại tử ở phần ruột già.

chất thông thường diệt được vi khuẩn như: axit Chim ở các lứa tuổi đều có thể bị nhiễm vi phenol -1/1.000; chlorua mercur-1/20.000; thuốc khuẩn. Nhưng chim non dưới một năm tuổi tím 1/1.000 trong 3-5 phút.

thường thấy phát bệnh nặng và chết với tỷ lệ cao

- Bệnh lý và lâm sàng: trong tự nhiên có một (50-60%). Bệnh lây chủ yếu qua đường tiêu hóa, số chủng Salmonella gallinacerum có độc lực nhưng cũng lây qua trứng khi bồ câu mẹ bị

mạnh, gây bệnh cho bồ câu nhà, bồ câu rừng, gà, nhiễm bệnh. Ở các khu vực nuôi gà và bồ câu vịt và nhiều loài chim trời khác. Bồ câu nhiễm vi trong cùng chuồng trại, hoặc cùng môi trường khuẩn qua đường tiêu hóa. Khi ăn phải thức ăn sinh thái, bồ câu thường bị lây nhiễm mầm bệnh hoặc nước uống có vi khuẩn, bồ câu sẽ bị nhiễm từ gà bệnh. Bệnh có thể lây nhiễm quanh năm.

bệnh. Vi khuẩn vào niêm mạc ruột, hạch lâm ba Nhưng thường thấy vào các tháng có thời tiết ấm ruột, phát triển ở đó và tiết ra độc tố. Độc tố vào áp và ẩm ướt trong mùa xuân, đầu mùa hè và nước, tác động đến hệ thần kinh trung ương, gây cuối mùa thu.

ra biến đổi bệnh lý như nhiệt độ tăng cao, run

- Điều trị:

rẩy. Vi khuẩn phát triển trong hệ thống tiêu hóa

+ Phác đồ 1:

gây ra các tổn thương niêm mạc ruột, cơ ruột, làm Thuốc điều trị: Chloramphenicol dùng liều cho ruột bị viêm và xuất huyết. Trong trường hợp 50 mg/kg thể trọng; thuốc pha với nước theo tỷ

bệnh nặng, vi khuẩn xâm nhập vào máu gây ra lệ: 1 thuốc + 10 nước; cho chim uống trực tiếp.

hiện tượng nhiễm trùng máu. Bồ câu có thời gian Cho uống thuốc liên tục trong 3-4 ngày. Thuốc ủ bệnh từ 1-2 ngày, thể hiện : ít hoạt động, kém trợ sức: cho uống thêm vitamin B1, C, K. Để

ăn, uống nước nhiều. Sau đó, thân nhiệt tăng, tránh tổn thương niêm mạc tiêu hóa, cần cho chim đứng ủ rũ một chỗ, thở gấp, đặc biệt là ỉa chim ăn thức ăn mềm, dễ tiêu như thức ăn hỗn chảy, phân màu xanh hoặc xám vàng, giai đoạn hợp dạng bột hoặc trong thời gian điều trị; thực cuối có lẫn máu. Chim sẽ chết sau 3-5 ngày. Mổ

hiện cách ly chim ốm và chim khỏe; làm vệ sinh, khám chim bệnh, thấy: các niêm mạc bị sưng tiêu độc chuồng trại.

171

172

https://thuviensach.vn

+ Phác đồ 2:

Thuốc điều trị: dùng phối hợp hai loại thuốc: Tetracyclin: liều 50 mg/kg thể trọng; Bisepton: liều 50 mg/kg thể trọng. Thuốc có thể pha thành dung dịch đổ cho chim uống trực tiếp, liên tục

Chương VIII

trong 3-4 ngày. Thuốc trợ sức: cho uống thêm vitamin B1, C, K. Để tránh tổn thương niêm mạc TIÊU THỤ SẢN PHẨM

tiêu hóa, cần cho chim ăn thức ăn mềm dễ tiêu VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ẤP TRỨNG

như thức ăn hỗn hợp dạng bột hoặc ăn trong thời BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

gian điều trị; thực hiện cách ly chim ốm và chim khỏe; làm vệ sinh, tiêu độc chuồng trại.

- Phòng bệnh:

I. TIÊU THỤ SẢN PHẨM

Khi có bệnh xảy ra cần cách ly chim ốm để

điều trị; chim ốm chết phải chôn có đổ vôi bột

- Trước khi xuất chuồng sản phẩm gia cầm hoặc nước vôi 10%; không được mổ chim ốm gần nuôi thịt trong vòng 15-20 ngày không được dùng nguồn nước và khu vực nuôi chim. Toàn bộ số chim kháng sinh và các chất kích thích khác.

trong chuồng có chim ốm cho uống dung dịch

- Phải quy hoạch lại những khu chợ buôn bán chloramphenicol 2/1.000 hoặc sulfamethazone gia cầm, không mua bán gia cầm tùy tiện mọi nơi, 5/1.000 trong 3 ngày liền. Khi chưa có dịch: thực mọi lúc.

hiện vệ sinh chuồng trại và vệ sinh môi trường;

- Tổ chức lại hệ thống sản xuất, tiêu thụ sản nuôi dưỡng chim với khẩu phần ăn thích hợp và phẩm gia cầm từ khâu chăn nuôi đến khâu tiêu bảo đảm thức ăn, nước uống sạch.

thụ sản phẩm.

- Việc vận chuyển, lưu thông sản phẩm gia cầm phải có xe chuyên dụng, bảo đảm công tác vệ

sinh thú y, vệ sinh môi trường và an toàn cho sức khỏe con người.

- Xây dựng những khu giết mổ bảo đảm vệ

sinh, an toàn thực phẩm, không gây ô nhiễm môi 173

174

https://thuviensach.vn

+ Phác đồ 2:

Thuốc điều trị: dùng phối hợp hai loại thuốc: Tetracyclin: liều 50 mg/kg thể trọng; Bisepton: liều 50 mg/kg thể trọng. Thuốc có thể pha thành dung dịch đổ cho chim uống trực tiếp, liên tục

Chương VIII

trong 3-4 ngày. Thuốc trợ sức: cho uống thêm vitamin B1, C, K. Để tránh tổn thương niêm mạc TIÊU THỤ SẢN PHẨM

tiêu hóa, cần cho chim ăn thức ăn mềm dễ tiêu VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ẤP TRỨNG

như thức ăn hỗn hợp dạng bột hoặc ăn trong thời BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

gian điều trị; thực hiện cách ly chim ốm và chim khỏe; làm vệ sinh, tiêu độc chuồng trại.

- Phòng bệnh:

I. TIÊU THỤ SẢN PHẨM

Khi có bệnh xảy ra cần cách ly chim ốm để

điều trị; chim ốm chết phải chôn có đổ vôi bột

- Trước khi xuất chuồng sản phẩm gia cầm hoặc nước vôi 10%; không được mổ chim ốm gần nuôi thịt trong vòng 15-20 ngày không được dùng nguồn nước và khu vực nuôi chim. Toàn bộ số chim kháng sinh và các chất kích thích khác.

trong chuồng có chim ốm cho uống dung dịch

- Phải quy hoạch lại những khu chợ buôn bán chloramphenicol 2/1.000 hoặc sulfamethazone gia cầm, không mua bán gia cầm tùy tiện mọi nơi, 5/1.000 trong 3 ngày liền. Khi chưa có dịch: thực mọi lúc.

hiện vệ sinh chuồng trại và vệ sinh môi trường;

- Tổ chức lại hệ thống sản xuất, tiêu thụ sản nuôi dưỡng chim với khẩu phần ăn thích hợp và phẩm gia cầm từ khâu chăn nuôi đến khâu tiêu bảo đảm thức ăn, nước uống sạch.

thụ sản phẩm.

- Việc vận chuyển, lưu thông sản phẩm gia cầm phải có xe chuyên dụng, bảo đảm công tác vệ

sinh thú y, vệ sinh môi trường và an toàn cho sức khỏe con người.

- Xây dựng những khu giết mổ bảo đảm vệ

sinh, an toàn thực phẩm, không gây ô nhiễm môi 173

174

https://thuviensach.vn

trường. Chỉ giết mổ, chế biến từ những gia cầm an bên ngoài quả trứng. Nếu trứng không quá bẩn toàn, qua kiểm dịch thú y và có nguồn gốc rõ ràng.

thì không cần rửa nhưng trước khi chuyển về

Trong chăn nuôi gia cầm phải thực hiện kho phải được xông, sát trùng bằng formol +

nghiêm túc các yêu cầu nêu trên sẽ đem lại cho thuốc tím: sử dụng 17,5 g thuốc tím + 35 ml chăn nuôi gia cầm tính bền vững, cho ra sản formol cho 1 m3 buồng xông, thời gian xông là 15

phẩm sạch và bảo đảm vệ sinh môi trường, an phút. Sau đó nếu chưa đưa vào ấp ngay thì phải toàn sức khỏe cộng đồng.

chuyển vào kho bảo quản. Trứng được xông sát trùng cho tỷ lệ nở cao hơn không xông sát trùng II. ẤP TRỨNG GIA CẦM

là 2-3%/phôi. Việc xông trứng đòi hỏi thực hiện đúng liều lượng và thời gian, nếu nồng độ không Trong chăn nuôi gia cầm, ngoài việc chăm đủ hoặc thời gian không đủ thì chưa làm sạch sóc, nuôi dưỡng, quản lý, theo dõi đàn giống sinh được vi khuẩn và virus, nếu nồng độ quá cao sản một cách hợp lý, thì là một trong những khâu hoặc thời gian quá dài thì ảnh hưởng đến chất quan trọng làm tăng khả năng sản xuất của đàn lượng trứng bên trong.

mái sinh sản là phương pháp bảo quản và ấp Trong quá trình ấp nếu có điều kiện tiến hành trứng nhân tạo.

xông trứng được 1 lần/tuần là tốt nhất, nhưng 1. Công tác an toàn sinh học cho trứng và không được xông trứng trước 72 giờ ấp và khi cho một trạm ấp

trứng bắt đầu mổ vỏ.

Nhà ấp trứng phải được xây dựng tách biệt Sau khi gia cầm đẻ, tiến hành thu nhặt trứng khu nuôi và tách biệt khu ở, có tường bao quanh, vào buổi sáng từ 6-9 giờ và tiến hành chọn trứng có hệ thống cung cấp nước và thoát nước nhanh, sử dụng vào mục đích ấp nở hoặc ấp lộn hoặc làm hệ thống thoát nước phải có hố ga, nước trước khi thương phẩm.

thải ra ngoài phải được xử lý, có hệ thống sát Nếu trứng bẩn phải tiến hành rửa trứng trùng cho người ra vào nhà ấp, có nơi xử lý các bằng formol 0,9% hoặc một số loại thuốc sát sản phẩm phụ của nhà ấp (vỏ trứng, trứng thối, trùng thông dụng khác, có thể rửa bằng máy gia cầm chết sau khi nở,...).

hoặc bằng tay. Nếu rửa bằng tay phải lưu ý Máy ấp nếu sử dụng phương pháp ấp đơn kỳ

không cọ rửa quá mạnh tránh làm mất lớp vỏ bọc thì sau mỗi đợt ấp phải rửa, sát trùng sạch sẽ.

175

176

https://thuviensach.vn

trường. Chỉ giết mổ, chế biến từ những gia cầm an bên ngoài quả trứng. Nếu trứng không quá bẩn toàn, qua kiểm dịch thú y và có nguồn gốc rõ ràng.

thì không cần rửa nhưng trước khi chuyển về

Trong chăn nuôi gia cầm phải thực hiện kho phải được xông, sát trùng bằng formol +

nghiêm túc các yêu cầu nêu trên sẽ đem lại cho thuốc tím: sử dụng 17,5 g thuốc tím + 35 ml chăn nuôi gia cầm tính bền vững, cho ra sản formol cho 1 m3 buồng xông, thời gian xông là 15

phẩm sạch và bảo đảm vệ sinh môi trường, an phút. Sau đó nếu chưa đưa vào ấp ngay thì phải toàn sức khỏe cộng đồng.

chuyển vào kho bảo quản. Trứng được xông sát trùng cho tỷ lệ nở cao hơn không xông sát trùng II. ẤP TRỨNG GIA CẦM

là 2-3%/phôi. Việc xông trứng đòi hỏi thực hiện đúng liều lượng và thời gian, nếu nồng độ không Trong chăn nuôi gia cầm, ngoài việc chăm đủ hoặc thời gian không đủ thì chưa làm sạch sóc, nuôi dưỡng, quản lý, theo dõi đàn giống sinh được vi khuẩn và virus, nếu nồng độ quá cao sản một cách hợp lý, thì là một trong những khâu hoặc thời gian quá dài thì ảnh hưởng đến chất quan trọng làm tăng khả năng sản xuất của đàn lượng trứng bên trong.

mái sinh sản là phương pháp bảo quản và ấp Trong quá trình ấp nếu có điều kiện tiến hành trứng nhân tạo.

xông trứng được 1 lần/tuần là tốt nhất, nhưng 1. Công tác an toàn sinh học cho trứng và không được xông trứng trước 72 giờ ấp và khi cho một trạm ấp

trứng bắt đầu mổ vỏ.

Nhà ấp trứng phải được xây dựng tách biệt Sau khi gia cầm đẻ, tiến hành thu nhặt trứng khu nuôi và tách biệt khu ở, có tường bao quanh, vào buổi sáng từ 6-9 giờ và tiến hành chọn trứng có hệ thống cung cấp nước và thoát nước nhanh, sử dụng vào mục đích ấp nở hoặc ấp lộn hoặc làm hệ thống thoát nước phải có hố ga, nước trước khi thương phẩm.

thải ra ngoài phải được xử lý, có hệ thống sát Nếu trứng bẩn phải tiến hành rửa trứng trùng cho người ra vào nhà ấp, có nơi xử lý các bằng formol 0,9% hoặc một số loại thuốc sát sản phẩm phụ của nhà ấp (vỏ trứng, trứng thối, trùng thông dụng khác, có thể rửa bằng máy gia cầm chết sau khi nở,...).

hoặc bằng tay. Nếu rửa bằng tay phải lưu ý Máy ấp nếu sử dụng phương pháp ấp đơn kỳ

không cọ rửa quá mạnh tránh làm mất lớp vỏ bọc thì sau mỗi đợt ấp phải rửa, sát trùng sạch sẽ.

175

176

https://thuviensach.vn

Máy nở và dụng cụ sau mỗi đợt nở xong phải 2.2. Các phương pháp ấp nở

rửa và sát trùng.

- Phương pháp ấp nở đơn kỳ: trong tủ hoặc Toàn bộ khu trạm ấp trong và ngoài phải máy ấp nở chỉ có một loại trứng ở một lứa tuổi.

thường xuyên phun sát trùng định kỳ 1 tuần/lần.

- Phương pháp ấp đa kỳ: trong tủ hoặc máy 2. Cách ấp và phương pháp ấp nở

ấp nở có nhiều loại trứng có tuổi ấp khác nhau, vào ấp và ra nở luân phiên.

2.1. Các cách ấp trứng nhân tạo

- Phương pháp ấp đa kỳ - đa giống: trong tủ

- Ấp bằng đèn: sử dụng những sọt để đèn dầu hoặc máy ấp nở có nhiều loại trứng có tuổi ấp hoặc bóng đèn điện để ở giữa và trứng được đựng khác nhau, đồng thời có trứng nhiều loại giống trong những túi lưới, mỗi túi 30 quả, trứng được khác nhau để đáp ứng việc đa dạng hóa vật nuôi, xếp xung quanh.

cũng vào ấp và ra nở luân phiên.

- Ấp bằng thóc: rang nóng thóc và dùng thóc Việc ấp trứng bằng cách nào cũng đòi hỏi phải đó để ủ trứng.

tạo ra được điều kiện cho phôi phát triển bình thường trong thời gian ấp. Khi chăn nuôi dần dần

- Ấp bằng nước nóng: sử dụng nước nóng để

công nghiệp hóa, nhu cầu con giống bảo đảm chất cung cấp nhiệt cho trứng ấp.

lượng và với số lượng nhiều thì việc ấp trứng bằng

- Ấp nhiệt phôi: sử dụng trứng già để ấp máy công nghiệp phải được phổ biến để theo kịp trứng non, xếp xen kẽ nhau.

sự phát triển chung.

- Dùng gia cầm để ấp: dùng gà tây hoặc ngan ta để ấp trứng các loại gia cầm, mỗi ổ ấp được 25-3. Chọn trứng

30 quả.

Trứng được chọn là những quả có ngoại hình

- Ấp bằng tủ ấp thủ công: sử dụng bếp dầu cân đối, khối lượng đủ tiêu chuẩn của giống.

hoặc bếp than để đốt két nước trong tủ cung cấp nhiệt để ấp.

4. Bảo quản trứng

- Ấp bằng tủ ấp nở bán thủ công: sử dụng ấp Bảo quản trứng là việc rất cần thiết, mục đích bằng điện hoặc bếp than, bếp dầu.

là giữ cho phôi không phát triển trong giai đoạn từ

- Ấp bằng máy ấp nở công nghiệp: sử dụng khi gia cầm đẻ đến khi vào ấp, làm sao cho khối hoàn toàn bằng điện để ấp nở.

lượng trứng và đơn vị Haugh giảm ít nhất. Trong 177

178

https://thuviensach.vn

Máy nở và dụng cụ sau mỗi đợt nở xong phải 2.2. Các phương pháp ấp nở

rửa và sát trùng.

- Phương pháp ấp nở đơn kỳ: trong tủ hoặc Toàn bộ khu trạm ấp trong và ngoài phải máy ấp nở chỉ có một loại trứng ở một lứa tuổi.

thường xuyên phun sát trùng định kỳ 1 tuần/lần.

- Phương pháp ấp đa kỳ: trong tủ hoặc máy 2. Cách ấp và phương pháp ấp nở

ấp nở có nhiều loại trứng có tuổi ấp khác nhau, vào ấp và ra nở luân phiên.

2.1. Các cách ấp trứng nhân tạo

- Phương pháp ấp đa kỳ - đa giống: trong tủ

- Ấp bằng đèn: sử dụng những sọt để đèn dầu hoặc máy ấp nở có nhiều loại trứng có tuổi ấp hoặc bóng đèn điện để ở giữa và trứng được đựng khác nhau, đồng thời có trứng nhiều loại giống trong những túi lưới, mỗi túi 30 quả, trứng được khác nhau để đáp ứng việc đa dạng hóa vật nuôi, xếp xung quanh.

cũng vào ấp và ra nở luân phiên.

- Ấp bằng thóc: rang nóng thóc và dùng thóc Việc ấp trứng bằng cách nào cũng đòi hỏi phải đó để ủ trứng.

tạo ra được điều kiện cho phôi phát triển bình thường trong thời gian ấp. Khi chăn nuôi dần dần

- Ấp bằng nước nóng: sử dụng nước nóng để

công nghiệp hóa, nhu cầu con giống bảo đảm chất cung cấp nhiệt cho trứng ấp.

lượng và với số lượng nhiều thì việc ấp trứng bằng

- Ấp nhiệt phôi: sử dụng trứng già để ấp máy công nghiệp phải được phổ biến để theo kịp trứng non, xếp xen kẽ nhau.

sự phát triển chung.

- Dùng gia cầm để ấp: dùng gà tây hoặc ngan ta để ấp trứng các loại gia cầm, mỗi ổ ấp được 25-3. Chọn trứng

30 quả.

Trứng được chọn là những quả có ngoại hình

- Ấp bằng tủ ấp thủ công: sử dụng bếp dầu cân đối, khối lượng đủ tiêu chuẩn của giống.

hoặc bếp than để đốt két nước trong tủ cung cấp nhiệt để ấp.

4. Bảo quản trứng

- Ấp bằng tủ ấp nở bán thủ công: sử dụng ấp Bảo quản trứng là việc rất cần thiết, mục đích bằng điện hoặc bếp than, bếp dầu.

là giữ cho phôi không phát triển trong giai đoạn từ

- Ấp bằng máy ấp nở công nghiệp: sử dụng khi gia cầm đẻ đến khi vào ấp, làm sao cho khối hoàn toàn bằng điện để ấp nở.

lượng trứng và đơn vị Haugh giảm ít nhất. Trong 177

178

https://thuviensach.vn

điều kiện khí hậu trong mùa hè, thu ở Việt Nam Trước khi xếp trứng vào khay ấp phải chuyển thì việc bảo quản trứng càng cần thiết hơn.

trứng ra khỏi kho lạnh trước 12 giờ, hoặc ít nhất Thời gian bảo quản trứng cho phép không quá cũng được 3-5 giờ. Nếu có phòng làm nóng sơ bộ

7 ngày, nếu thời gian bảo quản 1-4 ngày thì nhiệt thì cho qua làm nóng sơ bộ 25-280C. Như vậy, độ trong phòng bảo quản khoảng 18-220C. Nếu nhiệt độ của trứng sẽ tăng lên từ từ làm giảm bớt bảo quản 1-4 ngày trong điều kiện < 150C thì tỷ lệ

tác động của nhiệt độ đối với phôi, hạn chế lòng nở giảm 2% và thời gian nở muộn. Nếu bảo quản trắng dính vào vỏ, đồng thời tránh hiện tượng 5-7 ngày thì nhiệt độ trong phòng bảo quản phải khi đưa vào trong máy ấp, nhiệt không bị tăng bảo đảm 15-170C.

lên đột ngột.

Trong thời gian bảo quản, mỗi ngày nếu có Đối với trứng các giống vịt hướng thịt, ngan điều kiện thì đảo trứng một lần kết hợp chuyển thì trứng vịt CV 2000 Leyer có khối lượng trứng trứng ra khỏi kho lạnh khoảng 1-2 giờ trong điều lớn, vỏ trứng dày. Việc xếp trứng vào ấp phải xếp kiện > 240C để đánh thức phôi, nó sẽ ảnh hưởng nghiêng một góc 18-450C so với mặt phẳng của tốt đến quá trình ấp nở sau này, tránh hiện tượng khay, tùy theo kích thước thiết kế của khay ấp phôi nghỉ trong suốt thời gian bảo quản.

trứng nhưng xếp nghiêng 450C sẽ tận dụng hết Trong phòng bảo quản phải bảo đảm độ ẩm, công suất máy. Trứng gà và các loại trứng vịt có duy trì độ ẩm 70-80%. Nếu bảo quản ở độ ẩm quá khối lượng nhỏ thì xếp trứng vào khay ấp thẳng thấp trứng bị mất nước nhiều, đến giai đoạn ấp đứng cũng được. Muốn cho gia cầm nở tập trung thì phôi phát triển yếu, tỷ lệ trứng tắc cao, tỷ lệ

vào cùng một thời gian thì trứng của cùng một nở thấp. Nếu bảo quản ở độ ẩm quá cao tạo điều giống có khối lượng lớn vào ấp trước khoảng 5 giờ, kiện cho vi khuẩn hoạt động xâm nhập vào trong trứng có khối lượng nhỏ vào ấp sau khoảng 3 giờ

trứng sẽ làm cho tỷ lệ chết phôi cao khi ấp.

so với trứng có khối lượng trung bình.

5. Xếp trứng vào ấp

6. Đảo trứng và làm mát

Việc xếp trứng vào ấp có thể xếp bằng tay Đảo trứng và làm mát là tăng cường quá hoặc dùng máy nâng trứng chân không, trứng trình trao đổi chất, kích thích sự phát triển phôi, phải được xếp đầu nhọn xuống phía dưới và buồng tránh được hiện tượng dính phôi và dính niệu khí lên trên.

nang. Trong máy ấp, cứ sau mỗi giờ thì máy tự

179

180

https://thuviensach.vn

điều kiện khí hậu trong mùa hè, thu ở Việt Nam Trước khi xếp trứng vào khay ấp phải chuyển thì việc bảo quản trứng càng cần thiết hơn.

trứng ra khỏi kho lạnh trước 12 giờ, hoặc ít nhất Thời gian bảo quản trứng cho phép không quá cũng được 3-5 giờ. Nếu có phòng làm nóng sơ bộ

7 ngày, nếu thời gian bảo quản 1-4 ngày thì nhiệt thì cho qua làm nóng sơ bộ 25-280C. Như vậy, độ trong phòng bảo quản khoảng 18-220C. Nếu nhiệt độ của trứng sẽ tăng lên từ từ làm giảm bớt bảo quản 1-4 ngày trong điều kiện < 150C thì tỷ lệ

tác động của nhiệt độ đối với phôi, hạn chế lòng nở giảm 2% và thời gian nở muộn. Nếu bảo quản trắng dính vào vỏ, đồng thời tránh hiện tượng 5-7 ngày thì nhiệt độ trong phòng bảo quản phải khi đưa vào trong máy ấp, nhiệt không bị tăng bảo đảm 15-170C.

lên đột ngột.

Trong thời gian bảo quản, mỗi ngày nếu có Đối với trứng các giống vịt hướng thịt, ngan điều kiện thì đảo trứng một lần kết hợp chuyển thì trứng vịt CV 2000 Leyer có khối lượng trứng trứng ra khỏi kho lạnh khoảng 1-2 giờ trong điều lớn, vỏ trứng dày. Việc xếp trứng vào ấp phải xếp kiện > 240C để đánh thức phôi, nó sẽ ảnh hưởng nghiêng một góc 18-450C so với mặt phẳng của tốt đến quá trình ấp nở sau này, tránh hiện tượng khay, tùy theo kích thước thiết kế của khay ấp phôi nghỉ trong suốt thời gian bảo quản.

trứng nhưng xếp nghiêng 450C sẽ tận dụng hết Trong phòng bảo quản phải bảo đảm độ ẩm, công suất máy. Trứng gà và các loại trứng vịt có duy trì độ ẩm 70-80%. Nếu bảo quản ở độ ẩm quá khối lượng nhỏ thì xếp trứng vào khay ấp thẳng thấp trứng bị mất nước nhiều, đến giai đoạn ấp đứng cũng được. Muốn cho gia cầm nở tập trung thì phôi phát triển yếu, tỷ lệ trứng tắc cao, tỷ lệ

vào cùng một thời gian thì trứng của cùng một nở thấp. Nếu bảo quản ở độ ẩm quá cao tạo điều giống có khối lượng lớn vào ấp trước khoảng 5 giờ, kiện cho vi khuẩn hoạt động xâm nhập vào trong trứng có khối lượng nhỏ vào ấp sau khoảng 3 giờ

trứng sẽ làm cho tỷ lệ chết phôi cao khi ấp.

so với trứng có khối lượng trung bình.

5. Xếp trứng vào ấp

6. Đảo trứng và làm mát

Việc xếp trứng vào ấp có thể xếp bằng tay Đảo trứng và làm mát là tăng cường quá hoặc dùng máy nâng trứng chân không, trứng trình trao đổi chất, kích thích sự phát triển phôi, phải được xếp đầu nhọn xuống phía dưới và buồng tránh được hiện tượng dính phôi và dính niệu khí lên trên.

nang. Trong máy ấp, cứ sau mỗi giờ thì máy tự

179

180

https://thuviensach.vn

động đảo hoặc người đảo một lần. Đối với trứng Trong quá trình ấp, nở phải thường xuyên vịt hướng thịt, trứng ngan, trứng ngan lai vịt có kiểm tra, theo dõi diễn biến của nhiệt độ, độ ẩm khối lượng lớn, vỏ dày, để quá trình phát triển trong máy, nếu thấy cần thiết phải điều chỉnh kịp của phôi được tốt và nở đạt tỷ lệ cao thì ngoài thời, thường xuyên xem quá trình giảm khối việc đảo trứng tự động của máy ấp mỗi giờ một lượng, sự phát triển của phôi có phù hợp không.

lần thì ta phải chuyển trứng ra ngoài máy đảo Trong quá trình ấp nên tiến hành soi trứng 2 lần.

trứng bằng tay từng quả, khi đưa trứng vào ấp Lần 1 vào thời gian 7 ngày ấp để biết được tỷ lệ

phải xếp nghiêng, khi đảo thì tay lật từng quả lại phôi, loại bỏ những quả không phôi, chết phôi ra đồng thời kết hợp phun nước làm mát (phun khỏi máy ấp. Trứng vịt, ngan, vịt lai ngan có thể

dạng hơi sương), đảo xong khay nào thì làm mát soi được khi 2-3 ngày ấp nhưng không nên soi luôn khay đó, thời gian làm mát mỗi lần từ 5-15

sớm vì ở giai đoạn đầu trứng không có khả năng phút (tăng dần theo ngày ấp).

sinh nhiệt, khi soi trứng sẽ mất đi nhiều nhiệt, Ở mỗi giai đoạn trứng làm mát và đảo máy 1

ảnh hưởng đến sự phát triển của phôi. Lần soi lần/ngày được thực hiện vào 9-10 giờ, giai đoạn 2

thứ 2 thực hiện vào ngày ấp thứ 18 để loại tiếp lần/ngày thì thực hiện vào 9-10 giờ và 14-15 giờ.

những quả trứng chết phôi ở giai đoạn sau và 7. Kiểm tra trứng và soi trứng khi ấp những quả trứng cùi dừa cạnh (trứng không có Thời gian ấp nở của trứng vịt là 28 ngày, khả năng hấp thu hết lòng trắng và dính lòng trứng gà là 21 ngày, trứng gà tây là 27,5 ngày, trắng vào vỏ dẫn đến không có khả năng nở và trứng ngan là 34 ngày, ngan lai, vịt là 30 ngày, nếu nở cũng sẽ bị hở rốn).

như vậy thời gian trứng trong máy ấp tương Trong thời gian trứng trong máy ấp có thể

ứng là 1-24, 1-18, 1-24, 1-30, 1-26 ngày, sau đó tiến hành xông trứng bằng formol + thuốc tím để

là quá trình trứng trong máy nở. Khi chuyển bảo đảm vệ sinh nhưng không được xông trứng trứng từ máy ấp sang máy nở phải tiến hành trước 4 ngày ấp và trứng ở trong máy nở.

chuyển trứng từ khay ấp vào khay nở, quá trình 8. Công việc sau khi gia cầm nở

chuyển phải nhẹ nhàng và nhanh chóng, tránh trứng bị rạn, dập và không để trứng bị mất Thời gian nở (con đầu đến con cuối) khoảng nhiệt quá nhiều.

25-30 ngày, sau khi con cuối nở khoảng 6 giờ thì 181

182

https://thuviensach.vn

động đảo hoặc người đảo một lần. Đối với trứng Trong quá trình ấp, nở phải thường xuyên vịt hướng thịt, trứng ngan, trứng ngan lai vịt có kiểm tra, theo dõi diễn biến của nhiệt độ, độ ẩm khối lượng lớn, vỏ dày, để quá trình phát triển trong máy, nếu thấy cần thiết phải điều chỉnh kịp của phôi được tốt và nở đạt tỷ lệ cao thì ngoài thời, thường xuyên xem quá trình giảm khối việc đảo trứng tự động của máy ấp mỗi giờ một lượng, sự phát triển của phôi có phù hợp không.

lần thì ta phải chuyển trứng ra ngoài máy đảo Trong quá trình ấp nên tiến hành soi trứng 2 lần.

trứng bằng tay từng quả, khi đưa trứng vào ấp Lần 1 vào thời gian 7 ngày ấp để biết được tỷ lệ

phải xếp nghiêng, khi đảo thì tay lật từng quả lại phôi, loại bỏ những quả không phôi, chết phôi ra đồng thời kết hợp phun nước làm mát (phun khỏi máy ấp. Trứng vịt, ngan, vịt lai ngan có thể

dạng hơi sương), đảo xong khay nào thì làm mát soi được khi 2-3 ngày ấp nhưng không nên soi luôn khay đó, thời gian làm mát mỗi lần từ 5-15

sớm vì ở giai đoạn đầu trứng không có khả năng phút (tăng dần theo ngày ấp).

sinh nhiệt, khi soi trứng sẽ mất đi nhiều nhiệt, Ở mỗi giai đoạn trứng làm mát và đảo máy 1

ảnh hưởng đến sự phát triển của phôi. Lần soi lần/ngày được thực hiện vào 9-10 giờ, giai đoạn 2

thứ 2 thực hiện vào ngày ấp thứ 18 để loại tiếp lần/ngày thì thực hiện vào 9-10 giờ và 14-15 giờ.

những quả trứng chết phôi ở giai đoạn sau và 7. Kiểm tra trứng và soi trứng khi ấp những quả trứng cùi dừa cạnh (trứng không có Thời gian ấp nở của trứng vịt là 28 ngày, khả năng hấp thu hết lòng trắng và dính lòng trứng gà là 21 ngày, trứng gà tây là 27,5 ngày, trắng vào vỏ dẫn đến không có khả năng nở và trứng ngan là 34 ngày, ngan lai, vịt là 30 ngày, nếu nở cũng sẽ bị hở rốn).

như vậy thời gian trứng trong máy ấp tương Trong thời gian trứng trong máy ấp có thể

ứng là 1-24, 1-18, 1-24, 1-30, 1-26 ngày, sau đó tiến hành xông trứng bằng formol + thuốc tím để

là quá trình trứng trong máy nở. Khi chuyển bảo đảm vệ sinh nhưng không được xông trứng trứng từ máy ấp sang máy nở phải tiến hành trước 4 ngày ấp và trứng ở trong máy nở.

chuyển trứng từ khay ấp vào khay nở, quá trình 8. Công việc sau khi gia cầm nở

chuyển phải nhẹ nhàng và nhanh chóng, tránh trứng bị rạn, dập và không để trứng bị mất Thời gian nở (con đầu đến con cuối) khoảng nhiệt quá nhiều.

25-30 ngày, sau khi con cuối nở khoảng 6 giờ thì 181

182

https://thuviensach.vn

chuyển gia cầm con ra khỏi máy nở và phân loại,

+ Thời gian bảo quản trứng quá dài hoặc điều nếu gia cầm giống hoặc gia cầm hướng trứng thì kiện bảo quản trứng không phù hợp.

tiến hành chọn đực mái.

+ Do dinh dưỡng đàn sinh sản.

- Đối với gà thì chọn đực hoặc mái bằng cách

+ Chế độ ấp không thích hợp.

bóp lỗ huyệt.

+ Đảo trứng không tốt.

- Đối với vịt, ngan có hai cách chọn đực, mái:

- Tỷ lệ trứng dính vỏ nhiều:

+ Vê sờ để phát hiện gai giao cấu của con đực.

Nguyên nhân:

+ Bóp lỗ huyệt để phát hiện gai giao cấu của

+ Bảo quản trứng quá lâu.

con đực.

+ Đảo trứng trong máy ấp ít.

Trước khi đưa xuống chuồng nuôi cần phải

+ Biến chứng có bệnh truyền nhiễm.

tiêm phòng một số bệnh theo yêu cầu của quy

- Tỷ lệ trứng thối nhiều:

trình thú y.

Nguyên nhân:

+ Do chất độn chuồng hoặc ổ đẻ bẩn.

9. Một số hiện tượng không bình thường

+ Rửa trứng sai quy trình

trong ấp nở trứng gia cầm và nguyên nhân

+ Trước khi vào ấp trứng bị ướt.

- Tỷ lệ trứng không phôi cao:

+ Độ ẩm khi bảo quản trứng quá cao.

Nguyên nhân:

- Tỷ lệ trứng tắc cao.

+ Con đực vô sinh hoặc thiếu con đực.

Nguyên nhân:

+ Do bệnh.

+ Thiếu độ ẩm khi ấp và nở.

+ Dinh dưỡng cho đàn gia cầm sinh sản kém.

+ Biến chứng của bệnh truyền nhiễm.

+ Chuồng bẩn dẫn đến bệnh của con đực.

+ Bảo quản trứng ở độ ẩm quá thấp.

+ Con đực quá nặng.

+ Khi ấp độ ẩm quá cao.

- Phôi chết sớm:

+ Đảo trứng và xếp trứng vào ấp không phù hợp.

Nguyên nhân:

- Thời gian nở quá dài:

+ Nhiều trứng bị rạn, bẩn.

Nguyên nhân:

+ Rửa trứng và xông trứng không đúng quy

+ Thiếu nhiệt ở giai đoạn đầu.

trình.

+ Trứng bảo quản quá lâu.

183

184

https://thuviensach.vn

chuyển gia cầm con ra khỏi máy nở và phân loại,

+ Thời gian bảo quản trứng quá dài hoặc điều nếu gia cầm giống hoặc gia cầm hướng trứng thì kiện bảo quản trứng không phù hợp.

tiến hành chọn đực mái.

+ Do dinh dưỡng đàn sinh sản.

- Đối với gà thì chọn đực hoặc mái bằng cách

+ Chế độ ấp không thích hợp.

bóp lỗ huyệt.

+ Đảo trứng không tốt.

- Đối với vịt, ngan có hai cách chọn đực, mái:

- Tỷ lệ trứng dính vỏ nhiều:

+ Vê sờ để phát hiện gai giao cấu của con đực.

Nguyên nhân:

+ Bóp lỗ huyệt để phát hiện gai giao cấu của

+ Bảo quản trứng quá lâu.

con đực.

+ Đảo trứng trong máy ấp ít.

Trước khi đưa xuống chuồng nuôi cần phải

+ Biến chứng có bệnh truyền nhiễm.

tiêm phòng một số bệnh theo yêu cầu của quy

- Tỷ lệ trứng thối nhiều:

trình thú y.

Nguyên nhân:

+ Do chất độn chuồng hoặc ổ đẻ bẩn.

9. Một số hiện tượng không bình thường

+ Rửa trứng sai quy trình

trong ấp nở trứng gia cầm và nguyên nhân

+ Trước khi vào ấp trứng bị ướt.

- Tỷ lệ trứng không phôi cao:

+ Độ ẩm khi bảo quản trứng quá cao.

Nguyên nhân:

- Tỷ lệ trứng tắc cao.

+ Con đực vô sinh hoặc thiếu con đực.

Nguyên nhân:

+ Do bệnh.

+ Thiếu độ ẩm khi ấp và nở.

+ Dinh dưỡng cho đàn gia cầm sinh sản kém.

+ Biến chứng của bệnh truyền nhiễm.

+ Chuồng bẩn dẫn đến bệnh của con đực.

+ Bảo quản trứng ở độ ẩm quá thấp.

+ Con đực quá nặng.

+ Khi ấp độ ẩm quá cao.

- Phôi chết sớm:

+ Đảo trứng và xếp trứng vào ấp không phù hợp.

Nguyên nhân:

- Thời gian nở quá dài:

+ Nhiều trứng bị rạn, bẩn.

Nguyên nhân:

+ Rửa trứng và xông trứng không đúng quy

+ Thiếu nhiệt ở giai đoạn đầu.

trình.

+ Trứng bảo quản quá lâu.

183

184

https://thuviensach.vn

- Nở con bị dính bẩn: Nguyên nhân:

+ Nhiệt độ và độ ẩm khi nở không phù hợp.

+ Độ thông thoáng kém.

+ Trứng thối không loại bỏ trong quá trình ấp.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Gia cầm nở ra bị khô.

Nguyên nhân:

+ Khi ấp độ ẩm thấp, nhiệt độ quá cao.

1. Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch cúm

+ Thời gian ấp nở quá dài.

gia cầm: Bệnh cúm gia cầm và biện pháp

- Gia cầm chết nhiều khi nở.

phòng chóng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

Nguyên nhân:

2. Nguyễn Chi Bảo: Cao cở sinh học của nhân

+ Do các bệnh truyền nhiễm.

giống và nuôi dưỡng gia cầm, Nxb. Khoa học

+ Khi chuyển ra máy nở xếp trứng quá dày.

xã hội, Hà Nội.

+ Độ thông thoáng ở máy nở kém.

3.

+ Công tác vệ sinh máy nở không tốt.

Đặng Vũ Bình: Giáo trình chọn lọc và nhân giống vật nuôi, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2000.

4. Cục Chăn nuôi: Đổi mới hệ thống chăn nuôi gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

5. Vũ Duy Giảng: Thức ăn bổ sung cho gia súc, gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2007.

6. Vũ Duy Giảng, Nguyễn Thị Lương Hồng, Tôn Thất Sơn: Giáo trình thức ăn và dinh dưỡng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1999.

7. Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Việt Nam: Sổ tay chăn nuôi gia cầm bền vững, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2007.

8. Hội Chăn nuôi Việt Nam: Cẩm nang chăn nuôi 185

186

https://thuviensach.vn

- Nở con bị dính bẩn: Nguyên nhân:

+ Nhiệt độ và độ ẩm khi nở không phù hợp.

+ Độ thông thoáng kém.

+ Trứng thối không loại bỏ trong quá trình ấp.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Gia cầm nở ra bị khô.

Nguyên nhân:

+ Khi ấp độ ẩm thấp, nhiệt độ quá cao.

1. Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch cúm

+ Thời gian ấp nở quá dài.

gia cầm: Bệnh cúm gia cầm và biện pháp

- Gia cầm chết nhiều khi nở.

phòng chóng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

Nguyên nhân:

2. Nguyễn Chi Bảo: Cao cở sinh học của nhân

+ Do các bệnh truyền nhiễm.

giống và nuôi dưỡng gia cầm, Nxb. Khoa học

+ Khi chuyển ra máy nở xếp trứng quá dày.

xã hội, Hà Nội.

+ Độ thông thoáng ở máy nở kém.

3.

+ Công tác vệ sinh máy nở không tốt.

Đặng Vũ Bình: Giáo trình chọn lọc và nhân giống vật nuôi, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2000.

4. Cục Chăn nuôi: Đổi mới hệ thống chăn nuôi gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

5. Vũ Duy Giảng: Thức ăn bổ sung cho gia súc, gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2007.

6. Vũ Duy Giảng, Nguyễn Thị Lương Hồng, Tôn Thất Sơn: Giáo trình thức ăn và dinh dưỡng, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1999.

7. Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Việt Nam: Sổ tay chăn nuôi gia cầm bền vững, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2007.

8. Hội Chăn nuôi Việt Nam: Cẩm nang chăn nuôi 185

186

https://thuviensach.vn

gia súc gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2004, t.2.

9. Nguyễn Đức Lưu, Lương Tất Nhợ, Hoàng Văn Tiệu, Nguyễn Hữu Vũ: Nuôi ngan, vịt và các bệnh quan trọng thường gặp, Nxb. Nông MỤC LỤC

nghiệp, Hà Nội, 2001.

10. Lê Viết Ly, Bùi Văn Chính: Phát triển chăn nuôi trong hệ thống nông nghiệp bền vững, Trang

Lời Nhà xuất bản

5

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1996.

11. Lương Tất Nhợ, Hoàng Văn Tiệu: Nuôi vịt Chương I

siêu thịt, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2004.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

12.

TRONG CHĂN NUÔI GIA CẦM

Nguyễn Đức Trọng: Chăn nuôi vịt - ngan đạt BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC 7

hiệu quả kinh tế cao, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

1. Khái niệm 7

2. Các yêu cầu về kỹ thuật 7

13. Hoàng Văn Tiêu: Kỹ thuật chăn nuôi vịt thịt, 3. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học vịt trứng trong hộ gia đình, Nxb. Lao động, đối với gia cầm và các sản phẩm của chúng 13

2005.

4. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học 14. Các thông tin về chăn nuôi trên Website của đối với phương tiện vận chuyển 14

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

5. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học đối với dụng cụ chăn nuôi

14

6. Công tác xử lý khi có dịch bệnh 14

Chương II

CHĂN NUÔI GÀ THẢ VƯỜN BẢO ĐẢM

AN TOÀN SINH HỌC 16

I. Giới thiệu một số giống gà nội thả

vườn Việt Nam

16

1. Một số giống gà nội thả vườn 16

2. Một số giống gà vườn nhập nội 17

187

188

https://thuviensach.vn

gia súc gia cầm, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2004, t.2.

9. Nguyễn Đức Lưu, Lương Tất Nhợ, Hoàng Văn Tiệu, Nguyễn Hữu Vũ: Nuôi ngan, vịt và các bệnh quan trọng thường gặp, Nxb. Nông MỤC LỤC

nghiệp, Hà Nội, 2001.

10. Lê Viết Ly, Bùi Văn Chính: Phát triển chăn nuôi trong hệ thống nông nghiệp bền vững, Trang

Lời Nhà xuất bản

5

Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 1996.

11. Lương Tất Nhợ, Hoàng Văn Tiệu: Nuôi vịt Chương I

siêu thịt, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2004.

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG

12.

TRONG CHĂN NUÔI GIA CẦM

Nguyễn Đức Trọng: Chăn nuôi vịt - ngan đạt BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC 7

hiệu quả kinh tế cao, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội, 2005.

1. Khái niệm 7

2. Các yêu cầu về kỹ thuật 7

13. Hoàng Văn Tiêu: Kỹ thuật chăn nuôi vịt thịt, 3. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học vịt trứng trong hộ gia đình, Nxb. Lao động, đối với gia cầm và các sản phẩm của chúng 13

2005.

4. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học 14. Các thông tin về chăn nuôi trên Website của đối với phương tiện vận chuyển 14

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

5. Các yêu cầu bảo đảm an toàn sinh học đối với dụng cụ chăn nuôi

14

6. Công tác xử lý khi có dịch bệnh 14

Chương II

CHĂN NUÔI GÀ THẢ VƯỜN BẢO ĐẢM

AN TOÀN SINH HỌC 16

I. Giới thiệu một số giống gà nội thả

vườn Việt Nam

16

1. Một số giống gà nội thả vườn 16

2. Một số giống gà vườn nhập nội 17

187

188

https://thuviensach.vn

3. Gà cải tiến trong nước 17

II. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà bố mẹ sinh II. Thức ăn của gà nội thả vườn 17

sản hướng thịt

43

1. Thức ăn cung cấp bột đường 17

1. Chuẩn bị các điều kiện để nuôi gà con, 2. Thức ăn giàu protein

18

gà giò, gà đẻ 43

3. Thức ăn giàu vitamin

19

2. Những điều kiện cần thực hiện khi 4. Thức ăn khoáng

20

nuôi gà giò (gà hậu bị đẻ) 48

5. Nước uống 21

3. Những điều kiện cần thực hiện khi III. Kỹ thuật nuôi gà nội thả vườn 21

nuôi gà đẻ (sau 20 tuần tuổi) 49

1. Kỹ thuật nuôi gà con

21

4. Những điều kiện cần thực hiện khi 2. Kỹ thuật nuôi gà giò, hậu bị 26

nuôi gà trống đạp mái

50

3. Kỹ thuật nuôi gà đẻ 27

5. Yêu cầu thức ăn và dinh dưỡng cho 4. Kỹ thuật nuôi gà thịt 29

gà sinh sản hướng thịt qua các giai IV. Một số bệnh gà nội thả vườn thường đoạn tuổi 53

hay mắc

30

6. Lịch dùng thuốc phòng cho đàn gà bố

1. Bạch lỵ 30

mẹ (sinh sản) hướng thịt 54

2. Bệnh Newcastle (bệnh gà rù)

31

III. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà đẻ hướng 3. Bệnh tụ huyết trùng

31

chuyên trứng

56

4. Bệnh đậu 32

1. Nhiệt độ môi trường nuôi gà

56

5. Bệnh cầu trùng

33

2. Mật độ nuôi gà

57

6. Giun

34

3.

Mật độ máng uống 57

7. Bệnh rận, rệp gà

34

4. Mật độ máng ăn 58

Chương III

5. Chế độ chiếu sáng

58

CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

6. Độ ẩm tương đối trong chuồng gà 59

BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC 35

7. Chế độ không khí

59

I. Chuồng trại, dụng cụ và chuẩn bị các 8. Yêu cầu thức ăn, dinh dưỡng của gà đẻ

điều kiện chăn nuôi gà công nghiệp 35

hướng chuyên trứng 60

1. Xây dựng chuồng trại 35

9. Lịch dùng thuốc phòng dành cho đàn 2. Dụng cụ dùng để chăn nuôi gà 37

gà đẻ hướng chuyên trứng 62

3. Chuẩn bị chuồng và các điều kiện trước IV. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà thịt (Broiler) 64

khi nuôi gà

40

1. Chọn gà con

64

189

190

https://thuviensach.vn

3. Gà cải tiến trong nước 17

II. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà bố mẹ sinh II. Thức ăn của gà nội thả vườn 17

sản hướng thịt

43

1. Thức ăn cung cấp bột đường 17

1. Chuẩn bị các điều kiện để nuôi gà con, 2. Thức ăn giàu protein

18

gà giò, gà đẻ 43

3. Thức ăn giàu vitamin

19

2. Những điều kiện cần thực hiện khi 4. Thức ăn khoáng

20

nuôi gà giò (gà hậu bị đẻ) 48

5. Nước uống 21

3. Những điều kiện cần thực hiện khi III. Kỹ thuật nuôi gà nội thả vườn 21

nuôi gà đẻ (sau 20 tuần tuổi) 49

1. Kỹ thuật nuôi gà con

21

4. Những điều kiện cần thực hiện khi 2. Kỹ thuật nuôi gà giò, hậu bị 26

nuôi gà trống đạp mái

50

3. Kỹ thuật nuôi gà đẻ 27

5. Yêu cầu thức ăn và dinh dưỡng cho 4. Kỹ thuật nuôi gà thịt 29

gà sinh sản hướng thịt qua các giai IV. Một số bệnh gà nội thả vườn thường đoạn tuổi 53

hay mắc

30

6. Lịch dùng thuốc phòng cho đàn gà bố

1. Bạch lỵ 30

mẹ (sinh sản) hướng thịt 54

2. Bệnh Newcastle (bệnh gà rù)

31

III. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà đẻ hướng 3. Bệnh tụ huyết trùng

31

chuyên trứng

56

4. Bệnh đậu 32

1. Nhiệt độ môi trường nuôi gà

56

5. Bệnh cầu trùng

33

2. Mật độ nuôi gà

57

6. Giun

34

3.

Mật độ máng uống 57

7. Bệnh rận, rệp gà

34

4. Mật độ máng ăn 58

Chương III

5. Chế độ chiếu sáng

58

CHĂN NUÔI GÀ CÔNG NGHIỆP

6. Độ ẩm tương đối trong chuồng gà 59

BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC 35

7. Chế độ không khí

59

I. Chuồng trại, dụng cụ và chuẩn bị các 8. Yêu cầu thức ăn, dinh dưỡng của gà đẻ

điều kiện chăn nuôi gà công nghiệp 35

hướng chuyên trứng 60

1. Xây dựng chuồng trại 35

9. Lịch dùng thuốc phòng dành cho đàn 2. Dụng cụ dùng để chăn nuôi gà 37

gà đẻ hướng chuyên trứng 62

3. Chuẩn bị chuồng và các điều kiện trước IV. Kỹ thuật nuôi dưỡng gà thịt (Broiler) 64

khi nuôi gà

40

1. Chọn gà con

64

189

190

https://thuviensach.vn

2. Úm gà con

65

III. Kỹ thuật chăn nuôi vịt thịt 101

3. Chế độ nhiệt 66

1. Chọn con giống 101

4. Chế độ chiếu sáng

67

2. Nuôi dưỡng 102

5. Độ ẩm không khí

68

3. Quản lý, chăm sóc

103

6. Mật độ nuôi

68

IV. Một số bệnh thường gặp ở vịt và 7. Mật độ máng ăn, máng uống 68

biện pháp phòng trừ

105

8. Thức ăn dinh dưỡng 69

1. Bệnh dịch tả vịt (Duck plague) 105

9. Lịch dùng thuốc phòng cho gà thịt 71

2. Bệnh tụ huyết trùng

106

V. Một số bệnh thường gặp ở gà công 3. Bệnh phó thương hàn

107

nghiệp

72

4. Bệnh do E.coli

107

1. Bệnh Newcastle (gà rù)

72

2. Bệnh đậu gà (Powl Pox)

73

Chương V

3. Bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm 74

CHĂN NUÔI NGAN BẢO ĐẢM AN TOÀN

4. Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm 74

SINH HỌC 110

5. Bệnh Gumboro

75

I. Đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng, 6. Bệnh tụ huyết trùng gia cầm 76

sinh sản

110

Chương IV

1. Đặc điểm ngoại hình

110

CHĂN NUÔI VỊT BẢO ĐẢM AN TOÀN

2. Đặc điểm sinh trưởng 110

SINH HỌC 77

3. Đặc điểm sinh sản của ngan

111

I. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt 77

4. Đặc điểm sử dụng thức ăn 112

1. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt sinh sản 77

5. Giới thiệu một số giống ngan 113

2. Nhu

cầu dinh dưỡng của vịt hướng thịt 80

II. Kỹ thuật nuôi ngan trống 113

3. Thức ăn chăn nuôi vịt 80

1. Chọn giống 113

II. Kỹ thuật chăn nuôi vịt sinh sản 82

2. Đặc điểm sinh lý và sự nuôi dưỡng 114

1. Nuôi vịt sinh sản giai đoạn 1-56 ngày tuổi 82

III. Kỹ thuật nuôi ngan đẻ (169-602

2. Kỹ thuật chăn nuôi vịt hậu bị 92

ngày tuổi)

115

3. Kỹ thuật chăn nuôi vịt đẻ 96

1. Đặc điểm của ngan đẻ 115

4. Một số điểm cần chú ý trong chăn nuôi 2. Kỹ thuật chọn ngan sinh sản 115

vịt sinh sản từ sơ sinh đến hết chu kỳ

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết bị

116

đẻ trứng 98

4. Thức ăn 117

191

192

https://thuviensach.vn

2. Úm gà con

65

III. Kỹ thuật chăn nuôi vịt thịt 101

3. Chế độ nhiệt 66

1. Chọn con giống 101

4. Chế độ chiếu sáng

67

2. Nuôi dưỡng 102

5. Độ ẩm không khí

68

3. Quản lý, chăm sóc

103

6. Mật độ nuôi

68

IV. Một số bệnh thường gặp ở vịt và 7. Mật độ máng ăn, máng uống 68

biện pháp phòng trừ

105

8. Thức ăn dinh dưỡng 69

1. Bệnh dịch tả vịt (Duck plague) 105

9. Lịch dùng thuốc phòng cho gà thịt 71

2. Bệnh tụ huyết trùng

106

V. Một số bệnh thường gặp ở gà công 3. Bệnh phó thương hàn

107

nghiệp

72

4. Bệnh do E.coli

107

1. Bệnh Newcastle (gà rù)

72

2. Bệnh đậu gà (Powl Pox)

73

Chương V

3. Bệnh viêm thanh khí quản truyền nhiễm 74

CHĂN NUÔI NGAN BẢO ĐẢM AN TOÀN

4. Bệnh viêm phế quản truyền nhiễm 74

SINH HỌC 110

5. Bệnh Gumboro

75

I. Đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng, 6. Bệnh tụ huyết trùng gia cầm 76

sinh sản

110

Chương IV

1. Đặc điểm ngoại hình

110

CHĂN NUÔI VỊT BẢO ĐẢM AN TOÀN

2. Đặc điểm sinh trưởng 110

SINH HỌC 77

3. Đặc điểm sinh sản của ngan

111

I. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt 77

4. Đặc điểm sử dụng thức ăn 112

1. Nhu cầu dinh dưỡng của vịt sinh sản 77

5. Giới thiệu một số giống ngan 113

2. Nhu

cầu dinh dưỡng của vịt hướng thịt 80

II. Kỹ thuật nuôi ngan trống 113

3. Thức ăn chăn nuôi vịt 80

1. Chọn giống 113

II. Kỹ thuật chăn nuôi vịt sinh sản 82

2. Đặc điểm sinh lý và sự nuôi dưỡng 114

1. Nuôi vịt sinh sản giai đoạn 1-56 ngày tuổi 82

III. Kỹ thuật nuôi ngan đẻ (169-602

2. Kỹ thuật chăn nuôi vịt hậu bị 92

ngày tuổi)

115

3. Kỹ thuật chăn nuôi vịt đẻ 96

1. Đặc điểm của ngan đẻ 115

4. Một số điểm cần chú ý trong chăn nuôi 2. Kỹ thuật chọn ngan sinh sản 115

vịt sinh sản từ sơ sinh đến hết chu kỳ

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết bị

116

đẻ trứng 98

4. Thức ăn 117

191

192

https://thuviensach.vn

5. Chăm sóc quản lý đàn 118

Chương VI

IV. Kỹ thuật nuôi ngan con (1-84 ngày CHĂN NUÔI NGỖNG BẢO ĐẢM

tuổi)

119

AN TOÀN SINH HỌC 136

1. Đặc điểm 119

I. Đặc điểm sinh học của ngỗng 136

2. Kỹ thuật chọn ngan con

119

II. Kỹ thuật chăn nuôi ngỗng 137

3. Chuẩn bị chuồng nuôi, vật tư cần thiết 120

1. Nuôi ngỗng sinh sản 137

4.

Các

điều kiện nuôi dưỡng 121

2. Nuôi ngỗng con (gột ngỗng) 141

5. Một số điểm cần chú ý trong nuôi ngan 3. Nuôi ngỗng thịt và ngỗng hậu bị 145

con 122

4. Nuôi vỗ béo và nhồi béo ngỗng 148

V. Kỹ thuật nuôi ngan hậu bị (85-165

III. Một số bệnh thường gặp trong chăn ngày tuổi)

123

nuôi ngỗng

150

1. Đặc điểm 123

1. Bệnh tụ huyết trùng

150

2. Kỹ thuật chọn ngan hậu bị 124

2. Bệnh dịch tả vịt lây sang ngỗng 151

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết 3. Bệnh phó thương hàn

152

bị khác

124

4. Bệnh cắn lông, rỉa lông

153

4. Thức ăn 125

Chương VII

5. Quản lý đàn ngan hậu bị 126

NUÔI CHIM BỒ CÂU BẢO ĐẢM AN

VI. Kỹ thuật nuôi ngan thịt 127

TOÀN SINH HỌC 155

1. Đặc điểm của ngan thịt 127

I. Kỹ thuật chọn giống và chuẩn bị

2. Kỹ thuật chọn giống 127

thiết bị nuôi chim bồ câu

155

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và vật tư cần thiết 128

1. Chọn giống chim bồ câu

155

4. Vỗ ngan béo (từ 2-3 tuần trước khi 2. Chuồng nuôi và thiết bị nuôi chim 156

xuất chuồng) 128

II. Dinh dưỡng và thức ăn nuôi chim 159

5. Vệ sinh phòng bệnh 129

1. Thức ăn cho chim

159

VII. Một số bệnh thường gặp trong chăn 2. Cách phối trộn thức ăn 160

nuôi ngan

130

3. Cách cho ăn 162

1. Bệnh nấm phổi 130

III. Kỹ thuật nuôi chim 162

2. Bệnh Salmonella

132

1. Chim sinh sản (6 tháng tuổi trở đi) 162

3. Bệnh E.coli

133

2. Chim giò (2-5 tháng tuổi) nuôi hậu bị

4. Bệnh tụ huyết trùng

134

sinh sản 164

193

194

https://thuviensach.vn

5. Chăm sóc quản lý đàn 118

Chương VI

IV. Kỹ thuật nuôi ngan con (1-84 ngày CHĂN NUÔI NGỖNG BẢO ĐẢM

tuổi)

119

AN TOÀN SINH HỌC 136

1. Đặc điểm 119

I. Đặc điểm sinh học của ngỗng 136

2. Kỹ thuật chọn ngan con

119

II. Kỹ thuật chăn nuôi ngỗng 137

3. Chuẩn bị chuồng nuôi, vật tư cần thiết 120

1. Nuôi ngỗng sinh sản 137

4.

Các

điều kiện nuôi dưỡng 121

2. Nuôi ngỗng con (gột ngỗng) 141

5. Một số điểm cần chú ý trong nuôi ngan 3. Nuôi ngỗng thịt và ngỗng hậu bị 145

con 122

4. Nuôi vỗ béo và nhồi béo ngỗng 148

V. Kỹ thuật nuôi ngan hậu bị (85-165

III. Một số bệnh thường gặp trong chăn ngày tuổi)

123

nuôi ngỗng

150

1. Đặc điểm 123

1. Bệnh tụ huyết trùng

150

2. Kỹ thuật chọn ngan hậu bị 124

2. Bệnh dịch tả vịt lây sang ngỗng 151

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và trang thiết 3. Bệnh phó thương hàn

152

bị khác

124

4. Bệnh cắn lông, rỉa lông

153

4. Thức ăn 125

Chương VII

5. Quản lý đàn ngan hậu bị 126

NUÔI CHIM BỒ CÂU BẢO ĐẢM AN

VI. Kỹ thuật nuôi ngan thịt 127

TOÀN SINH HỌC 155

1. Đặc điểm của ngan thịt 127

I. Kỹ thuật chọn giống và chuẩn bị

2. Kỹ thuật chọn giống 127

thiết bị nuôi chim bồ câu

155

3. Chuẩn bị chuồng nuôi và vật tư cần thiết 128

1. Chọn giống chim bồ câu

155

4. Vỗ ngan béo (từ 2-3 tuần trước khi 2. Chuồng nuôi và thiết bị nuôi chim 156

xuất chuồng) 128

II. Dinh dưỡng và thức ăn nuôi chim 159

5. Vệ sinh phòng bệnh 129

1. Thức ăn cho chim

159

VII. Một số bệnh thường gặp trong chăn 2. Cách phối trộn thức ăn 160

nuôi ngan

130

3. Cách cho ăn 162

1. Bệnh nấm phổi 130

III. Kỹ thuật nuôi chim 162

2. Bệnh Salmonella

132

1. Chim sinh sản (6 tháng tuổi trở đi) 162

3. Bệnh E.coli

133

2. Chim giò (2-5 tháng tuổi) nuôi hậu bị

4. Bệnh tụ huyết trùng

134

sinh sản 164

193

194

https://thuviensach.vn

3. Nuôi vỗ béo chim lấy thịt 165

IV. Một số bệnh thường gặp ở chim bồ

câu

166

1. Bệnh giun mắt (Oxyspiruriosis) 166

2.

Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus 167

3. Bệnh đậu

169

Chịu trách nhiệm xuất bản

4. Bệnh thương hàn

170

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

TS. HOÀNG PHONG HÀ

Chương VIII

Chịu trách nhiệm nội dung

TIÊU THỤ SẢN PHẨM

PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP

VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ẤP TRỨNG

TS. ĐỖ QUANG DŨNG

BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

174

Biên tập:

ThS. PHẠM THỊ KIM HUẾ

I.

Tiêu thụ sản phẩm

174

TRẦN THANH PHIỆT

II.

Ấp trứng gia cầm

175

Trình bày bìa:

PHẠM DUY THÁI

1.

Công tác an toàn sinh học cho trứng và cho một trạm ấp

175

Chế bản vi tính:

NGUYỄN QUỲNH LAN

2.

Cách ấp và phương pháp ấp nở

177

Sửa bản in:

ĐỖ THANH HOÀNG

3.

Chọn trứng

178

Đọc sách mẫu:

BAN SÁCH KINH TẾ

4.

Bảo quản trứng

178

5.

Xếp trứng vào ấp

179

6.

Đảo trứng và làm mát

180

7.

Kiểm tra trứng và soi trứng khi ấp 181

8.

Công việc sau khi gia cầm nở

182

9.

Một số hiện tượng không bình thường trong ấp nở trứng gia cầm và nguyên nhân

183

Tài liệu tham khảo

186

195

https://thuviensach.vn

3. Nuôi vỗ béo chim lấy thịt 165

IV. Một số bệnh thường gặp ở chim bồ

câu

166

1. Bệnh giun mắt (Oxyspiruriosis) 166

2.

Bệnh viêm đường hô hấp do Herpesvirus 167

3. Bệnh đậu

169

Chịu trách nhiệm xuất bản

4. Bệnh thương hàn

170

Q. GIÁM ĐỐC - TỔNG BIÊN TẬP

TS. HOÀNG PHONG HÀ

Chương VIII

Chịu trách nhiệm nội dung

TIÊU THỤ SẢN PHẨM

PHÓ GIÁM ĐỐC - PHÓ TỔNG BIÊN TẬP

VÀ CÁC PHƯƠNG PHÁP ẤP TRỨNG

TS. ĐỖ QUANG DŨNG

BẢO ĐẢM AN TOÀN SINH HỌC

174

Biên tập:

ThS. PHẠM THỊ KIM HUẾ

I.

Tiêu thụ sản phẩm

174

TRẦN THANH PHIỆT

II.

Ấp trứng gia cầm

175

Trình bày bìa:

PHẠM DUY THÁI

1.

Công tác an toàn sinh học cho trứng và cho một trạm ấp

175

Chế bản vi tính:

NGUYỄN QUỲNH LAN

2.

Cách ấp và phương pháp ấp nở

177

Sửa bản in:

ĐỖ THANH HOÀNG

3.

Chọn trứng

178

Đọc sách mẫu:

BAN SÁCH KINH TẾ

4.

Bảo quản trứng

178

5.

Xếp trứng vào ấp

179

6.

Đảo trứng và làm mát

180

7.

Kiểm tra trứng và soi trứng khi ấp 181

8.

Công việc sau khi gia cầm nở

182

9.

Một số hiện tượng không bình thường trong ấp nở trứng gia cầm và nguyên nhân

183

Tài liệu tham khảo

186

195

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

https://thuviensach.vn

Document Outline

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

- Blank Page

Table of Contents

Blank Page

Blank Page

Blank Page

Blank Page